T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/127 Esas
KARAR NO: 2018/67
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 17/06/2015
KARAR TARİHİ: 06/03/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı Dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin gazeteci ve belgesel yapımcılığı işiyle uğraştığını Suriye’de “küçük ve yoksul görünümlü bir kız çocuğunun yamalı ve çuvaldan yapılmış bir çadınn yırtık olan bölümünden gülümseyerek baktığı” anı yakalayan bir fotoğrafını çektiğini, bu fotoğrafı müvekkilinin kendi yazdığı bir makalede ilk kez yayınladığını ... adresinde yayınladığını, dava konusu fotoğrafın FSEK m.4 kapsamında eser sayıldığını, Davalı belediyenin fotoğrafı izinsiz olarak çeşitli mecralarda deforme ederek kullandığım buna bağlı olarak FSEK m,68 çerçevesinde eserin rayiç bedeli olan l0.000 TL’nin 3 katı olan 30.000 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşılmıştır.
SAVUNMA; davalı cevap dilekçesinde özetle: Ajans Hizmeti Alım İşini, ... Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğünün ... tarih ve ... İhale no ile yapılan ihale gereği yüklenici firma olan ... Ltd. Şti. 'ne verildiğini, Ajans Hizmeti Alımı İşi Teknik Şartnamesinin 4,maddesi ne göre Tasarımlarda kullanılacak olan slogan, metin, resim, imajlar vb, gibi tüm argümanların telifleri yükleniciye ait olup doğabilecek her türlü sorunlardan da yüklenicinin sorumlu olacağının açıkça belirtildiğini, Söz konusu teknik şartname gereği davacının iddialarının muhatabının yüklenici firma olduğunu, davalı Belediyenin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından davanın reddine kararverilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava izinsiz yayınlanan fotoğraf nedeniyle 3 katı telif bedelinin fsek 68. maddeye dayalı olarak tahsili istemine ilişkindir.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli, rayiç bedel açısından yargıtay uygulamalarının denetlenebildiği, dosyaya sunulan deliller ile uyumlu olduğu anlaşıldığından mahkememezce hükme esas alınmıştır.
Bilirkişi raporunda özetle; davaya konu fotoğrafın kompozisyonu, çekim açısı, çekildiği an, fotoğrıfçının fotoğrafı çekme üslubu fotoğrafı sıradan ve alelade olmaktan ayırmakta olduğunu, fotoğrafın sahibi olan davacının hususiyetini kattığını göstererek fotoğrafın FSEK de belirtilen temel unsur olan sahibinin hususiyetini taşıması ilkesine uygun olarak eser olduğunu, ... Belediyesi tarafından yapıldığı iddia edilen kullanımlar yönünden Uzman olmayan bîr gözle bakıldığında dahi davacı fotoğrafının davalı afişinde kullanıldığını,davacıya ait fotoğrafın Davalı tarafından kampanyasında 24/12/2014 tarihinde kullanıldığını, "...” ...'den gelen ... kardeşlerimize yardım zamanı ibareli afiş ile davacının fotoğrafının kullanıldığını, davacının yatay kadraj fotoğrafının grafik kare formatta kullanılmak için büyütülerek fazla kısımlarının atıldığı, croplanmak suretiyle fotoğraf eserinin orijinal ölçü aşamasında deforme edilerek Davalı tarafça kullanıldığını tespit ettiğini, Davacı fotoğrafının sitenin açılışında popup reklam olarak kullanıldığını, dolayısıyla mali hak devir belgesi bulunmadığından fotoğrafının davalı Belediyece sosyal medyada, internet sitesinde ve sokak afişlerinde tanıtım amacıyla kullanımı nedeniyle FSEK 22 ,21,23,15, maddesindeki haklarının ihlal edildiğini, Fotoğraf eserinin Davalı ... tarafından; Sosyal medya kampanyasında, İnternet sitesinin açılışında, Açık hava reklamları gibi çoklu mecralarda kullanıldığı da dikkate alınarak eserin rayiç bedelinin l0.000 TL’den daha da yüksek olduğu fakat hukukun taleple bağlılık ilkesi gereği davacının talebi olan 10.000 TL ücretin eserin rayiç bedeline uygun olmasından dolayı Davacının FSEK m.68 çerçevesinde rayicin 3 katı olan 30.000TL’yi maddi tazminat olarak talep edebileceğini bildirdiği anlaşılmıştır.
İtiraz üzerine ek rapor alınmış bilirkişi ek raporunda da 10.000 TL nin rayiç bedel olarak uygun bedel olduğunu, davacının 3 kat talebinde bulunabileceğini bildirdiği anlaşılmıştır.
Fotoğrafçılar Meslek Kuruluşu Derneğinin 16.10.2017 tarihli yazılarında da eserin rayiç bedelinin 10.000 ve 15.000 TL arasında olması gerektiği bildirilmiştir.
Fsek 66/son maddesinde tazminatın takdirinde "tecavüzün şümulü, kusurun olup olmadığı ve ağırlığının takdir edileceği" öngörülmüş, Borçlar kanununun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği", Türk Medeni Kanun'un 4. maddesinde de "Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yada haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği" belirtilmiştir.
Dolayısıyla taraflar arasında davacıya ait fotoğrafın bir sözleşme yapılmış olsaydı, somut olaydaki kullanım karşılığı hangi miktarda bir bedel ödenecekti ise bunun belirlenmesi ve somut olayda, ihlalin niteliği, süresi ve kastın ağırlığına göre, FSEK m 66/4 hükmü koşulları da dikkate alınarak sektördeki rayiç bedelin ne alabileceği yönünde mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmış kök ve ek raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, rayiç bedeli belirlerken kullandığı kriterlerin sektörel teamüllere uygun olduğu, belirlendiğinden rapor içeriği hükme esas alınmıştır. Davacı fotoğrafının sitenin açılışında popup reklam olarak kullanıldığı, dolayısıyla mali hak devir belgesi bulunmadığından fotoğrafının davalı Belediyece sosyal medyada, internet sitesinde ve sokak afişlerinde tanıtım amacıyla birçok mecrada kullanımı nedeniyle FSEK 22 ,21,23,15, maddesindeki haklarının ihlal edildiği, Fotoğraf eserinin Davalı ... tarafından;Sosyal medya kampanyasında,İnternet sitesinin açılışında,Açıkhava reklamları gibi çoklu mecralarda kullanıldığı hususlara bir bütün olarak dikkate alınarak bilirkişice düzenlenen rapor ve ulaştığı sonuç rayiç bedel mahkememizce denetime uygun bulunmuş FSEK 68. maddesi kapsamında 10.000 TL nın 3 katı 30.000 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaatine varılmış olup, yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM:yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre
1-DAVANIN KABÜLÜNE,
FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 10.000 TL nın3 katı 30.000 TL nın 15.1.2015 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiz ile birlikte hesaplanarak davalıdan tahsiline,
2-Karar kesinleştiğinde hükmün masrafı davalıdan alınarak Türkiye çapında yayın yapan tirajı yüksek üç gazeteden birinde bir kez ilanına,
3-2.049 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 1.536,97 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.600 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 512,33 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı, 2.050,00 TL bilirkişi ücreti ve 290,00 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 2.880,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı. 06/03/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır