T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/67
KARAR NO: 2021/339
DAVA: TASARIM HÜKÜMSÜZLÜĞÜ VE SİCİLDEN TERKİNİ
DAVA TARİHİ: 28/03/2016
KARAR TARİHİ: 16/09/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarım Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili firmanın yetkilisi ...'nün davalı şirket bünyesinde 2006 yılından 2010 yılının 10. ayına kadar SGK’lı olarak çalıştığını, 2011 yılında ise her türlü şehir mobilyaları, reklam üniteleri, malzemeleri, araç ve gereçlerinin üretimini ve pazarlamasını yapma faaliyeti bulunan ...Ltd. Şti.'ni açtığını, davalı şirketin 1990 yılından bu yana piyasada var olan harcıâlem niteliğinde bulunan tasarımların tescili için TPE nezdinde 12.01.2015 tarih ve ... başvuru numarası ile başvuruda bulunduğunu, ancak süresi dahilinde delil teşkili sağlanamadığından TPE' ne yapmış olduktan itirazın reddedildiğini, anılan tasarımlann genel görünümleri itibariyle aynı tasarımlar olduklarını, listeli tarihlerde farklı tasarımcı şirketler tarafından tasarlandığını ve piyasaya sunulduğunu, tasarımcılardan ... Ltd. Şti. tarafından bu tasarımların üretim, kullanım ve değiştirme haklarının 01.01.2014 tarihli sözleşme ile müvekkiline devredildiğini, davaya konu profillerin otobüs durağı ve billboardlarda kullanıldığını, belirtilen tasarımların tescilli kalıplar kullanılarak ... Ltd Şti. tarafından ... Belediye Başkanlığına ... tarihinde durak ve billboard teklifi yapıldığını, yine davalı tarafa ait ... sıra nolu tasarımlar ile, ... - ...sıra nolu tasarımların tescil süreçlerinde müvekkili tarafından yapılan itirazlar sonucu iptal edildiğini, iptal edilen tasarımların bu davanın konusu olan profil tasarımlarının kullanılarak oluşturulduğunu, bu tasarımların iptal edilmiş olmasının tasarımların yeni olmadığına delil teşkil ettiğini, davalı adına tescilli tasarımların 1999 yılından bu yana sektörde var olan profillerden olduğundan, bu profillerin imalatını ve satışını ispatlar nitelikte birçok fatura bulunduğunu, müvekkilinin her türlü maddi ve manevi tazminat haklan saklı kalmak kaydı ile davalı adına kayıtlı ... numaralı tasarımların hükümsüz sayılmasını ve sicilden terkinini, ... numaralı tasarımların dava sonuçlanıncaya kadar üçüncü kişiye devrinin önlenmesine dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı yanın talep ve iddialannın hiçbir surette kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin gerek sahada gerekse üretimdeki tecrübe ve bilgi birikimiyle müşterilerine estetik, dayanıklı kent dokusuna uyum sağlayan ürün tasarımları sunduğunu, müvekkilinin 5750 m2 üretim alanına sahip fabrikasında otobüs durağı, CLP, megalight, totem, silindir, kule, billboard ve bunun yanı sıra proje kapsamında üretilen aydınlatma direkleri ve yönlendirme levhaları lie kiosk üretimleri için dünya standartlarının esas alındığını, 2005 yılında Açıkhava reklamcılığı konusunda faaliyete başlayan ve alanında birçok ilke imza atan müvekkilinin kurulduğu günden bugüne kadar ürün ve hizmet yelpazesini sürekli geliştirdiğini, davacı şirket yetkilisi ... ile müvekkilinin yapmış olduğu anlaşma gereği tasarımları müvekkiline ait olan ürünleri yalnızca müvekkili için üreteceğine dair aralarında sözleşme akdedildiğini, davacı yan tarafından yapılan itirazla iptal edilen ... numaralı tasarımlar ile ... numaralı tasarımların iptali için davacı tarafından mesnet olarak ... firmasının ürünlerinin gösterildiğini,.. firmasının ortağı Yener Yüce'nin de davacı şirket yetkilisi ... gibi daha önce müvekkili şirkette çalışan olduğunu ve ...’nün ... firmasının ortağı olduğunu, müvekkilinin tasarımlarının tescil başvurusuna konu edildiği tarihte 554 sayılı KHK hükümleri ve Yargıtay içtihatları ışığında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğunu, izah edilen hususlar ve mahkemece de re’sen göz önünde bulundurulacak sair sebepler ile haksız ve dayanaksız davanın reddini, yargılama ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasını, müvekkilinin fazlaya ilişkin hak ve alacaklarını talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile karar verilmesini talep etmiştir.
TPE kayıtları istenmiş, HMK'nun 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
13/06/2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davalı adına TPMK nezdinde ... tescil numaralı çoklu tasarımlardan 4,7,8,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32,33 numaralı tasarımlardan, 8 numaralı ve 33 numaralı tasarımlar için davacı tarafından dosyaya delil ibraz edilmediği, 4,7,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32 numaralı tasarımların davacı tarafından delil olarak eklenen teknik resim, sipariş, fatura ve sözleşme doğrultusunda 1999 yılından bu yana piyasada var olduğu ve farklı tasarımcı şirketler tarafından piyasada kullanıldığı, dolayısıyla "yenilik" vasfını yitirdiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
06/02/2018 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Davacı tarafından dosyaya eklenen ve davalı şirket adına 12/01/2015 tarihli TPE nezdinde ... numaralı çoklu tasarımlardan 08 numaralı tasarım için ekli delilin yeni ve ayırt edici olmadığına dair hüküm koyulabilecek delilerden olmadığı, bu nedenle 08 numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunduğu, 33 numaralı tasarım için dosyaya eklenmiş olan 2315 numaralı teknik resmin ...numaralı tescilli çoklu tasarımlardan 33 numaralı tasarıma benzer olduğu, sipariş, fatura ve sözleşme doğrultusunda 1999 yılından bu yana piyasada var olduğu ve farklı tasarımcı şirketler tarafından piyasada kullanıldığı, dolayısıyla "yenilik" vasfını yitirdiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
10/09/2018 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davacı tarafından dosyaya eklenmiş ve Davalı ... A.Ş adına 12.01.2015 tarihli Türk Patent Enstitüsü nezdinde ... numara ile tescilli çoklu tasarımlardan; ... nolu tasarım için ekli delilin yeni ve ayırt edici olmadığına dair hüküm koyulabilecek delillerden olmadığı, bu nedenle 08 numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici özelliğinin bulunduğu, ... numaralı tasarım için dosyaya eklenmiş olan teknik resimlerin bahsi geçen tasarımlar ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduğu, sipariş, fatura ve sözleşme doğrultusunda 1999 yılından bu yana piyasada var olduğu ve farklı tasarımcı şirketler tarafından piyasada kullanıldığı, dolayısıyla “yenilik" vasfını yitirdiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
19/01/2021 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Davalı tarafa ait ... numaralı çoklu ETB belgesinde yer alan (6) numaralı tasarımın dosyaya sunulan delillerdeki profil tasarımlarından farklı olduğu, yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: TPE nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.
Davacı vekili 15/10/2018 tarihli ıslah dilekçesinde: Dava dilekçesinin talep bölümünde davalı adına kayıtlı ... numaralı tasarımların hükümsüz sayılmasına, tasarımların sicilinden terkinine dair talepte bulunmuş iseler de, SEHVEN 6 NUMARALI TASARIM YERİNE 8 NUMARALI TASARIM YAZILDIĞINI, bu nedenle 8 numaralı tasarım yönünden bir taleplerinin olmadığını, 6 numaralı tasarım yönünden hükümsüzlük taleplerinin bulunduğunu beyan etmiştir.
6769 sayılı SMK 10/01/2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Davanın açıldığı tarih itibariyle dava, 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümleri çerçevesinde incelenmiştir.
554 sayılı KHK 3/a maddesi tasarımın tarifini yapmakta ve bu maddeye göre "tasarım, bir ürünün tümü veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin çizgi şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyularıyla algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü" ifade etmekte olup ürün yada ürün parçasının görünümüdür. KHK 5. maddesine göre yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar belge verilerek korunacak, 6. maddeye göre de bir tasarımın aynısı, başvuru ve rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilecektir. 7. maddede bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması için bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile daha önceden kamuya sunulan herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılığın olması gerekmektedir. 8. maddeye göre ise, tasarımın kamuya sunulmasından itibaren en geç bir yıl içerisinde tescilinin istenebileceği hüküm altına alınmış olup, son olarak da KHK 43. maddesi yeni ve ayırt edici nitelik taşımayan tescilli tasarımların hükümsüzlüğüne karar verileceğini belirtmektedir.
554 Sayılı KHK 45. maddesinde ; "Tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçlarının geçmişe etkili doğar. Bu nedenle, tasarım başvurusu veya tescili hukuki bakımdan bu Kanun Hükmünde Kararname ile sağlanan koruma, hükümsüzlük kapsamında doğmamış sayılır." hükmü düzenlenmiştir.
554 Sayılı KHK hükümleri, TPE kayıtları, bilirkişi raporları ve bütün dosya kapsamından: Davalı ... A.Ş adına Türk Patent Enstitüsü nezdinde ...numara ile tescilli çoklu tasarımlardan; ... numaralı tasarımların “yenilik" vasfını yitirdiği ve bu nedenle hükümsüzlük koşulların oluştuğu, 6 numaralı tasarımın ise yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğu kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarı açıklandığı üzere
DAVANIN KISMEN KABULÜNE
1-Davalı adına tescilli ...numaralı çoklu tasarımın, ... numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
2-Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine,
3-59,30 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 10,10 TL harcın davalıdan tahsiline,
4-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Reddedilen talep yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafın yaptığı 29,20 TL başvuru harcı 29,20 peşin harç, 4.348,75 TL tebligat, müzekkere ve bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.407,15 TL yargılama giderinden takdiren 4.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafın yaptığı 2.342,00-TL bilirkişi ücreti ve müzekkere masrafından takdiren 350,00-TL nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 16/09/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır