T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/501
KARAR NO: 2021/294
DAVA: ENDÜSTRİYEL TASARIMIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ
DAVA TARİHİ: 29/11/2018
KARAR TARİHİ: 24/06/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin bazı ürünleri ithal ederek iç piyasada tekstil işi yapmakta olduğunu, davalı şirketin müvekkili ile aynı sokakta mağazaya sahip olup müvekkilini bildiğini, davalı şirketin kendi tasarımı olmayan tescil tarihinden önce fuarlarda sergilenen, halihazırda kullanılan, piyasada bilinen tasarım kumaş desenlerini tescil ettirip, haksız yere kazanç elde etmeye çalıştığını, bu kapsamda ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş dosyası ile müvekkilinin mağazasında tasarımın bulunup bulunmadığının tespitinin yapıldığını, tespit esnasında benzer herhangi bir tasarıma rastlanmadığını, davalının müvekkiline davaya konu tasarımla ilgili 15.10.2018 tarihinde ihtarname gönderdiğini, davaya konu tescil edilen kumaş deseni tasarımlarının tescil edilebilirlik şartlarını taşımadığını, dava konusu tasarımların Çin'de 18.02.2018 tarihinde düzenlenen "..." isimli tekstil fuarında sergilendiğini, müvekkilinin fuarda gördüğü bu ürünü sipariş ederek ithalatını yaptığını, davaya konu tasarımın satışını yapan ... ünvanlı şirket ile müvekkili arasındaki sipariş belgelerinden davaya konu tasarım tescil başvurusundan önce tasarımın ihraç edildiğini, gene ... isimli şirketin davaya konu tasarımı 05.08.2016 tarihinden itibaren dünyada satışını yaptığını, müvekkili tarafından yapılan araştırmada 2004 yılından beri dava konusu tasarımın benzerlerinin Çin 'de üretilmekte olduğunu, müvekkilinin yapılan tespit nedeniyle ticari itibarının sarsıldığını, maddi ve manevi zarara uğradığını ve ... sayılı tasarımın 3. kişilere devrinin önlenmesini, tescilli olan tasarımdan doğan hakların müvekkiline karşı kullanılamaması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ...tescil sayılı tasarım tescilinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin Türkiye, İngiltere, Çin başta olmak üzere birçok ülkede tekstil alanında faaliyet gösterdiğini, dava konusu tasarım ve bir çok tasarımın müvekkili tarafından üretilmiş ve piyasaya sunulmuş olduğunu, dava konusu tasarımın müvekkili tarafından fikri bir çalışmanın sonucu olarak ortaya çıktığını, müvekkiline ait tescilli kumaşın işlemeli, likralı zeminde sıralı çift payetli ve çizgili desen tasarımına sahip olduğunu, tasarımın sahip olduğu estetik görünümünden kaynaklanan ekonomik bir değeri olduğunu, davacının iddia ettiği benzer ürünün yenilik özelliğinin bulunmadığını, dava konusu tasarımın iddia olunan tasarımlara nazaran farklı ek özelliklere sahip olduğunu, iddia olunan tasarımlar ile iltibas oluşmadığını, davacının dava dilekçesinde müvekkiline ait tasarımın taklidini üreterek, ithal ve ihraç ettiğini ve tasarım hakkına tecavüz eyleminde bulunduğunu ikrar ettiğini, müvekkili şirketin adına tescilli olan tasarımlar ile ilgili tespit istemi ve ihlallere son verilmesi amacıyla bildirim yazısı gönderilmesi hakkında yasa ile elde edilmiş hakkını kullandığını, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ...Değişik İş sayılı dosyası ile dava açma zaruretinin oluştuğunu, davacının dava dilekçesindeki beyanlarının soyut ve kötü niyetli olduğunu, delil olarak sunulan sipariş formlarının tek taraflı ve geçmişe yönelik düzenlenebilecek formlar olduğunu, dava konusu ürün ile ilgili olup olmadığının ispatlanamadığını, davacının delillerinin yargılamaya esas alınmaması gerektiğini, davalının delil olarak dayandığı belgelerden tarih tespit edilemeyeceğini, dava konusu tasarımlar ile aynı olup olmadığının tespitinin kesin olarak yapılamayacağını, müvekkilinin ... fuarına katılımcı olduğunu ve dava konusu tasarımlarını dünya genelinde ilk kez sergilediğini, davacının ziyaretçi olduğu bahsi geçen fuarlarda aynı tasarımı başka stantlarda gördüğünü iddia etmesinin kötü niyetli olduğunu, fuarlarda kopya mal ve ürünlerin içeriye sokulması ve sergilenmesinin yasak olduğunu, dava konusu tasarımların 2017 tarihinde dahi müvekkili tarafından yurt dışında üretilip ithal edildiğini, müvekkili şirketin dava konusu tasarımlara sahip ürünleri bir çok ülkeye satmış olduğunu, açılmış davanın zamanaşımı, yetki, görev ve husumet yokluğu sebepleriyle reddini, koşulları oluşmamış ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, Mahkemece ile ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesi durumunda uygun görülecek bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
TPMK kayıtları istenmiş, HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
02/08/2019 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Dava dışı ... firmasından geldiği belirtilen beyan dilekçesinin geçerli olduğu kanaatine varılacak olursa; Davalı,... Limited Şîrketı’ne ait ... numaralı endüstriyel tasarım belgesinde yer alan tasarımlardan (3) no'lu tasarımın başvuru tarihi itibari ile yeni ve ayırt edici olmadığı, dava dışı ... firmasından geldiği belirtilen beyan dilekçesinin geçerli olmadığı kanaatine varılacak olursa; Davalı ...Şirketi'ne ait ... numaralı endüstriyel tasarım belgesinde yer alan tasarımların başvuru tarihi itibari ile yeni ve ayırt edici olmadığına dair tarih bilgisi içeren bir tasarım görseline ulaşılamadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
25/08/2020 havale tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05/03/2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... ve 2 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05/03/2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
20/01/2021 havale tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05/03/2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... ve 2 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05/03/2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememizce 25/08/2020 ve 20/01/2021 havale tarihli raporlara itibar edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalı adına tescilli ... numaralı tasarımın, yeni ve ayırt edici vasıflara haiz olmaması ve kötü niyetli tescili nedeni ile hükümsüzlüğüne ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip dava dilekçesi davalı yana tebliğ olunmuş, davalının cevap dilekçesi ile tarafların karşılıklı olarak sundukları beyanlar ile dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsanında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
6769 sayılı SMK hükümlerine göre yeni ve ayırt edici tasarımlar belge verilerek korunur. Bir tasarımın aynısı başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılıklar gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile karşılaştırılacak diğer tasarımın bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. Ayırt edicilik değerlendirilmesinde ise kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır.
Hükümsüzlük sebepleri:
A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,
B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,
C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,
D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,
E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.
Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.
SMK hükümleri, mevzuat, Mahkememizce itibar edilen 25/08/2020 - 20/01/2021 havale tarihli bilirkişi kurulu raporları ve bütün dosya kapsamından: Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 05/03/2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, ... ve 2 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 05/03/2018 tarihi itibari ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu kanaatine varıldığından davanın kısmen kabulüne, kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
DAVANIN KISMEN KABULÜNE
1-TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı çoklu tasarımdan 3 numaralı tasarımın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE VE SİCİLDEN TERKİNİNE
2-Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine,
3-59,30 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 23,40 TL harcın davalıdan tahsiline,
4- Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın kısmen reddi nedeni ile Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafın yaptığı 35,90 TL başvuru harcı, 35,90 TL peşin harç, 572,00 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.643,80 TL'nin taktiren 1.321,90 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafın yaptığı 1.679,70 TL bilirkişi ücretinden takdiren 839.85 TL'nin davacıdan alınarak davayıya verilmesine,
8-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/06/2021
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır