T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/266 Esas
KARAR NO: 2019/393
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/06/2015
KARAR TARİHİ: 15/10/2019
Taraflar arasında hükümsüzlük davası Kapatılan İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2015/148 nolu dosyası ile görülmekteyken HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca İstanbul 3 ve 4. FSH Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 1. FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verilmiş ve uyap tevzii bürosunca dosya mahkememizin 2017/266 esas numarasına kayıtlanarak yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin üretmiş olduğu pencere, kasa ve kapı profilleri ile sektöründe bilinen bir firma haline geldiğini, müvekkilinin kendi emeği ile geliştirmiş olduğu pencere, kasa ve kapı profillerini TPE nezdinde endüstriyel tasarım olarak tescil ettirmek suretiyle koruma altına aldığını, ancak bu arada edinilen bilgiye göre, davalının TPE nezdinde müvekkilinin tescilli ve koruma altında olan ... ve ... sayılı çoklu endüstriyel tasarımlarının, ayırt edilemeyecek kadar aynısı veya ayırt edilemeyecek kadar benzeri olan ... sayılı çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesini usul ve yasaya aykırı olarak 23/01/2014 tarihinde tescil ettirdiğini, ancak davalı yana ait tasarım tescil belgesinin 01, 04, 06, 07, 08, 09, 10, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28 ve 30 nolu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığını ve davalı yanın endüstriyel tasarımlarının davalı yandan çok daha önce müvekkili tarafından kamuya sunulmuş olduğunu iddia ederek, davalı adına ... sayı ile tescilli çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinden, 01, 04, 06, 07, 08, 09, 10, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28 ve 30 nolu endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğüne ve ... nolu E.T.B nin 7 nolu tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının taşımadığı iddiası ile hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ürünlerde ayırt edici özellikler malzemenin standart olması gereken yerleri değiştirilmeden farklılık yaratılan noktaların dış geometride oluşturulan ölçüsel ve görsel noktalar olduğunu, benzeş denilen ürünler ile birebir çalışmaları mümkün olmadığı gibi, boyutsal olarak da farklı olduğunu, müvekkiline ait endüstriyel tasarım alınmış alüminyum pencere sisteminin piyasada 55'lik olarak tabir edilen ölçülere sahip iken, davacı firmaya ait sistemin 58 mm'lik olduğunu, alüminyum ısı bariyeri olarak kullanılan iki alüminyum malzeme arasında kullanılan polyamit malzemelerin dünyada ve Türkiye'de standart olarak birçok firmanın kullandığı ve farklı firmalardan tedarik edilerek alüminyum firmalarında iki alüminyum arasında kullanılan malzeme olduğunu, dolayısıyla genel anlamda tasarımı benzeş kılacak bir faktör olmadığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Davada; uyuşmazlık konusunun davalı adına tescilli ... sayı ile tescilli çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 01, 04, 06, 07, 08, 09, 10, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28 ve 30 No' lu tasarımlarının ve ... nolu E.T.B nin 7 nolu tasarımının yenilik ve ayırt edicilik unsurlarının taşımadığı iddiası ile hükümsüzlüğüne ve sicilden terkini olduğu anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip davacı ve davalının dava, cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, beyanlarında geçen deliller toplanmış, HMK 266. madde kapsamında bilirkişi raporları alınmış, Türk Patent ve marka kurumundan hükümsüz kılınması istenen tescil dosyaları ile dayanak emdüstriyel tasarım dosyaları celp edilmiş, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsanında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır. Düzenlenen son raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli, dosyaya sunulan deliller ile uyumlu olduğu anlaşıldığından mahkememezce hükme esas alınmıştır.
Taraflarca sunulan raporlara karşı itirazda bulunulduğundan yeni heyetler oluşturulmuş ancak son rapor kapsamı denetim ve hüküm kurmaya elverişli, dosyaya sunulan deliller ile uyumlu olduğu anlaşıldığından mahkememezce hükme esas alınmıştır.
Birinci bilirkişi raporunu düzenleneyen bilirkişiler ..., ... ve ... 26.8.2016 tarihli raporlarında; Davalı adına ... sayı ile tescilli çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 01.04, 06, 07. 08. 09. 10. 12, 14. 16. 19.21.23. 24. 25, 26. 27. 28 ve 30 sayılı tasarımlarının ile ... sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesinin 7 nolu tasarımının davacının tasarımı ile ayırtedilemeyecek derecede benzer olduğunu, tescil anı itibarıyla yenilik ve ayırt edicilik unsurlarına sahip olmadığını, Davalı adına ... sayı ile tescilli çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 13, 17, 18 ve 20 sayılı tasarımların ise Davacının tescilli tasarımları ile bilgilenmiş kullanıcı gözüyle ayırt edilecek derecede farklı olduklarını bildirmişlerdir.
İkinci bilirkişi heyeti ..., ... ve ... ise 20.2.2017 tarihli raporlarında; ...’ya ait ... nolu tescil belgesindeki 01,04,06,07,08,09,10,12,13,14,16,18,19,20,21,23,24,25,26,27, 28 ve 30 no’lu tasarımların başvuru tarihi olan 23.01.2014 tarihi itibari İle yeni ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğunu, 17 no’lu tasarımın davacı tarafın tasarımları ile iltibas yaratacak derecede benzer olduğunu, ...’ya ait 2014/019l6 no’lu çoklu endüstriyel tasanm tescil belgesindeki 7 nolu tasarımların yenilik ve aytrt edici nitetik özelliklerine sahip olduğunu bildirdikleri anlaşılmıştır.
Üçünçü bilirkişi heyeti ..., ..., ... ise 22.9.2017 tarihli raporlarında; Davalıya ait ... sayılı tasarım çoklu endüstriyel tasarım belgesinde yer alan 01,04,06,07,08,09,10,12,14,16,19,21,23,24,25,26,27,28,30 numaralı tasarımlar ile davalı tarafça üretilen ürünlerin ayırt edici özelliklerinin benzer olduğunu bu yüzden farklı tasarımlar olarak algılanmadıklarını, Davalıya ait ... sayılı tasarım çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinde yer alan 13, 17, 18, 20 numaralı tasarımların ayırt edicilik ve yenilik vasıflarına haiz, olduğu ve davalı tarafça üretilen ürünlerden farklı olarak algılandığını, Davalıya ait ... no'lu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesindeki 7 no'lu tasarımın ayırt edicilik ve yenilik vasıflarına haiz olduğunu ve davalı tarafça üretilen ürünlerden farklı olarak algılandığını bildirmişlerdir.
Dördüncü bilirkişi heyeti ..., ... ve ... ise 8.5.2018 tarihli raporlarında; yasalarda yer alan "yenilik ve ayırt edicilik" incelemesi İle '’benzerliklik” incelemesi kapsamında; Davacı tarafça iptali istenilen, Davalı tarafa Türk Marka ve Patent Enstitüsü katında tescilli olduğu anlaşılan ve raporlarında görsellerinin tamamına yer verilen 23,01.2014 tarih ve ... nolu tasarımın 1,4,6,7,8,9,10,12,13,14,16,17,18,19,20,21,23,24,25,26,27,23,30 sayı ile Profil konulu ... sınıfındaki tasarımların görünüşü ile davacı tarafından yenilik giderici oldukları ileri sürülen daha eski tarihleri taşıyan dosyaya sunulu, yine Türk Marka ve Patent Enstitüsü katında endüstriyel tasarım tescil belgeleri ile tescilli tasarımlar karşısında; 21.10.2009 tarih ve ...,5,6,8,9,10,12,15,16,17,19,20,21, sayı ile Profil konulu ... sınıfında, 15.04.2010 tarih ve ... 1,5,6,7,8,10,12,13, sayı ile Profil konulu ... sınıfında, 01.07.2005 tarih ve ... sayı iie Profil konulu ... sınıfında tescilli Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesiyle korunan tescilleri de incelendiğinde;
23.01.2014 tarih ve .../1,4,6,7,8,9, 10,12,13,-14,16,17,18,19,20,21,23,24,25,26,27,28,30 sayı ile Profil konulu ... sınıfında ve 2.03.2014 tarih ve ... sayı ile Profil konulu ... sınıfında tescilli tasarımlarının incelendiğini, bu kapsamda;
İptali istenilen Davalı taraf ...'ya tescilli ... / 1, 8, 9.10, 12,13, 16,17,18,19, 21, 23, 24.25, 26, 27, 28,30 no ile korunan tescillerin, Davacı tarafça raporlarında sunulan ve Davacı tarafa ait Türk Marka ve Patent Enstitüsü nezdinde tescilli Endüstriyel Tasarım Teşdi Belgesiyle korunan tescillerine bilgilenmiş kullanıcılarının genel izleniminde taşıdıkları benzerlikleri nedeniyle, bu tescillerin İlgili Yasa ve KHK’de anılan "yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini" koruyamadıkları ve aynı nedenlerle iptali ve sicilden terkin için gereken koşulların oluşmuş bulunduğunu, Yine aynı Endüstriyel Tasarım Tescil Belgesinin ...- 4, 6, 7,13,14, 20 sayılı tasarımlarının ise sunulan yenilik giderici deliller karşısında, bilgilenmiş kullanıcılarının genel izleniminde taşıdıkları görsel farklılıkları nedeniyle "yenilik ve ayırt edicilik" koşullarını korudukları bu nedenle iptallerine ve sicilden terkinlerine ver olmadığını, davalının yine iptalini talep ettiği 12.03.2014 tarih ve ... no ile Profil konulu ... sınıfında tescilli tasarımının ise; yenilik giderici olarak sunulan davacının ... sayılı tescili karşısında yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini koruduğu ve bu nedenle İptallerine ve sicilden terkinlerine yer olmadığını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Aynı heyetin yani..., ... ve ... 'ın ek raporları kapsamına göre 5. rapor olan 23.7.2018 tarihli raporlarında; iptali istenilen davalı taraf ... adresli ...'ya Türk Marka ve Patent Enstitüsü katında ...,5,8,9,10,12,16,17,18,19,21,23,24,25,26,27,28,30 sayılı endüstriyel tasarım tescil belgesi ile korunan tescillerin, davacı tarafa ait yine Türk Marka ve Enstitüsü katında tescilli endüstriyel tasarım tescil belgesiyle korunan tescillerine, bilgilenmiş kullanıcılarının üzerinde yaratmış olduğu izlenim ile herhangi bir tasarımın bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında bir farklılık yaratmayan benzerlikleri nedeniyle, ilgili yasa ve KHK'da anılan "yenilik ve ayırtedicilik niteliklerini" koruyamadıkları ve aynı nedenlerle iptali ve sicilden terkin için gereken koşulların oluşmuş bulunduğunu, yine aynı tarafa Türk Marka ve Patent enstitüsü katında endüstriyel tasarım tescil belgesi ile tescilli ...-2,3,4,6,7,11,13,14,15,20,22,29,31,32 sayılı tasarımlarının ise sunulan yenilik giderici deliller karşısında bilgilenmiş kullanıcılarının genel izleniminde taşıdıkları görsel farklılıkları nedeniye " yenilik ve ayırtedicilik" koşullarını korudukları bu nedenle iptallerine ve sicilden terkinlerine yer olmadığını, davalının yine iptali talep olunan 12/03/2014 tarih ve ... sayı ile Profil konulu ... sınıfında Türk Marka ve Patent enstitüsü katında tescilli tasarımın ise; yenilik giderici olarak sunulan davacının ... sayılı tescili karşısında "yenilik ve ayırtedicilik niteliklerini koruduğu"ve bu nedenle iptaline ve sicilden terkinlerine yer olmadığını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Altıncı bilirkişi heyeti ..., ... ve ... oğulları 27.2.2019 tarihli tarihli raporlarında;Davalı tarafın TPE ... no'lu çoklu endüstriyel tasarımlardan 01, 08,09,10,12, 16,17,18,19, 21, 23,24, 25,26, 27,28,30 sayılı tasarımların Davacı tarafın ürünleri İle, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edicilik vasıfianna sahip olmadığı, benzer olarak algılandıkları ve yenilik şartlarını sağlamadıkları, Davalı tarafın TPE ... no'lu çoklu endüstriyel tasarımlardan 04, 06, 07,13,14, 20, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğu, farklı olarak algılandıkları ve yenilik şartlarını sağladıkları, Davalı tarafın TPE ... no'lu çoklu endüstriyel tasarımlardan 7 no'lu tasarımın, Davacı tarafın ürünü ile, bilgilenmiş kuliamcı_nihai tüketici/son kullanıcı nezdinde ayırt edicilik vasıflarına sahip olduğu, farklı olarak algılandığı ve yenilik şartlarını sağladığını bildirdikleri anlaşılmıştır.
YENİLİK mülga (554 sayılı KHK m.6) maddesinde: Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni olarak kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir. Kamuya sunma; sergileme, satış, kullanma, yayım, tanıtım v.b. faaliyetleri kapsar.
AYIRT EDİCİLİK ise (554 sayılı KHK m. 7) maddesinde: Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile diğer bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır.
Dolayısıyla gerek mülga 554 sayılı KHK düzenlemelerinde gerekse 6769 sayılı SMK hükümlerine göre yeni ve ayırd edici tasarımlar belge verilerek korunur. Bir tasarımın aynısı başvuru ve ya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılıklar gösteriyorlarsa aynı kabul edilir. Bir tasarımın ayırd edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile karşılaştırılacak diğer tasarımın bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. Ayırd edicilik değerlendirilmesinde ise kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır.
Hükümsüzlük sebepleri;
A) Tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikte olmaması,
B) Teknik fonksiyonun tasarım şekillendirmesi,
C) Tasarımın kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı olması,
D) Tasarımın gerçek hak sahibinin başkası olması,
E) aynı veya benzer başka bir tasarımın sonradan kamuya açıklanmakla birlikte başvuru tarihinin hükümsüzlüğe konu tasarımdan daha önce olması olarak sayılmıştır.
Bir tasarımın yeni olduğunun kabulü için tasarımın aynısının başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın hiçbir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekir . Küçük ayrıntılar ile farklılık gösteren tasarımlar aynı kabul edilir.
Dosyaya ibraz edilen deliller, celp edilen TPE kayıtları, yaptırılan 5 bilirkişi incelemesi ve ek raporla birlikte dosya kapsamında 6 kez heyet raporu alınmış olması, son rapor ve bir önceki raporun nitelik ve içerik ile birbirini teyit eder nitelikte bulunması hususları gözetilerek son rapor ve bir önceki ek rapor endüstriyel tasarımları kıyıslamak, döküman ve dayanak belgeler ile birlikte incelenmek suretiyle hazırlandığından hükme esas alınmış ve hükme dayanak alınan rapor içerikleri dikkate alınarak ; Davalı adına tescilli ... sayı ile tescilli çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 01, 08, 09, 10, 12, 16, 17, 18, 19, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28 ve 30 No' lu tasarımlarının Yenilik özelliği bulunmadığından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine, ... nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 04, 06, 07, 13, 14, 20, No' lu tasarımlarının ve ... nolu E.T.B nin 7 nolu tasarımının hükümsüzlük koşulları bulunmadığından bu ETB lere yönelik hükümsüzlük isteminin REDDİNE,karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
I-Davalı adına tescilli ... sayı ile tescilli çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 01, 08, 09, 10, 12, 16, 17, 18, 19, 21, 23, 24, 25, 26, 27, 28 ve 30 No' lu tasarımlarının Yenilik özelliği bulunmadığından HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,
II- ... nolu çoklu endüstriyel tasarım tescil belgesinin 04, 06, 07, 13, 14, 20, No' lu tasarımlarının ve ... nolu E.T.B nin 7 nolu tasarımının hükümsüzlük koşulları bulunmadığından bu ETB lere yönelik hükümsüzlük isteminin REDDİNE,
3-44,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 16,70 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
4-Davanın kısmen kabulü yönünden; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.931 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davanın kısmen reddi nedeniyle; Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 3.931 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 27,70 TL peşin harç, 27,70 TL başvuru harcı, 10.092 TL bilirkişi ücreti ve 475 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 10.622,40 TL'nin 2/3'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 3.000 TL bilirkişi ücreti ve 102 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 3.102 TL'nin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı. 15/10/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır