T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/527 Esas
KARAR NO: 2019/129
ASIL DAVA: Faydalı Modele Tecavüz & Tazminatın Tespiti
DAVA TARİHİ: 10/08/2017
KARAR TARİHİ: 21/03/2019
Taraflar arasında faydalı modelin hükümsüzlüğü ve faydalı modele tecavüz &tazminatın tespiti istemiyle açılan dava dosyası 3 nolu Fikri ve sınai Haklar Hukuk mahkemesinin 2017/84 esas numarasına tevzii edilmiş bu mahkemece yargılama devam ederken HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca İstanbul 3 ve 4. FSH Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 1. FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verilmiş ve dava dosyası uyap tevzii bürosunca mahkememizin 2017/527 esas numarasına kayıtlanarak yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
ASIL DAVADA;
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının ... nolu faydalı modelin sahibi olduğunu (iki enerji alternatifli mobil konkasör) ürünün dünyada tek olup davacı yanca üretim ve satışının yapıldığını, davalının ürünü fuarda sergilemek suretiyle faydalı modele tecavüz ettiğinden maddi ve manevi ve itibar tazminatına hükmedilmesini ve yoksun kaldığı kar'ın tespit edilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde; asıl davanın reddi gerektiğini, karşı dava olarak hükümsüzlük davası açtıklarını beyan etmişlerdir.
KARŞI DAVADA;
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde; ... nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde; karşı davanın reddi gerektiğini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık asıl davada, davacının ... nolu faydalı modelinine tecavüzün tespiti, maddi ve manevi ve itibar tazminatına hükmedilmesi ve yoksun kaldığı kar'ın tespit edilmesi, karşı dava konusunun ise; ... nolu faydalı modelin hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.
Türk Patent ve marka kurumundan faydalı modele ait tescil belgesi celp edilmiştir.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 15.11.2018 tarihli raporlarında; Davalı Karşı davacı ya ait Mobil paletli Darbeli Kırıcıların davacı-karşı davalıya ait ... nolu FM in koruma kapsamında kaldığını, ... nolu ‘iki enerjili Alternatif Konkasör buluş başlıklı faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle bütün istemlerinin yeni olmadığını bildirdikleri anlaşılmıştır. Bilirkişi heyeti raporunda yer verilen, Sandvic UJ540 Mobile Jaw Crusher, JTX Jaw Crusher ve KLEEMANN MC140Z makinelerinin kamuya sunulma tarihleri itibari ile davacı karşı davalı ... Makine’nin faydalı model için başvuru tarihi birlikte değerlendirildiğinde, yenilik şartının bulunmadığı hususu bilirkişi heyetince denetime uygun olarak tespit edilmiştir.
Doktrinde yapılan tanımlamalarda faydalı model "sanayiye ve üç boyutlu ürünlere uygulanabilen buluş basamağına sahip bulunmayan basit bir çözümü ihtiva eden küçük bir buluş" şeklinde izah edilmiştir. (Tekinalp Ünal Fikri Mülkiyet Hukuku sayfa 667.) Faydalı model konusu olan buluşa ilişkin olarak yenilik başvuru tarihinden önce Türkiye içinde veya dünyada herkesin erişebileceği şekilde yazılı veya başka bir biçimde açıklama yapılmamış yahut ülke genelinde kullanılmamış ise söz konusu olmaktadır. Bu kapsamda hükümsüzlük davası kapsamında davacı yanca sunulan araştırma raporu da incelendiğinde; mobile, crusher, generator, pulley, evacuation, conveyor, electric, diesel, motor, generator, rotor, propel, fuel, vibrator anahtar kelimelerinin elektronik veritabanına girildiğinde, dava konusu faydalı modelin tek bağımsız istemi olan 1 no'lu isteminin 09/11/2011 yayın tarihli ... dokümanı karşısında yeni olmadığı veya buluş basamağı içermediğini tek başına ispatladığına yönelik olduğu, Çin dokümanında faydalı model başvurusunun başlığı “Mobil konkasöre ait çift güçlü sürüş yapısı” olup, yine konkasörü harekete geçiren bir elektromotor ve gerekli enerjinin sağlanamaması durumunda dizel motorun devreye girmesinin özet kısmında açıklandığı hususu ile ... numaralı faydalı model başvurusunun yayın tarihinin, hükümsüzlük davasına konu faydalı modelin başvuru tarihinden önce olması, bağımsız olan tek istem 1 no’lu istem ile bağımlı olan 2 ve 4 numaralı istemlerin de yeni olmadığı , ... ve... linkleri ile buluşun buluş basamağı içermediğini başka bir dokümanla bir araya getirildiğinde gösteren dokümanlara da yer verildiği, davacı yanca www.archive.org sitesinden alınarak yer verilen görsellerde sözü edilen ürünlerin kamuya sunulma tarihleri belirlenmiş olup, davacı-karşı davalı buluşunun yeni olmadığı, ... makinesinin web arşiv tarihi 03/02/2011 olup, davacı-karşı davalı buluşunun başvuru tarihinin ise sonraki bir tarih olması hususları bilirkişi raporu ile birlikte incelendiğinde asıl davaya dayanak yapılan faydalı modelin yeni olmadığı ve hükümsüz kılınması gerektiği anlaşılmıştır.
Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşlar yenidir. Buluşa buluş niteliğini veren ve koruma konusu yapan hususlar ise istemlerdir. Buluşun yeniliği, istemlerle belirtilen hususların yeniliğidir. Tekniğin bilinen durumuna dahil bilgiler ise, yayınlar, ansiklopediler, ders kitapları, internet üzerinden ulaşılan veriler, teknik alandaki uzmanın erişebileceği teknik veya bilimsel olmayan yayınlar, şirket bildirileri ve prospektüsler, yayınlanan patent başvuruları ve belge özetleri, kütüphanedeki veriler, fiili kullanım, sergide teşhir, piyasaya sunulan ürünler olabilecektir. Bu durumda, bilirkişi heyetince ve davacı yanca sunulu görseller araştırma raporu ile birlikte incelendiğinde hükümsüzlük koşullarının oluştuğu hususu anlaşılmıştır.
Asıl davada davacı faydalı modele yönelik tecavüz isteminin tespiti ile tazminatın belirlenmesini talep etmişsede; faydalı modelin hükümsüz olduğu durumlarda, hükümsüzlük kararı geriye doğru da hüküm ifade edeceğinden dolayısıyla bir hakkın ihlalinden de söz edilemeyecektir.
Zira davanın açıldığı tarihte yürürlüte olan 551 sayılı KHK düzenlemelerindeki hükümler nazara alınıdğında faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları geçmişe etkili olacaktır. Bu nedenle, tescili ile sağlanan koruma doğmamış sayılacaktır. Aynı düzenleme 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 139/1 maddesinde de düzenlenmiştir.
Toplanan deliller, tescil belgesi, sunulan araştırma raporu, dökümanlar, denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu kapsamında incelendiğinde asıl davanın reddine, hükümsüzlük davasınının (karşı davanın) kabulüne karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
A-ASIL DAVANIN REDDİNE,
1-44,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile; 13,00 TL eksik harcın davacıdan tahsiline,
2-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.931 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
3-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
B-KARŞI DAVANIN KABULÜNE,
1-Davalı adına tescilli 2012/01897 Y nolu faydalı modelin hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde kesinleşen kararın TPMK'na gönderilmesine,
2-Davanın etkinliğini temin etmek üzere dava konusu faydalı modelin karar kesinleşene kadar devrinin önlenmesi için faydalı model üzerine tedbir konulmasına bu hususta kuruma müzekkere yazılmasına,
3-44,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile; 13 TL eksik harcın davacı karşı davalıdan tahsiline,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.931 TL vekalet ücretinin karşı dava davalısından alınarak karşı dava davacısına verilmesine,
5-Davalı karşı davacı ... 'nin yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 1.500 TL bilirkişi ücretinin davacı karşı davalı ....'den alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.21/03/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır