T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/236 Esas
KARAR NO: 2020/217
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 24/12/2009
KARAR TARİHİ: 16/09/2020
Taraflar arasında fsek’den kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davası Kapatılan İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2013/282-2015/221 karar numarasında işlem görmekteyken temyiz denetimi için dosyanın yüksek Yargıtay makamında bulunduğu, HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca İstanbul 3 ve 4. FSH Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 1. FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verildiği ve bozma sonrasında dava dosyası uyap tevzii bürosunca mahkememizin 2019/236 esas numarasına kayıtlanarak yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ,
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesi ile;müvekkilinin İngilizce dilinde hazırladığı "..." adlı eserde ...'un tüm tarihi, görsel dokusunu fotoğraflarla, gravürlerle anlattığını, yanına gerekli açıklamaları yaptığını, bu eserdeki fotoğraflardan 4 adedinin davalı ... tarafından hazırlanıp diğer davalılar tarafından çoğaltılan ve satışa arz edilen "..." adlı kitapta izinsiz ve kaynak gösterilmeksizin yer aldığını, fotoğrafların davalılar tarafından kendi eserleriymiş gibi kullanıldığını, müvekkilin çoğaltma, yayma, umuma arz haklarının, ayrıca fotoğrafların boyutlarının değiştirilmesi ve bütünlüğünün bozulması suretiyle de manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek tecavüzün ref'ini, FSEK'in 68 ve 70. maddeleri uyarınca şimdilik 1.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminatın tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalılar ...Tic. Ltd. Şti, ... ve ... vekili, şirketin ortakları olan gerçek kişi müvekkillerine husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirketin davalı ... ile imzaladığı eser sipariş sözleşmesi uyarınca dava konusu eserdeki fotoğrafların diğer davalıya ait arşivden ve anonim fotoğraflardan alındığını, davaya konu fotoğrafların 1835-1900 yılları arasında çekildiğini, anonim ve kültürel miras haline gelmiş bu fotoğrafların kimin tarafından çekildiğinin bilinemediğini, kartpostal niteliği taşıdıklarını, davacının söz konusu fotoğraflarda eser sahibi olmadığını, fotoğrafların eser niteliğini dahi taşımadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ..., söz konusu her iki kitaptaki bir kaç resmin birbirine benzemesinin heryerde satılan kartpostallardan kaynaklandığını, iddiaları kabul etmediğini savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından meydana getirilen “...” adlı kitaptaki fotoğraflardan bazılarının davalı ... tarafından hazırlanıp davalı şirket tarafından yayınlanan “...” isimli kitapta izinsiz olarak kullanıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Bozma öncesinde İstanbul(Kapatılan) 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13/11/2015 tarih ve 2013/282-2015/221 sayılı ilamı ile; davalı yanın "..." isimli eserinde kullanılan ve davacının hak iddia ettiği davaya konu 4 adet fotoğrafın, davacının işleme eser niteliğindeki eserinden kullanıldığının kanıtlanamadığı, davalının bu fotoğrafları orijinal kartpostallar veya kopya kartpostallardan temin etmiş olabileceği gibi, başka bir yayından kullanmış olmasının da mümkün olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Yargıtay 11.HD’nin 2016/2836 esas/ 2017/4898 karar ve 02/10/2017 tarihli BOZMA ilamı ile; “... mahkemenin 18.02.2011 tarihli kararı davacı vekili, davalı şirket vekili ve davalı ... vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 17.09.2013 tarih ve 2011/13392- 2013/15923 E.K. sayılı kararı ile "davalı ... tarafından hazırlanıp davalı şirketçe basılıp, çoğaltılan “...” adlı kitapta davacı tarafından meydana getirilip piyasaya arzedilen “...” isimli kitaptaki dava konusu fotoğrafların aynen alınarak kullanıldığının bilirkişi raporu ile belirlendiği, bu saptama karşısında, fiziki mülkiyeti davacıya ait olan ve yine davacı tarafından meydana getirilen anılan kitapta da aynen kullanılan dava konusu fotoğrafların davacının izni olmaksızın davalı tarafça çoğaltıldığının kabulünün gerektiği, davalının yalnızca kartpostal mahiyetindeki fotoğrafları davacının hazırladığı kitaptan alarak izinsiz kullandığı, davalı ... ve davalı şirketin eyleminin 5846 sayılı Kanun'un haksız rekabet başlığı altında düzenlenen 84. maddesi kapsamında kaldığı" gerekçesiyle bozulmuş olup, mahkemece bozma kararına uyulmakla davacı yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Bu itibarla, Dairemizce yapılan nitelendirme uyarınca davalı ...'in murisi ... ve davalı şirketin eyleminin 5846 sayılı Kanunun 84. madde kapsamında kaldığı gözetilip bu kapsamda değerlendirme yapılarak ulaşılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, davacının müktesep hakkını ihlal eder tarzda yazılı şekilde davanın reddine dair hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.”... şeklindeki bozma ilamı üzerine dava dosyası mahkememize tevdii edilmiş ,taraflara bozma ilamı tebliğ edilmiş, usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyularak yargılama mahkekemizde devam olunmuştur.
Bozmadan önce taraflarca dosyaya sunulan tüm iddia ve savunmalar, Yüksek Yargıtay’ın vermiş olduğu bozma kararları birlikte incelendiğinde;
Somut uyuşmazlıkta davalı tarafça yalnızca kartpostal mahiyetindeki fotoğraflar davacının hazırladığı kitaptan izinsiz olarak alınmak suretiyle kullanılmış olup, davacının derleme eseri üzerindeki düşünce yaratıcılığının veya bu kitaptaki davacıya ait güzel sanat eserlerinin davalılarca izinsiz iktibas edildiği hususunda bir iddia, tespit ve saptamanın bulunmadığı dosya kapsamı ile sabut olduğu gibi bu husus Yargıtay makamınca da bozma ilamında belirlenmiş olup, bu durumda, dava her ne kadar FSEK 68 madde kapsamında açılmış ise de; hukuki nitelendirme hakime ait olduğundan, davalı ... ve davalı şirketin eyleminin davacının derleme eser sahipliğinden kaynaklanan 5846 sayılı FSEK 68. ve 70. maddelerine dayalı mali ve manevi haklara tecavüz niteliğinde olmayıp, 5846 sayılı yasanın haksız rekabet başlığı altında düzenlenen 84. maddesi kapsamında kaldığı anlaşıldığından, haksız rekabetin niteliği itibari ile temel ilkesi olan emek ilkesinin somut olayda ihlal edildiği anlaşılmış olmakla, yaklaşık 90-100 yıl önce çekilen ve bir daha temini mümkün olmayan görüntülerden ibaret olan davaya konu fotoğrafların haksız rekabet hükümleri kapsamında koruma altında bulunduğu,mahkememizce de bu fotoğrafların toplam değerinin BK hükümleri de gözetilerek 1000 TL edeceği, bu kapsamda rekabete dayalı olarak talep edilen maddi tazminat talebinin aynen kabulüne, fotoğraflar üzerindeki haklarının 5846 sayılı yasanın 84. maddesi kapsamında haksız rekabete ilişkin hükümleri kapsamında koruma altında bulunduğundan ve davalının eylemininde serbest kullanım istisnaları kapsamda bulunmadığı toplanan deliller ile anlaşıldığından, davacıdan izin almaksızın bu eylemin gerçekleşmiş olması, kullanılan mecra ve süreye göre davacının emeğinden haksız olarak yararlanıldığı, davaya konu fotograftan niteliği, ulaşacağ kitle ve fiilin gerçekleşme tarzı gibi hususlar birlikte mütalaa edildiğinde; talep edilen manevi tazminat 3.000,00 TL olarak takdir edilmiş , manevi tazminat isteminde fazla istemin reddine karar verilerek , toplanan delillere ve bozma ilamı da dikkate alınarak; Davalı eyleminin haksız rekabet kapsamında kaldığı subut bulduğundan; 5846 sayılı yasanın 84.maddesi ve BK hükümleri gözetilerek takdiren 1.000-TL. maddi ve takdiren 3.000- TL. manevi tazminatın, 06/06/2007 tarihinden itibaren maddi tazminata ticari, manevi tazminata yasal faiz işletilmek suretiyle davalılar ... mirascısı ...'den ve ... Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat isteminde fazla talebin reddine, Davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine dair hüküm kesinleştiğinden yeniden bu davalılar yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına, Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin, masrafı davalılar ... mirascısı ...'den ve ... Paz.Ltd.Şti.'nden alınmak suretiyle ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek gazetelerden birinde, bir kez ilanına karar verilerek aşğadaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM;Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-Davalı eyleminin haksız rekabet kapsamında kaldığı subut bulduğundan; 5846 sayılı yasanın 84.maddesi ve BK hükümleri gözetilerek takdiren 1.000-TL. maddi ve takdiren 3.000- TL. manevi tazminatın, 06/06/2007 tarihinden itibaren maddi tazminata ticari, manevi tazminata yasal faiz işletilmek suretiyle davalılar ... mirascısı ...'den ve ...Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, manevi tazminat isteminde fazla talebin reddine,
2-Davalılar ... ve ... yönünden davanın reddine dair hüküm kesinleştiğinden yeniden bu davalılar yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına,
3-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin, masrafı davalılar ... mirascısı ...'den ve ...Ltd.Şti.'nden alınmak suretiyle ülke genelinde yayınlanan tirajı yüksek gazetelerden birinde, bir kez ilanına,
4-273,24 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 124,74 TL'nin davalılar ... mirascısı ...'den ve ... Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline,
5-Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 1.000 TL maddi tazminatın davalılar ... mirascısı ...'den ve ... Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Manevi tazminat talebi yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 450 TL manevi tazminatın davalılar ... mirascısı ...'den ve ... Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 450 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... mirascısı ...'den ve ... td.Şti.'ne verilmesine,
8-Davacı tarafın bozma öncesi yapmış olduğu yargılama giderlerinden 148,50 TL peşin harç, 15,60 TL başvuru harcı, 1.500 TL bilirkişi ücreti ve 30 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere 1.717,60 TL ile bozma sonrası yapmış olduğu 150 TL olmak üzere toplam 1.867,60 TL'nin davalılar ... mirascısı ...'den ve ... Ltd.Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
9-Davalı ...'in yapmış olduğu 649 TL giderin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
10-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar davacı vekili ve davalı ... vekili ile diğer davalılar vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz yasa yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.16/09/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır