T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/733
KARAR NO: 2020/369
DAVA: MARKANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
DAVA TARİHİ: 31/10/2017
KARAR TARİHİ: 26/11/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... Ltd. Şti. unvanı ve “..." markası ile 22.10.2010 tarihinde kurulduğunu, TPE nezdinde 16. sınıfta ... sayı ile marka tescilinin ve ayrıca www... adlı internet sitesinin bulunduğunu, davalı şirketin TPE nezdinde 16.18. ve 35. sınıflarda ... sayı ile tescil ettirdiğini "...” ve 12.01.2012 başvuru 30.01.2013 tescil tarihli “... Şekil" markaları adı altında "... Ltd. Şti." bünyesinde ürünlerini satışa sunduğunu, davalının ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinin ... E. (Kapatılmadan önce ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinin ... E. sayılı ) davası ile müvekkilinin aleyhine ticaret unvanını, ww... alan adını, basılı evraklarındaki “...” ibaresini kullanmasının iltibasa neden olduğunu belirterek marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitini, men'ini, ticaret unvanının sicilden terkinini, internet sitesinin kapatılmasını, 1.000,- TL maddi, 1.000,- TL yoksun kalınan kazancın ticari faizi ile birlikte müvekkilinden tahsili talebi ile dava açtığını, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinin ... E. sayılı davasında toplanan delillerden de görüleceği üzere davalı tarafın 16. mal ve hizmet sınıfında hizmet vermediğini, 18. mal ve hizmet sınıfına yani kırtasiye ve promosyon sektöründe özellikle çantalar, ajandalar, kartvizit albümleri, defter ve kitap kapları, telefon fihristi, bloknotlar, sümen takımları, vb. ürünlerin üretimini yaptığını, müvekkilinin ise markasını tescil ettirdiği günden beri 16. emtia sınıfında hizmet verdiğini, ambalaj sektöründe özellikle baskılı ve baskısız koli bantları ve diğer bantların üretimini ve satışını yaptığını, bu hususun her iki tarafın internet siteleri incelendiğinde de gözle görülebileceğini, davalının kullanmadığı alana müdahale ederek kullanımı engellemek istemesinin hakkın kötüye kullanımını ifade ettiğini belirterek davalının TPE’nde 09.01.2009 başvuru tarihli ... numara ile tescil ettirmiş olduğunu “...Tic. Ltd. Şti’ markası ile tescil ettirmiş olduğunu, 16. mal ve hizmet sınıfında, başlangıcından itibaren hiçbir üretim yapmamış olması da gözetilerek, tescil tarihinden itibaren hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava dilekçesinde hangi kanun ve/veya kanun hükmünde kararnamenin hangi maddesine göre hükümsüzlük talep edildiğinin belirtilmediğini, SMK 26. maddesinin henüz yürürlüğe girmediğini, yayımından itibaren 7 yıl sonra yürürlüğe girdiğini, davanın hukuki bir dayanağı olmadığından reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin 1979 yılından beri kırtasiyecilik faaliyetleri ile iştigal ettiğini, ürünlerini “...” markaları adı altında "...Tic. Ltd. Şti.” bünyesinde yurtiçi ve yurt dışında satışa sunduklarını, söz konusu markalarla 16. 35. ve 18. sınıflarda hizmet verdiklerini, son 10 yılda ürün çeşitliliği, reklam, fuar vb. ile tanınmışlığını ve bilinirliliğini arttırdığını, müvekkilinin markaları tescil edildikten sonra davacının markalarını taklit ederek "...’ adı ile şirket kurduğunu ve bu ibareyi ticaret unvanı olarak kullandığını, keza ww.2kambalaj.com alan adı ile internet sitesi kurduğunu, söz konusu internet sitesi ile müvekkilinin internet sitesi alan adlarının ayırt edilemeyecek derecede benzer olduklarından karışıklığa neden olduğunu, internet sitelerinde "..." isimli markanın sahibi olduklarını belirttiklerini, karşı tarafın gerçekleştirdiği hukuka aykırı fiillere son vermesi için ... 10. Noterliğinden ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye cevaben 18.11.2013 tarihinde mail ile müvekkiline ait markaların tescilli olduğunu öğrendiklerini, bu aşamadan sonra firmanın adım değiştirerek ihtara konu benzer markayı kullanmayacaklarını bildirdiklerini, ancak müvekkilinin markasına tecavüzün devam etmesi nedeni ile ... 1. FSHH Mahkemesinin ... E. sayılı dava açıldığını, davanın ilk esasının 2014/37 olduğunu, ... 1. FSHH Mahkemesinin ... E. sayılı davasında karar duruşması yapılacakken bu davanın açıldığını ve bekletici mesele yapılması talebinde bulunulduğunu, müvekkilinin başta kırtasiyecilik ve matbaacılık olmak üzere 16. sınıfın tamamında ürünler üreterek piyasaya sunduğunu, müvekkili markalarında yapılacak tüm değerlendirmelerin bu markaların tanınmışlığının göz önüne alınarak yapılmasının gerektiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin 16. sınıfın tamamında üretim yaptığını ve hizmet verdiğini, markasını ihracat işlemlerinde, ambalajlarında, ürün etiketlerinde, ürünlerin ve hizmetlerin reklamlarında, faturalarında, internet sitesinde kullandığını, davanın usul ve esastan reddini talep etmiştir.
TPMK kayıtları istenmiş, HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
04/07/2018 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir.
04/07/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davalı tarafın TPMK nezdinde ... sayı ile tescilli markasını,16. sınıfın alt sınıfı "Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri" emtiaları imalatı ve satışı faaliyetinde ciddi olarak kullandığı, 16. sınıfın diğer alt sınıfları olan; "Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamül ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar) ...Büro makineleri, Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar." emtiaları bakımından ise imalatı ve satışı yapılan ürünlerde kağıt, karton, plastik malzeme ile matbaa ve ciltleme malzemeleri kullanıldığı hususlarının Mahkemenin takdirinde olduğu, "Büro makineleri, Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar." emtiaları bakımından herhangi bir kullanımı olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
08/01/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu ibraz edilmiştir.
08/01/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davalının "..." markasını, sadece “Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç)” için ciddi olarak kullandığı, bunun dışında kalan "Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamül ambalajlama ve sarma malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar" üzerinde kullanmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... numaralı "..." ibareli markanın, 16.mal ve hizmet sınıfında kullanmama nedenine dayalı hükümsüzlüğüne ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalının dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsanında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 9.maddesi uyarınca tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde haklı bir sebep olmadan tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından marka sahibi tarafından Türkiye’de ciddi biçimde kullanılmayan ya da kullanımına beş yıl kesintisiz ara verilen markanın iptaline karar verilir. Markanın ayırt edici karakteri değiştirilmeden farklı unsurlarla kullanılması, markanın sadece ihracat amacıyla mal veya ambalajlarında kullanılması ve markanın marka sahibinin izni ile kullanılması da marka sahibi tarafından kullanım olarak kabul edilir.
Davacı tarafından, davalı şirketin markayı ciddi biçimde kullanma yükümlülüğünün yerine getirmediği iddiası ve itirazı bulunduğu için bu hususun incelenmesi gerekmektedir.
Gerek 556 Sayılı KHK 14.maddesi ve gerekse 6769 Sayılı SMK'nun 9. maddesi hükmü gereği marka sahibine markasını tescil ettirmesi sebebiyle tanınan koruma ve mutlak inhisari hak, markanın işlevini yerine getirecek şekilde kullanılması şartına bağlanmıştır. Buradaki kullanımın ciddi kullanım olması başka bir ifadeyle markanın temel işlevine uygun ve tescil edildiği mal ve hizmetlerle doğrudan bağlantılı olarak kullanılması gerekmektedir. Böylelikle, tescil işleminin 6769 sayılı SMK bakımından tüm sonuçları ile yarattığı tekel hakkının markalar sicilini, kullanılmaya gözlerden uzak, bir köşeye atılmış ve kimselerin dokunamayacağı markalar deposuna dönüştürmesi markayı kullanma zorunluluğu ile engellenmeye çalışılmıştır.
SMK'nun 9.maddesinde markanın kullanılması zorunluluğundan söz edilmiş ancak amaca uygun ciddi kullanımın ne olduğu konusu açıklanmamıştır. SMK'nun 9.maddesi kapsamında marka sahibi kural olarak, markasını yurtiçinde sicilde kayıtlı mallar veya hizmetler için işleve uygun ciddi şekilde kullanmalı ve markayı kullanmaya kesintisiz 5 yıl ara vermemelidir.
Kullanımın ciddiliği konusunda gerek ulusal gerek uluslararası mevzuat kesin sayısal kriterler vermekten kaçınmıştır. Burada kullanımın süre kapsamı ve biçimi önem taşır.
6769 Sayılı SMK.nun 9. maddesi anlamında kullanmadan söz edebilmek için markanın "ekonomik" başka bir deyişle rekabete uygun ve en azından potansiyel olarak marka sahibinin faaliyette bulunduğu pazar ilişkililerini etkileyebilecek ölçekte kullanılması gerekir.
...'ın 2003 tarihli ... kararında "Bir markanın ciddi şekilde kullanımının, söz konusu markanın tescil edildiği mal ve hizmetler için pazar yaratmak veya mevcut pazarı korumak amacıyla temel işlevine uygun olarak mal veya hizmetlerin menşe kimliğini garanti edecek şekilde kullanılması halinde söz konusu olduğu belirtilmiştir. Markanın tescil edildiği yani koruma altına alındığı şekilde kullanılması gerekliliği de buna eklenmelidir. Bir başka deyişle, markanın ciddi şekilde kullanılıp kullanılmadığına ilişkin olarak yapılacak değerlendirmede sadece faturaların parasal değerleri, fatura sayısı değil markanın kullanıldığı emtianın kullanım alanı, yaygınlığı, bu emtialara olan talep, emtianın piyasası ve yılda bu emtialardan ne miktarlarda satılabileceği hususları da nazara alınmak suretiyle faturalarda yazılı emtia miktarlarının buna göre değerlendirilerek markanın ciddi şekilde kullanılıp kullanılmadığının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gibi markanın ciddi kullanımı kavramı kapsamında, markanın sicilde kayıtlı yani tescil kapsamı içerisinde yer alan mal veya hizmetler için (bu mal ve hizmet sınıflarında) kullanılması zorunluluğu vardır. Birçok mal veya hizmet için tescilli markaların, bunlardan bazıları bakımından ciddi şekilde kullanılmaması halinde kullanılmayan mal veya hizmetler yönünden kısmi iptal yoluna gidilir. Kısmi iptal ile Markalar Sicilinin markaların tescil edildiği ancak kullanıma konu olmayan mal ya da hizmetler bakımından temizlenmesi ve bu yolla ilgili işaretlerin üçüncü kişilerin kullanımına açılması amaçlanmıştır.
Dava 31.10.2017 tarihinde açılmış, bu tarih itibariyle davalıya ait ... tescil numaralı markanın tescil tarihi olan 11/01/2010 tarihinden itibaren 5 yıllık sürenin geçtiği anlaşılmakla davalının markasını kullanma mükellefiyeti mevcuttur.
Mahkememizce itibar edilen 08/01/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere: Davalı şirketin ... tescil numaralı "..." markasını; Suni deri evrak çantaları, organizerler, ajandalar, V.I.P not defterleri, sümenler, sekreter bloknotluklar, klasörler, dosyalar, kartvizit albümleri, menü kabı ve adisyon kutuları üzerinde yoğun ve ciddi bir şekilde kullandığı anlaşılmıştır.
Davalı şirketin ... tescil numaralı "..." markasını 16. sınıfta yer alan "Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamül ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar." üzerinde kullanmadığı anlaşılmıştır.
SONUÇ İTİBARİYLE: Davalı adına ... numara ile 16.sınıfta tescilli "... " markanın "Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri, (mobilyalar ve cihazlar hariç) " için kullanıldığı anlaşılmakla bu emtialar yönünden hükümsüzlük talebinin reddine, 16.sınıfta tescilli "..." markasının "Kağıt, karton(mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler(Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamül ambalajlama ve sarma malzemeleri. Basılı evraklar, basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar,(pullar). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar" için kullanılmadığı tespit edildiğinden bu emtialar açısından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
1-Davalı adına ... no ile 16.sınıfta tescilli "..." markanın "Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri, (mobilyalar ve cihazlar hariç) " için kullanıldığı anlaşılmakla, bu emtialar yönünden HÜKÜMSÜZLÜK TALEBİNİN REDDİNE,
2-Davalı adına ... no ile 16.sınıfta tescilli "..." markasının "Kağıt, karton(mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler(Kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamül ambalajlama ve sarma malzemeleri. Basılı evraklar, basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar,(pullar). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar" için kullanılmadığı tespit edildiğinden, markanın sayılan bu emtialar açısından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE,
3-Karar kesinleştiğinde TPMK' na müzekkere yazılmasına,
4-54,40 TL ilam harcından 31,40-TL peşin harcın mahsubu ile eksik 23,00 TL harcın davalıdan tahsiline,
5- Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı 31,40 -TL peşin harç 205 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.267,80 TL yargılama giderinden, taktiren 845,20-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır