T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/203 Esas
KARAR NO: 2019/227
DAVA: Davacının tasarım hakkından kaynaklanan haklarına davalının tecavüzde bulunduğunun tespiti ile men ve reddi ile maddi ve manevi tazminat istemli
DAVA TARİHİ: 30/12/2013
KARAR TARİHİ: 16/05/2019
Taraflar arasında davacının ... sayılı tasarım hakkından kaynaklanan haklarına davalının tecavüzde bulunduğunun tespiti ile men ve reddi ile maddi ve manevi tazminat istemli davasının İskanbul 3. Fikri ve sınai Haklar Hukuk mahkemesinin 2013/273 esas numarasına tevzii edilmiş bu mahkemece yargılama devam ederken HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca İstanbul 3 ve 4. FSH Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 1. FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verilmiş ve dava dosyası uyap tevzii bürosunca mahkememizin 2017/203 esas numarasına kayıtlanarak yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA;Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkilinin spor ayakkabı sektöründe tanınmış bir yerli marka olup tescilli ... sayılı, ... sayılı ve ... sayılı endüstriyel tasarımlarının taklit edilmek suretiyle davalı tarafından üretilerek piyasaya sunulduğunu, piyasadan fatura ile alınan bu tecavüzlü ürünlerin davalı ... Ltd. Şti. tarafından satıldığını, yaptıkları araştırmada diğer davalı ... Ltd. Şti.'ye ait 2013 yılı kataloğunda müvekkil şirket tasarımlarının birebir aynısı olan 5 adet ürün tespit ettiklerini, piyasada ... tarafından satılan taklit ayakkabıların üreticisinin diğer davalı ... olduğunu, davalı şirketlerin ortaklarının aynı olduğunu aralarında organik bağ bulunduğunu, davalı ... hakkında ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ... D.İş sayılı tespit dosyası ve diğer davalı ... hakkında ise ... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ... D.İş sayılı tespit dosyası ve yine davalı ... hakkında ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde 2013/12 D.İş sayılı tespit dosyası ile delil tespiti yapıldığını, bu tespitler sonucu dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında davalılar ürünlerin tasarımlarının tescilli müvekkil tasarımları ile birebir aynı olduğunun, ayırt edilemeyecek derecede benzer olup tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olduğunun mütalaa edildiğini, davalıların müvekkilinin uzun yıllar süren ürün geliştirme ve kalite oluşturma gayretinden, itibar ve şöhretinden haksız surette yararlanarak kazanç elde ettiklerini, müvekkili aleyhine müşteri ve gelir kaybına neden olduklarını, haksız kazanç elde ettiklerini iddia etmiş, öncelikle müvekkilinin taklit model ürünlerinin bulundukları yerde el konularak toplatılması yönünde teminatsız tedbir kararı verilmesini, endüstriyel tasarım hakkına tecavüz fiillerinin tespitine ve durdurulmasına, tecavüzün giderilmesine, belirsiz alacak niteliğinde olmak üzere HMK 107. maddesi gereğince şimdilik kaydıyla her bir davalıdan ayrı ayrı olarak 1.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 12.000 TL tazminatın haksız rekabet tarihinden itibaren işletilecek reeskont faiziyle tahsili talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalılar vekili beyan dilekçesinde; müvekkillerinin marka ve model taklidine ihtiyaç duymayan saygın ve tanınmış bir şirket olduğunu, 25 yıldır aynı adreslerde ayakkabı imalatı ve satışı yaptıklarını, müvekkilinin kendi ayakkabı tasarımlarını yurt dışında yaptırıp fuarlara katıldığını, dava konusu ayakkabılarının tasarımlarının da yurt dışında yapıldığını ve bununla ilgili belgeleri olduğunu, ürünlerin taklit olmadığını, dava konusu ayakkabı tasarımlarının başka firmalar tarafından da piyasaya sunulan modeller olduğunu, bu modellerin ürün gamı açısından kaçınılmaz benzerliklere sahip olduğunu, bu benzerliklerin dünyaca ünlü markaların modelleri arasında bile olduğunu, bunun taklit anlamına gelmediğini, davacının taklit iddiasında bulunduğu müvekkil ayakkabı markası ...'s tescilli olup kullanılan malzeme, saya, kesim ve dikiş kalitesinin orijinal olduğunu, TPE nezdinde öz konusu modeller için yaptıkları tescil başvurusunun davacı itirazı nedeniyle red olunduğunu, toplamda 15 günlük üretim yapıldığını ancak davacıyla müvekkili arasında yapılan görüşmeler neticesinde başka ihtarata gerek bırakılmadan ve marka ihlali gerçekleşmemesine rağmen bu modellerin üretimini durdurduklarını ve saygınlığına leke sürdürmemek için kabul anlamına gelmemekle birlikte bu modellerin üretimini yapmamakta olduğunu, bu nedenlerle haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu uyuşmazlık, davacının tescilli ... sayılı tasarımına davalının tecavüzde bulunduğunun tespiti ile men ve reddi, HMK 107. maddesi kapsamında her bir davalıdan ayrı ayrı olmak üzere 1.000'er TL maddi ve 5.000'er TL manevi tazminatın tahsili, tecavüzlü ürünlere el konularak imhası ve verilecek kararın ilanı taleplidir.
Türk Patent ve marka kurumundan davacının iddiasına dayanak tescil belgesi celp edilmiştir.
... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş, ... 1.FSHHM'nin ... D. İş ve ... 2.FSH ... diş sayılı dosyaları celp edilmiştir.
Türk Patent ve marka kurumundan celp edilen belgeler alınan bilirkişi raporları kapsamında incelendiğinde;
... nolu ETB' için davacının 9.8.2008 tarihinde kuruma başvurduğu, tescilin 9.10.2008 tarihinde yapıldığı, bültende 1.12..2008 tarihinde ilan edildiği, 5 ,11,2 ve 3 nolu nolu ETB yönünden iptal kararı verildiği, 1,4,6,7,8,9,10 nolu ETB ler açısından ise tasarım siciline göre yenilenmediklerinin bildirildiği kurumun 26.2.2018 tarihli üst yazısında da .... 1.FSHHM'nin ... essa sayılı dosyasından verilen karar kapsamında 11 nolu tasarımın mahkemenin 8.8.2014 tarihli yazıları kapsamına göre iptal edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Dava dosyası birim kapatma kararı sonrasında mahkememize inkital ettiğinden ve 3.FSHHM'nin kapatma öncesindeki ön inceleme oturumunda davacının tecavüz iddasına yani davasına dayanak tasarımının ... nolu ETB olduğu belirlenmiş ve taraf vekillerinin de imzaları alınarak yargılama bu tasarıma yönelik ihlal kapsamında sürdürülmüştür. Mahkememizce dosya devrinden sonra kurum tarafından gönderilen yazılara göre tasarım iptal edildiğinden davacıya ... nolu ETB'nin kaç nolu tasarımı yönünden huzurdaki davayı açkıtları yani ihlal iddiasında bulunduklarını açıklaması hususunda süre verilmiş, davacı da uyap sisteminden gönderdiği 6.2.2019 tarihli beyan dilekçesi ile ... nolu ETB'nin 11 nolu tasarımı için huzurdaki davanın açıldığını, dava açıldığında davacının tescilli tasarımının geçerli olduğunu, davalının elindeki ürünlerin ise taklit olduğundan HMK 331. maddesine göre dava konusuz kaldığı takdirde yargılama giderleri ile vekalet ücretinden davacının sorumlu tutulmaması ve karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Tasarım hakkının ihlalinden söz edebilmek için her şeyden önce ortada geçerli bir tasarım hakkının bulunması gerekir. Tasarımın hükümsüz olduğu durumlarda, hakkın ihlalinden de söz edilemeyecektir. Tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesi halinde, kararın sonuçları geçmişe etkili olacaktır. Bu nedenle dayanak belge başvurusu ile sağlanan koruma doğmamış sayılacaktır. Aynı düzenleme 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 79/1. maddesinde de yer almaktadır.
Davada davacı adına tescilli ... ETB'nin dava tarihi itibariyle zaten tescilinin mümkün olmayan daha önce kamuya sunulan bir ürün olması, dolayısıyla tasarımın serbest ve herkesin kullanımına açık olduğu, üretimi yapılan davaya konu ürünlerin üretim faaliyetinin ise TTK'nın 54 vd. maddeleri kapsamında düzenlenen haksız rekabet oluşturmayacağının hususu da açıktır. Davacı davasını 30.12.2013 tarihinde açmıştır. Davacı dava açtığı tarihte tescilli bir tasarımından kaynaklı haklarının bulunduğunu ileri sürerek yargılama gideri ve vekalet ücreti talep etmektedir. Ancak davalı da piyasada yıllardır var olan bir ürün nedeniyle haksız olarak alınan tescile dayalı olarak hakkındaki dava nedeniyle avukat tutmak ve yargılamaları takip etmek zorunda bırakılmıştır. Yargılamanın devamında davacının dayanak tasarımının hükümsüz kılınması nedeniyle davacının vekalat ücreti ve yargılama giderlerinden aleyhe olarak sorumlu tutulamayacağı şeklinde bir yoruma ulaşılması davalı yönünden hak ve nesafet ilkesine aykırılık teşkil edecektir.
Yargıtay 11.HD’nin 12.12.2016 tarih ve 2016/748 esas, 2016/9479 sayılı ilamları ile vekalet ücretine ilişkin HMK hükümleri dikkate alındığında (6100 sayılı HMK'nın 331/1. maddesi gereğince hakim, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.) davanın konusuz kalması halinde mahkemenin dava açıldığı tarihte hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip o taraf aleyhine vekalat ücreti takdir etmesi gerektiği belirtilmektedir. Davacı yanca gerek dava dilekçesinde gerek ön inceleme oturumunda ... sayılı tasarım hakkından kaynaklanan haklarına davalının tecavüzde bulunduğunun tespiti ile men ve reddi ile maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açılmışsada; davacının dayanak tasarımı hükümsüz kılındığından dolayısıyla davalının aşamalardaki savunması haklı olduğundan ve tasarım başka bir mahkeme ilamı ile hükümsüz kılınmakla Tasarımın hükümsüz olduğu durumlarda, hakkın ihlalinden de söz edilemeyecek olduğundan, kararın sonuçları da yasa gereği geçmişe etkili olacağından dayanak belge ile sağlanan koruma doğmamış sayılacağından davalı lehine vekalat ücretine hükmolunması , ayrıca yargılama giderlerininde davacıya yüklenmesine karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturmak gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
1-Davacının davasına dayanak yaptığı ... nolu ETB'si Türk Patent ve marka kurumundan gelen 26.2.2018 tarihli yazı kapsamına göre iptal edildiğinden; konusuz kalan davada esas ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
2-44,40 TL ilam harcının peşin ve harçtan mahsubu ile artan 485,02 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-Tasarıma tecavüzün önlenmsi talebinin reddi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.931 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...ye verilmesine,
4-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden , Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 1.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...ye verilmesine,
5-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden , Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 600 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...ye verilmesine,
6-Davalı tarafın yargılama giderlerinden olan 60 TL'nin davacıdan alınarak davalı ...'ye verilmesine,
Dair verilen karar, taraf vekillerin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 16/05/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır