T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/256 Esas
KARAR NO: 2020/38
DAVA: Endüstriyel Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat
DAVA TARİHİ: 11/06/2018
KARAR TARİHİ: 28/01/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili adına TPMK nezdinde tescilli ... sayılı, ... sayılı çoklu tasarımın 9 no’lu ve ... sayılı çoklu tasarımın 3 no’lu tescilli endüstriyel tasarımlarının, davalılar tarafından 6759 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununda belirtilen hükümlere aykırı biçimde haksız olarak taklit edilmesi nedeniyle tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve durdurulmasını, tecavüzün giderilmesini, davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olması nedeniyle, müvekkilin maddi zararlarının (davalıların elde ettiği karın) tespitini, dava sonunda bu kar bedelinin müvekkile maddi tazminat olarak ödenmesi talebi ile şimdilik 10.000-TL’lik kısmının davalılardan alınarak
müvekkile ödenmesini, alacağa temerrüt tarihi itibariyle faiz eklenmesini, tasarım haklarının ihlali sebebiyle müvekkili lehine 10.000 TL manevi tazminat ödenmesini, maddi-manevi tazminat taleplerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, mahkeme kararının, masrafları davalılar tarafından karşılanmak üzere ilanını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalılardan ...-... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendilerinden tedarik edilmiş olan saatleri diğer davalı olan ... Ltd. Şti.’nin tescilli markası olan ... markasına güvenerek yalnızca 3 adet satın aldığını, bu saatlerin davalıya ait endüstriyel tasarım ürünü olduğunu bilmediğini, müvekkilinin saat satışı ile de uğraşmadığını, taraflarına husumet düşmeyeceğini beyan ederek davanın reddini istemiştir.
Davalılardan ... Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait saat ürünü açısından tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfını taşımadığını, müvekkilinin dava konusu tasarımları taklit etmediğini, satışını da gerçekleştirmediğini, online satış yolu ile pazarladığı ... internet sitesinde davacının iddia ettiği gibi özel tasarımlı ürünlerin de bulunmadığını iddia ederek haksız ve kötü niyetli davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu; Davacı adına TPMK nezdinde tescilli ... sayılı,... sayılı çoklu tasarımın 9 no’lu ve ... sayılı çoklu tasarımın 3 no’lu tescilli endüstriyel tasarımlarının, davalılar tarafından 6759 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununda belirtilen hükümlere aykırı biçimde haksız olarak taklit edilmesi nedeniyle tasarım hakkına tecavüzün tespiti ve durdurulmasını, tecavüzün giderilmesini, davanın belirsiz alacak davası niteliğinde olması nedeniyle, müvekkilin maddi zararlarının (davalıların elde ettiği karın) 151/2-b kapsamında tespitine, şimdilik 10.000-TL’lik maddi tazminatın davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesini, alacağa temerrüt tarihi itibariyle faiz eklenmesini, tasarım haklarının ihlali sebebiyle müvekkili lehine 10.000 TL manevi tazminat ödenmesini, maddi-manevi tazminat taleplerinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsili ve hükmün ilanı taleplidir.
Türk patent ve marka kurumundan tasarım tescil belgesi celp edilmiştir.
Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalıların dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsanında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler 23.8.2019 tarihli raporlarında; Tasarımların benzerliği yönünden yapılan incelemede; Davalı ... firmasına ait ... marka ibareli saatlerin, Davacı ... marka ..., ..., ..., tescil nolu saat tasarımları ile karıştırılmaya sebebiyet verebilecek kadar aynı derecede benzer oldukları, ilgili kullanımların davacı yana ait tasarımlara tecavüz teşkil eder mahiyette olduklarını, Mali yönden yapılan incelemede, ...TTC. LTD, ŞTt. tarafından piyasaya satışı yapılan dava konusu ... kodlu ürünün net kazanç tutanma mali yönden değerlendirmeler kısmında hesaplandığı şeklıyle 11.875.00 TL olarak tespit edildiğini, ... - ... açısından net gelir hesaplamaya müsait mali bilgiye ulaşılamadığını bildirmişlerdir.
Denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu, tasarım tescil belgesi, ticari sicil kayıtları, vergi kayıtları, taraf ve iddia ve savunmaları bir bütün olarak incelendiğinde;
Davacının ..., ..., ..., tescil nolu saat tasarımları ile, Davalı ... marka ibareli, Davalı ... instagram satış hesabından satın alınarak dosyaya ibraz edilen saat tasarımları arasında yapılan bilirkişi tarafından yapılan incelemede, Davalı "...” marka ibareli saatlerin, kadran ve kordonlarında, tescilli tasarımların, kadran ve kollarında kullanılan desen ve tasarımların, birebir taklit edilmek suretiyle kullanıldığı, tescilli tasarımla karıştırabilecek nitelikte benzer olarak üretildiği, benzerliğin bilinçli tüketici nezdinde tanınmış ... markası taşarımı ile genel görünüş itibariyle aynı ürün algısını oluşturabilecek nitelikte olduğu, tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda Davacı tarafa ait tasanm tescilleri ile Davalılarca kullanılan ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, arz edilen taklit ürünlerin davalılar tarafından ticari olarak satışının yapıldığı, davalalıların eylemlerinin tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabete neden olduğu anlaşıldığından davacının tespit, önleme ve durdurma istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.
Bilindiği üzere bir tasarımın aynısının ya da belirgin biçimde benzerinin üretilmesi, satılması, piyasaya sunulması, ithal edilmesi, depolanması, icapta bulunulması ve elde bulundurulması tasarım hakkına tecavüz teşkil etmekte olup, davalılarda davacıya ait tasarımın birebir aynısını aynı emtia üzerinde kullandıklarından kusurlu olup, davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil etmesi nedeniyle maddi tazminattan sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
Mali bilirkişinin değerlendirmeleri dikkate alındığında; Söz konusu ... kodlu ürünün 2016 yılında ÇİN’ den 500 adet parça olarak ithal edilerek Türkiye'de monte edilip satışının yapıldığı ve birim maliyetinin 3,5-4 TL arasında yer aldığı ve perakende satışının 25-30 TL arası olduğu , dava konusu ... kodlu ürünün satış adetinin 500 adet olduğunun tespit edildiğini,Ortalama Maliyet : 3,5+4/2=,3,75 TL, Ortalama Perakende Satış Fiyatı 25+30/2=27,50 TL, Toplam Hasılat — Maliyet = NET GELİR TUTARI formülüne göre : 500 X 27,50-500 X 3,75 = 11.875,00 TL NET GELİR tutarınının var olduğunu, Mali ve fınansal yapıları ve ithalât ve imalat safhasındaki hacimler dikkate alındığında net gelirin tamamının ... TtC LTD ŞTİ. tarafından elde edildiği ve mali ve finansal açıdan ...- ... ‘ firmasına ait net gelir tutarının hesaplanmasına müsait bir mali veri oluşmadığını bildirmiş olması, dolayısıyla tarafların mali kapasitesi, İhlal nedeniyle somut olayın özellikleri , ihlal edilen tasarımın niteliği , taraf ciroları ve davacının seçtiği tazminat seçim yöntemine göre , asıl ürünleri taklit eden biriber üretip pazarlamasını yapan firmanın tasarıma kendi markasını da tatbik etmek suretiyle haraket eden ... LTD ŞTİ'den olduğu, dolayısıyla BK göre bilirkişinin belirlediği bedelin takdiren 9.000 TL sının bu davalı tarafından ödenmesinin hakkaniyet gereği olduğu, diğer davalının ürünlerden 3 adet sattığına yönelik ikrarının bulunduğu ancak tacirlerin genellikle internet ortamındaki satışlarda tedarikçiden malı aynı gün temin ederek tüketici ile buluşturduklarının bilindiği bu davalının ne kadar ürün sattığının tespit edilemediği ancak BK hükümlerine göre davalının net karının 1000 TL den aşağı olamayacağı hususu gözetildiğinde kusurlu olarak haraket eden bu davalı yönünden 1.000 TL'nin davalı ...-...den tahsiline karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı vekilince ayrıca 10.000 TL manevi tazminat isteminde bulunulmuş olup, dava konusunu oluşturan davacı adına tescilli tasarımlar davalı ... Şti.nin aynı hizmet sektöründe faaliyet göstererek kötüniyetli olarak davacı tasarımı ile birebir iltibas yaratacak şekilde kullanmak şeklindeki davranışların ağırlığı ile davacı tasarımının piyasadaki imajı ile manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp ve zarar durumu dikkate alınmak sureti ile manevi zarara uğradığı görüldüğünden , manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak, nesafet ve adalet ilkesine göre davacının manevi tazminat isteminin mahkememizce 9.000,00 TL lik kısmının bu davalıdan, eylemin işleniş şekline göre 1000 TL lik kısmının ise küçük esnaf olan ve saatleri diğer davalıdan temin eden ...-... den tahsiline, hükmün ilanında davacının hukuki yararı bulunduğundan ayrıca ilan isteminin de kabulüne karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-Davalıların eylemlerinindavacıya ait tescilli tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
2-İhlal nedeniyle somut olayın özellikleri ve ... göre takdiren 9.000 TL tazminatın ...TİC LTD ŞTİ'den, 1.000 TL'nin diğer davalıdan dava tarihinden itibaren işyeyecek faiz ile davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Manevi tazminat isteminin kabulü ile 9.000- TL nin ...TİC LTD ŞTİ'den, 1.000 TL'nin diğer davalıdan dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile davalılardan ayrı ayrı tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalılardan tahsiline,
5-1.366,20 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 1.024,65 TL eksik harcın davalılardan tahsiline,
6-Tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti talebi yönünden; her iki davalınında bu eylemi gerçekleştirmiş olması gözetilerek Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 4.910 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen olarak alınarak davacıya verilmesine,
7-Manevi tazminat talebinin kabulü yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 4910 TL vekalet ücretinin 491 TL sının ...-... den , 4419 TL nin ...TİC LTD ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Maddi tazminat talebinin kabulü yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 4910 TL vekalet ücretinin 491 TL sının ...-... den , 4419 TL nin ...TİC LTD ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 341,55 TL peşin harç, 35,90 TL başvuru harcı, 3.000 TL bilirkişi ücreti, 269,00 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 3.646,45 TL'nin 346.64 sının ...-... den , 3299.81 TL nin ... LTD ŞTİ'den alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalıların yapmış olduğu yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
11-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı,gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yoluaçık olmak üzerekarar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 28/01/2020
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır