T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/322 Esas
KARAR NO: 2018/216
DAVA: Marka (Maddi-Manevi Tazminat İstemli), Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli)
DAVA TARİHİ: 10/08/2017
KARAR TARİHİ: 10/05/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Maddi-Manevi Tazminat İstemli), Marka (Tecavüzün Ref'i İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı Dava Dilekçesinde özetle; Müvekkilin“...” isminin marka haline getirdiğini, özellikle dış giyim ve aksesuarlarında kalitesinin yüksek olduğunu; markanın Avrupa ülkelerinde önemli bilinirliği olduğunu,Müvekkili ...; Türk Patent Enstitüsü nezdinde, ... Kodu 03,14,18,20, 21,24,25, 28 olan emtiayı kapsayan "..." isim markasını, 13.12.2012 tarihinden 13.12.2022 tarihine kadar ...-Ticaret markasıyla 04/05/2004 tarihinde tescil ettirdiğini, ... tescil no.lu “...” ve ... başvuru ııo.lu kuru kafa şekil marka başvurularının da bulunduğunu, davalı hakkında ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinde ... E. sayılı dosya ile açılan davanın halen derdest olduğunu; davalı mağazasında satılan ürünlerde bariz şekilde kuru kafa figürü ile “...” markasının kullanılmasının tüketiei nezdinde müvekkilinin markası ile iltibas yaratacağını ve karışıklığa sebebiyet vereceğini; Davalının, müvekkiline ait tescilli markaya tecavüzünün ve bu eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile tecavüzün ve markanın ihlalinin men'ine,,el konulan taklit ürünleri davalının bir lisans anlaşması ile hukuka uygun satışa sunmuş olması halinde ödeyeceği lisans bedelinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5,000,00 TL maddi tazminatın, 30.000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile hüküm özetinin gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı ... açılan davaya süresinde cevap vermemiş, 5.12.2017 tarihli beyan dilekçesinde ise; hayatında ilk kez ticaret yaptığını, başına böyle bir iş geldiğini, ticaret hayatını sonlandırdığını, uzun süredir de işsiz olduğunu , tazminat ödeme gücü bulunmadığını, davanın reddine karar verilmesini beyan etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu, davacının tescilli markasına davalı yanca gerçekleştirilen , markaya tecavüzünün ve bu eyleminin haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ile men'ine, davalının bir lisans anlaşması ile hukuka uygun satışa sunmuş olması halinde ödeyeceği lisans bedelinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5,000,00 TL maddi tazminatın , 30.000.00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile hüküm özetinin gazetede ilanına karar verilmesi istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
Türk Patent ve marka kurumundan marka tescil belgeleri ile ceza soruyturmasına ait evraklar celp edilmiştir.
Bilirkişiler kök ve ek raporlarında özetle; 556 sayılı KHK çerçevcsince, ..., ..., ... no.lu markaların tekstil emtialarını da kapsar şekilde davacı adına tescil edilmiş olduğunu,Davalının, davacı adına tescilli olan markaların tescil listesinde yer alan tekstil emtialarında davacı markasının aynısını mağazasında satışa arz edilen ürünler üzerinde kullanılmasını haklı kılacak bir delil (tescil belgesi, lisans sözleşmesi vs.) dosyaya ibraz edilmemiş olmakla, davalı eylemi marka hakkına tecavüz kapsamında değerlendirilebileceğini,aranan kusur şartınıngerçekleştiğini,davacının lisans tazminat yöntemini seçtiğini, ancak dosyaya ülkemizde emsal oluşturan bir sözleşme sunulmamış olduğunu, yabancı bir ülkede yabancı bir şirketle yapılmış bir fianchise sözleşmesi sunulduğunu, sözleşme yer alan 1. maddede minimum ciro tutan yıllık 3.000.000 euro olarak belirtilmiştir ki çok yüksek olan bu maddeye itibar etmek mümkün olamayacağını,2. maddede lisans bedeli/franchise bedeli franchise alanın net satışının % 5'i kadar olacağı yazılı olduğunu, bu oranın ülkemizdeki franchise sözleşmelerinde yazılı oranlara uygun bir oran olduğunu, davalının yaptığı net satış miktarının bilinmesi gerektiğini, dosya kapsamı dahilinde değerlendirme yapmak zorunluluğu hasıl olduğundan ,davalı nezdinde yapılan aramada toplam 23 çift ayakkabı, 18 adet deri mont ve 1 adet deri pantolon bulunduğunu, İnternetten davacı ... adına arama yapıldığında dava konusu ayakkabı ve deri mont/pantolon ürünlerin farklı internet satış sitelerinde satıldığını, dosyada taklit ürünlerin fotoğraftarınında bulunduğunu, ürünler için ortalama satış fıyatları hesaplandığını, ... marka ayakkabılar için ortalama satış fiyatı = 2.000 TL 2.000 TL x 23 çift ayakkabı = 46.000 TL, ... marka montlar için ortalama satış fiyatı = 4.000 TL 4.000 TL x 18 adet erkek/bayan mont = 72.000 TL, ... marka pantolon için ortalama satış fiyatı= 2.000 TL, Ele geçirilen ürünler için hesaplanan toplam satış bedeli 120.000 TL’ olacağını, satış tutarının % 5’i oranındaki franchise bedelinin ise 6.000 TL olarak hesaplandığını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Davacı vekili 8.3.3018 tarihli dilekçesi ile fazlaya ilişkin sakları saklı tutularak 5000 TL maddi, 30.000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 10.01.2017 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Sınai Mülkiyet Kanunu’nun “Yürürlük” başlıklı 192. maddesinde 26. maddesiyle 23, 69 ve 46. maddelerinin bazı fıkraları dışında kalan maddelerin kanunun yayım tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiştir . Her ne kadar yeni kanun 556 sayılı kanunu ilga etmiş ise de, kanunların yürürlüğü temel prensibinden hareketle, davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 556 sayılı KHK hükümlerinin somut olayda dikkate alınması gereklidir.“Marka hakkına tecavüz sayılan fiiller 61 . madde de sayılmıştır.
Ceza mahkemesine alınan rapor kapsamına göre ürünler incelenmiş, marka hakkının ihlal edildiği hususu tespit edilmiştir. Dolayısıyla marka tescil belge kapsamları, davacının ürünlerinin ele geçiş şekli birlikte değerlendirildiğinde; tüketiciler nezdinde karışıklığa ve iltibasa yol açacak derecede benzer olduğu ,, şekil markasının ürünler üzerinde aynen kullanılmasının davacının marka hakkını ihlal yanında aynı zamanda haksız rekabete de sebebiyet verdiği anlaşılmıştır.
Bilindigi gibi marka hukukundaki tazminat davalarında davacının uğradığı zarar/karşı tarafın elde ettiği kazanç, yada sunulan emsal lisans sözleşmeleri kapsamına göre davacının talep edilebileleceği emsal lisans yapılan yargılamada tam olarak tespit edimemiyorsa mahkeme tarafından dosyaya sunulu deliller kapsamına göre borçlar kanunu hükümlerine göre de mahkemece res’en değerlendirme yapabilmektedir.
Davacının markasının belirli bir marka değerinin bulunması, markaların halen ülkemizde geçerli olması,belirli bir marka değeri bulanan firmaların verdiği lisansların günün ekonomik koşullarına göre belirli bir meblajın altında olamayacağı ticari gerçekliği, uygulamada ticaret odasından sorulan emsal lisans oranlarında cironun %15 i oranında sabit görüş bildirdikleri , davacı yanca sunulu yurt dışı lisans sözleşme hükümlerine göre de %5 oranının belirlendiği, ancak davalının ticari hayatı terk etmesi nedeniyle ticari defterlerinin incelenemediği, dolayısıyla ceza yargılamasında ele geçen ürün adedi, davacı satış rakamları üzerinden bilirkişilerce %5 esasına göre bir hesaplama yapıldığı, bu durumda bilirkişilerce yapılan hesaplama yönteminin hakkaniyete ve BK hükümlerine uygun bulunduğu, davacı markasının gerek ülkemizde ve gerek dünyada bilinen ekonomik önem ve değeri, sunduğu emsal lisans , ceza yargılamasında ele geçen ürün sayısı ve gerek ayakkabı gerek mont ve pantolon gibi farklı ihtiyaca cevap veren çeşitlilikte ürün satışının yapılıyor olması, davacı talebinin somut dosyaya ve paranın alım gücüne ve yabancı markalar için emsal alınabilecek uygun bir lisan bedeli olarak belirlenmiş, dolayısıyla bilirkişilerce belirlenen emsal lisansın daha yüksek olması gözetilerek taleple bağlı kalınarak 5000 TL maddi tazminat miktarı belirlenmiştir.
Davacı manevi tazminat da talep etmiştir. Manevi tazminat yönünden marka hakkına yapılan tecavüzün niteliği, ,davacının manevi ticari varlığında meydana gelen kayıp durumu, manevi tazminatın amaç ve içeriğine, hak, nesafet ve adalet ilkesine takdiren takdiren 5.000- TL manevi tazminatın davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Toplanan deliller denetim ve hüküm kurmaya elverişli ek bilirkişi raporları,ceza soruşturmasında alınan teknik raporlar, marka tescil belgeleri bir arada değerlendirildiğinde; Davalının davacıya ait tescilli MARKA hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, marka hakkını ihlal nedeniyle 5.000 TL maddi 5,000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, Hüküm özetinin masrafı davalıdan alınarak karar kesinleştiğinde Türkiye çapında yayın yapan bir gazetede bir kez ilanına, karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,KISMEN REDDİNE,
2-Davalının davacıya ait tescilli marka hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
3-Marka hakkını ihlal nedeniyle KHK 66/C maddesi kapsamında talep ile bağlı kalınarak 5000-TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline,
4- Manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 5000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
5-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan alınmasına,
6-683,10 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 85,38 TL harcın davalıdan tahsiline,
7-Markaya tecavüz ve haksız rekabetin tespitinin kabulü nedeniyle, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.145 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.145 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 600 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 29,20 TL başvuru harcı 597,72 TL peşin harç 206 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 1.800 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.632,92 TL yargılama giderinin takdiren 2/3 sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
11-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 10/05/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır