T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/90 Esas
KARAR NO: 2020/30
DAVA: ... haysiyet kurulu kararının iptali
DAVA TARİHİ: 29/07/2016
KARAR TARİHİ: 21/01/2020
İstanbul 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/300 esas-2017/77 karar ve 16.2.2017 tarihli görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dava dosyası Mahkememize gönderilmiş ... haysiyet kurulu kararının iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'ın kurucusu olduğunu, son ... Genel Kurul Toplantısında ...'ın müvekkilinin ısrarlarına rağmen konuşma hakkı vermediğini, müvekkilinin de Facebook'ta ...'ı tenkit babında bazı beyanlarda bulunduğunu, sonrasında özür dilediğini, ancak ...'ın müvekkilini ...'dan ihraç kararı aldırdığını beyan ederek müvekkilinin ihraç edildiğini ... Yönetim Kurulu'nun ...tarih ve ... Sayılı Kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemeleri olduğunu görevsizlik kararı verilmesini, ... Yönetim Kurulu tarafından alınmış bir üyelikten ihraç kararı bulunmadığını; esasen Yönetim Kurulu nun üyelikten çıkarma yetkisi olmadığını üyelikten çıkarına kararının Haysiyet Kurulu tarafından alınmış bir karar olduğunu, dolayısıyla davanın açılmasında hukuki menfaat bulunmadığından, dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddini, Davacı tarafın Facebook sosyal paylaşım sitesinde yayınlamış olduğu yazılarında özellikle ... Yönetim Kurulu Üyesi (Y.K, Başkan Yardımcısı) ve Genel Kurulda Divan Başkanlığı yapmış olan ...'a yönelik olarak hakaret, tehdit ve kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyan beyanlarda bulunduğunu; Bunun üzerine ... Yönetim Kurulunun ... tarihli ... sayılı kararıyla Haysiyet Kuruluna sevkine karar verildiğini; Haysiyet Kurulu tarafından yürütülen soruşturma neticesinde alınan ... tarih ve ... sayılı karar ile Davacı tarafın ... Üye Disiplin Yönergesinin 8/a ve 8/d maddelerine aykırı hareket ettiği tespit edilerek üyelikten çıkarılmasına karar verildiğini; bu kararın usul ve yasaya uygun olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Davanın konusu; ... Haysiyet Kurulu nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının ... üyeliğinden ihracına ilişkin kararın iptali istemine ilişkindir.
Davacı yan her ne kadar dilekçesinde ... Yönetim Kurulu'nun ... tarih ve ...Sayılı Kararının iptaline karar verilmesini talep etmişse de, talebin... Üye Disiplin Yönergesi uyarınca davacının ... üyeliğinden ihracına ilişkin kararın iptali istemine ilişkin olduğu iddia ve savunmalar kapsamından anlaşılmış, davalı vekilinin hukuki yarar bulunmadığı yönündeki savunmasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Taraflarca hazırlama ilkesine göre getirtilecek tüm deliller toplanmış görevsizlik kararı veren Asliye hukuk mahkemesince ön inceleme yapılmış, taraflar sulh ve arabulucuğa sevk edilmişlerdir.
... 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı dosyasında verilen görevsizlik kararı 11/04/2017 tarihinde kesinleşerek, dava dosyası mahkememizin 2017/90 esasına kayıtlanarak yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir. HMK 266.maddesine göre bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişi ... 1.8.2019 tarihli raporlarında özetle; Haysiyet Kurulunun disiplin yargılamasını Haysiyet Kurulu Yönergesinin 8.maddesine uygun ifa etmediğini, Davacı nın ... üyeliğinden ihracına dair ... Haysiyet Kurulu kararının, ... tüzüğünün I7.uci maddesine, 19'uncu maddesine, ... Haysiyet Kurulu Yönergesinin 8‘.maddesine aykırı olduğunu; üyelikten çıkarılma kararına gerekçe gösterilen fiilin, sosyal medya paylaşımları İle bir üye hakkında eleştiri veya ağır eleştiri yahut eleştiri sınırlarını aşan beyanattan ibaret olduğunu ve bu fiilin de meri mevzuata göre olsa olsa Üye Disiplin Yönergesinin 6’ncı maddesinde düzenlenen kınama cezasını müstelzim olabileceğini, üyelikten çıkarma cezasının yönergelere uygun olmadığını bildirdiği anlaşılmıştır.
... Üye Disiplin Yönergesi, Haysiyet Kurulu Yönergesi, ... Tüzüğü, bilirkişi raporu ile iddia ve savunmalar bir bütün olarak incelendiğinde;
Davalı Meslek birliği 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca kurulan, statüsü ve kuruluşu yasa tarafından belirlenen, müzik eserleri alanında faaliyet gösteren bir meslek birliğidir. ..., müzik eseri/hak sahiplerinin (Besteci, söz yazarı, aranjör, editör) çıkarlarını korumak, 5846 sayılı Kanunla tanınmış hakların idaresi ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak amacıyla faaliyette bulunmakta ve bu kapsamda eser sahiplerinden ve yasadan aldığı yetkiler çerçevesinde hareket etmekte olup, yine aynı kanunun 42/B maddesi gereği T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığının idari ve mali denetimine tabi bir meslek birliğidir.
... meslek birliği içinde bazı görüşleri ile meslek birliğine yön vermek isteyen grupların varlığı yazılı ve sosyal medyada da yer almakta olup, esasen topluma sanatçı kişilikleri ile örnek olması gereken insanların bu tarz davranışlardan uzak kalmasının gerektiği, sanatçının toplumda yerinin daha güçlü hissedilmesi için maddi ve manevi varlığını geliştirmesi için meslek birliğinin kuruluş amacı gözetilerek hareket etmelerinin gerekli olduğu bilinmektedir.
Kurul tarafından verilen cezaların orantılı ve ölçülü olması yanında ... meslek birliğini küçük düşürücü boyutununda tartışılması gerekir.
Yasa koyucu, kamu düzeninin korunması amacıyla ceza hukuku alanında düzenleme yaparken Anayasa'ya ve ceza hukukunun temel ilkelerine bağlı kalmak koşuluyla toplumda hangi eylemlerin suç sayılacağı ve suç sayılan bu eylemlerin hangi tür ve ölçüde cezai yaptırıma bağlanacağı konusunda anayasal sınırlar içinde takdir yetkisine sahiptir. Bu yetki, idari yaptırımlar bakımından da geçerlidir. Bu bağlamda hukuk devletinde, ceza hukuku alanında olduğu gibi idari yaptırımlara ilişkin düzenlemelerde de kuralların, önleme ve iyileştirme amaçlarına uygun olarak ölçülü, adil ve orantılı olması gerekir. Ceza hukuku alanında olduğu gibi hak yoksunluğu getiren diğer düzenlemelerde de hukuka aykırı eylem ile yaptırım arasında adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygunluk bulunmalıdır.
Meslek birliği tarafından davacı hakkında herhangi bir suç duyurusunda bulunulmadığı, hakkında açılmış yada sonuçlanmış bir ceza soruşturmasının, ceza yargılamasının bulunmadığı, bu yönde dosyaya sunulan bir beyanda da bulunulmadığı anlaşılmıştır.
Davacı ...’m 14. Olağan Genel Kurulunda (19.03.2016)söz istemesine rağmen, ...’ın söz hakkı tanımaması üzerine, Yönetici sıfatına haiz ...’a yönelik eleştirilerde bulunduğu ve sosyal medya ortamında da bu eleştirilere yer verdiği, meslek birliğinin sosyal medya paylaşımlarına istinaden, ... Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı ile Davacı’nun Haysiyet Kuruluna sevk edildiği, Haysiyet Kurulu nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile Davacı’nın, ... Üye Disiplin Yönergesinin 8/a ve 8/d maddeleri uyarınca üyelikten çıkarılmasına kurar verildiği ve ... 16. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile kararın ile Davacı'ya bildirildiği anlaşılmıştır.
Üyelikten Çıkarılma. ... Tüzüğü’nün 17. Maddesinde şöyle düzenlenmiştir: Üyelikten Çıkarma ve İtiraz
Madde 17- Asıl ve yararlanan üyeler aşağıdaki hallerde Yönetim Kurulunun Önerisi ve Haysiyet Kurulunun kararıyla üyelikten çıkarılırlar:
a)Kasıtlı eylem ve söylemleriyle Birliğin çalışmasına, amaçlarının gerçekleştirmesine engel olmak
b)Yazılı uyarıya rağmen bir yıl süresince üyelik ödentisini vermemek,
e) Yetki belgesine aykırı davranışlarını, yazılı uyarıya rağmen sürdürmek,
d) Asil üyeler yönünden, özür bildirmeksizin ve yazılı uyarıya rağmen arka arkaya üç genel kurul toplantısına katılmamak. “ şeklinde düzenlenmiştir.
Düzenleme tüzüğün 19’. maddesinde aynen yer aldığı gibi. Geçici 2'nci maddesine göre ilan edilmiş olan ve Meslek Birliklerinin kendi Tüzüklerini uygun hale getirmekle yükümlü oldukları Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri Tip Statüsü’nün (TİP STATÜ) 21 ’inci maddesinde de düzenleme aynen mevcuttur.
..., Birlik Tüzüğü hükmünde hiçbir değişiklik yapmadığı halde, .. tarihli 14. Olağan Genel Kurul'da. Üye Disiplin Yönergesinin ilgili 8’inci maddesinde değişiklik yapmış ve şöyle düzenlemiştir:
ÜYELİKTEN ÇIKARMA
MADDE 8. üyelikten çıkarma cezası, aşağıda sayılan fiiller ve hallerin gerçekleşmesi durumunda Haysiyet Kurulunca kararlaştırılır
a) Kasıtlı eylem ve söylemleriyle ...'ın çalışmasına, amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak.
b)Yetki belgesine aykırı davranışlarını, yazılı uyarıya rağmen sürdürmek,
e) Asıl üyeler yönünden özür bildirmeksizin ve yazılı uyarıya rağmen arka arkaya üç genel kurul toplantısına katılmamak .... tüzel kişiliğine karşı Türk Ceza Kanununda öngörülen fiillerden birinin islendiği hususunun tespit edilmesi.
Davacı, Üye Disiplin Yönergesinin anılan 8’.maddesinin a ve d bendleri uyarınca üyelikten çıkarılmış olup, huzurdaki davanın konusuda bu kararın iptaline yöneliktir.
... diğer tüm meslek birlikleri gibi, mevzuata uygun davranmakla mükellef olduğundan, bir kişi hakkında suç işlendiğinin tespiti hususunda soruşturma yetkisi, sadece Cumhuriyet Savcılığına aittir, dosya içeriğinde de işbu dava konusu olaya ilişkin böyle bir yargı yoluna başvurulduğuna dair herhangi bir kanıt veya savunma beyanı bulunmamaktadır.
Üyelikten Çıkarma kararının ikinci dayanağı, ... Üye Disiplin Yönergesinin 8’inci maddesinin (a) bendidir; 14. Olağan Genel Kurulun engellendiğine dair kanıt bulunmamaktadır. Davacının sosyal medya paylaşımlarının, ...’ın hangi faaliyetini, hangi amacını gerçekleştirmesine engel olduğuna dair hiçbir beyan, delil vs. mevcut değildir. Bilakis, sadece Davacının ... aleyhindeki Facebook sosyal medya paylaşımları nedeniyle Haysiyet Kuruluna sevk edildiği ve Haysiyet Kurulunca üyelikten çıkarılma kararı verildiği belirtilmiştir. Dolayısıyla Üye Disiplin Yönergesinin 8/a maddesinde belirtilen maddi olguların vuku bulduğuna dair herhangi bir kanıt sunulmadığı anlaşılmıştır.
Davacının ... aleyhindeki Facebook üzerinden yapmış olduğu sosyal medya paylaşımlarının eleştiri sınırlarını aşlığı anlaşılmaktaysada, ...’in tüm çalışma mahallerinde huzur, sükûn ve çalışma düzenini engelleyici tutum ve davranış içinde olmak. ... çalışanları veya diğer üyeler hakkında yüze karsı veya gıyapla hakaret, tahkir edici sözler sarf etmek, genel ahlak ve edep dışı davranışlarda bulunmak" hükmüne karşılık gelecek şekilde Disiplin Yargılaması usulüne göre Üye Disiplin Yönergesinin “Kınama” başlıklı 6‘ncı maddesinin (b) bendinde düzenlenmiş olan “... Genel Kurulları ve ...’ın tüm çalışma mahallerinde huzur, sükûn ve çalışma düzenini engelleyici tutum ve davranışlar içinde olmak şeklinde değerlendirilmesi gerektiğinden üyelikten çıkarma cezasının yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın kabülüne ve ... Haysiyet Kurulu nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının ... üyeliğinden ihracına ilişkin kararın iptaline karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşğadaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-DAVANIN KABÜLÜNE, ... meslek birliği tarafından davacının üyelikten çıkarma tasarrufu ile ilgili dava konusu kararın iptaline,( ... Haysiyet Kurulu nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile davacının ... üyeliğinden ihracına ilişkin kararı)
2-54,40 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile 25,20 TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 4.910 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 29,20 TL başvuru harcı, 29,20 TL peşin harç, 1.000 TL bilirkişi ücreti ve 168 TL tebligat-müzekkere masrafı olmak üzere toplam 1.226,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili ile davalının yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı.21/01/2020
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır