T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/103
KARAR NO: 2021/91
DAVA: MARKA HAKKINA TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, DURDURULMASI, ÖNLENMESİ
DAVA TARİHİ: 25/03/2019
KARAR TARİHİ: 25/02/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka Hakkına Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Durdurulması, Önlenmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin yaklaşık on yıldır bir çok alanda faaliyet gösteren bir firma olduğunu, geleneksel mecradan dijital dünyaya uzanan geniş bir yelpazede içerik ürettiğini, özgün tasarımlara imza attığını, bu hususta özel etkinlikler-organizasyonlar düzenlediğini, davalı tarafından müvekkili şirket adına TPMK nezdinde tescilli olan ... numaralı "..." markası ile davalının "..." ibareli kullanımlarının birebir benzer olduğunu, davalının kullanımlarının iltibas yarattığını, halk tarafından karıştırılmaya sebebiyet verecek mahiyette olduğunu, 6769 sayılı Kanunun 29. maddesi ve TTK 55 vd. maddeleri uyarınca tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini, davalı tarafın kötü niyetli olduğunu, davalı kullanımlarının müvekkilinin ticaret unvanı ile benzerlik teşkil ettiğini, tecavüzü oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde mühasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara el konulmasını, imhasını, masrafları davalı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının ana faaliyetinin reklam hizmetlerine dair olduğunu, perakendecilik ile ilgili hiçbir faaliyetinin bulunmadığını, müvekkili tarafından sunulun perakendecilik hizmetinin kapsamında davacı markasının koruma kapsamında yer almayan mallar da mevcut olduğunu, doktrindeki global değerlendirme gereği müvekkili tarafından kullanılan "..." ve "... ..." markaları ile tescilli "..." markasının karıştırılmaya neden olacak benzer markalar olarak değerlendirilemeyeceğini, markaların tüketici profillerinin farklı olmasını, davacı tarafın perakendecilik hizmetlerinde markasını kullanmamasını ve davacının markasının tanınmıştık niteliği olmaması nedeniyle benzerlik ve iltibas şartı gerçekleşmediğini, kötü niyet iddiasının mesnetsiz olduğunu, haksız rekabet iddialarının asılsız olduğunu ve SMK 6/6 maddesi koşullarının somut olayda oluşmadığını, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin ... D.İş dosyası, dosya arasına alınmıştır.
TPMK kayıtları istenmiş, HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
23/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davacının tescilli markası "..." ile davalının kullandığı "..." ibaresinin , tali unsur, fonetik veya ibarenin görsel olarak kullanımlarının ortak olan asli unsur açısında ayırt edicilik yaratmadığı, 35. sınıf emtialarının hitap ettiği tüketici kitlesi olan halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimaline neden olacak şekilde benzer olduğu ve aynı mal veya hizmetleri kapsadığı, marka tescilinden doğan hakların münhasıran marka sahibine ait olması nedeniyle SMK 29.maddesi bağlamında marka hakkına tecavüzün söz konusu olduğu bildirilmiştir.
05/08/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: Kök raporda belirtildiği üzere, davacının tescilli markası "..." ile davalının kullandığı "..." ibaresinin "..." ibarelerinin, tali unsur, fonetik veya ibarenin görsel olarak kullanımlarının ortak olan asli unsur açısında ayırt edicilik yaratmadığı, 35. sınıfta sayılan malların hitap ettiği geniş kitle nedeniyle karıştırılma ihtimalinin varlığı nedeniyle ihlal olabileceği, ancak davalının müşteri kitlesinin yalnızca motor ve motor aksesuarlarına ilişkin olduğunun kabulü halinde davalının kullandığı ibarelerin, davacının markası ile karıştırılma ihtimalinin düşük olduğu ve ihlal bulunmayacağı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalının eyleminin, davacı şirket adına TPMK nezdinde tescilli ... numaralı "..." ibareli markadan doğan hakları ihlal ettiği, bu nedenle tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, durdurulması, önlenmesi, tecavüzün giderilmesi, tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde kullanılan cihaz, makina gibi araçlara el konulması, imhası ve hükmün ilanına ilişkindir.
Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktar.
Madde 7 (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları)
"(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.
(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:
a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.
b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.
c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:
a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.
b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.
c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.
ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.
d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.
e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.
f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.
(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.
(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:
a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.
b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.
c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması."
Madde 29 - (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
Madde 149/1 de Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi mahkemeden;
"Tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini , Araçlara elkonulması, Elkonulan araçlarda kendisine mülkiyet hakkının tanınması, araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya imhası, kararın ilanı " şeklinde talepte bulunabilir.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU
Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.
(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."
Madde 55 "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır:
a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar
b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek;
c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak;
d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;
e) İş şartlarına uymamak;
f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak."
Madde 56 "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;
a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini,
b) Haksız rekabetin men’ini,
c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,
d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,
e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır.
Haksız rekabet hükümlerinin amacı yasada "bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanması" şeklinde tanımlanmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun haksız rekabete ilişkin hükümlerinin uygulanması açısından varlığı gereken iyi niyet kurallarına aykırılık kriteri kaynağını Türk Medenî Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenmiş olan dürüstlük kuralından almaktadır. Bu iyiniyet kuralına aykırı hareketler iktisadi rekabetin kötüye kullanımıdır.
SMK, TTK hükümleri, mevzuat, D.İş dosyası ve bütün dosya kapsamından: ...numaralı "..." ibareli markanın TPMK nezdinde davacı adına Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğin 35. ve 42. sınıflarında tescilli olduğu anlaşılmıştır.
... başvurulu numaralı "..." ibareli markanın davalı tarafından Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğin 35. sınıfı için tescil talebine konu edildiği ancak davacının ...numaralı markasını mesnet göstererek yaptığı itiraz sonucu ret edildiği, YİDK tarafından da aynı yönde karar verildiği, ... numaralı "..." ibareli 27/11/2019 tescil tarihli ve ... numaralı "..." ibareli 15/01/2020 tescil tarihli markanın yapılan itirazın kısmen kabulü sonrasında tescil edildiği, ... numaralı "..." ibareli marka başvurusuna yapılan itirazın kısmen kabulüne karar verildiği, tescil işlemlerinin devam ettiği anlaşılmıştır.
D.İş dosyasındaki bilirkişi raporları ve Mahkememizce itibar edilen 23/01/2020 tarihli raporda da belirtildiği üzere: Davacının tescilli...numaralı "..." ibareli markası ile davalının kullandığı "..." ibaresinin , tali unsur, fonetik veya ibarenin görsel olarak kullanımlarının ortak olan asli unsur açısından ayırt edicilik yaratmadığı, 35. sınıf emtialarının hitap ettiği tüketici kitlesi olan halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimaline neden olacak şekilde benzer olduğu, davalının markasal kullanımlarının 35.sınıfta yer alan emtialarda yoğun olarak sürdürüldüğü, davacının Mal ve Hizmetlerin Sınıflandırılmasına İlişkin Tebliğin 35. ve 42. sınıflarında tescilli olan "..." markası ile davalı yanın kullanımlarının, nihai tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzerlik arz ettiği böylece davanın kabulü ile davalının eyleminin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına, tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makina gibi araçlara el konulmasına, masrafı davalıdan alınmak sureti ile imhasına, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına, hükmün ilanında davacının hukuki yararı bulunduğundan, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere
1-Davalının eyleminin, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına,
2-Tecavüz oluşturan ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makina gibi araçlara el konulmasına, masrafı davalıdan alınmak sureti ile imhasına,
3-Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına,
4-Karar kesinleştiğinde, hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline,
5-59,30 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 14,90 TL harcın davalıdan tahsiline,
6-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacının yapmış olduğu 44,40-TL peşin harç, 44,40-TL başvuru harcı, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 151,50-TL tebligat masrafI olmak üzere toplam 1.240,30- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri olan 800 TL'nin kendi üzerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 25/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır