T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2015/168 Esas
KARAR NO: 2018/83
DAVA: Faydalı Modele Tecavüz Nedeniyle Tazminat
DAVA TARİHİ: 17/08/2015
KARAR TARİHİ: 13/03/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Modele Tecavüz Nedeniyle Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin "...” isimli TPE nezdinde tescilli buluşu olan faydalı modele (... no ile tescilli) davalı şirket tarafından gerçekleştirilen tecavüz fiillerinin durdurulması ve bu tecavüzden ötürü müvekkilinin uğradığı zarar nedeniyle şimdilik 1.000,TL maddi ve 3.000-TL manevi zararı tazminine,Yargılama sürecinde davalı firmanın müvekkilinin faydalı model/patent hakkına tecavüz teşkil eden fiillerinin devamının önlenmesi için tecavüz teşkil eden üretim, satım, kullanım fiillerinin durdurulması, üretilen ürünlere el konulması ve bu tecavüz fiillerinin gerçekleştirildiği tespit edilen ... VE ... plakalı araçlar ile tespiti yapılacak diğer araçların trafikten meni yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşılmıştır.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; davacı şirketin faydalı modeline tecavüz iddiasının gerçek olmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmıştır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu; davacı adına ... no ile tescilli faydalı modele davalı şirket tarafından gerçekleştirdiği iddia edilen tecavüz fiillerinin durdurulması, önlenmesi, tedbir ve şimdilik 1.000,TL maddi ve 3. 000-TL manevi zararının tazmini istemiyle açılmıştır.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli, sektör uygulamalarının ,yönetmelik hükümlerenin denetlenebildiği, dosyaya sunulan deliller ile uyumlu olduğu anlaşılıdığından mahkememezce hükme esas alınmıştır.
Türk Patent ve marka kurumundan faydalı model tescil belgesi celp edilmiştir.
Sağlık Bakanlığından ilgili yönetmeliklerle ile ilgili bilgi yazısı istenilmiş, Sağlık Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazıları ile mahkememize cevap verdikleri anlaşılmıştır.
Bilirkişiler ... ve ...’nın 20.10.2016 tarihli raporlarında; Sağlık Bakanlığının 20.8.2014 tarihli amabalajlı su satış yerleri ve su nakil araçlarının tabi olacağı usul ve esaslar hakkındaki tebliğ ve yönelmelik hükümlerine göre kamu otoritesinin yaptığı düzenleme ile faydalı model korumasından kaynaklanan hakların uygulanmasının imkansız hale geldiğini, bu nedenle bi tazminat hesabı yapılmadığını, ancak mahkeme aksi görüşte ise mahkemece BK hükümlerine göre tazminata karar verebileceğini bildirikleri anlaşılmıştır.
Rapora itiraz edilmesi üzerine; ikinci bir bilirkişi heyeti oluşturulmuş, ikinci heyetin ..., ... ve ... tarafından teşekkül ettiği ve 29.9.2017 tarihi raporlarında; Sağlık Bakanlığını uygulamaya soktuğu yönetmelik ve tebliğ hükümleri İle dava konusu .. nolu “... ” buluş başlıklı FM korumasının ortadan kalktığını, Teknik olarak kullanılabilmesi mümkün olmayan bir FM İçin bir lisans bedeli belirlenmesinin de mümkün görünmediğini,Sektörde bu şekilde (tüpgaz+damacana su) taşıması yapan bir firmanın söz konusu olmadığını, kullanılmayacak bir Faydalı model için, bir lisans bedeli belirlenemeyeceğini bildirdikleri anlaşılmıştır.
Her iki bilirkişi raporu, TPE ‘den gelen faydalı model belgesi dikkate alındığında; 20.08. 2014 tarihinde yayımlanan AMBALAJLI SU SATIŞ YERLERİ İLE AMBALAJLI SU NAKİL ARAÇLARININ TABİ OLACAĞI USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞ’in 12. Maddesinde yapılan düzenleme ile dava tarihlinden önce tescile bağlanan faydalı modelin hukuken imkansız hale geldiği anlaşılmıştır.
Davacı tarafa ait 31.10.2013 başvuru tarihli ... nolu “... buluşuna ait özetincelendiğinde; “Bu buluş, ülkemizde özellikle büyükşehirlerde yaygın olarak tüketilen damacana sular ile tüp gazların birlikte nakliye edilmesi İmkanını sağlayan şase kasasıdır. Buluşumuz şase kasalarının ön tarafına frigorifik (soğutuculu) kapalı polyester kasalı bölüm yerleştirilmiş, şase kasanın arka tarafı ise profil kafesli (tüp bölümü) kapalı kasalı kamyonete tadil edilerek oluşturulmuştur." şeklinde açıklanmıştır.
Dava konusu FM'e tarifname bazı bölümler ve istemler bilirkişi raporunda ayrıntılı olarak belirlenmiştir.
Davacı tarifnamesinde özetle; Ülkemizde doğalgaz kullanımının yaygınlaşması nedeniyle iş hacmi daralan tüp gaz bayileri zorunlu olarak damacana içme suyu satışını da ek iş olarak yapmak zorunda kaldıklarından ve mevcut yönetmelikler gereğince tüp gazların naktiyesinin yapıldığı araçlarda gıda maddelerinin nakliyesi yasaklandığından, tüp gaz ve damacana su satışını aynı araçla yapmalarına İmkan tanıyan buluşları bulunduğunu, buluşlarının şase kasalarının ön tarafına frigorifik (soğutuculu) kapalı polyester kasalı bölüm yerleştirilmiş, şase kasanın arka tarafı ise profil kafesli (tüp bölümü) kapalı kasalı kamyonete tadil edilerek oluşturulduğunu, Sağlık Bakanlığının yönetmelikler uygun hareket ederek buluş sayesinde yakıt tüketimini ve çevre kirliliği oluşumunu daha aza indirdiklerini, personel tasarrufunda bulunduklarını, Bu sayede müşterilerine daha hızlı bir hizmet sağladıklarını, Buluşlarının damacana içme suları ile tüp gazların birlikte nakliye edilmesi imkanını sağlayan şase kasa olup, özelliği ön tarafına frigorifik (soğutuculu) kapalı polyester kasalı bölümün yerleştirilmiş olması olduğunu bildirmektedir.
Ancak her iki bilirkişi raporu ile 17 Şubat 2005 tarihli Sayılı 25730 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan İNSANİ TÜKETİM AMAÇLI SULAR HAKKINDA YÖNETMELİK Madde 46 ve 20 Ağustos 2014 tarihinde yayınlanan AMBALAJLI SU SATIŞ YERLERİ İLE AMBALAJLI SU NAKİL ARAÇLARININ TABİ OLACAĞI USUL VE ESASLAR HAKKINDA TEBLİĞİ Madde 6 hükümleri birlikte incelendiğinde yönetmelik hükümlerinin son derece açık olduğu, Piyasaya arz edilen suların tüp, petrol ve petrol ürünleri ile hırdavat her türlü kimyevi maddeler vb. Dağıtım yapan araçlarda veya bu ürünlerle birlikte nakit ve satışının yapılamayacağı keza bir arada bulundurulamayacağı hususu açıktır. Yönetmelikte aynı araç içinde şase, kafes, ayrı bölme vb şekilde tüp ve suların birbiri ile temas etmeden taşınacağına dair bir hüküm bulunmadığı gibi, burada önemli olan kriterin halk sağlığı olması, tüpgaz ve su ürününün dağıtımında kullanılacak araçlar için getirilen standardın aynı olamayacağı, yanıcı özelliği bulunan bir ürün ile sık tüketilen su ürününün aynı araçta her ne şekilde olursa olsun taşınmasının kanunen yasaklandığı, davacının buluş için ileri sürdüğü gerekçenin yönetmelik hükümlerinin dolanılarak olmayan bir hakkı var etmesinin mümkün olamayacağı, aynı araç içinde her ne şekilde olursa olsun tüpgaz ürününün ve su ürününün taşınmasının yasaklandığı, dolayısıyla davacının faydalı modeli kullanılması mümkün olmadığından, Sağlık Bakanlığını uygulamaya soktuğu yönetmelik ve tebliğ hükümleri ile dava konusu faydalı model koruması ortadan kalkmış olduğundan denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları da dikkate alınarak davacının davasının reddine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-35,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 32,41 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince 3.145 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.13/03/2018
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır