T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/706 Esas
KARAR NO: 2020/341
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/10/2017
KARAR TARİHİ: 11/11/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin global ölçekli bilgisayar programı üreticisi olduğunu, müvekkili tarafından üretilen bilgisayar programlarının Türkiye'de de çok sayıda kullanıcı tarafından tercih edildiğini, bilgisayar programlarından doğan telif haklarının, Bern Sözleşmesi, TRIPS Anlaşması ve FSEK hükümleri uyarınca korunduğunu, izinsiz kullanımların telif hakkı tecavüzü teşkil ettiğini, müvekkiline ait bilgisayar programlarının davalı tarafından hukuka aykırı şekilde kullanıldığının ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine ... D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini iddia ederek davalı yanca kullanılan müvekkiline ait ... yazılımının güncel versiyon olmaması sebebiyle fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak üzere şimdilik 24.760 TL olarak açılan belirsiz alacak davasının kabulünü, FSEK md. 68 uyarınca tanzim edilecek olan bilirkişi incelemesi sonrasında belirli hale gelecek olan belirsiz alacak davası tutarının davalılardan tahsilini, yargılama sırasında HMK md. 107 uyarınca 3 kati olarak belirlenip bildirilecek tutarın haksız fiil tespit tarihi olan 17.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 01.12.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile; tazminat istemlerini belirli hale getirmiş ve 64.000 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 17.7.2017 tarihinden itibaren hesaplanacak ticaritamerrüt faizi ilebirlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin işyerinin davacıya ait bilgisayar programının kullanılması için elverişli bir işyeri olmadığını, müvekkilinin işyerinde yapılan işler için bu bilgisayar programına ihtiyaç olmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davacının eser sahibi olduğu bilgisayar programının (...) 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na aykırı olarak izinsiz kullanımından kaynaklı olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ve 1.12.2019 tarihli ıslah dilekçesi dikkate alınarak 64.000 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 17.7.2017 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalının dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi ... 10/06/2019 tarihli raporunda; ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyası üzerinden alınan bilirkişi tespit raporunda davacı şirketin mali hak sahibi olduğu 1 adet ... isimli bilgisayar programının davalı firma bilgisayarında bulunduğunu ve söz konusu programın kurulu ve çalışır vaziyette olduğunun tespit edildiğini, bu bağlamda somut olayda davalı firmada lisanssız olarak bilgisayarda kurulu ve yüklü olduğu anlaşılan dava konusu “...” isimli bilgisayar programının lisans bedeli üzerinden rayiç bedelinin hesaplanması gerektiğini,
Davalı firmada lisanssız olarak kullanıldığı tespit edilen 1 adet ...yazılımı için makul rayiç bedelinin 1 x 9.086,00 USD = 9.086,00 USD olarak takdir edildiği, bu miktarın tespit tarihi olan 17.07.2017 itibariyle T.C. Merkez Bankası Döviz Kuru olan 3.5373 olan USD/TL paritesine göre 9.086,00 USD x 3.5373 TL = 32.139,90 TL’ye tekabül ettiği, sonuç itibariyle lisanssız kullanıma konu olan 1 adet yazılımın rayiç bedelinin 32.139,90 TL olduğunun tespit edildiğini, bu tespitler ışığında, dava konusu 1 (bir) adet “...” yazılımı için yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen rayiç bedelin 32.139,90 TL olduğu, FSEK 68 md. uyarınca bu rakamın 3 (üç) katı olan 96.419,70 TL istenebileceğini bildirmiştir.
Davalı yan rapora itiraz etmiş, mahkememizce yeni bir inceleme yapılması için ve bilirkişi ücretini yatırması için 25.9.2019 tarihli duruşmanın 3 nolu ara kararını oluşturduğu, davalı vekiline tebligat yapıldığı, ancak davalı vekilinin belirlenen kesin sürede bilirkişi ücretini yatırmadığı, ara kararda açıkça ücret yatırılmadığı takdirde bilirkişi incelemesi deliline dayanmak hakkından vazgeçilmiş sayılacağı ve dosyadaki mevcut delillere göre karar verileceğinin ihtar edildiği ve duruşma zaptının davalı vekiline tebliğ edildiği ancak yeni bir inceleme için bilirkişi ücretinin yatırılmadığı anlaşılmış, mahkememizce toplanan delillere göre bir karar verilmesi gerekmiştir.
FSEK'in 2/1. Maddesi, herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan eserler ve her biçim altında ifade edilen bilgisayar programlarının ve belirli şartlarda bunların hazırlık çalışmalarının ilim ve edebiyat eseri sayılabileceği, FSEK'in 68. Maddesinde ise, izin alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği bilinmektedir.
Somut olayda toplanan deliller, hükme dayanak yapılan denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu, mali hak belgesi, kapatılan 3.FSHHM’nin .... diş sayılı dosyası ve bu dosyada alınan 25.7.2017 tarihli rapor nazara alındığında; ...” adlı bilgisayar programının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu anlamında “ilim ve edebiyat eseri” niteliğinde olduğu, davacının bilgisayar programı üzerinde mali hakları kullanma yetkisine haiz olduğu, davalının söz konusu bilgisayar programını lisanslı kullandığını gösterir herhangi bir delil ibraz edemediği, davaya konu bilgisayar programın davalının işyerinde bilgisayarda lisanssız olarak kurulumunun gerçekleştirilmiş olduğunun değişik iş dosyası kapsamından anlaşıldığı, davaya konu bilgisayar programının, davalının kontrolünde olan bir bilgisayara davacı hak sahibinden izin almaksızın (lisanssız) yüklenerek kullanılması şeklinde ortaya çıkan fiilin davacı hak sahibinin FSEK md. 22’den kaynaklanan “çoğaltma” hakkını ihlal etmiş olduğu, dava konusu ...” yazılım programının bilirkişi raporuna göre delil tespitinin yapıldığı 17.07.2017 itibariyle T.C. Merkez Bankası Döviz Kuru olan 3.5373 olan USD/TL paritesine göre 9.086,00 USD x 3.5373 TL = 32.139,90 TL’ye tekabül ettiği, 1 adet yazılımın rayiç bedelinin 32.139,90 TL olduğu 1 adet “...” yazılımı için yapılan hesaplama sonucunda tespit edilen rayiç bedelin 32.139,90 TL olduğu, FSEK 68 md. uyarınca bu rakamın 3 (üç) katı olan 96.419,70 TL istenebileceğini bildirdiği, davacının ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 64.000 TL olarak talep ettiği dikkate alınarak, dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu HMK 266. Madde kapsamında hükme dayanak yapılan bilirkişi raporu da dikkate alınarak davacının davasının taleple bağlı kalınarak kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-FSEK 68. maddeye göre bir adet yazılım rayiç bedeli 32.139.90TLolarak belirlenmekle birlikte davacının bu bedelin 3 katıolan 96.419,74 TL'yi talep edebileceği, ancak davacının ıslah dilekçesiyle 64.000 TL olarak davasını belirli hale getirdiği gözetilerek taleple bağlı kalınarak 64.000 TL'nin haksız fiil tarihi olan 17.7.2017 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari tamerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
2-4.371,84 TL ilam harcının peşin harçtan ve ıslah harcından mahsubu ile 3.278,87 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 9.120,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 422,84 TL peşin harç, 670,13 TL ıslah harcı, 31,40 TL başvuru harcı, 750 TL bilirkişi ücreti, 259,90 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 2.134,27 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.11/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır