T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/47
KARAR NO: 2021/232
DAVA: MARKA HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
DAVA TARİHİ: 14/02/2019
KARAR TARİHİ: 27/05/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... ibaresi ve görselinin 1967 yılından bu yana pek çok ülkede müvekkili adına tescilli olduğunu, ... ibaresi ve görselini ihtiva eden markaların SMK'nın 6/4 ve 6/5. maddeleri kapsamında tanınmış marka statüsünde olduklarını, bu yönde pek çok TPMK, YİDK kararı ve mahkeme kararının bulunduğunu, davalı adına tescil edilmiş olan ... tescil numaralı "..." ibareli ve ... tescil numaralı "..." ibareli markaların, hak sahibi oldukları ... görselini ihtiva eden tanınmış markalar ile ihtilaf konusu markanın tescilli olduğu mal ve hizmetleri sınıflandırılmasına ilişkin tebliğ'in 18-24-25.sınıflarında tescilli olan ... sayılı markalar ile iltibas teşkil ettiğini, davalı yanın kötü niyetli bir şekilde dava konusu marka tescil müracaatını gerçekleştirdiğini, davalı yan adına tescil edilmiş olan ... ve ... numaralı markaların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, vekalet ücreti ile yargılama giderinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: "..." ibareli ... numaralı markanın müvekkili adına tescilli olduğunu, müvekkili olan firmanın 2000 yılından beri faaliyette bulunduğunu, davacının dava konusu markasal kullanımdan haberdar olduğunu, buna rağmen sessiz kalma yoluyla hak kaybına uğradığını, hükümsüzlük ve iptal talebi için 5 yıllık sürenin öğrenme tarihinden itibaren başlaması gerektiğini, müvekkili olan şirketin dava konusu "..." markası ile yüksek satışlar yaptığını, bu markaya ciddi yatırımlar yaptığını, sektörde davacı ile rakip olduklarını, dava konusu markanın yurt içi ve yurt dışı pazarında tanınıp bilindiğini, davacı faaliyetleri ile müvekkilinin faaliyetlerinin farklı sınıflarda olduğunu, müvekkili olan firmanın 18. sınıf kapsamında valiz ve çantalar üzerinde kullanımlarının olduğunu, ... ibaresinin davacının tekeline verilemeyeceğini, ...'nun bir spor oyunu türü olduğunu, kamuya mal olduğunu, sopa ve at simgelerinin ... sporunun unsurları olduğunu, ... ibaresiyle tescilli çok sayıda marka olduğunu, ilgili ibarenin davacının tekelinde olmadığını, davaya konu markalar ile davacı markaları arasında iltibas yaratacak bir benzerliğin olmadığını, şekil, tasarım ve kavramsal olarak markaların farklı olduğunu, davanın reddi ile vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
TPMK kayıtları istenmiştir.
HMK'nun 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
18/02/2020 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davacı yana ait ... görselini ihtiva eden markaların, dava konusu ... numaralı ve ...numaralı davalı markalarının tescil müracaatının gerçekleştirildiği tarih olan 26/03/2013 tarihinden önce tanınmış olduğu, karşılaştırmaya tabi davacı yana ait ... görselini ihtiva eden markalar ile davalı yana ait ... numaralı "... " görselini ihtiva eden ve ... numaralı "..." görselini ihtiva eden markaların ortalama tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzerlik arz ettiği, davalı yanın dava konusu marka tescil müracaatını gerçekleştirmesinin kötü niyetli olarak değerlendirilebileceği, davanın hak düşürücü süre içerisinde başlatıldığı, ... numaralı "...+ şekil" görselini ihtiva eden ve ...numaralı "... + şekil" görselini ihtiva eden dava konusu markaların tümden hükümsüzlüğü şartlarının oluştuğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Marka vekili ... tarafından tanzim edilen 01/03/2021 tarihli ayrık raporda özetle: Esas unsuru "..." ibaresi ve görseli olan markaların başta çanta ve bavullar olmak üzere çeşitli emtialar ve muhtelif sınıflarda davacı adına tescil edildiği, davacının ...numaralı ... markasının TPMK nezdinde tanınmış marka statüsünde korunmakta olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil numaralı "...+ şekil" markanın 18.sınıfta ve ... tescil numaralı "... + şekil" markanın 24- 25-35. sınıflarda davalı adına tescil edilmiş olduğu, davalı adına tescilli olan markaların tescil tarihlerinin 03/12/2014 olduğu, huzurdaki davanın 14/01/2019 tarihinde ikame edilmiş olmakla markanın hükümsüzlüğü talebinde beş yıllık hak düşürücü sürenin geçmemiş olduğu, taraf markaları arasında benzerlik nedeniyle iltibas tehlikesi olduğundan dava konusu ... tescil numaralı "...+ şekil " ve ... "... + şekil" tescil numaralı markalarının davacı markalarının tescilli olduğu aynı veya benzer mal ve hizmetler yönünden SMK 6/1.maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, davacının ... numaralı ... markasının TPMK nezdinde tanınmış marka statüsünde korunduğundan davalının ... numaralı "...+ şekil " ve ... numaralı "... + şekil" markalarının tescilli olduğu tüm sınıflar yönünden SMK 6/5.maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, Yargıtay kararlarına göre önceki markanın tanınmış marka olmasının tek başına kötü niyeti ispata yeterli olmadığı, davalının kötü niyetini gösterir başkaca bir delilin dosyaya ibraz edilmediği, SMK 6/9.maddesine dayalı hükümsüzlük koşullarının mevcut olup olmadığının Mahkemeye ait olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Sektör bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 04/03/2021 havale tarihli ayrık raporda özetle: ... ibaresinin tek başına kullanımının teşebbüslerin mallarının ayırt edilmesini sağlamaya yeterli olmadığı, ... ibaresinin tüketici nezdinde bir marka olarak algılanmadığı, tüketicinin bu ibarenin yanındaki unsurların geneline dikkat ederek bütünsel imajı marka olarak algıladığı ve dava konusu markaların tüketici nezdinde karıştırılmaya sebep olacak derecede benzer olmadığı, ... oyununun " ... (...), at üzerinde dörderli iki takım oyuncularının ellerindeki özel oyun sopalarıyla 10 cm çapındaki bir topa vurmalarıyla oynanan bir oyundur" olarak tanımlanmakta olduğu, ... ibaresinin at figürü ve ... oyuncusundan oluşan kombinasyonun tek başına davacının tekeline bırakılmadığı, bu kombinasyonu içerir onlarca tescilli markanın uzun yıllardır piyasada satışa sunulmakta olduğu, bazılarının tanınmış marka olduğu ve bu sebeplerle tüketici nezdinde de bu kombinasyonun davacının teşebbüsü ile bağlantılı olarak algılanmaya yeterli olmadığı ve dava konusu markaların tüketici nezdinde karıştınlmaya sebep olacak derecede benzer olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce 18/02/2020 havale tarihli bilirkişi kurulu raporuna itibar edilmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava: Davalı şirkete ait TPMK nezdinde ...ve ... tescil numaralı markalarının hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.
Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktar.
6769 sayılı SMK'nun 5. maddesinde marka tescilinde mutlak red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Madde 5- (1) Aşağıda belirtilen işaretler, marka olarak tescil edilmez:
a) 4 üncü madde kapsamında marka olamayacak işaretler.
b) Herhangi bir ayırt edici niteliğe sahip olmayan işaretler.
c) Ticaret alanında cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, amaç, değer, coğrafi kaynak belirten veya malların üretildiği, hizmetlerin sunulduğu zamanı gösteren veya malların ya da hizmetlerin diğer özelliklerini belirten işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.
ç) Aynı veya aynı türdeki mal veya hizmetlerle ilgili olarak tescil edilmiş ya da daha önceki tarihte tescil başvurusu yapılmış marka ile aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer işaretler.
d) Ticaret alanında herkes tarafından kullanılan veya belirli bir meslek, sanat veya ticaret grubuna mensup olanları ayırt etmeye yarayan işaret veya adlandırmaları münhasıran ya da esas unsur olarak içeren işaretler.
(2) Bir marka, başvuru tarihinden önce kullanılmış ve başvuruya konu mal veya hizmetler bakımından bu kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazanmışsa bu markanın tescili birinci fıkranın (b), (c) ve (d) bentlerine göre reddedilemez.
6769 sayılı SMK.nun 6. maddesinde marka tescilinde nisbi red sebepleri aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.
(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.
(4) Paris Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
6769 sayılı SMK.nun 25. maddesinde “Marka Hükümsüzlük hâlleri ve hükümsüzlük talebi” aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
(1) 5 inci veya 6 ncı maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir.
(2) Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları markanın hükümsüzlüğünü mahkemeden isteyebilir.
(3) Marka hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde marka sahibi olarak kayıtlı kişilere veya hukuki haleflerine karşı açılır. Markanın hükümsüzlüğü davalarında Kurum taraf gösterilmez.
(4) Bir marka, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerine aykırı olarak tescil edilmiş olup da kullanım sonucunda tescil edildiği mal veya hizmetler bakımından hükümsüzlük talebinden önce ayırt edici nitelik kazanmışsa hükümsüz kılınamaz.
(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye ’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.
(7) Ortak markanın veya garanti markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya garanti markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.
(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.
(9) Kötü niyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir... Hükümleri yer almaktadır.
Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.
Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir. Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir. İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.
TPMK kayıtları, SMK hükümleri, mevzuat, Mahkememizce itibar edilen 18/02/2020 havale tarihli bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından: Davacı ...'ye ait “...” markasının dünya genelinde tescil kayıtları ile koruma altında olduğu, TPMK nezdinde ... numaralı "... " ibareli markanın 3.sınıfta, ... numaralı "... " ibareli markanın 3.sınıfta, ... numaralı "..." ibareli markanın 14-18-25-35.sınıflarda, ... numaralı "... " ibareli markanın 9-14.sınıflarda, ... numaralı "..." ibareli markanın 9-14-18-25.sınıflarda, ... numaralı "... ibareli markanın 9-18-25.sınıflarda, ... numaralı "... görselini ihtiva eden" markanın 11-18-20-21-24-27-35.sınıflarda, ... numaralı "..." ibareli markanın 3.sınıfta, ... numaralı "... görselini ihtiva eden" ibareli markanın 3.sınıfta, ... sayılı “...” ibareli markanın35.sınıfta,... sayılı “... ibareli markanın 3.sınıfta, ...sayılı “...” ibareli markanın 25.sınıfta, ...sayılı “....” ibareli markanın 3.sınıfta, ... sayılı “...” ibareli markanın 8-9-16-18-21-25-27-28 sınıflarda, ...sayılı “... + şekil” ibareli markanın 3.sınıfta, ... numaralı "... + şekil ..." ibareli markanın 8-9-14-16-18-21-24-25-27.sınıflarda, ... numaralı "..." ibareli markanın 8-9-14-16-18-21-24-25-27.sınıflarda, ... numaralı "..." ibareli markanın 8-9-14-16-18-21-24-25-27.sınıflarda, ... sayılı “...” ibareli markanın 3.sınıfta, ... numaralı " ... görselini ihtiva eden" markanın 14.sınıfta, ... numaralı"... " numaralı markanın 14.sınıfta, ... numaralı "... görselini ihtiva eden" markanın 25.sınıfta davacı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı "... " ibareli markanın 24 - 25- 35.sınıflarda ve ... numaralı""..." ibareli markanın 18. sınıfta davalı adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.
Davacı adına tescilli “...” ve “ şekil ” markalarının tanınmış marka olduğuna dair TPMK kararı, Mahkememizin 2016/203 E. 2018/80 K. 13/03/2018 tarihli, ... 2. FSHHM 'nin ... E. ... K. 04/03/2015 ve ... E. ... K. 21/12/2016 tarihli, ... 3. FSHHM' nin ... E. ... K. 13/05/2014 tarihli.... tarihli kararları sunulmuştur.
Marka tescil belgelerine göre davacının, davalıdan çok önce marka tescilinin bulunduğu, yurt dışında da tescilli markalarının bulunduğu, tarıtım ve reklam için ciddi yatırım yaptıkları, tanınmışlıkla ilgili mahkeme kararları da dikkate alındığında davacı markasının Yargıtay içtihatları ile tespit edilen keza WİPO kriterleri ile belirlenen tanınmış marka olma kriterlerini sağladığı anlaşılmaktadır.
Davacı markasının ulaştığı tanınmışlık olgusu dikkate alındığında davalının marka tescilinin kötü niyetli olduğu anlaşılmıştır. Zira dava konusu at üzerinde ... oynayan insan figürü şekil markasını, uzun yıllardır 25. sınıflar kapsamında yer alan emtialar üzerinde davacının kullandığı, TTK.'nun 18 maddesi kapsamında tacirin basiretli hareket etme yükümlülüğü altında olduğu, tacirin kendi sektöründe faaliyet gösteren orijinal nitelikli belli oranda tanınan bir markayı herhangi bir zorunluluğu olmamasına karşın tercih edip Türkiye’de kendi adına tescil ettirmiş olmasının kötü niyetle hareket etmiş olduğunu ispatladığı mahkememizce kabul edilmiştir.
TPMK kayıtları, SMK hükümleri, davacı tarafça sunulan mahkeme kararları, mevzuat, Mahkememizce itibar edilen 18/02/2020 havale tarihli bilirkişi kurulu raporu ve bütün dosya kapsamından: Davacıya ait ... görselini ihtiva eden markaların, hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı ve ...numaralı davalı markalarının tescil müracaatının gerçekleştirildiği tarih olan 26/03/2013 tarihinden önce tanınmış olduğu, davacı yana ait ... görselini ihtiva eden markalar ile davalı yana ait ... numaralı "..." görselini ihtiva eden ve ... numaralı "..." görselini ihtiva eden markaların ortalama tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzer oldukları, davacı ve davalı markalarının aynı sınıfta tescil edilmiş olmaları, şekil itibarı ile ortak özelliklerinin bulunduğu, karıştırılma ihtimalinin bulunduğu, davalının ürününü alan tüketicinin davacının ürününü aldığı yanılgısına düşebileceği, davacının tescil tarihinin daha önce olduğu, hükümsüzlüğü talep edilen markaların kötü niyetli olarak tescil edildiği kanaatine varıldığından davanın kabulüne, davalı adına tescilli ... numaralı "..." ve ... numaralı "..." ibareli markaların hükümsüzlüğüne, kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
DAVANIN KABULÜNE,
1-Davalı adına tescilli ... ve ... numaralı markaların HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine,
3-59,30 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 14,90 TL harcın davalıdan tahsiline,
4-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yaptığı 44,40 TL başvuru harcı, 44,40 peşin harç, 145 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 2.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.278,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 27/05/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır