T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/190 Esas
KARAR NO: 2020/323
DAVA: Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ: 18/03/2015
KARAR TARİHİ: 03/11/2020
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/09/2015 tarih ve 2015/51-2015/153 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve Yargıtay 11.HD’nin 2015/15759 esas, 2017/3200 karar nolu BOZMA ilamı üzerine, karar düzeltme isteminin reddi üzerine dava dosyası mahkememizin 2019/190 esasına kayıtlanmış ve bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müzik eseri işletme belgeleri ile FSEK çerçevesinde edindiği CD ve KASET çıkartmaya yönelik haklarını, 3 adet sözleşme ile ... Tic. A.Ş'nin münhasıran kullanılmasına izin verdiğini, ...Tic.A.Ş' nin bu hakları ... 11. Noterliği'nce düzenlenen devir sözleşmesi ile ... Ticaret A.Ş. şirkete devrettiğini, ... Ünvanlı Şirket'in ... 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas... Kararı ile iflas ettiğini müflis şirketin malvarlığı içinde değerlendirilen yapımcı haklarının ihalenin kesinleşmesi sonucu ... Tic. Ltd. Şti. adına tescil edildiğini, bu şirketin delil sözleşmesi ile ...Ticaret Ltd. Şti. unvanlı şirkete devrettiğini, ancak ...’in ... ile yaptığı sözleşmelerle verdiği işletme hakkının münhasıran kullanılması hakkının sadece CD ve KASET çıkarılması ile sınırlı taşıyıcıları kapsamasına rağmen davalı ... şirketinin, müvekkilinin eserlerini izinsiz ve haksız olarak İnternet üzerinden ... ortamda ... müzik, ..., ..., ..., ..., ... gibi kurum ve kuruluşlara kullandırmak suretiyle haksız ve hukuksuz olarak büyük miktarda parasal menfaat edindiğini, müvekkile ödeme yapmadığını bu nedenle müvekkilinin ... 3. Noterliği'nce düzenlenen ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile cayma hakkının kullandığını ileri sürerek müzik eseri işletme belgelerine ilişkin tüm hakların müvekkiline ait olduğunu tespitini, tesciline hükmün ilanını, yargılanma giderinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkil şirketin sözkonusu eser işletme belgelerini ... İflas Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından yapılan ihale ile iktisap ettiğini, dolayısı ile müvekkil şirketin sözkonusu eser işletme belgelerini elde etmesinde hukuka aykırı bir durum bulunmadığını, davacı ... tarafından gönderilen ihtarname isimleri sayılan eserlere ilişkin olarak yapımcı şirket ile imzalamış olduğu yapım sözleşmesi ve ilgili hak devirlerine dair hüküm ve şartları içeren her türlü hukuki belgelerin noter tasdikli birer suretinin gönderilmesinin istendiğini, bahse konu eserlerin digital ortamda izinsiz kullanıldığı şeklinde iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacının söz konusu esere ait Kültür Bakanlığı nezdinde kayıtlı muvafakatnameleri bulunduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davacının eser işletme belgesiyle sadece cd ve kaset çıkarılmasıyla sınırlı olarak haklarını devretmesine rağmen davalının devredilmeyen haklar kapsamında icraları internet ve digital ortamda da kullanması nedeniyle cayma hakkı kullanılarak sözleşmenin feshedilmesi ,davalının caymaya karşı dava açmamasına rağmen, bu eserleri kullanmaya devam ettiği iddiasıyla hakların davacıya ait olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Bozma öncesinde ... 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 29/09/2015 tarih ve ...-... sayılı karar kapsamına göre; davacının dayandığı haricen düzenlenen sözleşmelerin düzenlenme tarihinin kesin delil oluşturmadığı ayrıca davalı tarafın da sözleşmelere taraf olmaması sebebiyle sözleşmenin davalı yönünden bir bağlayıcılığının bulunmadığı, yine eser işletme belgelerinin ekindeki muvafakatnamelerde devredilen hakların sadece çoğaltma hakkını değil hakları tüm olarak devrettiği, davacının cayma hakkını hukuki anlamda kullanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği anlaşılmış, Kararı davacı vekili temyiz etmiş, Yargıtay 11.HD’nin 2015/15759 esas, 2017/3200 karar nolu BOZMA ilamı üzerine , karar düzeltme isteminin reddi üzerine dava dosyası mahkememizin 2019/190 esasına kayıtlanmış ve usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
BOZMA İLAMI GEREKÇESİNE GÖRE;
5846 Sayılı FSEK uyarınca eserden doğan mali ve manevi haklardan yararlanma hakkı münhasıran eser sahibine aittir. Bununla birlikte eser sahibi mali haklarının tamamını veya bir kısmını başkalarına tamamen devredebileceği gibi, hakların sınırlı şekilde kullanımını da ruhsat yoluyla başkalarına devredebilir.
FSEK’nın 58. maddesi uyarınca, eser sahibinden mali bir hakkı tamamen veya ruhsat yoluyla iktisap emiş olan kimsenin, şayet süre kararlaştırılmış ise bu süre içinde ve süre kararlaştırılmamış ise duruma göre uygun bir süre içerisinde, devrin kendisine sağlamış olduğu hak ve yetkilerden gereği gibi yararlanması gerekir. Devir alan kişi hak ve yetkilerini gereği gibi kullanmaz ve bu sebeple eser sahibi menfaatleri esaslı surette zarar görürse, eser sahibinin sözleşmeden cayma hakkı bulunmaktadır. Söz konusu cayma hakkı FSEK m. 80 uyarınca, bağlantılı haklar yönünden bağlantılı hak sahipleri için de geçerlidir.
Cayma hakkının mutlaka eser sahibi tarafından noter marifetiyle çekilecek bir ihbar ile kullanılması icap eder. Gönderilen ihbarnamede, eser sahibince, hakkın gereği gibi kullanılması için devir alan kişiye uygun bir mehil verilmesi gerekir. Devir alanın bu süre içerisinde de devir alınan hak ve yetkileri amacına uygun şekilde kullanmaması halinde verilen sürenin sonunda eserden doğan hakların devrine dair sözleşmeden cayılmış olur. İstisnai hallerde mehil verilmesine de gerek yoktur. Cayma ihbarını alan kişinin, tebliğden itibaren dört hafta içerisinde caymaya itiraz davası açması halinde, caymanın haklı olup olmadığı, devir alanın devir olunan hak ve yetkilerden amacına uygun şekilde yararlanıp yararlanmadığı tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. Bununla birlikte, dört haftalık hak düşürücü süre içerisinde caymaya itiraz davası açılmamış ise, caymaya konu tüm haklar eser sahibine geri dönmüş olacaktır.
Somut olayda yapımı tamamlanmış müzik eserlerinde icracı sanatçı olan davacı, eserden doğan tüm haklar ile bağlantılı hakları ihale ile satın almış bulunan davalı şirkete noterden gönderdiği 18.02.2014 tarihli cayma ihbarında, cayma hakkını kullandığını ifade etmiş olmakla ve davalı tarafça dört haftalık hak düşürücü süre içerisinde caymaya itiraz davası açılmadığına göre, mahkemece caymanın haklı olup olmadığı veya kanuna uygun olup olmadığı tartışılmaksızın, devre konu icracı sanatçılıktan kaynaklanan tüm mali hakların davacıya dönmüş olduğunun ve davacının icracı Sanatçılıktan doğan mali haklara tekrar sahip olduğunun tespitine karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemece, caymanın haklı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bu sebeple davacı yararına bozulması gerekmiştir.” Şeklinde bozma gerekçesi bulunduğu 30/05/2017 tarihli ilam kapsamından anlaşılmıştır.
Yargıtay ilamı içeriğinde caymanın geçerli olup olmadığı ya da mehil verilmesine gerek olup olmadığı hususu artık tartışma dışıdır. Zira davalı taraf, fsek md. 58’de belirtilen 4 haftalık hak düşürücü sürede caymaya itiraz davası açmamıştır. Dolayısıyla caymanın tamamlanmış olduğu hususu yüksek mahkeme ilam içeriği ile sabittir. 11. HD:si bozma ilamında , “cayma ihbarını alan kişinin, tebliğden itibaren dört hafta içerisinde caymaya itiraz davası açması halinde, caymanın haklı olup olmadığı, devir alanın devir olunan hak ve yetkilerden amacına uygun şekilde yararlanıp yararlanmadığı tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmelidir. bununla birlikte, dört haftalık hak düşürücü süre içerisinde caymaya itiraz davası açılmamış ise, caymaya konu tüm haklar eser sahibine dönmüş olacaktır. Şeklinde somut bir belirleme yapmış olup, somut olayda 18.02.2014 tarihli cayma ihbarında, cayma hakkını kullandığı ifade edilmiş olmakla ve davalı tarafça hak düşürücü süre içerisinde caymaya itiraz davası açıldığı yönünde delil sunulmadığına göre :, mahkememizce caymanın haklı olup olmadığı veya kanuna uygun olup olmadığı tartışılmaksızın, devre konu icracı sanatçılıktan kaynaklanan tüm mali hakların davacıya dönmüş olduğunun ve davacının icracı sanatçılıktan doğan mali haklara tekrar sahip olduğunun tespitine karar verilmesi gerektiği hususu ilamda belirtilmiş olup, davalı yan hak düşürücü sürede caymaya itiraz davası açılmamıştır ve Cayma hakkı eser sahibi tarafından noter marifetiyle çekilecek bir ihbar ile davalıya bildirilmiş olup, somut olayda ihbar içeriği açık olup, eser sahibince, hakkın gereği gibi kullanılması için devir alan kişiye uygun bir mehil verilmesi de gerekli olmadığından Cayma ihbarını alan davalının tebliğden itibaren dört hafta içerisinde caymaya itiraz davası açmadığından FSEK 59/III madde kapsamında eserlerin davacıya geri döndüğünün kabulünün gerektiği, 4 haftalık süre sonunda caymanın kesinleştiği ,dava konusu eser ve icraların davacıya geri döndüğü , toplanan deliller, ... tarafından sunulan hukuki mütalaa,kültür Bakanlığı eser işletme belgeleri,meslek birlikleri yazıları, ihtarme içerikleri, sözleşme içerikleri ve tüm dosya kapsamına göre; Davacının devre konu ... ,... , ...., ..., ..., ... ,...,... ,isimli albümler yönünden icracı sanatçılıktan kaynaklanan tüm mali haklarının davacıya dönmüş olduğunun ve davacının icracı Sanatçılıktan doğan mali haklara tekrar sahip olduğunun tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
1-Davacının devre konu ... ,... , ..., ... , ... ,...,... ,isimli albümler yönünden icracı sanatçılıktan kaynaklanan tüm mali haklarının davacıya dönmüş olduğunun ve davacının icracı Sanatçılıktan doğan mali haklara tekrar sahip olduğunun tespitine,
2-54,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 26,70 TL eksik harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 4.910 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 27,70 TL başvuru harcı, 27,70 TL peşin harç, 20 TL tebligat müzekkere masrafı ve bozma sonrası yapmış olduğu 212,80 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 288,20 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren2 haftalık süre içinde Yargıtay nezdinde Temyiz Yasa yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.04/11/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır