T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2016/170 Esas
KARAR NO: 2019/295
DAVA: Endüstriyel Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat İstemli
DAVA TARİHİ: 31/08/2016
KARAR TARİHİ: 20/06/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarıma Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat İstemli davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı adına tescilli ... ve ... numaralı endüstriyel tasarım tescil formundaki tasarımların taklitlerinin davalı tarafından "..." markası adı altında satış dağıtım ve pazarlaması yapıldığının 2.FSHH Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, bu nedenle tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, belirsiz alacak hükümlerine göre şimdilik KHK 52/A ya göre hesaplama yapılmak suretiyle şimdilik 1.000 TL maddi 20.000 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren ticari faizle hüküm altına alınması ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 19.1.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat istemini 11.644.TL olarak talep etmiştir.
SAVUNMA; Davalılar açılan davaya süresi içinde cevap vermemişler, davalılar vekili sözlü yargılama oturumundaki beyanında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, davacı adına tescilli ... ve ... numaralı endüstriyel tasarım tescil formundaki tasarımların taklitlerinin davalı tarafından "..." markası adı altında satış dağıtım ve pazarlaması yapıldığının 2.FSHH Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyası ile tespit edildiğini, bu nedenle tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti durdurulması önlenmesi belirsiz alacak hükümlerine göre şimdilik KHK 52/A ya göre hesaplama yapılmak suretiyle şimdilik 1000 TL maddi (Davacı vekili 19.1.2019 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat istemini 11.644.TL olarak talep etmiştir.) 20.000 TL manevi tazminatın tespit tarihinden itibaren ticari faizle hüküm altına alınması ve hükmün ilanını taleplerine ilişkindir.
Davalılar adına usulen tebliğat yapıldığı, süresi içinde cevap verilmediği, 2.FSHH Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasının delil olarak gösterilmesi nedeniyle mahkememizce celp edildiği, taraflara ait mali kayıtların bağlı bulundukları vergi dairesinden celp edildiği ve tasarım tescil dosyasınırn kurumdan celp edildiği anlaşılmıştır.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
İlk bilirkişi heyeti 29.6.2017 tarihli raporlarında; Davacıya ait ... sıra nolu pardesü tasarımının, ... sıra nolu pardösü tasarımının ... sıra nolu pardösü tasarımının “yenilik” ve “ayırt edici özellikleri” taşıdığını “...” Firmasına ait işyerindeki 3 adet pardösüde, ... sıra nolu pardesü tasarımının ayniyet derecesinde benzerinin, 3 adet pardesüde, ... sıra nolu pardesü tasarımının ayniyet derecesinde benzerinin kullanıldığını, davalının tespiti yapılan toplam ... markalı 6 adet pardösü satışından davacı şirketin 554 sayılı KHK’nın 52/a maddesi uyarınca 349. 35-TL kar elde edebileceğini, ancak davalının tecavüzünü sabit görmesi durumunda yerleşik Yargıtay kararları çerçevesinde ciro rakamlarına göre 2.329,00 TL maddi tazminatın makul sayılabileceğini bildirdikleri anlaşılmıştır.
Aynı heyetin 31.10.2017 tarihli ek raporlarında; kök rapordaki tespitlerin aynen geçerli olduğunu, sektör bilirkişisi görüşü doğrultusunda yapılan hesaplamaya göre ise, 554 Sayılı KHK'nın 52/a maddesi uyarınca davacı şirketin elde edebileceği muhtemel gelirin 2.329,00 TL olabileceğini, davacı şirketin davaya konu tasarımlarına ilişkin ürün Birim Kar tutarında 2015 yılma göre 2016 yılında büyük bir düşüş olduğunun tespit edildiğini, iş bu düşüş tutarına davalının etkisinin ne olduğunun ise tespit edilemediğini bildirmişlerdir.
İkinci bilirkişi heyeti 17.5.2018 tarihli raporlarında; davalı şirketin ticari defter ve belgelerinde tasarıma ilişkin ayırt edici ibare olmadığından davaya konu tasarıma ilişkin ürünle ilgili tespit yapılamadığını, davalı şirketin imalatçı olmadığını, sadece perakende ürün satışının yapıldığının tespit edildiğini, sektör bilirkişisinin değerlendirilmesi ile perakende ürün satışı yapılan bir işletmede model başına 20 adet ürün, her iki modelden toplam 40 adet (5 beden) satın alınıp satışının yapılabileceğinin tespiti dikkate alınarak maddi tazminat hesaplandığında; 554 sayılı KHK 52-a maddesi uyarınca 2.329,00-TL maddi tazminat tutarının makul olacağını bildirdiği anlaşılmıştır.
Davalı yan açılan davaya cevap vermemiş ancak yargılama aşamasında Davacının tasarım haklarının ihlal edildiğini iddia ettiği tasarımlara ilişkin olarak İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... E. ve ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ... E. numaralı davalarınında bulunduğunu bildirmiştir.
Ancak bildirilen dava dosyaları farklı tespit dosyalarına ilişkin olarak açıldığından huzurdaki dava yönünden delil değeri bulunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı ve davalıya ait dava tarihinden geriye doğru 2 yıllık kar zarar durumlarını gösterir mali kayıtlar celp edilmiş, davacının ... nolu tasarımın tescil tarihinin 19.11.2015 tarihinde tescil edildiği, bültende ilan tarihinin 1.1.2016 tarihi olduğu, davacının ... nolu tasarımının tescil tarihinin 31.12.2015 tarihinde tescil edildiği, bültende ilan tarihinin 1.2.2016 tarihi olduğu, delil tespitinin 27.5.2016 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır. Davalının ciro rakamlarına göre makul olan maddi tazminat miktarının tasarımın tescil edildiği tarih, şirketlerin dosyaya yansıyan iş kapasitesi, tespit tarihi ile tasarımın ilan edildiği tarih, davalının kullandığı süre ve yıllık karlılık oranlarına göre maddi tazminatın her iki bilirkişi raporundaki tespitlere göre 2.329 - TL olarak takdir edilmesi somut olaya uygun görülmüştür.
Davacının başka mahkemelerde sunduğu emsal kararlar ile her dosyaya sunulan delillerin o dosyaya özgü olarak incelenecek oluşu, üretici, satıcı, şube sayısı gibi başka faktörlerin de bulunması ayrıca sunulan ilamların kesinleşmemiş olması hususu da gözetildiğinde alınan iki heyet ve bir de ek rapor olmak üzere 3 raporda da bilirkişilerin görüşünün aynı olduğu anlaşıldığından ileri sürülen itirazların yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davacı manevi tazminatta da talep etmiştir. Tasarım hakkı tecavüze uğrayan tescil sahibinin manevi tazminat talep edebileceği belirtilmiştir. Mütecavizin kusurlu olması şartıyla, işletmesinin ticari hayattaki imajının ve kendisine duyulan güvenin sarsılması nedeniyle, tasarım hakkı sahibinin ticari ve kişisel varlığında meydana gelen olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Somut olayda davalı tarafından benzer ürün ticari saha içinde yani davalı işyeri içinde ele geçirilmiştir. Somut olayda davalı, basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ederek, davacıya ait tasarımın benzerini bilerek satışa sunduğu ve davacının tasarım hakkına tecavüz eylemini gerçekleştirdiği anlaşıldığından, davacı yanca talep edilen manevi tazminat tutarı davacı açısından bu tazminat türünün bir zenginleşme aracı olamayacağı gerçeği karşısında somut olayın özelliği ve hak ve nesafet kuralları gereği mahkememizce 3.000-TL manevi tazminatın da davalıdan tahsiline karar verilmiş, tazminat istemlerinde fazla taleplerin reddine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-Davalının davacıya ait tescilli tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, tasarım hakkını ihlal nedeniyle somut olayın özellikleri ve BK hükümlerine göre 2.329- TL maddi tazminatın tespit tarihi olan 27.5.2016 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile davalıdan tahsiline, ıslah ile talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Manevi tazminat isteminin kabulü ile 3.000 TL manevi tazminatın tespit tarihi olan 27.5.2016 tarihinden itibaren değişir oranlı ticari faiz ile davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan tahsiline, TV ile yayın isteminin reddine,
4-364,023 TL ilam harcının peşin harçtan ve ıslah harcından mahsubu ile 194,63 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
5-Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.931 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 279 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 1.118 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Manevi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 360 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 360 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 29,20 TL başvuru harcı, 358,63 TL peşin harç, 200 TL ıslah harcı, 4.500 TL bilirkişi ücreti, 381,00 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere kabul/red oranına göre toplam 5.468,83 TL'nin 2/3'ünün davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
11-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
12-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı. 20/06/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır