T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/708 Esas
KARAR NO: 2020/56
DAVA: Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli), Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.)
DAVA TARİHİ: 18/10/2017
KARAR TARİHİ: 05/02/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli), Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'ın "..." isimli eserin sahibi olduğunu, davalı şirketin yapımcısı olduğu ... adlı şarkıcının ... adlı albümde "..." isimli eseri izinsiz kullandığını iddia ederek eserin kullanılması nedeniyle 3 kat tazminat için ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte şimdilik 10.000 TL maddi tazminata hükmedilmesini, murisin çocukları ..., ..., ... ve ... için 1.250'şer TL olmak üzere toplam 5.000 TL manevi tazminata ihtarname tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacılar vekili 28.5.2019 tarihli harç tahsil müzekkeresi ekinde ıslah dilekçe ile; dava konusu eserin telif bedeli 6.000 TL olarak belirlenmiş olduğundan toplam 18.000 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin yasal hak sahibi olduğunu, izinsiz kullanımın söz konusu olmadığını, ayrıca Kültür bakanlığı kayıtları incelendiğinde dava konusu eserin anonim olduğunun anlaşılacağını, müvekkiline husumet düşmediğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu "..." isimli eserin izin alınmaksızın kullanılması nedeni ile 28.5.2019 tarihli ıslah dilekçe dikkate alınarak dava konusu eserin telif bedeli 6.000 TL olarak belirlenmiş olduğundan toplam 18.000 TL maddi tazminatın ve Muris ... ın oğlu ..., Kızı ..., ..., ...’ in her biri için 1.250 TL olmak üzere manevi hak ihlali nedeni ile toplam 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ve hükmün ilanı taleplidir.
Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalının dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsanında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
Davalı vekili, dava konusu eseri müvekkili Bonus Müzik şirketinin herhangi bir şekilde kullandığına dair delil gösterilmediğini belirtmiştir. Ancak davacı yanca cevaba cevap dilekçesinde sunduğu internet görselinde eserin, ...’in grup şirketi olduğu ...’in youtube sayfasında “... - ... (... PROD. - 2008)” ibaresi ile yer aldığı, sayfanın ekran görüntüsü dikkate alındığında davalının husumet itirazlarının yerinde olmadığı davanın esasasının incelenmesi gerekmiştir.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır Düzenlenen kök ve ek raporların denetim ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ... 31.7.2018 tarihli raporlarında; “..." isimli bestenin FSEK m.3 çerçevesinde musiki eseri olduğunu, Davacıların murisi ...’ın eser sahibi olduğunu, Eser sahibinden eser sahibi ölmüş ise mirasçılarından izin alınmaksızın bir müzik eserinin albümde kullanılması eser sahibinin mali haklarından olan FSEK 24’te düzenlenen temsil hakkının ihlali sayılabileceği, aynı şekilde albümde eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15’te düzenlenen "eser sahibi olarak belirtilme hakkının ihlali sayılabileceğini, davacının İzinsiz kullanım nedeniyle davalıdan talep edebileceği telif bedelinin 6.000-TL olabileceği, davacının bu bedelin 3 katını talep hakkının olabileceği, “...” isimli albümde eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15'te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkı’nın ihlali sayılabileceğinden davacılardan FSEK 19 kapsamına giren mirasçılarının (eşi ve çocuklarının) manevi tazminat talebinin yerinde olduğu manevi tazminatın türü ve miktarının Mahkemeye ait olacağını bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., ... 25.2.2019 tarihli ek raporlarında; Eser sahibi ölmüş ise mirasçılarından izin alınmaksızın bir müzik eserinin albümde kullanılması eser sahibinin mali haklarından olan FSEK 24’te düzenlenen temsil hakkının ihlali sayılabileceğini, aynı şekilde albümde eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15’te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkı”nın ihlali sayılabileceğini, izinsiz kullanım nedeniyle davalıdan talep edebilecek telif bedelinin 6.000-TL olabileceğini davacının bu bedelin 3 katını talep hakkının olabileceğini, “...” isimli albümde eserin güfteci ve bestecisi olarak davacıların murisinin ismine yer verilmemesi eser sahibinin manevi haklarından FSEK 15’te düzenlenen “eser sahibi olarak belirtilme hakkı"nın ihlali sayılabileceğinden davacılardan FSEK 19 kapsamına giren mirasçılarının(eşi ve çocuklarının) manevi tazminat talebinin yerinde olduğunu bildirmişlerdir.
... (Kapatılan) 3.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. Sayılı dosyası Uyap sisteminden incelenmiştir.
Davacı yanca sunular deliller kapsamına göre; ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... sayılı ilamından, ...'ın 1978 yılında öldüğü, geriye kalan mirasçılarının davacılar ile birlikte kendisinden sonra ölen oğlu ...'ın eşi ...'ın da mirasçı olduğu ve ... noterliğinde düzenlenen ... tarihli ve ... yevmiye numaralı muvafakatname ile iş bu davaya muvafakat ettiği anlaşılmıştır.
5846 sayılı kanunun 1:B maddesinin a bendinde sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri eser olarak tanımlanmış, 3.Maddede, her nevi sözlü ve sözsüz bestelerin musiki eserler kategorisine girdiği belirtilmiş, FSEK 68. maddesinde de, izin alınmamış eser sahibinin sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya emsal veya rayiç bedel itibariyle uğradığı zararın en çok üç kat fazlasını isteyebileceği belirtilmektedir.
... (Kapatılan) 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ve ... K. Sayılı dosyasının kesinleşen ilamı içeriğine göre FSEK 11. madde kapsamında dava konusu eserin sahibinin ... olduğu anlaşılmaktadır.
Fsek 66/son maddesinde "tecavüzün şümulü, kusurun olup olmadığı ve ağırlığının takdir edileceği" öngörülmüş, Borçlar kanununun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözönüne alarak belirleyeceği", Türk Medeni Kanun'un 4. maddesinde de "Kanun'un takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yada haklı sebepleri gözönünde tutmayı emrettiği konularda hakimin hukuka ve hakkaniyete göre karar vereceği" belirtilmiş, Dolayısıyla davacılar ile davalının kullanımlarına dayanak oluşturacak bir sözleşme yapılmış olsaydı, somut olaydaki kullanımlar karşılığı hangi miktarda bir bedel ödenecekti ise bunun belirlenmesi ve somut olayda, ihlalin niteliği, süresi ve kastın ağırlığına göre, FSEK m 66/4 hükmü koşulları da dikkate alınarak varsayımsal bedelin ne alabileceği yönünde mahkememizce BİLİRKİŞİ incelemesi yapılmıştır. Bu çerçevede alınan rapor ile Eser İcra yapım ve Yayınların Kullanılması ve Kamuya İletilmesine İlişkin Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te yer verilen düzenlemelerde mahkeme hakimince res'en incelenmiş, dava konusu eserinin kullanıldığı mecranın ... isimli albümde kullanılmış olması, ihlalin albüm bazında bir esere ilişkin olarak internet mecralarında kullanıldığı, Mahkememizin ihtisas mahkemesi olması sıfatıyla belirlenen rayiç dikkate alındığında bilirkişilerce ek raporda belirlenen bedelin eserlerin kullanıldığı mecra dikkate alındığında günün ekonomik koşullarına göre hakkaniyetli olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.
Düzenlenen kök ve ek rapor denetime uygun bulunmuş ve rayiç bedel ise somut olaya göre doğru takdir edildiğinden, FSEK 68. maddesi kapsamında farazi sözleşmenin kurulmuş olması halinde 3 katı tazminatın ödenmesi hakkaniyete uygun bulunmuş, FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 6000 TL nin 3 katıolan 18.000-TL maddi tazminatınihtarname tebliğ tarihi olan 6.7.2017 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, FSEK 15.Maddesinin ihlal edilmesi nedeniyle manevi hakların ihlal şekli gözetilerek ..., ..., ... ve ... için 1.250 TL den toplam 5.000 TL manevi tazminatın ihtarname tebliğ tarihi olan 6.7.2017 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, hükmün ilanında davacıların hukuki yararı bulunduğundan Karar kesinleşiğinde hükmün Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına, masrafın davalıdan tahsiline, karar verilerek yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağadaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 6000 TL nin 3 katıolan 18.000-TL maddi tazminatınihtarname tebliğ tarihi olan 6.7.2017 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
2-FSEK 15.Maddesinin ihlal edilmesi nedeniyle ..., ..., ... ve ... için 1.250 TL den toplam 5.000 TL manevi tazminatınihtarname tebliğ tarihi olan 6.7.2017 tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline,
3-Hüküm özetinin karar kesinleştiğinde tirajı yüksek ülke çapında yayın yapan bir gazetede bir kez ilanına,
4-1.571,13 TL ilam harcının peşin harçtan ve ıslah harcından mahsubu ile 1.164,96 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
5-Maddi tazminat talebi tam kabul edilmiş olduğundan Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince davacılar lehine hükmedilecek ücret yasal tarife altında kalamayacağından 4.910 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Manevi tazminat talebi tam kabul edilmiş olduğundan Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince davacılar lehine hükmedilecek ücret yasal tarife altında kalamayacağından 4.910 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 256,17 TL peşin harç, 150 TL ıslah harcı, 2.250 TL bilirkişi ücreti ve 242,00 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 2.929,57 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı,gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yoluaçık olmak üzerekarar verilip tefhim kılındı.05/02/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır