T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/208 Esas
KARAR NO: 2021/358
DAVA: İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/05/2017
KARAR TARİHİ: 28/09/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 80'den fazla franchise bayii bulunan perakende sektöründe hizmet veren ve bu alanda sektörün önemli firmalarından biri olduğunu, davalının ... Markasını Franchise ilişkisi kapsamında kullandığını, ... mağazasını işlettiğini, davacının ... markası başta olmak üzere müvekkiline ait ürün, endüstriyel tasarım, ...'u kendine has kahve, kafe, restaurant ve satış konseptini ve dekorasyon, mobilya, ekipman, tabela, elektronik sistemleri, lojistik ve ürün altyapısı, amblem, sembol, ... ve hizmet ve pazarlama anlayışı ile iş yeri işletme sistemi sadece franchise verilecek yerlere münhasır olmak üzere belirli hak ve yükümlülükler belli şartlarda ve bedel karşılığında Franchise Alan olarak Davalı şirket kullanımına sunduğunu,buna rağmen davalının Franchise Sözleşmesi imzalanmasına yanaşılmadığını,2016 yılı mayıs ayı sonuna kadar aylık isim ve reklam bedeli adı altındaki ... bedellerinin alınmayacağı hususlarında anlaşıldığını, ancak davalı tarafın hukuki ve ticari olarak gerçekçi olmayan afaki istekleri bitmediğinden ve aralarındaki franchise ilişkisinin gerekleri yerine getirilmediğinden davalı tarafa ihtarname gönderilerek franchise ilişkisinin sonlandırıldığını, ... 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş ve ...Karar Sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemeleri yaptırdıklarını, emsal franchise sözleşmeleri üzerinden davalı şirketin aylık ciro hesaplamalarına gidilerek müvekkilinin aylık isim ve reklam hakkı(royalty) bedeli faturalarının davalıya ödetilmesi gerektiğini, zira müvekkili şirketin tüm Türkiye çapındaki Franchise Bayilerine aylık net satış ciro) Üzerinden KDV hariç %5 Franchise İsim Hakkı Bedeli ve %2 Marka Geliştirme, Koruma, Arge, Tanıtım ve Reklam Payı Bedeli uygulamakta ve Franchise bayilerinden tahsil etmekte olduğunu, ... 21. icra Müdürlüğü ... E. dosyası ile takibe de geçildiğini, takibe itiraz nedeniyle itirazın iptali ile davalının %20 icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasını talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davanın, görevsiz Mahkeme de açıldığını, TTK nun 4 ve 5. maddelerinin açık düzenlemesi gereği, dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, davacının davasını cari hesap alacağına ilişkin talebinin Ticaret Mahkemesince değerlendirilmesi gerektiğini, davacının sözde alacak iddiasının müvekkiline olan borçlarından kurtulmak amacıyla ortaya atılmış iddialardan oluştuğunu, Müvekkili şirketin, alacaklarının tahsili için iş bu dosya davacısı aleyhine ...15. İcra Müdürlüğü ... E. ve ... E.( EK.1 Takip Talepleri) Sayılı dosyalarından23.12.2016 tarihinde takibe geçtiğini, takiplere yapılan haksız itirazlar üzerine, ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Ve ...7 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/419 E. Sayılı dosyaları ile 10.04.2017 tarihinde itirazın iptali davaları açıldığını ve davaların derdest olduğunu, ... ile ema lokanta arasında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını, taraflar arasında uzlaşılan çerçevede yürümüş bir ticari ilişkinin söz konusu olduğunu, iş yerinde kullanılacak sarf malzemeleri ile muhasebe programı gibi teknik verilerin de davacının belirlediği 3. Kişilerden alınacağını, müvekkilinden franchise bedeli alınmayacağını, davacı sistemi gereği zorunlu olduğundan her ay frahchise bedeli olarak kestiği fatura karşılığında müvekkiline iade faturası keseceğini ücret alınmayacağını, bu hususun taraf ticari defter kayıtlarıyla da sabit olduğunu, İsim, logo, reklam vb. isimlerde müvekkilden herhangi bir bedel alınmayacağını beyan ettiği, davanın esasına ilişkin diğer itirazlarını bildirerek davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu Davalı ... (...), ile davacı ... Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi (...) ile arasındaki franchise ilişkisi kapsamında davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bu kapsamda davalının cari hesap kaynaklı fatura borçları bulunduğunu, davalı hakkında başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine itirazın iptali ve takibin devamı kapsamında açılmış bir itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
... 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 23/11/2017 tarihli ... Esas-... Karar sayılı kararıyla; davacı vekilinin dava dilekçesinde alacağın cari hesap ilişkisinden kaynaklandığı, tarafların yüklendikleri edimin yerine getirilip getirilmediğinin yargılama konusu olduğunu burada davacının yaptığı işin, sunduğu hizmetin verdiği franchaise'ın fikri hak korumasında olup olmadığının tartışma konusu olmadığını gerekçe göstererek görevsizlik kararı verildiği ve BAM 16.HD’nin 2018/797 Esas, 2019/1243 karar ve 30.5.2019 tarihli kaldırma kararı ile 556 sayılı KHK'dan (6769 sayılı SMK'dan) kaynaklanan tescilli bir sınai hakka dayalı uyuşmazlık söz konusu olduğunda yada bu hakların lisans ile kullanılmasından kaynaklanan bir uyuşmazlık söz konusu olduğunda ihtisas mahkemesi sıfatıyla FSHHM'nin görevli olduğu, dava konusu uyuşmazlığın da "isim ve logo bedeli, reklam marka geliştirme gelirleri" alacağından kaynaklandığı, davaya bakma görevinin FSHHM'ne ait olduğu gerekçesiyle ... 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 23/11/2017 tarihli ... Esas-...Karar sayılı görevsizlik kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA karar verilmesi üzerine uyuşmazlık görülüp sonuçlandırılmıştır.
... 21. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı icra dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklının, davalı borçlu aleyhine, 37.245,78 TL cari fatura alacağının tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlattığı, borçlunun 7 günlük itiraz süresi içerisinde borca,faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz ettiği, görülmüştür.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler 8.6.2020 tarihli raporlarında özetle; Davacı ve davalı arasındaki franchise ilişkisinin 2015 yılında başladığı ve 2016 yılının Ağustos ayı sonunda sone erdiğini Davacı ... A.Ş. tarafından Havalı aleyhine ... 21. İcra müdürlüğü ...Esas sayılı icra takibi ile 37.245,78 TL alacağı için icra takibi başlatıldığını, Takip konusu alacağın SMK hükümlerine göre tazminat talebi olmayıp, cari hesap kayıtlarına ilişkin alacak talebinde bulunduğu, dava dosyasına sunulan cari hesap bakiyesinin ... şubesi için 37.245,78 TL'lik İncelenen faturaların (detayında davacının kestiği faturaların içeriğinin 2016 Yılı Ağustos ayına ait reklam ve marka kullanımına ve geliştirmesine ait bedeller olduğu, davalının bu fatura muhteviyatını ödeme yükümlülüğünde olduğu, Tarafların ticari kayıtları incelendiğinde ise; takip konusu cari hesap dökümünde yer alan faturalardan; 25.01.2016 tarihli ... nolu KDV dahil 4.460,68 TL'lik,12.02.2016 tarihli ... nolu KDV dahil 2.813,07 TL'lik ve 05.03.2016 tarihli ... nolu KDV dahil 3.508,39 TL'lik toplam 10.782,14-TL'lık 3 adet fatura için davalı ...ŞTİ nin iade faturası kestiği ve davacı ... A.Ş.nın da bu iade faturaları kayıtlarına işlemiş olduğu, icra takibi alacak tutarı olan 37.245,78-TL alacak tutarından davalının kestiği ve davacının da kendi hesaplarına da işlediği iade faturaları çıkartıldığında 37.245,78-10.782,14 = 26.463,64 TL' olduğunu, Davacı arada imzalanan bir Franchise sözleşmesi olmamasına rağmen aylık ciro pirim bedeline göre , İsim logo ve Marka geliştirme giderleri altında kestiği faturalara göre 26.463,64 TL davalıdan alacaklı olduğu, icra inkar tazminatı tutarının 5.292,73-TL olarak hesaplandığını, takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmişlerdir.
Bilirkişiler 17.5.2021 tarihli ek raporlarında da; aynı yönde rapor sunmuşlardır.
Taraf iddia ve savunmaları, icra dosyası, ... 16. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D.İş nolu dosyası ,bilirkişi kök ve ek raporları ile birlikte incelendiğinde; Davacı tarafından ibraz edilen 2015-2016-2017 yılına ilişkin ticari defterlerin; TTK Md.64-66 ve V.U.K. göre açılış ve kapanış kayıtlarının yapıldığı defterlerin işlendiği ve usule uygun olarak tutulduğu 2015, 2016 yılı cari hesap ekstresi incelendiğinde tarafların kayıtlarının birbirini doğrular nitelikte olduğu, davacı tarafından kesilen faturaların davalı kayıtlarında da yer aldığı, Davacı ... A.Ş. ... 21, İcra müdürlüğü ... nolu icra dosyasında 37.245,78 TL alacağı için icra takibi başlattığı , İcra dosyasına sunulan faturalar davacı firmanın sunduğu cari hesap ekstresi ile karşılaştırıldığı, davalının kayıtlarının da usulüne uygun tutulduğu, taraflarca dosyaya sunulmuş yazılı bir franchise sözleşmesi bulunmadığı, ancak tarafların ticari kayıtları incelendiğinde; taraflar arasındaki franchise ilişkisinin 2015 yılında başladığı ve 2016 yılının Ağustos ayı sonunda sona erdiği, dolayısıyla , mali kayıtlar ve denetim ve hüküm kurmaya elverişli dosyadaki deliller ile uyumlu bilirkişi raporları nazara alındığında, Davacı ... A.Ş. tarafından Havalı aleyhine ... 21. İcra müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı( 37.245,78 TL alacağı için ) takip konusunun cari hesap kayıtlarına ilişkin alacak talebine yönelik olduğu, dava dosyasına sunulan cari hesap bakiyesinin ... şubesi için 7.245,78 TL'lik İncelenen faturaların (detayında davacının kestiği faturaların içeriğinin 2016 Yılı ağustos ayına ait reklam ve marka kullanımına ve geliştirmesine ait bedeller olduğu, davalının bu fatura muhteviyatını ödeme yükümlülüğünde olduğu, mali kayıtlar kapsamına göre; takip konusu cari hesap dökümünde yer alan faturalardan; 25.01.2016 tarihli ... nolu KDV dahil 4.460,68 TL'lik,12.02.2016 tarihli ... nolu KDV dahil 2.813,07 TL'lik ve 05.03.2016 tarihli ... nolu KDV dahil 3.508,39 TL'lik toplam 10.782,14-TL'lık 3 adet fatura için davalı ...ŞTİ nin iade faturası kestiği ve davacı ... A.Ş.nın da bu iade faturaları kayıtlarına işlemiş olduğu, icra takibi alacak tutarı olan 37.245,78-TL alacak tutarından davalının kestiği ve davacının da kendi hesaplarına da işlediği iade faturaları çıkartıldığında 7.245,78-10.782,14 = 26.463,64 TL' olduğu, Davacı arada imzalanan bir Franchise sözleşmesi olmamasına rağmen aylık ciro pirim bedeline göre , İsim logo ve Marka geliştirme giderleri altında kestiği faturalara göre 26.463,64 TL davalıdan alacaklı olduğu, dolayısıyla davalının itirazının yerinde olmadığı gözetilerek ... 21. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 26.463.64-TL üzerinden devamına, fazla istemin reddine, kabul edilen Takip tutarının takdiren % 20' si üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle 5.292.73- TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN kabulüne, KISMEN reddine, ... 21. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasında davalı borçlu tarafça yapılan itirazın iptaline, takibin 26.463.64-TL üzerinden devamına, fazla istemin reddine,
2- kabul edilen Takip tutarının takdiren % 20' si üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle 5.292.73- TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine,
3-2.169,27 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 1.719,43 TL harcın davalıdan tahsiline,
4-Davanın kısmen kabulü nedeniyle, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın kısmen reddi nedeniyle, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan31,40 TL başvuru harcı 449,84 TL peşin harç304,5 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 3.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.785,74 TL yargılama giderinin taktiren 3/2 sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.28/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır