T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/508 Esas
KARAR NO: 2018/403
DAVA: Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 10/08/2017
KARAR TARİHİ: 30/10/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirket adına Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 23.12.2015 tarih ve ... no ile tasarım tescil belgesine bağlanan “...” isimli tasarımın 6769 sayılı sınai mülkiyet kanunu’nun 55., 56. ve 77/1-a maddeleri uyarınca hükümsüzlüğüne, TPMK tasarım sicilinden terkin edilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık; ... no ile Tasarım Tescil Belgesine bağlanan “...” isimli tasarımın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun 55., 56. ve 77/1-a maddeleri uyarınca yeni ve ayırt edici olmaması nedenlerine dayalı olarak HÜKÜMSÜZLÜĞÜ talebine ilişkindir.
Türk Patent ve Marka Kurumundan tasarım tescil belgesi celp edilmiştir.
Tasarım bizatihi tasarım uzmanı olmayan kişilerce dahi yeni ve ayırt edicilik vasfından yoksun olmakla birlikte talep edilmesi nedeniyle bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
HMK 266. madde gereğince düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiştir.
Bilirkişi ... raporunda; Dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen ... numaralı tasarım tescilin kanun ile tanımlanan şartları sağlamadığını, karşılaştırılan tasarım tescillerini oluşturan bütün öğeler birbirleri ile benzer biçim, oran ve yerleşimde olduğundan, tasarımlar arasında bulunan farklar küçük ayırtılarda olup, tasarımlara ayırt edici nitelik kazandırmadığını, hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin “dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış" olma şartını taşımadığından yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarına sahip olmadığını bildirmiştir.
Davalı yan rapora itiraz etmiş ise de, rapor dünyada daha önce kamuya sunulan görseller çok net biçimde raporda tartışıldığından ve davalı tasarımı sıradan ve banal bir tasarım olduğundan yeni bir inceleme talebi yeninde görülmemiş, tasarımın hükümsüzlük şartlarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalı şirkete ait davaya konu “...” isimli tasarım uzun yıllardan beri ev hanımlarının gündelik hayatta evlerde, kahvaltılarda kullanıldığı bir dizayna sahip olması bir yana , kahvaltı servisinin yapıldığı restoranlarda, şarküterilerde ve bunların katalog, broşürlerinde kullanılarak müşterilere sunulduğu bilinmektedir.
Bilirkişi raporuyla da peynir tabağı sunum şekli aynı zamanda da uzun yıllardan beri gerek yurt içinde gerek yurt dışında birçok firma tarafından kullanılan bir sunum şeklidir. Davaya konu tasarım harcı âlem olması nedeniyle her nasılsa tescil edilmiş olsa da korumadan faydalanamaz, bu yönden açılan hükümsüzlük talebi yerinde görülmüştür.
Tasarım sözcüğü İngilizce’de ... olarak kullanılmaktadır. ... kelimesi Latince olup ... köklerinden oluşur. “...” işaret etmek demektir. Sözlük anlamı ise “bir plan ya da eskizi yapmak üzere zihinde canlandırmak, biçim vermek ya da üretilmek üzere zihinde canlandırılan bir plan ya da bir şey” olarak ifade edilmektedir. Diğer anlamda zihinde canlandırılan ve üretilen bir nesnedir. Tasarım yapılırken mevcut bilgilerden ve tekniklerden yararlanılabilir.
Tasarımcı tasarımını yaparken çeşitli tekniklerden yararlanırken aynı zamanda mevcut bilgilerden de yararlanılır. Yani tasarımcı, doğadan yararlanır, mevcut tasarımlardan yararlanır. Bu yaralanmada her şey sonsuz değildir, tasarımında muhakkak fonsiyonelliği göz önüne almalıdır. Dava konusu tasarım ise herkesçe bilenen bir tasarımdır , anneler, şefler, restoranlar tarafından yıllardır uygulananan bir sunum şeklidir.
Tasarımcı seçenek özgürlüğünü nededeyse hiç kullanmamıştır. Bu tasarım, “yenilik” vasfı taşımadığı için tescil edilemez. Yasal olarak korunması içinde yeni ve ayırt edici özelliğinin olması gerektiğini ifade etmektedir.
Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni olarak kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma; sergileme, satış, kullanma, yayım, tanıtım v.b. faaliyetleri kapsar.
Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır.
Dava konusu tasarım tescil tarihinden önce kamuya sunulmuş benzerlerine ait sayısız örnekler bilirkişi tarafından raporunda da ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Dava konusu tasarım koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanmak üzere;
1-DAVANIN KABULÜNE,
2-Davalı adına ... no ile TPMK nezdinde tescilli "..." isimli tasarımın hükümsüzlüğüne,
3-Karar kesinleştiğinde kesinleşmiş karar örneğinin sicile işlenmek üzere TPMK'ya gönderilmesine,
4-35,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsusu ile 4,50 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.145 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
6-Davacıların yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan; 31,40 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı, 750 TL bilirkişi ücreti ve 269,00 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 1.081,80 TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 30/10/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır