T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/338 Esas
KARAR NO: 2018/210
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/08/2017
KARAR TARİHİ: 08/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA;
İDDİA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına tescilli olan ... nolu "..." ibareli Endüstriyel Tasarım tescil belgesine konu ürünün, bilgilenmiş kullanıcı gözü ile bakıldığında asıl tasarım sahibi olan Müvekkilinin -"..." tasarımlı ürünlerine ayırt edilemeyecek derecede benzediği ve ticari amaçla piyasaya sunulduğunu, Davalı tarafça müvekkiline ait tasarımların haksız ve kötü niyetle tescile konu edilerek piyasaya sunulduğundan bu tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının emzik tasarımının yeni olmadığını karşı dava açıldığını ve davacının endüstriyel tasarımının hükümsüzlüğünün talep edildiğini beyan etmişlerdir.
KARŞI DAVADA;
İDDİA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; davacı/karşı davalı adına tescilli ... ve ... sayılı çoklu endüstriyel tasarım belgelerinin tamamının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu; ASIL DAVADA davalı adına tescilli ... nolu ... ibareli TASARIMIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla keza KARŞI DAVADA; davalı adına tescilli ... ... VE ... TESCİL NOLU EMZİK İBARELİ TASARIMLARIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ilişkin açılmıştır.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Düzenlenen son raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
Türk Patent ve marka kurumundan endüstriyel tasarım tescil belgeleri renkli görselleri ve tarifnamaleri ile birlikte celp edilmiştir.
Bilirkişiler ..., ..., ... 8.9.2017 tarihli ek raporlarında; Asıl dava açısından; ... adına kayıtlı ... ve ... no.lu tescile ait tasanmlar ile ... marka ... no.lu tasanmların birbirleri ile benzer olmadığı,Karşı dava açısından; ... adına kayıtlı ... ve ... tasarımların tescil tarihinden çok önce de yurtdışında üretildiği, bu nedenle tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı,Tasarımların yenilik ve ayırt ediciliği açısından yapılan araştırma farklı eski tarihli, aynı derecede benzer tasanmların, yabancı markalar tarafından üretildiği, her iki tarafa ait dava konusu edilen tasarımların harcı alem tasarımlar olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşıltıkları anlaşılmıştır.
Dosyaya ibraz edilen deliller, celp edilen TPMK kayıtları, yaptırılan bilirkişi incelemesi taraf iddia ve savunmaları dikkate alındığında asıl dava ve karşı dava endüstriyel tasarıma yönelik yenilik ve ayırt edicilik vasfı olmadığından hükümsüzlüğe ilişkin olup endüstriyel Tasarım hukuku açısından hükümsüzlük davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulanan 554 Sayılı KHK'nin 43. Maddesinde düzenlenmiş olup sebeplerden birinin varlığı halinde tasarımın tescili ile adına Tescil yapılan kişinin ad veya hesabına oluşan hakları kaybı ve bu bağlamda TPE nezdinde tutulan sicilden kaydın silinmesidir. Hükümsüzlük sebepleri;
A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,
B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,
C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,
D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,
E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.
Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir. Somut olayda taraflara ait tasarımlar ... ait tasarımlar olup, dosya içerisindeki sunulan bilirkişi raporunda izah edildiği üzere dava konusu tüm tasarımların koruma şartı olan yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmadıkları, her iki tarafa ait dava konusu edilen tasarımların harcı alem tasarımlar olduğu,tarafların başvurusundan çok önce raporda belirtilen şekilde kamuya sunulmuş olduğu, dolasıyıyla yeni olmadıkları, harcı alem oldukları bu nedenle hükümsüzlüklerinin gerektiği anlaşılmıştır.
Bilirkişiler kök ve ek raporlarında ... firması tarafından emzik tanıtım videosunun you tube kanalına 14.9.2010 tarihinde yüklendiğini,dünyada dava konusu tasarımların benzerlerinin çok önceden üretildiğini , aynı şekilde ... GURU 4.6.2010 , ... 15.12.2010, ... 29.8.2011 ,... tasarımı emzikleri, ... ... nou tasarım ile hükümsüzlüğe ait tasarımların karşılaştımalı olarak incelenmesinde dava konusu tasarımların yeni olmadığı , tarafların başvuru tarihinden çok önce dünyanın bir çok yerinde üretim ve satışda olduğu harcı alem tasarımların korumadan faydalanamayacağı sabittir.
Tasarım sözcüğü İngilizce’de ... olarak kullanılmaktadır. ... kelimesi Latince olup ... köklerinden oluşur. “...” işaret etmek demektir. Sözlük anlamı ise “bir plan ya da eskizi yapmak üzere zihinde canlandırmak, biçim vermek ya da üretilmek üzere zihinde canlandırılan bir plan ya da bir şey” olarak ifade edilmektedir. Diğer anlamda zihinde canlandırılan ve üretilen bir nesnedir. Tasarım yapılırken mevcut bilgilerden ve tekniklerden yararlanılır. Tasarımcı tasarımını yaparken kendi yaptıklarından ve müşterilerinin taleplerinden edindiklerini tasarımına yansıtması gerekir. Bilinen birçok tasarım metodu vardır.
Tasarımcı tasarımını yaparken çeşitli tekniklerden yararlanırken aynı zamanda mevcut bilgilerden de yararlanılır. Yani tasarımcı, doğadan yararlanır, mevcut tasarımlardan yararlanır. Bu yaralanmada her şey sonsuz değildir, tasarımında muhakkak fonsiyonelliği göz önüne almalıdır. Yani emzik tasarımında emziğin herkesçe bilenen bir tasarımı yıllardır mevcuttur.
Kuyumculuk alanında ise tasarımların çoğunda örnek tasarımlardan küçük değişiklikler yaparak ürünler tasarlanır. Buna “yeniden tasarım “ denir. Bu tasarımlarda tasarımcının tasarımı geliştirme açısından esinlenme serbestisi kullanılan ürüne göre değişmekle birlikte konu emzik olduğunda tasarımcının esinlenme serbestisi fazla değildir. Tasarımcı seçenek özgürlüğünü fazla kullanmamıştır. Bu tasarımlar, “yenilik” vasfı taşımadığı için tescil edilemezler.
554 sayılı KHK’de Tasarım, “bir ürünün tümü, veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme, veya esnekli gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerin oluşturduğu bütün” olarak ifade edilmektedir. Korunması içinde yeni ve ayırt edici özelliğinin olması gerektiğini ifade etmektedir.
YENİLİK ise (554 sayılı KHK m.6): Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni olarak kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma; sergileme, satış, kullanma, yayım, tanıtım v.b. faaliyetleri kapsar.
AYIRT EDİCİLİK (554 sayılı KHK m. 7) : Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır.
Dava konusu tasarımlar, tescilli tasarımlardır. İlan süreleri içinde herhangi bir itiraz olmadığı için “yenilik” ve “ayırt edici nitelik” özellik kazanmışlar ve tescil edilmişlerdir. Dosyada tescil edilmiş veya tescil tarihinden önce kamuya sunulmuş benzerlerine ait örnekler bilirkişilerce çok ayrıntılı şekilde incelenmiş, ve mahkeme denetime uygun olarakda renkli görselleri raporda mevcuttur.
Bilirkişiler kök ve ek raporlarında ... firması tarafından emzik tanıtım videosunun you tube kanalına 14.9.2010 tarihinde yüklendiğini,dünyada dava konusu tasarımların benzerlerinin çok önceden üretildiğini , aynı şekilde ... GURU 4.6.2010, ... 15.12.2010, ... 29.8.2011, ... tasarımı emzikleri, ... ... nou tasarım ile hükümsüzlüğe ait tasarımların karşılaştımalı olarak incelenmesinde dava konusu tasarımların yeni olmadığı , tarafların başvuru tarihinden çok önce dünyanın bir çok yerinde üretim ve satışda olduğu harcı alem tasarımların korumadan faydalanamayacağıni bildirdiklerinden ASIL DAVADA davalı adına tescilli ... nolu ... ibareli TASARIMIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan keza KARŞI DAVADA; davalı adına tescilli ... ... VE ... TESCİL NOLU EMZİK İBARELİ TASARIMLARIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE karar verilerek aşğıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanmak üzere;
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-ASIL DAVANIN KABULÜNE,
2-ASIL DAVADA davalı adına tescilli ... nolu ... ibareli TASARIMIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde TPE Endüstriyel Tasarım Daire Başkanlığına hükmün gönderilmesine,
3-35,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 6,70 TL eksik harcın davacıdan tahsiline,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.145 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 29,20 TL peşin harç, 29,20 TL başvuru harcı, 288,00 TL tebligat-müzekkere gideri, 1.200 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.546,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
1-KARŞI DAVANIN KABULÜNE,
2-KARŞI DAVADA; davalı adına tescilli ... ... VE ... TESCİL NOLU ... İBARELİ TASARIMLARIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde TPE Endüstriyel Tasarım Daire Başkanlığına hükmün gönderilmesine,
3-35,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 6,70 TL eksik harcın davacı karşı davalı ... Ltd.Şti.'den tahsiline,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.145 TL vekalet ücretinin davacı karşı davalı ... Ltd.Şti.'den alınarak davalı karşı davacı ...'a verilmesine,
5-Davalı-karşı davacı tarafın yapmış olduğu 29,20 TL peşin harç, 29,20 TL başvuru harcı, 1.200 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1258,40 TL'nin davacı karşı davalı ... Ltd.Şti.'den alınarak davalı karşı davacı ...'a verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair davacı-karşı davalı vekilinin ve davalı -karşı davacı yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.08/05/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır