T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/455
KARAR NO: 2020/379
DAVA: PATENTE TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ, TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 15/05/2013
KARAR TARİHİ : 03/12/2020
HSK’nun 02/08/2017 tarih ve 1071 sayılı kararı gereğince İstanbul 3. ve 4. FSHH Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSHH Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının Mahkememize devrine karar verildiğinden (Kapatılan) İstanbul 3. FSHHM'nin 2013/108 E. 2015/11 K ve 29/01/2015 tarihli kararı, Yargıtay 11. H.D.'nin 2015/9071 E. 2016/5354 K. ve 11.05.2016 tarihli ilamıyla bozulmakla dava dosyası Mahkememize tevzii edilip 2018/455 E. sayısına kayıt edilmiştir. Taraflar arasında yapılan açık yargılama sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVADA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ... adı altında 23 yıldır sektörde gelinlik tasarlayan tanınmış bir marka olduğunu, müvekkili adına TPE nezdinde tescilli ... sayılı “...” başlıklı incelemeli patentinin gelinlik sektöründe yenilikçi bir ürün olup buluş niteliğinde olduğunu, pek çok firmanın bu buluşu lisanslı kullanmak yerine izin almaksızın hukuka aykırı olarak taklit ettiklerini, davalı firmanın da bu patenti haksız ve hukuka aykırı olarak izin almadan taklit ederek üretip sattığını, bu nedenle davada ihtiyaten tedbir kararı verilmesini, neticeten tescilli patente tecavüz teşkil eden davalı ürünlerinin üretim, dağıtım, bulundurma, internet üzerinden satış ve tanıtım, depolama ve satışa sunulmasının men'ine, bu ürünlere ve tanıtımında ve üretiminde kullanılan her türlü makine, ambalaja, basılı ürün fatura vb., materyale el konulmasına ve karar kesinleştiğinde imhasına, tespit edilecek haksız rekabet ve tecavüzün durdurulmasına, önlenmesine ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep ile dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu patentin tescilinden çok daha önce buluş konusu ürünün yıllardır piyasada üretilip satıldığını, yeni olmadığını, tescilin bu anlamda kötü niyetli olduğunu, tescilden 4 yıl sonra dava açılmasının hak arama konusunda tutarlı olmadığını gösterdiğini ve hakkın zaman aşımına uğradığını, yine (Kapatılan) İstanbul 3. FSHHM'nin kesinleşen 2008/47 E 2010/29 K. sayılı davada davacıya ait aynı konuda tescilli ... sayılı patentinin hükümsüz kılındığını, dava konusu patent ile hükümsüz kılınan patentin çizimlerinin birebir aynı olduğunu, davacının sadece buluş başlığını değiştirerek kötü niyetle tescil aldığını, ihtiyati tedbir kararına dayanak bilirkişi raporunun ilgili patent belgesinin istemleri incelenmeden taraf ürünleri kıyaslanmak suretiyle benzerlik olduğu kanaatinin belirtildiği, üstelik raporda ürünün yıllardır piyasada yaygın olarak kullanıldığı kanaati belirtilmekle davacının yenilik iddiasının da çürütüldüğünü, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
BİRLEŞEN (KAPATILAN) İSTANBUL 4. FSHHM'NİN 2013/246 E. SAYILI DAVASINDA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına tescilli ... sayılı patentin yeni olmadığını, davalı tarafın daha önce İstanbul 3 FSHHM tarafından 2008/47 E 2010/29 K. sayılı ilamı ile hükümsüz kılınan faydalı model belgesinin buluş başlığını değiştirerek aynı konuda kötüniyetli olarak patent başvurusu yapmak suretiyle dava konusu patenti aldığını, bu hususun yapılacak bilirkişi incelemesi sırasında tespit edileceğini, davalının ... sayılı patent belgesinin 551 sayılı KHK hükümlerine ve Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesine aykırı olarak kötüniyetli tescil edilmesi nedeniyle hükümsüz kılınmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Hükümsüzlük ve kötüniyetli tescil iddialarının doğru olmadığını, müvekkiline ait ... numaralı patentin buluş konusunun hükümsüz kılınan faydalı modelden farklı olduğunu, dikiş yöntemi konusunda getirilen yenilik nedeniyle müvekkiline patent verildiğini, kötüniyetli davranan tarafın müvekkili olmayıp, davacı taraf olduğunu davanın reddini talep etmiştir.
(Kapatılan) İstanbul 3.FSHHM'nin 2013/108 E. 2015/11 K. ve 29/01/2015 tarihli kararı ile: "...Asıl davanın reddine, Birleşen İstanbul 4. FSHHM'nin 2013/246 Esas sayılı davanın kabulü ile davalı adına tescilli ... sayılı patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ilan talebinin reddine,.." dair karar verilmiştir.
Kararı asıl davada davacı- birleşen davada davalı vekili temyiz etmiştir.
Anılan karar, Yargıtay 11. H.D.'nin 2015/9071 E. 2016/5354 K. ve 11.05.2016 tarihli ilamı ile; "...Asıl davada, 25.02.2014 tarihli 4. celsede dosyanın bilirkişiye gönderilmesine karar verilmiş, 08.05.2014 tarihli 5. celsede ... 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dava dosyası ile davaya konu faydalı modelin hükümsüzlüğü istemli hükümsüzlük davası açıldığı ve asıl dava dosyası ile birleştirme kararı verildiği belirtilmiş, bunun üzerine mahkemece ''...dosyanın bilirkişilerden dönmesinin beklenmesine ve birleştirildiği belirtilen dosya geldiği taktirde bilirkişilerin görevine gerektiği taktirde ilave yapılması hususunda karar oluşturulmasına,.. '' şeklinde ara karar oluşturularak, duruşma 09/09/2014 tarihine ertelenmiş, bu celse sonrası birleşen dava dosyası, asıl dava dosyasına intikal etmiştir. Mahkemece belirlenen tarihte yapılan duruşmada, birleşen dava davalısı vekiline rapora vaki itirazlarını sunmak üzere 2 haftalık süre verilmiş, süresinde sunulan itiraz dilekçesinde bilirkişi raporunun birleşen dava dosyanın asıl dava dosyasına intikali öncesinde tanzim edilmiş olduğu, birleşen davada yer alan delillerinin incelenmediği, hükümsüzlük konusunda yapılan değerlendirmenin eksik olduğu, kaldı ki bilirkişi heyetine patentin hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği konusunda değerlendirme yapma yetkisi verilmemiş olmasına rağmen bu konuda mütaalada bulunmak suretiyle görev kapsamının aşıldığı ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı gerekçeleri ile itiraz edilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, bilirkişi incelemesi asıl dava dosyasındaki beyanlar ve deliller çerçevesinde yapılmış, birleşen dava dosyasındaki taraf iddia, savunma ve delilleri incelemeye tabi tutulmamış, bu yönden rapora getirilen itirazlar da dikkate alınmamış olup, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden asıl davada davacı ile birleşen davada davalı yararına bozulması gerekmiştir..." gerekçesi ile bozulmuştur.
Asıl davada davalı-birleşen davada davacı vekili karar düzeltme talebinde bulunmuştur.
Yargıtay 11.H.D.'nin 2016/10700 E. 2018/5778 K. ve 27/09/2018 tarihli ilamı ile karar düzeltme talebinin reddine karar verilmiştir.
Usul ve yasaya uygun Yargıtay 11.H.D'nin 2015/9071 E. 2016/5354 K. ve 11.05.2016 tarihli bozma ilamına uyulmuştur.
Bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 17/10/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporu ibraz edilmiştir.
17/10/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: ... nolu "..." Buluş Başlıklı patentin 1 ve 16 nolu bağımsız istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığı, ...nolu "..." Buluş Başlıklı patentin 2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14 ve 15 nolu bağımlı istemleri buluş basamağı içermediği, ... nolu "..." Buluş başlıklı patent istemlerinin yenilik unsuru ve buluş basamağı içermemesi nedeniyle, ... nolu patentin hükümsüz kılınması gerektiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE
Asıl dava: Davacının ... numaralı patentine davalının patente konu ürünün benzerini kullanmak suretiyle tecavüzde bulunduğunun tespiti ile men'i, tecavüz süresinde oluşan maddi durumun giderilmesi ve tecavüze dayalı olarak 10.000 TL maddi, 10.000 TL itibar ve 50.000 TL manevi tazminatın tahsiline ilişkindir.
Birleşen (Kapatılan) ... 4 . FSHHM'nin ... E. sayılı dava: Asıl davada dayanak olarak gösterilen davalı ... adına tescilli ... sayılı patent belgesinin 551 sayılı KHK hükümlerine ve Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesine aykırı olarak kötüniyetli tescil edilmesi nedeniyle hükümsüzlüğüne ilişkindir.
TPMK gelen kayıtlardan; ... sayılı ve "..." buluş başlıklı patentin 06/03/2009 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile asıl davada davacı - birleşen davada davalı ... adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
(Kapatılan) İstanbul 3. FSHHM'nin 2008/47 E. sayılı dava dosyası incelendiğinde; Davacıların... ve ..., davalının ..., davanın TPMK nezdinde tescilli ... sayılı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ilişkin olup 17/02/2010 tarihinde davanın kabulüne, davalı adına tescilli ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verildiği, kararın Yargıtay 11. H.D'nin 2010/14325 E. 2012/5268 K ve 04/04/2012 tarihli ilamı ile onandığı ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
6769 sayılı SMK 10/01/2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6769 sayılı SMK nın, 551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması başlığını taşıyan geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında "Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat yükümlerine göre sonuçlandırılır... patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır." hükmü gereğince hükümsüzlük değerlendirilmesi mülga 551 sayılı KHK ve 551 sayılı KHK Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik doğrultusunda yapılmalıdır.
551 Sayılı PATENT HAKLARININ KORUNMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME'ye göre;
Patent Verilerek Korunacak Buluşlar Başlıklı
5. Madde "Yeni, tekniğin bilinen durumunu aşan ve sanayiye uygulanabilir olan buluşlar, patent verilerek korunur."
Yenilik Başlıklı
7. Madde "Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluş yenidir. Tekniğin bilinen durumu, patent başvurusunun yapıldığı tarihten önce, buluş konusunda dünyanın herhangi bir yerinde toplumca erişilebilir yazılı veya sözlü tanıtım, kullanım veya bir başka yolla açıklanan bilgilerden oluşur.
Patent başvurusu tarihinde veya bu tarihten sonra yayınlanmış olan ve patent başvurusu tarihinden önceki tarihli Türk patent ve faydalı model belgesi başvurularının yayınlanan ilk metinleri tekniğin bilinen durumuna dahildir."
Tekniğin Bilinen Durumunun Aşılması Başlıklı
9. Madde "Buluş, ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikar bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir."
Hükümsüzlük Halleri Başlıklı
129. madde "Aşağıdaki hallerde patentin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir:
a - Patent konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. ila 10. maddelerinde belirtilen, patent verilebilirlik şartlarına sahip olmadığı ispat edilmişse;
b - Buluşun, buluş konusunun ilgili olduğu teknik alanda bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse;
c - Patent konusunun, yapılmış olan başvurunun kapsamı dışına çıktığı veya patentin 45. madde anlamında ayrılmış olan bir başvuruya veya 12. maddeye göre yapılan bir başvuruya dayandığı ve onların kapsamlarını aştığı ispat edilmişse;
d - Patent sahibinin, 11. maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı ispat edilmişse.
Patent sahibinin. 11. maddeye göre patent isteme hakkına sahip bulunmadığı hakkındaki iddia, ancak, buluşu yapan veya halefleri tarafından ileri sürülebilir. Bu durumda, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 . maddesi hükmü uygulanır,
Hükümsüzlük nedenleri patentin sadece bir bülümüne ilişkin bulunuyorsa, sadece o bölümü etkileyen istem veya istemlerin iptali suretiyle, kısmi hükümsüzlüğe karar verilir. Bir istemin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilemez.
Kısmi hükümsüzlük sonucu, patent ile korunan buluşun iptal edilmeyen istem veya istemleri, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. İla 7. madde hükümlerine uygun olması halinde, patent, bu kısım için geçerli kalır." hükümleri mevcuttur.
Anılan hükümler ve Mahkememizce itibar edilen bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği üzere: Asıl davada davacı- birleşen davada davalı ... adına TPMK'da tescilli ... numaralı "..." buluş başlıklı patentin 1 ve 16 numaralı bağımsız istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik unsuru taşımadığı, patentin 2,3,4,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14 ve 15 numaralı bağımlı istemlerinin buluş basamağı içermediği, patentin istemlerinin yenilik unsuru ve buluş basamağı içermemesi nedeniyle hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmakla birleşen davanın kabulüne asıl davada davacı -birleşen davada davalı ... Erüş Kürekçi adına tescilli ... sayılı patentin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerekmiştir.
Asıl davaya dayanak olarak gösterilen ... sayılı patentin hükümsüzlüğüne karar verildiğinden ve hükümsüzlük işlemi geriye yürüyeceğinden, asıl davanın yasal dayanağının kalmamış olması sebebiyle hükümsüzlüğüne karar verilen patente dayalı tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, maddi-manevi ve itibar tazminatları taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiğinden asıl davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
ASIL DAVANIN REDDİNE,
1-54,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile artan 1.141,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
2-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 5.900- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
BİRLEŞEN (KAPATILAN) İSTANBUL 4. FSHHM nin 2013/246 E. SAYILI DAVASININ KABULÜNE,
1-Davalı ... (...) ... adına tescilli ... sayılı patentin HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ve SİCİLDEN TERKİNİNE,
2-Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'na gönderilmesine,
3-İlan talebinin reddine,
4- 54,40 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile 30,10 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 5.900 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 24,30 TL peşin harç, 24,30 TL başvuru harcı 90,40 TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 139,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde TEMYİZ YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 03/12/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır