T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/421
KARAR NO: 2021/355
DAVA: FSEK - MANEVİ TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 28/12/2020
KARAR TARİHİ: 24/09/2021
Mahkememize tevzi edilen FSEK - Manevi Tazminat dava dosyası incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin İngilizce Öğretmenliği mesleğini icra ettiğini, 25.06.2017 tarihinde ana akım medya organlarının da dahil olduğu birçok ulusal ve yerel ölçekte yayın yapan medya kuruluşlarında servis edilen bir haberde; lise son sınıf öğrencisi olan ... isimli bir öğrencinin LYS'den çok yüksek puan almasına rağmen, tercih etmediği bir üniversiteye yerleştiği, internet IP adreslerine ilişkin yapılan tespit sonucunda tercihlerinin arkadaşı olan ... tarafından ÖSYM web sayfasından değiştirildiği yönünde haberlerin yer aldığını, 25.12.2017 tarihinde aynı haberlerin ekseriyetle aynı yayın organlarında yeniden gündeme geldiğini ve bu sefer de arkadaşının şifresini izinsiz kullanarak tercihlerini değiştiren söz konusu ... isimli şahsın 2 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırıldığının ifade edildiğini, Söz konusu haberler basılı, görsel ve internet kaynaklı medya organlarında “Arkadaşının ÖSYM şifresini çalıp tercih değiştirdi”, “Böyle arkadaş olmaz olsun!” ve “Arkadaşının ÖSYM şifresini çalıp tercihini değiştiren öğrenciye şok hapis cezası” gibi sair başlıklarla ulusal ve yerel medyada uzunca süre gündemde tutulduğunu, davacının söz konusu haberlere ve olayla hiçbir ilişkisi olmadığını, ... isimli şahısla da isim benzerliği dışında hiçbir bağlantısı bulunmadığı halde davacının fotoğrafının davalı şirketin de aralarında bulunduğu birtakım kişi ve kurumlarca haberlerde tekrar tekrar kullanıldığını, davacının bu olaylar nedeniyle son derece elem duyduğunu, çevresindeki herkese olayın gerçek yüzünü açıklamak zorunda kaldığını,, açıklasa bile alay konusu hâline gelmekten kurtulamadığını, davacının fotoğrafının facebook profil fotoğrafı olarak kullanılmış olduğundan çevresindeki herkesçe ,, öğretmenlik itibarının derinden zedelendiğini, dedikodusu yapılır hâle geldiğini, . saygınlığına zarar verildiğini, internet ortamındaki içeriğin kolaylıkla yok edilebilir nitelikte olması nedeniyle ... 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş dosyası ile delil tespiti yapıldığını, 5846 sayılı FSEK 86. maddesinin yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 58. maddesine ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 24 ve 25.maddeleri gözetilerek 10.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davaya konu haberin bizzat müvekkili tarafından hazırlanmadığını, haber içeriğindeki fotoğrafın davacının sosyal medya hesaplarından müvekkili tarafından alınmadığını, ... Portalının iktibas serbestisi kapsamında müvekkili tarafından hazırlanmayan ancak günlük havadisler kapsamında basının haber verme ve toplumunda haber alma hakkı kapsamında olan bir haberi kaynak göstererek haber sitesinde yer verdiğini, davacının söz konusu haberden, haber tarihinden, davanın açıldığı zaman olan ve ilk kez haberin basında yer aldığı 25/06/2017 tarihinde de fotoğrafının kullanıldığından haberdar olduğunu, haber nedeniyle, haber tarihinde haksız fiile uğrayarak, mağdur olduğunu belirttiğini, ancak, dava konusu haberin 25/12/2017 tarihli olmasına rağmen, davanın 28/12/2021 tarihinde yani 4 yıl sonra açıldığını, davacının iddiasının, haksız fiilin meydana geldiği 25 aralık 2017 tarihinden itibaren manevi tazminatın doğduğu bu anlamıyla söz konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davanın reddini beyan etmiştir.
DELLİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davacının facebook profil fotoğrafının isim benzerliğinden kaynaklı olarak haksız şekilde davalı tarafça asılsız olarak haberlerde kullanılması nedeniyle davacının uğradığı elem ve kedere dayalı 10.000 TL manevi tazminata ilişkindir.
Davacının delil tespitini görevsiz olan bir mahkemede yaptırması mahkememizi görevli hale getirmediği gibi , davacı profil fotoğrafının eser niteliğinde olduğunu da iddia etmemiştir.
Davacının fotoğrafı alelade bir fotoğraf olup, edebi bir fotoğraf olmadığı dolayısıyla salt dava dilekçesinde davacının FSEK 86.maddesinden hareket ile mahkememizin görevli olduğunun iddia edilmesi göreve ilişkin genel hükümlere aykırıdır. Hakim dayanılan yasa maddelerine göre değil, dilekçede açıklanan iddialara göre yargılama yapacağından, somut talep içeriğinde mahkememizce fikri hakka yönelik bir husus tartışılmayacaktır.
Davacı dilekçesinde açıkça eser niteliğinde olmayan kamunun yakından tanımadığı bir öğretmenin fotoğrafının haberlerde kullanılması nedeniyle davacının duyduğu elem ve izdıraba dayalı olarak dava açmış olduğundan huzurdaki davada ancak ve ancak kişilik haklarının ihlali kapsamında manevi tazminat değerlendirilecektir.
Görev hususu HMK 114 1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olduğundan mahkemece davanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gereken hususlardandır.
Bu davada 6769 sayılı SMK ve 5846 sayılı FSEK'dan kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu olmadığından fikrî sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğundan söz edilemeyecektir. (Yargıtay 11.HD’nin 2016/852 E., 2017/3865 K. ve 19.06.2017 tarihli , Yargıtay 11.HD.’nin 2012/9232 E. -12240 K. ve 11.07.2012 tarihli, Yargıtay 11.HD’nin 2016/3378 E., 2017/2139 K. ve 13/04/2017 tarihli, İstanbul BAM 16.HD’nin 2017/1173 E. - 3520 K. ve 22.11.2017 tarihli , İstanbul BAM 37.HD’in 2017/1569 E. -1640 K. ve 21.9.2017 tarihli , İstanbul BAM 37.HD’nin 2017/1859 E. -1964 K. ve 26.10.2017 tarihli, İstanbul BAM 4. H.D'nin 2021/1480 E. - 1379 K. ve 30/06/2021 tarihli ilamları )
Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları kamu düzenine ilişkin olduğundan yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. 5846 sayılı Yasa'nın 76. maddesinde bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden kaynaklı uyuşmazlıklara ihtisas mahkemesi niteliğindeki fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerince bakılacağı belirtilmiştir. Taraflar arasındaki davada 5846 Sayılı Yasadan kaynaklanan bir hakkın varlığı, yokluğu veya tecavüze ilişkin bir uyuşmazlık olmayıp, davacının kişisel hesabındaki fotoğrafın izinsiz yayını nedeniyle kişilik hakları kapsamında manevi tazminat talebinde bulunulduğu, davacının kişisel hesabındaki fotoğrafının eser niteliğinde olmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle davaya bakmakla görevli mahkemenin FSHHM olmayıp genel mahkemeler olduğu bilinmekle Mahkememizin görevsizliğine, davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, DAVANIN USULDEN REDDİNE,
2-HMK 20.madde uyarınca, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleşme tarihinden, kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize müracaat edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
3-Harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
Dair tarafların/vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 24/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır