T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/469 Esas
KARAR NO: 2018/470
DAVA: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/08/2017
KARAR TARİHİ: 04/12/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin eser sahibi olduğu fotoğrafın davalı gazetenin 16.12.2016 tarihli Güneş gazetesinde izinsiz ve eser sahibi olarak müvekkilinin ismi yer almadan yayınlanması nedeniyle 5.000 Tl manevi tazminatın davalıdan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu fotoğrafın eser vasfında olmadığını, haber verme amacıyla kullanıldığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu uyuşmazlık, davacının eser sahibi olduğu fotoğrafın davalı gazetenin 16.12.2016 tarihli Güneş gazetesinde izinsiz ve eser sahibi olarak müvekkilinin ismi yer almadan yayınlanması nedeniyle 5.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile hükmün ilanına karar verilmesini talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın teknik yönü gözetilerek HMK 266. madde mucibince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda bilirkişi heyetinin 31.8.2018 tarihli raporunda özetle; Davaya konu edilen fotoğrafların FSEK 4 anlamında güzel sanat eseri vasfinı haiz olduğu, Davacının davaya konu fotoğrafın eser sahibi olduğu, dava konusu fotoğrafın bütününün gazetede eserden normal yararlanmayı ortadan kaldıracak şekilde kullanılması, eser sahibinin kim olduğunun belirtilmemesi ve ayrıca kullanımın dava konusu eser ile ilgili değil fotoğrafı çekilen kişi ile İlgili olması dikkate alındığında kullanımın FSEK m. 37 kapsamına girmediği ve davacıda izin alınmaksızın 1 fotoğrafın kullanılmasının davacının eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarından FSEK m. 22’teki çoğaltma hakkının, davacının fotoğrafı kullanılırken eser sahibi olarak adının belirtilmemesinin manevi haklardan ‘eser sahibi olarak tanıtılma hakkı'(FSEK m.15)nm ihlali sayılabileceğini, Davacının fotoğrafı kullanılırken eser sahibi olarak adının belirtilmemesi nedeniyle 'eser sahibi olarak tanıtılmama hakkının (FSEK m. 15) ihlal edilmiş olacağından davacının manevi tazminat talebin haklı olduğunu ancak miktarının takdirinin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.
Taraf iddia ve savunmaları, eserin kullanım alanı ve kullanıldığı mecra, tarafların sosyal ve içtimaı durumları dikkate alındığında;
Davalının davacıya ait eserden basının yararlanabilmesi için, eserin haber ve topluma bilgi vermek maksadıyla kullanılması gerekir. Bu amaç haricinde basının fikir ve sanat eserlerinden FSEK.m.37 çerçevesinde yararlanma imkânı yoktur. Eser veya eser sahibi ile hiçbir ilgisi olmayan olaylarla ilgili haberlerde eserden FSEK.m.37 çerçevesinde yararlanılamaz.Bir eserin FSEK.m.37 hükmüne göre günlük olaylarla ilgili haberlerde kulanılabilmesi için haberin konusu ile kullanılan eser arasında dolaylı bir ilişkinin kurulması da yeterli değildir. Basının eserden haber mahiyetinde yararlanma hakkı “eserden bazı parçaların alınması’ ile sınırlıdır Eserin bütünü veya önemli bir bölümünün haber veya bilgilendirme gerekçesiyle iktibas edilmesi mümkün değildir Nitekim FSEK.rn.37/Son cümleye göre, "bu serbestlik, hak sahibinin hukuki menfaatlerine zarar verecek şekilde veya eserden normal yararlanmaya aykırı bir şekilde kullanılamaz".düzenlemesine amirdir.
Dava konusu fotoğrafın bütününün gazetede eserden normal yararlanmayı ortadan kaldıracak şekilde kullanılması, eser sahibinin kim olduğunun belirtilmemesi ve ayrıca kullanımın dava konusu eser İle İlgili değil fotoğrafı çekilen kişi ile İlgili olması dikkate alındığında kullanımın FSEK m.37 kapsamına girmediği ve davacıda izin alınmaksızın fotoğrafın kullanılmasının davacının eser sahipliğinden kaynaklanan FSEK m. 22’teki çoğaltma hakkının ihlali olduğu gibi davacının fotoğrafı kullanılırken eser sahibi olarak adının bellrtilmemesinin manevi haklardan “eser sahibi olarak tanıtılma hakkı’(FSEK m.15)nın ihlali sayıldığı, bu kapsamda FSEK m.70/l'e göre; ‘manevi hakları haleldar edilen kişi, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat ödenmesi için dava açabilir. Mahkeme, bu para yerine veya bunlara ek olarak başka bir manevi tazminat şekline de hükmedebilir..."hükmü de gözetilerek davacının fotoğrafı kullanılırken eser sahibi olarak adının belirtilmemesi nedeniyle ‘eser sahibi olarak tanıtılma hakkı'(FSEK m.15) ihlal edilmiş olmakla, ihlalin gazete yolu ile olması, manevi tazminatın amaç ve niteliği, talep edilen bedelin günün ekonomik koşullarına göre makul ve manevi tatmini sağlar nitelikte olması gözetilerek 5000 TL manevi tazminatın kabulüne , hükmün davalı gazetede yayınlanması talebinde davacının hukuki menfaati bulunduğu gözetilerek ilan isteminin kabulüne, saldırının kınanması kapsamındaki talebin feri bir talep olması, ilana karar verilmiş olması gözetildiğinde ayrıca bir kınama yazısının somut olayın özelliğine uygun düşmediği bu kapsamda hüküm özetinin davalı gazetede 1 kez ilanına karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre
1-FSEK 70.madde kapsamında 5000TL Manevi tazminatın 16.12.2016 tarihinden itibaren reskont faiz ile birlikte davalıdan tahsiline,
2-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin davalı gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan alınmasına,
3-341,55 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 256,16 TL eksik harcı davalıdan tahsiline,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.145 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 85,39 TL peşin harç, 31,40 TL başvuru harcı, 2.250 TL bilirkişi ücreti ve 191 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 2.557,78 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara tebliğine,
Dair karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı ,gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı. 04/12/2018
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır