T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/387
KARAR NO: 2020/313
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ
DAVA TARİHİ: 21/06/2016
KARAR TARİHİ: 26/10/2020
İstanbul 10. ATM nin 2018/302 E. - 917 K. ve 19/07/2018 tarihli Görevsizlik Kararı üzerine Mahkememize tevzi edilen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile (... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. ... K. ve 24/10/2017 tarihli kararının kesinleşmesi nedeniyle dava dışı kalan) .. Ltd. Şti'nin “... ı” isimli sinema filminin yapımı için anlaştıklarını, anlaşmaya göre müvekkilinin filmin stüdyo işlemlerini bila bedel yapacağını, kamera ve ekipman temin edeceğini ve 200.000,00 TL nakit parayı ... Şti'ne ödeyeceğini, bu arada ... Ltd. Şti nin, dağıtımcı olan ...nin kendisine ödenecek gişe gelirlerinden ödenecek paradan mahsup edilmek üzere peşin 600.000 TL nakit avansı kendisi için aldığını, ... gişe gelirini toplayınca öncelikle hizmet bedelini ve peşin ödediği 600.000 TL avansı kendisinin alacağını, kalan geliri de gişenin %40'ı müvekkiline, %60'ı ...'e olacak şekilde taraflara göndereceğini, sözleşmeye göre gişe gelirlerinin toplanması ve bu taksim işini ...'un yapacağını, anlaşmaya göre filmin gösterime girmesinden sonra gelecek ilk 400.000 TL'nin ... tarafından müvekkiline gönderileceği böylece %40-60 oranının tesis edileceği, sonrasında olursa kalan gişenin de yine aynı oranda ... tarafından müvekkiline ve ...'e gönderileceğini, gişe gelirini toplayan ...'un kendisine gönderilen temlik gereği gişe gelirini ilk 400.000 TL'lik dilime ulaşıncaya kadar müvekkiline göndermesi gerekirken 228.962 TL eksik ödediğini, ...'un borcunun ifasını kişi bakımından gerçekleştirmediğini, müvekkilinin hakkı olan parayı ödemeyen davalılara bbb 28.İcra Müdürlüğünün bbb sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle: “...” adlı sinema filminin dağıtımı konusunda 12.05.2015 tarihinde ... ile aralarında bir dağıtım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre filmin gişe hasılatından %7’sine karşılık gelen, hak kazandıkları dağıtım bedelini, filmin baskı ve tanıtımı için yaptıkları ve fakat ... tarafından karşılanmayan masrafları, ...’e varsa ödenen avansı tenzil ettikten sonra kalan tutarın ...’e ödeneceğini, sözleşme imzalandıktan sonra ...’e 600.000,00 TL avans ödemesi yapıldığını, bu ödemenin dağıtım sözleşmesine bağlı olarak imza altına alınan 18/05/2015 tarihli ek sözleşme ile 3 ayn taksit halinde gerçekleştirildiğini, ...’in dağıtım sözleşmesinden doğan alacağının %40'ını davacıya devrettiğini, bu bildirim üzerine ... ile akdedilen sözleşmenin 3.1 maddesinin tadili için 05/12/2015 tarihinde yürürlüğe girmek üzere bir tadil sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme ile ... dağıtım sözleşmesinden olan alacağının %40’mn ... tarafından davacıya ödenmesinin kararlaştırıldığını, tadilat sözleşmesi imzalandığı tarihte ...’in kendileri nezdinde bir alacağı bulunmadığını, bilakis ödenen avans nedeniyle 600.000,00 TL borcu bulunduğunu, alacağın devri tarihînden sonra dağıtım sözleşmesi kapsamında muaccel bir alacağı doğduğu an ...’in payına düşen miktarın %60’ını ...'e %40’ını da davacıya ödeyerek üzerine düşen edim yükümlülüğünü eksiksiz bir şekilde ifa ederek borçtan kurtulduğunu, buna rağmen davacının ... ile arasındaki 01/07/2015 tarihli Film Yapım Sözleşmesi uyarınca ...’in aldığı 600,000,00 TL ödemeye karşılık olarak sözleşme kapsamında hak kazanabileceği ilk 400.000,00 TL.nin davacıya ödenmesi gerektiğini iddia ederek bu ödemeyi kendilerinden talep ettiğini, alacak devri işleminin gereğini yerine getirmiş iseler de davacının kendilerinin tarafı olmadığı bir sözleşmeye dayanarak dağıtımcıya (...’a) karşı alacak iddiası yönelttiğini, davacının alacak hakkının dağıtım sözleşmesi kapsamında ...’in ...'tan alacağı olması şartına bağlı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
(İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/686 E. 2017/1243 K. ve 24/10/2017 tarihli kararının kesinleşmesi nedeniyle dava dışı kalan) ...Tic.Ltd.Şti.vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının talebinin aralarındaki anlaşmaya aykırı olduğu gibi yasal dayanaktan da yoksun olduğunu, taraflar arasında imzalanan 01/07/2015 tarihli film yapım sözleşmesinde "filmin dağıtımı konusunda ... ile anlaşılmış olup, ... film gösterime girdikten sonra düzenli olarak yapımcıya ve yapımcı ortağına gişeden elde edilen gelirden ... (%7 payı), TRT (%2 payı), VPF bedelleri ve yapımcıya ... tarafından verilen 600.000 TL avans miktarı düştükten sonra yapımcıya %60-yapımcı ortağına %40 düşen kısmı ödeyecektir" ve ayrıca gişe gelirinin %40 dışında yapımcıdan hiçbir ücret, bedel talebinde bulunmayacaktır düzenlemesinin yer aldığını, sözleşme incelendiğinde görüleceği üzere tarafların davalı ...'in ... aldığı 600.000 TL.lik avans kısmını %60-%40 oranında paylaşılacak gişe gelirinin paylaşımının dışında tuttuklarını, ...'unda buna uygun olarak ödemeleri yaptığını, aksi bir anlaşma olsa idi bu kadar önemli ve sözleşmenin esaslı unsurunu teşkil edecek bir hususun ihmalen sözleşmeye yazılmadığını veya yorum yoluyla bu sonucun çıkartılması gerektiğini iddia etmenin hayatın olağan akışına ve ticari teamüllere aykırı olduğunu, davacının sahip olduğu bilgi ve tecrübe ile sözleşmenin ticari sonuçlarını bilerek ve öngörerek sözleşmeyi imzaladığını, bu nedenlerle davanın reddine ve %20'den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
... 10.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. ve 24/10/2017 tarihli kararı ile "...1-Davanın KABULÜ ile, ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalılar tarafından yapılan İTİRAZIN 228.962,00 TL' lik asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin 228.962,00 TL' nin takip talebinde belirtilen faiz oranları üzerinden takip tarihinden işleyecek faiziyle birlikte DEVAMINA,
2-İcra İflas Kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca asıl alacak miktarının (228.962,00 TL) %20.'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine..." şeklinde karar verilmiştir.
Anılan karara karşı davalı Davalı ...vekili İSTİNAF yasa yoluna başvurmuştur.
İstanbul BAM 16. H.D. 2018/543 E. - 662 K. ve 15/03/2018 tarihli ilamı ile "...A - İstinafa gelen davalı ... Tic. A.Ş. yönünden,
1-Davalı ...Tic. A.Ş. vekillerinin istinaf talebinin esasa dair yönler incelenmeksizin kabulüne, ... 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/10/2017 gün, ... Esas ve ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Mahkemece davalı ...Tic. A.Ş. Hakkındaki davanın HMK'nun 115/2 maddesi uyarınca görev yönünden davanın usulden reddine karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine,
3-Bu aşamada davalı ...Tic. A.Ş. vekillerinin sair istinaf talebinin incelenmesine yer olmadığına,
4-Peşin istinaf harcının talebi halinde davalı ... Tic. A.Ş.'ye iadesine,
5-Davalı ... A.Ş. Tarafından yapılan 85,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 55,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 140,70 TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Tic. A.Ş. 'ye verilmesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
B - Davalı ... Ltd.Şti. Tarafından istinaf başvurusu yapılmadığından kazanılmış haklar gözetilerek,
1-Davanın KABULÜ ile, ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı ... Ltd.Şti. tarafından yapılan İTİRAZIN 228.962,00 TL' lik asıl alacak yönünden İPTALİNE, takibin 228.962,00 TL' nin takip talebinde belirtilen faiz oranları üzerinden takip tarihinden işleyecek faiziyle birlikte DEVAMINA,
2-İcra İflas Kanun'unun 67/2. maddesi uyarınca asıl alacak miktarının (228.962,00 TL) %20.'si oranında icra inkar tazminatının davalı ...Tic. Ltd.Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine..." şeklinde karar verilmiştir.
... 10. ATM nin ... E. - ... K. ve 19/07/2018 tarihli kararı ile "...1-Davanın davalı ...Tic. A.Ş. yönünden görev yönünden reddi ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, talep halinde dosyanın görevli mahkeme olan İstanbul Nöbetçi Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
2-HMK 20. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içersinde taraflardan biri tarafından görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmesi halinde dosyanın İstanbul Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, taraflarca süresi içersinde gönderme talebinde bulunulmadığı takdirde davanın açılmamış sayılabileceğinin İHTARINA,
3-Yargılama, harç ve masrafların görevli mahkemece dikkate alınmasına,
4-Kararın diğer davalı yönünden kesinleştiği anlaşılmakla dosyanın bir suretinin çıkartılarak eski esas ve karar kaydıyla arşivde saklanmasına, dosya aslının gönderme kararı ile birlikte görevli mahkemeye gönderilmesine..." şeklinde karar verilmiştir.
Görevsizlik kararı üzerine Mahkememize tevzi edilen davada bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
16/09/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu ibraz edilmiştir.
16/09/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davacı alacaklının ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası île 240.000,00 TL üzerinden gerçekleştirdiği icra takibine karşı davalı ... Ltd. Şti. tarafından yapılan İtirazın 228.962,99 TL.lik kısmının haksız olduğunun tespitine, davacının bu tutarın 228.962,00 TL.lik kısmı için itirazın iptali talebinde bulunduğundan HMK.nun 26. maddesi uyarınca bu husus karar yerinde nazara alınmak suretiyle davanın kabulüne, davalının anılan icra takibine vaki itirazının 228.962,00 TL.lik kısmının İptaline, tahsilde tekerrür olmaması kaydıyla 228.962,00 TL. asıl alacağın takip talebinde belirtilen şekilde T.C. Merkez Bankası tarafından uygulanan takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar işleyecek değişen oranlardaki avans faizi yanı sıra icra takip masrafları ve icra avukatlık ücretiyle birlikte davalı borçludan tahsili bakımından takibin devamına, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıdan tahsiline, İİK.nun 67 ve sair İlgili maddeleri uyarınca asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere belirlenebilecek icra inkar tazminatının doğrudan Mahkeme tarafından karara bağlanması bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Taraflar arasındaki film yapım ve dağıtım sözleşmesinden kaynaklı yapılan icra takibine, itiraz edilmesi üzerine İİK.'nun 67. maddesine dayalı itirazın iptali istemine ilişkindir.
Anılan madde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/1 md.) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir" hükümlerine amirdir.
... 28. İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına borçluların itirazını 7 günlük yasal süre içinde yaptıkları, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK 186. ve devamı maddeleri "Borçlu, alacağın devredildiği, devreden veya devralan tarafından kendisine bildirilmemişse, önceki alacaklıya; alacak birkaç kez devredilmişse, son devralan yerine önceki devralanlardan birine iyiniyetle ifada bulunarak borcundan kurtulur. Kime ait olduğu çekişmeli bulunan bir alacağın borçlusu, ifadan kaçınabilir ve alacağın konusunu hâkim tarafından belirlenen yere tevdi etmekle borçtan kurtulur. Borçlu, alacağın çekişmeli olduğunu bildiği hâlde ifada bulunursa, bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur. Dava konusu olan çekişme mahkemece henüz sonuca bağlanmamış ve borç da muaccel ise, taraflardan her biri borçluyu, edimi tevdi etmeye zorlayabilir. Borçlu, devri öğrendiği sırada devredene karşı sahip olduğu savunmaları, devralana karşı da ileri sürebilir. Borçlu, devri öğrendiği anda muaccel olmayan alacağını, devredilen alacaktan önce veya onunla aynı anda muaccel olması koşuluyla borcu ile takas edebilir. " hükümlerine amirdir.
...Tic. Ltd. Şti. (Yapımcı) ile davacı ...Tic. Ltd. Şti. (Yapımcı Ortağı) arasında yapımcının hazırlayıp gösterime sokacağı “...” adlı sinema filminin yapımı için 01/07/2015 tarihli “FİLM YAPIM SÖZLEŞMESİ” imzalanmıştır.
Sözleşmenin 2. maddesinde Yapımcı Ortağı’nın Yükümlülükleri: Yapımcı Ortağının İşbu sözleşmeyle yükümlendiği asli sorumluluk genel olarak, Film’in çekimi esnasındaki gerekli olan ve Yönetmenin çekim İçin gerekli gördüğü tüm Kamera ve Kamera aksesuarları, kamera asistanları, d.i.t, steadicam ve operatörü, fiycam ve operatörü, easyrig, Kurgu işleri asistanları ve yönetme ni (Banu Yılmaz), post prodüksiyon ve tüm ekip, tüm dublaj, dublaj yönetmeni ve seslendirmeler, color İşleri ve ekip, dop baskı ve kopyalar, master ve kopyalar, fragman ve teaserlar, kJip ses tasarım, final mix, remotefocus gibi tüm malzemelerin temini işlerin yapımı, bunun için gereken bedellerin Yapıma Or* tağı’nca ödenmesidir. Sayılan bu İşlerin yanı sıra burada sayılmamakla birlikte ...’un bir parçası kabul edilebilecek her tür işin yapımı ve malzemenin temini de Yapımcı Ortağı’nın asli yükümlüğüdür. Yapımcı ortağı tüm bu post prodüksiyon işlerini kendi stüdyosunda yapacaktır. Yapımcı ortağı sayılan bu işlerin dışında ayrıca 200*000,00 TL (îkiyÜzbinTürklirası) nakit parayı filmin çekimleri esnasında ve sonrasında (En Geç 10/09/2015 tarihine kadar) Yapımcıya ödeyecektir.
Filmin dağıtımı konusunda davalı ... ile anlaşılmış olup, ..., Film gösterime girdikten sonra düzenli olarak Yapımcıya ve yapımcı ortağına gişeden elde edilen gelirden ... (%7 payı), TRT (%2 payı) ve vpf bedelleri ve Yapımcıya ... tarafından verilen 600.000,00 TL avans miktarı düşüldükten sonra (Yapımcıya %60 - Yapımcı Ortağına %40) düşen kısmı ödeyecektir. ... tarafından alınan avans yapımcının payından düşülecektir. Filmin vizyon tarihinde işbu anlaşma dağıtımcıya da temlik yerine geçmek üzere sunulacak ve gelirin anlaşma çerçevesinde ortaklara dağıtımı direk ... tarafından sağlanacaktır. Ayrıca Yapımcı Ortağı, TV kanalına satılacak olan (free TV hakkı)ilk gösterim hakkından da %40 oranında pay alacaktır. Film ile ilgili dağıtım, İlk gösterim hakkının verilmesi gibi tüm sözleşmeleri Yapımcı hür İradesiyle ve tek başına yapabilir. Ancak Yapımcı Ortağının daha iyi şartlar elde edilebilecek teklifleri sunması durumunda şartlan daha iyi olandan yana ortak karar verilecektir.
Yapımcı Ortağı, kendisine Ödenecek olan tutar kadar faturayı (KDV dahil olarak ve yapılacak ödemeye tekabül edecek şekilde) ödeme yapılmadan önce Yapımcıya teslim etmiş olmalıdır. Aksi halde yapılacak olan ödemenin tamamına tekabül edecek tutarda fatura Yapımcı Ortağınca Yapımcıya teslim edilmeden Yapımcı Ortağına ücret ödenmeyecektir. Bu faturaların KDV'lerinden ötürü Yapımcıdan ilave bir talepte bulunulmayacaktır.
İş Ortağı bu sözleşme kapsamında vereceği hizmetler, yapacağı tüm işler, temin edeceği her türlü hizmet, ekip ve ekipman için yaptığı harcamalar, bu harcamalardan doğan Stopaj, KDV, Damga Vergisi vb vergi ler veya her ne ad altında olursa olsun gişe gelirinin %40 dışında Yapımcıdan hiçbir ücret, bedel talebin de bulunmayacaktır. Taraflar, sözleşme konusu iş ile ilgili yeterli bilgi ve tecrübeye sahip olduklarını, bu sözleşmedeki koşulların ticari sonuçlarını tahmin ettiklerini, hangi gerekçe ile olursa olsun sözleşmedeki koşullarda hiçbir değişiklik talep etmeyeceğini, beyan kabul ve taahhüt ederler.” şeklindedir.
Davalı ... Ltd. Şti. “...” adlı sinema filminin dağıtımı konusunda 12.05.2015 tarihinde ... Tic. Ltd. Şti. ile aralarında akdedilen “DAĞITIM SÖZLEŞMESİ” örneğini sunmuştur.
Sözleşmenin 3. maddesinde Yapımcıya yapılacak ödeme ve raporlama:
3.1 ...’in eline hakların ticarete konu edilmesinden dolayı geçen tüm film kiralama bedelleri (Tanımlanmış Gişe Hasılatı), öncelikle ...'e ödenecek olan Tanımlanmış Gişe Hasılatı’nın %7 si ne tekabül eden dağıtım ücretinden ve daha sonra ödemeleri anlamına gelen Elde Tutma Giderlerine mahsup edilecektir. “Tanımlanmış Hasılat” olan bakiye meblağ Yapımcıya ödenecektir.
3.2 ...’in prömiyer tarihinden itibaren sözleşme süresi boyunca aylık olarak bir kazanç açıklaması (rapor) hazırlayacak ve her bir raporu Yapımcıya raporlama döneminin bitiminden itibaren beş (5) gün içerisinde verecektir.
3.3 Tüm ücretler banka havalesi vasıtasıyla Yapımcı ...tarafından düzenlenmiş (... tarafından onaylanmış bîr formatta hazırlanan) KDV faturaları esas alınarak ödenecektir. ... nezdinde tahakkuk eden vergilerin yanı sıra kanunun öngördüğü diğer yasal bedelleri mahsup etme hakkına sahip olacaktır. Ödeme, yapımcının fatura ibrazını takip eden 7 iş günü içerisinde yapımcıya gerçekleştirilecektir.
3.4 Yapımcı giderler kendisine ait olmak üzere, İşbu sözleşme uyarınca ... tarafından sağlanan raporları denetleyebilecek ve doğruluğunu sabitleyecektir. İlgili denetleme ancak saygın bir mali müşavir tarafından ...'un işyerinde makul iş saatleri içinde yapılabilecektir. Denetim sırasında ...'in normal ticari fâaliyetlerine engel oluşturulmaması için bu denetimlerin ...'a 10 gün öncesinden haber verilmesi gerekmektedir.
3.5 Yapımcı; Tanımlanmış Hasılat payını alma hakkını üçüncü bir kişiye devredebilir. Eğer ... bu devri ve bununla beraber üçüncü kişiye böyle bir ödemenin yapılmasına ilişkin Yapımcı tarafından imzalanmış bir talimatı içeren yazılı bir bildirim ulaşırsa ... bu talimata bildirim tarihinden itibaren uyacaktır. Ayrıca yapımcı, kendisi için muaccel hale gelmiş herhangi bir meblağın üçüncü bir kişiye ödenmesine ilişkin ...'ı kesinleşmiş bir mahkeme kararı ya da icra dairesi ödeme emri ulaşması halinde ...’ın buna uymakla yükümlü olacağını ve bu ödemenin üçüncü kişi adına resmi makamlara yapılmasıyla birlikte ...'ın yapımcıya karşı bu sözleşme kapsamındaki Tanımlanmış Hasılat payını ödeme yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılacağını kabul eder.
3.6 Eğer bir avans ödenir ise ...'ın 3.1. madde hükmü uyarınca o avansa karşılık gelen bir meblağı filmin sözleşme bölgesinde ilk gösterime girme tarihini müteakip dört (4) hafta dolduktan sonra gişe hasılatından (Dağıtım Ücretleri ve Elde Tutma Giderleri düşüldükten sonra kalan meblağ) karşılayamaması durumunda, Yapımcı aradaki açığı (yani avanstan ...’ın 3.1. madde hükmü uyarınca karşıladığı meblağın düşülmesinden sonra kalan rakama) karşılık gelen bir bedeli, bununla ilgili ... faturasının eline geçtiği tarihi müteakip 30 gün içinde ...'a ödemeyi peşinen taahhüt etmektedir.” şeklindedir.
Taraflar ...TİC. LTD. Şİİ ile ... ŞTİ. arasında 18.05.2015 tarihinde imzalanan bir diğer yazılı (Ek) anlaşmada: ... Ltd. Şti nin, yapımcıya avans olarak altı yüz bin TL (600.000) aşağıda belirlendiği gibi ödeyecektir.
TRY 200,000 7 Haziran 2015
TRY 200,000 14 Haziran 2015
TRY 200.000 21 Haziran 2015
Taraflar dağıtım anlaşmasında belirlenen ve 3.6. maddede yer alan limitleri dikkate almaksızın film avansı olarak tanımlanan avans tutarlarında anlaşmaya varmıştır.
... 28. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında: Davacı vekili 16.03.2016 tarihinde borçlular aleyhine toplam 240.000,00 TL asıl alacak için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar asıl alacağa işleyecek yıllık %10,5 avans faizi (Merkez Bankası) ve değişen oranlardaki faizi ile icra giderleri, avukatlık ücreti ile birlikte Borçlar Kanunun 100. maddesi uyarınca yapılacak kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara mahsubuyla tahsili istemiyle icra takibi başlatmış, borcun sebebini "..." filmine ait gişe gelirlerinin kendilerine ödenmesi gereken kısmı olarak göstermiştir.
....Tic. Ltd. Şti. ile ...Şti. takibe, borca ve fer'ilerine itiraz etmiş, takip yasa gereği durdurulmuştur.
Mahkememizce itibar edilen 16/09/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere: ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ... K. ve 24/10/2017 tarihli kararı kesinleşmiş olmakla dava dışı kalan ... vücuda getirdiği “...” adlı animasyon filminin tamamlanabilmesi için davacı ile 01.07.2015 tarihli sözleşmeyi akdederek kaynak yaratmış, buna göre davacı şirketin, “...” adlı sinema filminin yapımı için ...’e 200.000,00 TL nakit ödemeyi ayrıca çekim için gerekli ekip, ekipmanları temin etmeyi, bunlarla ilgili masrafları kendisine ait olacak şekilde tediye etmeyi, filmin post production işlerinin kendi stüdyosunda gerçekleştirilmesini sağlamayı üstlenmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmede de yazılı olduğu üzere filmin dağıtımı konusunda davalı ... ile anlaşma sağlanmış olup adı geçen dağıtımcının filmin gişesinden elde edilecek gelirlerden %7 dağıtım komisyonunu, %2 TRT payını ve VPF payını kestikten sonra kalan %60'ı ...’e, %40’ı ...’e ait olacak şekilde taraflar arasında paylaştırması kararlaştırılmıştır. Ancak uygulama sırasında dağıtımcı ... , ...’e avans vermiştir. Taraflar arasında bu hususta çekişme bulunmamaktadır. Çekişme, daha çok avansın mahsubunun taraflara etkisi noktasında toplanmaktadır.
... verilen avans tutarı: 600.000,00 TL dir. 01.07.2015 tarihli sözleşmenin 2. maddesinde ilk bakışta yanlış anlamalara yol açabilecek bir ifade kullanılarak, dağıtımcının; "...Yapımcıya ... tarafindan verilen 600.000,00TL avans miktarı düşüldükten sonra (Yapımcıya %60, yapımcı ortağına %40) düşen kısmı ödeyecektir..." şeklinde bir düzenleme yapıldığı, yani 600.000,00 TL dağıtım dışı kalacak/elde edilecek gişe gelirlerinden 600.000,00 TL düşülecek, ondan sonra kalan kısım ... ile ... arasında %60-%40 oranında paylaştırılacak imiş gibi bir cümle kurulmuş ise de, bunun hemen devamında: "...... tarafindan alınan avans yapımcının payından düşülecektir..." ibaresi durumu açıklığa kavuşturmaktadır. Amaç, dağıtımcının öncelikle “...’e verdiği 600.000,00 TL avansı toplayacağı gelirlerden düşmesi, yani avans olarak verdiği parayı geri almasıdır. Yoksa, bu tutarı ... ile davacı ... arasında filmin gişe gelirlerinden yapılacak paylaşım dışı bırakmak değildir.
01.07.2015 tarihli sözleşmenin 2. maddesi ile ... ile ... ayrıca filmin vizyon tarihinde (sinemalarda gösterime başlandığı tarihte) bu sözleşmenin “temlik yerine geçmek üzere” dağıtımcı ... 'a da verilmesi ve dağıtımın bu oranlar nazara alınarak ... tarafından yapılması konularında da mutabakat tesis etmişlerdir. Davacı ..., filmin gişe gelirleri yanı sıra free tv (parasız televizyon kanallarında yapılacak) ilk gösteriminden elde edilecek gelirden de %40 pay alacaktır. Şu kadar ki, ...’e yapılacak ödemeler KDV si içinde ödemelerdir. Yani, ... hissesine düşecek tutar için ...’den ayrıca KDV talep etmeyecektir.
Takip eden süreçte ..., bu hususları dağıtımcı ... 'a noterlik aracılığı ile de bildirmiştir. Ancak, ... keşide ettirdiği cevabi ihtarnamesinde özetle; ... ile aralarında bir sözleşme bulunmadığını, dağıtım sözleşmesinin ... ile yapıldığını, bu sözleşmelere uyarak dağıtım yapılacağını gerekli dağıtım komisyonu ve masraflar çıkarıldıktan, ...'e verdiği 600.000,00 TL, avans mahsup edildikten sonra kalanın taraflar arasında hisseleri oranında pay edileceğini bildirmiştir. ... tüm yargılama boyunca da bu görüşü temel alarak savunma yapmıştır. ..., tekrar ihtarname göndererek alacağın temlikine ilişkin TBK ndaki düzenlemeleri hatırlatmış ve fakat istediği sonuca ulaşması mümkün olamamış bu nedenle davalı yanı sıra yapımcı ... aleyhlerinde icra takibi yapmak durumunda kalmış, itiraz üzerine yasa gereği duran takibe devam edebilmek İçin de ... 10. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde dava ikame etmiştir.
Alacağın devri, TBK.nun 183 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre Borcun üstlenilmesinden farklı olarak işlem, borçlunun rızasına tabi değildir. Gerçek ya da tüzel bir şahıstan alacaklı olan kişinin (...) alacaklı olduğu kişiye (... 'a) kendisinden olan alacağını, adını belirteceği kişiye (...'e) devrettiğini yazılı şekilde bildirmesi ile işlem kaideten vücut bulur. Esasen işlemin geçerliliği için bildirim şartı da aranmaz. Bildirim, daha çok eski alacaklıya ifanın önüne geçilmesi amacıyla yapılır. Nitekim, borçlu devirden haberdar değilse eski alacaklıya iyi niyetle yapacağı ifa borçluyu borcundan kurtarır. Alacağın devrinde işlemin geçerliliği için borçlunun rızası aranmaz. Tek koşul, işlemin yazılı şekil şartına uyularak yapılmış olmasıdır. Burada sözü edilen yazılılık için de herhangi bir kanuni şekil şartı söz konusu değildir, adi yazılı şekil yeterlidir. Davada; devre konu alacağın mevcudiyeti çekişmeli değildir. Öte yandan birden fazla kişiye temlik yapılmış da değildir, işlemin tarafları bellidir. Gerek dayanak sözleşmede gerekse temlikte taraf iradeleri birbirine uygundur. Taraflar işlem ehliyetine sahiptir. Devir engeli bulunmamaktadır. Yani devrin unsurları mevcuttur. Temlik borçlusuna noter kanalıyla bildirim yapıldığı sırada alacağı devreden ile devir alan arasında bir ihtilafa da rastlanmamıştır, davalı ... , ... 3.Noterliği aracılığı ile davacı ...’e gönderdiği ... tarih ve ... yevmiye numaralı cevabi ihtarnamede herhangi bir takas def'inde bulunmamıştır. Temlik borçlusu, alacağı devreden ile devir alan arasındaki sözleşmenin tarafı olmadığını ileri sürmüş, sözleşmelerin nispiliği ilkesine dayanmaya çalışmıştır. Oysa alacağın devrinde, temlik borçlusunun devreden ile devir alan arasında yapılabilecek sözleşmeye taraf olması şartı aranmaz. Özetle alacağın temlikinde hukuki işlemin taraflarında bir değişiklik olmamakta sadece alacağın tarafı değişmektedir. Alacak kısmen devredilebileceği gibi tamamı da devre konu edilebilir. Alacağın devri, uygulamada sıkça görüldüğü üzere iradi şekilde yapılabileceği gibi kazai şekilde veya kanun hükmü ile de gerçekleşebilir. Alacağın devri kazandırıcı nitelik taşıyan bir tasarruf işlemidir. İster alacağın devrinin mücerret olduğu, ister illi olduğu görüşü kabul edilmiş olsun, davada ... ile ... arasındaki hukuki ilişki, bu ilişki ile belirlenen oranlar konusunda herhangi bir sakatlık söz konusu değildir.
Uyuşmazlık; yalnızca avans mahsup edildikten sonraki kısmın mı yoksa avans da dahil olacak şekilde tüm gişe gelirlerinin mi paylaşıma konu edileceği hususudur. Yani, taraflar arasında bir yorum farkı söz konusu olmuştur. Ancak, “...Doktrinde, henüz doğmamış (müstakbel) alacakların da devredilebileceği genellikle kabul edilmektedir..." Davada, özellik arz eden tek şey alacağını devreden ...’in, gişe gelirlerinden hissesine düşecek olan 600.000,00 TL yi, henüz doğmadan önce ama avans olarak almış olmasıdır. Filmin gösteriminden sonra bu bedelle ilgili ödeme teyid bulmuş olduğuna göre, tutarın paylaşım dışı bırakılmasında hiçbir haklı ve hukuki neden olmayacağı kanaatine varılmıştır. Alacağını kısmen temlik eden ... yerine temlik alan ... ödenmesinde temlik borçlusu ... nun durumunda ağırlaşmaya, konumunda değişikliğe sebep olacak, zararını mucip herhangi bir maddi olgu da söz konusu değildir. Kaldı ki, temlik borçlusu bu tür def'i ya da itirazlar öne sürmüş değildir. Temlik borçlusu ... , kendisine bildirim yapılmış olmasına rağmen 381.604,98 TL yi davacı ...’e ödemeyerek yani bu tutarın 228.962,99 TL sini alacağını kısmen devreden ...’e ödemek suretiyle ...’in zararına sebebiyet vermiştir.
... 10. ATM'nin ...E. sayılı davasında alınan 15/08/2017 tarihli bilirkişi raporundan: Davacı şirketin 2016 yılına ait ticari defterlerinin ve davalı ...'un 2015-2016 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikinin süresinde yapıldığı, usulüne uygun tutulmuş olduğu, ...'in ticari defterlerini ibraz etmediği, davacı ve davalı ... A.Ş nin ticari defterlerinin TTK hükümleri gereği usulüne uygun tutulduğundan sahipleri lehine delil teşkil ettiği anlaşılmıştır.
... 10. ATM'nin ... E. sayılı davasında alınan bilirkişi raporu, Mahkememizce alınan 16/09/2019 tarihli bilirkişi raporu ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davanın kabulüne ve davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
DAVANIN KABULÜNE,
1-... 28.İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına davalı ... A.Ş tarafından yapılan itirazın 228.962,00-TL lik asıl alacak yönünden iptaline, takibin tahsilde tekerrür olmaması kaydı ile 228.962,00-TL nin takip talebinde belirtilen faiz oranları üzerinden takip tarihinden işleyecek faizi ile devamına,
2-Asıl alacak miktarının (228.962,00-TL) %20 si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-15.640,00 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 12,930,00-TL harcın davalıdan tahsiline,
4-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 24.477,34 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 29,20 TL başvuru harcı 2.710,00 peşin harç 787,30 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 2.879 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.405,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 26/10/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır