T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/13 Esas
KARAR NO: 2018/183
DAVA: Endüstriyel Tasarım Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan
DAVA TARİHİ: 15/01/2016
KARAR TARİHİ: 24/04/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA;
İDDİA; Davacı Dava Dilekçesinde özetle; Müvekkilinin tasarlayıp tescil ettirdiği ürünlerden ... tescil numaralı çoklu tasarım olarak tescilli bulunan 9 sıra numaralı ürünün aynısın benzerini haksız bir şekilde tescil ettirmek için davalı Türk Patent Enstitüsüne başvurmuş ve yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmayan bu tasanmmı ... tescil numarası İle kendi adına tescil ettirdiğini, Ancak davalının bu tasarımı yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmaması sebebi ile iptal edilip sicilden terkin edilmesi gereken bir tasarım olduğundan tasarımın hükümsüz kılınması gerektiğini beyan etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili asıl davanın reddini talep etmiştir.
KARŞI DAVA
İDDİA; KARŞI Davacı Dava Dilekçesinde özetle; Davacı/Karşı davalı ... adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescilli olan 09.12.2011 tarih ve ... numaralı çoklu tasarımın 9. Sırasında yer alan ‘’...’’ Tasarımının, 554 Sayılı KHK’ nin 5. Ve 10. maddeleri uyarınca “yeni” ve “ayırt edici” vasıflarını haiz olmadığından tescil edilebilirlik kriterlerini taşımaması sebebiyle Türk Patent Enstitüsü sicilinden hükümsüzlüğüne ve terkinine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı vekili davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Düzenlenen son raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
İlk raporu tanzim eden bilirkişi ... raporunda özetle; EndTas KHK m. 6/1 “de yenilik kavramı açısından dünyada yenilik (mutlak yenilik) ölçütü esas alındığını, Buna göre tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamışsa söz konusu tasarım yeni kabul edileceğini, 554 sayılı KHK 7/l'e göre, bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcıda bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması halinde, o tasarım ayırt edicilik niteliğine sahip kabul edileceğini, ayırt edici niteliğin incelenmesinde ise ilke olarak farklılıklardan çok ortak özelliklerin değerlendirilmesine ağırlık verilmesi ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip bulunduğunun dikkate alınması gerektiğini , Davacı Karşı davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 09.12.2011 tarihi itibarı ile sunulan deliller de güz önüne alındığında Koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığını bildirdiği anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ... kök ve ek raporlarında özetle; Davalı-karşı davacı ... adına tescilli hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil no.lu çakmak tasarımının dosya içerisindeki deliller karşısında yenilik unsuru taşımadığı 554 sayılı KHK ye ve yeni 6769 Sınai Mülkiyet Kanununa göre hükümsüz kılınması gerektiğini, davacı-karşı davalı ... adına tescilli ve hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil no.lu çoklu tasarımın 9. tasarımının 554 s. KHK’ye ve 6769 Sınai Mülkiyet Kanununa göre hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği kanaatine ulaştıklarını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Dosyada mevcut taraflara ait belgeler,beyanlar, tasarım tanımları ve görsel dökümanlar ve sicil dosyası ile taraflarca ortaya konan tüm delillerle bilirkişilerce incelenmiştir. Tescilli bir tasarımın hukuken korumadan yararlanabilmesi için AB ve Türk hukukunda( gerek 554 sayılı KHK zamanında gerekse 6769 sayılı SMK hükümlerine göre) yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması gereklidir. Yenilik,zamana ,mekana göre değişkenlik gösterir.Bu düşünceden hareketle kanun koyucu yeniliğin belirlenmesinde tescil için yapılan başvuru tarihini esas almıştır.
Gerek 554 sayılı KHK kapsamında gerekse 6769 sayılı Sınai Mülkiyet yasasının 56. maddesinde ancak yeni ve ayırt edici özellik taşıyan tasarımlar korunur. Tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise, yeni sayılır. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcıda oluşturduğu genel izlenim ile diğer tasarımların böyle bir kullanıcıda oluşturduğu genel izlenim arasında belirgin bir fark mevcutsa, anılan tasarımın ayırt edici özellik taşıdığı kabul edilir. Huzurdaki tarafların tescil aldığı tarih itibarıyla TPE nezdinde, endüstriyel tasarım başvurusunda bulunduğunda kural olarak TPE’ce şekli incelemede bulunulduğundan , ayırt edici ve yenilik özelliği taşımayan tasarımların da tescil edilmesi mümkündü. Bu nedenle kanun koyucu, tescil edilmiş bir endüstriyel tasarımın şartları oluştuğunda hükümsüzlüğünün dava edilebileceğini düzenlemiştir.
KHK’nin 5. maddesi “Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların” belge verilerek korunacağı hükmünü amirdir. Yenilik ise 6. maddede düzenlenmiştir. Buna göre, “Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.” Görüldüğü üzere KHK, yenilik bakımından mutlak yenilik kriterini benimsemiştir. Ancak tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Ayırt edicilik ise KHK’nin 7. maddesinde tanımlanmıştır. Maddeye göre “Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile ikinci fıkrada belirtilen herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması” anlamındadır. Maddenin 2. fıkrasında ayırt edicilik yönünden kıyaslamaya esas alınacak tasarımın, başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuş olması veya Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış ve ayırt edici nitelik açısından değerlendirilen tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamış olması, koşulunu getirmiş bulunmaktadır.
Kıyaslamanın yapılması sırasında ise, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilecek ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınacaktır.(KHK madde 7/son)
Aynı düzenlemelere paralel düzenleme ise 6769 sayılı Sınai Mülkiyet yasasının 56. maddesinde düzenlenmiştir. 57. maddenin 2. fıkrasında ise koruma talep edilen tasarımın ,başvuru tarihinden veya rüçhan talebi var ise rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi yada bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı yada halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması halinde bu açaklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez düzenlemesi getirilmiştir.
Hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümü olanaklı bulunmayan teknik ve özel bilgiyi gerektiren konulara ilişkin bilirkişi görüşü alınması yoluna gidilmiş, son alınan kök ve ek raporun yukarda açıklanan deliller ile KHK’nin aradığı maddi unsurları açıklamaya yeterli,objektif, dosyadaki kanıtlarla tutarlı, denetim ve hüküm kurmaya elverişli olması gözetilerek hükme dayanak olarak alınmış, gerek asıl davada gerek karşı davada hükümsüzlüğü istenen tasarım tescilinin 554 yenilik ve ayırt edicilik niteliğini taşımadığı anlaşılmıştır. Hükme dayanak alınan son kök ve ek rapor kapsamına göre ; .../ TESCİL NOLU ÇOKLU ENDÜSTRİYEL TASARIMIN 1.1. NOLU SIRASINDA YER ALAN ... ENDÜSTRİYEL TASARIMININ ve ... TESCİL NOLU ÇOKLU ENDÜSTRİYEL TASARIMIN 9/1.SIRASINDA YER ALAN ... ENDÜSTRİYEL TASARIMININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde TPMK Endüstriyel Tasarım Daire Başkanlığına hükmün gönderilmesine, karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarda gerekçesi açıklandığı üzere;
1- ASIL DAVA YÖNÜNDEN DAVANIN KABULÜNE,
Davalı- karşı davacı adına TPMK nezdinde tescilli .../ TESCİL NOLU ÇOKLU ENDÜSTRİYEL TASARIMIN 1.1. NOLU SIRASINDA YER ALAN ... ENDÜSTRİYEL TASARIMININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde kesinleşen kararın TPMK’ye bildirilmesine,
2-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN DAVANIN KABULÜNE,
3-Davacı - karşı davacı adına TPMK nezdinde tescilli ... TESCİL NOLU ÇOKLU ENDÜSTRİYEL TASARIMIN 9/1.SIRASINDA YER ALAN ... ENDÜSTRİYEL TASARIMININ HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde kesinleşen kararın TPMK’ye bildirilmesine,
4-Asıl davada 35,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 65,10 TL eksik harcın davalı karşı davacıdan tahsiline,
5-Asıl davanın kabulü nedeniyle, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.145 TL vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan alınarak davacı karşı davalıya verilmesine,
6-Karşı davada 35,90 ilam harcının 13,10 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 22,80 TL harcın davacı karşı davalıdan tahsiline,
7-Karşı davanın kabulü nedeniyle, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.145 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
8-Tarafların yapmış oldukları yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
9-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar davacı -karşı davalı ve davalı-karşı davacı vekillerinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 24/04/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır