T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/501 Esas
KARAR NO: 2019/161
DAVA: Davacının ... asil üyeliğine alınmadığından bahisle zararının tespiti istemiyle açılan dava
DAVA TARİHİ:16/03/2017
KARAR TARİHİ: 09/04/2019
Taraflar arasında Davacının ... asil üyeliğine alınmadığından bahisle zararının tespiti istemiyle açılan dava dosyası 3 nolu Fikri ve sınai Haklar Hukuk mahkemesinin 2017/48 esas numarasına tevzii edilmiş bu mahkemece yargılama devam ederken HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca İstanbul 3 ve 4. FSH Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 1. FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verilmiş ve dava dosyası uyap tevzii bürosunca mahkememizin 2017/501 esas numarasına kayıtlanarak yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA;Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının meslek birliğinin 30,03.2015 tarihli Genel Kurulu'nda belirlenen asil üyelik şartlarını sağladığını,Genel Kurul Kararını değiştirecek şekilde Yönetim Kurulu kararı alınamayacağını,Davalı ...’ın, üyelerine eşit davranmadığını,Davacı hukuka aykırı olarak ... asil üyeliğine alınmadığını, asil üyeliğe alınmasını, bu talebin ilgili genel kurul tarihinden bu yana yerine getirilmemesi nedeni ile oluşan zararının bilirkişi marifetiyle belirlenerek faizi ile birlikte giderilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde; Davacının, 30.03.2015 tarihli ... genel kurulununda kabul edilen, dijital pazar payının hesaplanmasında dikkate alınan (satış, kiralama gibi ancak bir bedel ödenmesi koşuluyla kullanıma konu olabilen) asıl üyelik şartı olan 400.000 adet kullanımı gerçekleştiremediğini davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık; Davacının ... meslek birliğinin 30,03.2015 tarihli Genel Kurulu'nda belirlenen asil üyelik şartlarını sağladığı iddiasıyla hukuka aykırı olarak ... asil üyeliğine alınmadığından bahisle asil üyeliğe alınmasını ve bu talebin ilgili genel kurul tarihinden bu yana yerine getirilmemesi nedeni ile oluşan zararının tespiti ile faizi ile birlikte hesaplanması taleplerine ilişkindir.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
Bilirkişiler 31.7.2018 tarihli raporlarında; Davalının ... tarihli Olağan genel Kurul kararı uyarınca davalının asıl üyeliğe kabulü için diğer koşulların yanı sıra Üyelik süresi içinde herhangi bir sıralı beş yıl içinde temsili alan dağıtımlarındaki dijital pazar payının hesaplanmasında dikkate alınan formatlarda en az dört yüzbin adet kullanımı olan” koşulunun sağlanması gerektiğini,davalının Genel Kurul kararlan, Yönerge hükümleri ve Dağıtım Komisyonu kararlan uyarınca hesaplamada streaming kullanımlarının dikkate alınmayacağının yoruma açık olmayacak bir şekilde belli olduğunu,Dolayısıyla davacının asıl üyeliğe kabul için gerekli ‘Üyelik süresi içinde herhangi bir sıralı beş yıl içinde temsili alan dağıtımlarındaki dijital pazar payının hesaplanmasında dikkate alınan formatlarda en az dört yüzbin adet kullanımı olan” koşulunu sağlayamadığını, bu nedenle bir tazminat hesabı da yapılmadığını bildirmişlerdir.
Dosyaya sunulan iddia ve savunmalar, bilirkişi raporları mahkememizin ihtisas mahkemesi olması sıfıtıylada incelendiğinde; dava konusu uyuşmazlıkta öncelikle ... tarihli ... Genel Kurulunun 18.1 sayılı gündem maddesinde bir defaya mahsus olarak kabul edilen “temsili alan dağıtımlarındaki dijital pazar payının hesaplanmasında dikkate alınan formatlarda en az dörtyüzbin adet kullanım olan” aday üye yapımcı firmaların asıl üye yapılmasına ilişkin kriterde yer alan “temsili alan dağıtımındaki dijital pazar payı hesaplamasında dikkate alınan formatlar” ibaresi ile kastedilen formatların ne olduğu hususunun sunulu deliller ile birlikte açıklığa kavuşturulmasını da gerekli kılmaktadır.
... meslek birliğinin ... tarihli genel kurul tutanağı celp edilmiştir.
... Genel Kurulunun 18.01 sayılı gündem maddesi ile alınan karara uygun olarak 2008 tarihli ... Genel Kurulundan itibaren tüm genel kurul kararları incelenmiş, , her genel kurulda ilgili hükümleri değişikliğe uğrayan ... Tarafından Tahsil Olunacak Tazminat ve Diğer Ücretlerin Üyeler Arasında Paylaşımına İlişkin Yönerge hükümlerinin ve ... Dağıtım Komisyonu kararları davalının sunduğu kayıtlar ve belgeler kapsamında mahkememizce incelenmiş, ... tarafından 2008 tarihli Olağanüstü genel kurulundan itibaren meslek birliğinin temsili alan dağıtımlarındaki dijital pazar payının hesaplanmasında download, mobil fulltrack, mbil ıvr, rbt ve truetone formatlarındaki kullanım adetlerinin dikkate alındığı, streaming kullanım adetlerinin ise, temsili alan dağıtımlarındaki dijital Pazar payının hesaplanmasında dikkate alınmadığı ve uygulamanın da tüm üyeler yönünden bu şekilde gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
... Yönetim Kurulu, ... tarihli ... Genel Kurulundan sonra (bir diğer asıl üyelik şartı olan en az elli adet kayıt tescil belgesine sahip bulunan) aday üyelerin 2008 yılından 2015 yılına kadar olan dönemdeki herhangi bir sıralı beş yılda download, mobil fulltrack, mbil ıvr, rbt ve truetone formatlarında toplam 400.000 adet kullanım gerçekleştirip gerçekleştirmediğine bakıldığı ve bu inceleme neticesinde 14 adet aday üye gereken asıl üyelik şartlarını yerine getirdikleri için ... Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile asıl üyeliğe geçirildiği , gereken şartları karşılamayan aday üyelerin asıl üyelik başvurusu ise, aynı karar ile reddedildiği anlaşılmaktadır.
Davacı ...’in, asıl üyelik kriterlerini yerine getirdiği ve asıl üye yapılması gerektiğine ilişkin itirazının 15 Mart 2017 tarihli ... Genel Kurulunun 22 numaralı gündem maddesi ile reddedildiği ve ... tarihli genel kurulun 18.01 sayılı gündem maddesi ile bir defaya mahsus olarak kabul edilen ‘temsili alan dağıtımlarındaki dijital pazar payının hesaplanmasında dikkate alınan formatlarda 400.000 adet kullanım adeti hesaplamasına streaming kullanımlarının dahil edilmemesi şeklindeki ... Yönetim Kurulu uygulamasının doğru olduğuna dair verilen kararın oybirliği ile alındığı anlaşılmıştır.
Dijital alandan elde edilen hak ediş bedellerinin dağıtım kriterlerine konu ve davalı meslek birliğince dijital pazar payının hesaplanmasında dikkate alınan formatlar olan ‘download’ (internetten şarkı indirme), ‘mobile fulltrack’ (mobil operatör üzerinden şarkı indirme), ‘RBT’ (çalarken dinlet), ‘mobile true tone’ (çep telefonu zil sesi), ‘Rental wma’ (geçici süreli indirme), ‘‘mobil IVR’’ (sesli cevap sistemleri) gibi kullanım biçimlerinin her biri için ayrı lisans bedelleri uygulandığı sunulu delillerden anlaşılmaktadır.
Üye yapımcı firmaların dijital alandan elde ettikleri hak ediş gelirleri, dijital alandaki kullanım formatlarının (biçimlerinin) dışında dijital alanda imzalanan sözleşmelerdeki lisanslama modeline göre de değiştiğinden , bazı dönemlerde dijital alan lisans sözleşmelerinde götürü usulde lisanslama bedeli alınmasınında meslek birliği uygulamalarında var olduğu bilenen bir durumdur.
Meslek birliğinin sunduğu beyan ve belgeler ile uygulamanın merkezi dikkate alındığında; üye yapımcı firmaların repertuvarlarına dâhil yapıtların kullanım adetleri ile aynı firmaların elde ettikleri lisans gelirleri arasındaki ilişki doğru orantılı değildir.Yani üye yapımcı firmanın dijital alandaki kullanım adetleri artarken, aynı doğrultuda gelirlerinin de mutlaka artacağını söylemek mümkün bulunmamaktadır. Bu nedenle ... meslek birliği üye yapımcı firmaların dijital alandan elde ettiği hak ediş gelirlerine değil, üye yapımcı firmaların repertuvarına dahil yapıtların kullanımına endeksli bir asıl üyelik kriteri geliştirdiği yönündeki savunması sunulu delilerle de örtüşmektedir.
Yine meslek birliği tarafından asıl üyelik başvurusu yapan hiçbir aday üye bakımından streamıng adetleri yönünden davacıya haklı çıkaracak bir uygulama içinde bulunduğu da davacı yanca ispat edilmemiştir.
Davalı yanca sunulan emsal üyelere ilişkin kayıtlar ile meslek birliğinin her hangi bir aday üyesinin herhangi bir beş yılda gerçekleştirdiği toplam steraming âdeti milyonlarca kullanım âdetine karşılık gelmekteyken Buna karşılık ... Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararında asıl üyeliğe kabul edilen üyelerin sıralı beş yılda esas alınan toplam kullanım adetlerinin 406.683 ila 1.950.697 arasında değişkenlik gösterdiği, Buna karşılık streaming formatındaki kullanım adetleri esas alınmış olsaydı, meslek birliğinin her hangi bir aday üyesinin sıralı bir beş yılda gerçekleştirdiği toplam streaming âdetlerinin on milyonlarla ifade edilmesi gerekeceği ve bu durumda ... Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararında mevcut bulunan asıl üyeliğe kabul edilenlerin gerçekleştirdikleri toplam kullanım adetlerine yansıyacağı, tek başına bu durum dahi streaming formatındaki kullanım adetlerinin hiçbir şekilde hiçbir üye tarafından asıl üyelik kriteri hesaplamalarında dikkate alınmadığının da kanıtı olduğu, alınan bilirkişi raporu da dikkata alındığında; davacı cam ses’in herhangi bir sıralı beş yıldaki toplam kullanım adetleri, streamıng formatındaki kullanım adetleri hariç tutulduğunda 400.000 adet kullanımı geçmemekte olduğu bu nedenle davacının zararının bulunmadığı anlaşılmış, davacının davasının esastan reddine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
1-DAVANIN REDDİNE,
2-44,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 13 TL harcın davacıdan tahsiline,
3-Davanın reddi nedeniyle, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.931 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davalı tarafın yapmış olduğu 100 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.09/04/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır