T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/81 Esas
KARAR NO: 2018/118
DAVA: Alacak Sözleşmesinden Kaynaklanan
DAVA TARİHİ: 21/04/2017
KARAR TARİHİ: 27/03/2018
Taraflar arasında Alacak Sözleşmesinden Kaynaklanan davanın yapılan yargılaması sonucunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında akdedilen 24/02/2008 tarihli Ana Sözleşme nin 7. Maddesi ve 19/8/2009 tarihli Şarta Bağlı İbra Ve Fesih Protokolü nün son paragrafında kararlaştırılan “... ve ... Proüksiyon herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın süresiz olarak yaptıkları işle ilgili olsun veya olmasın ... Film hakkında edinmiş oldukları bilgileri ,menfaatleri ,ana sözleşme ek sözleşmeler ve kapsamına giren işlerle ilgili bilgileri üçüncü gerçek ve/veya tüzel kişilerle basın kuruluşlarıyla paylaşmamayı bilgi vermemeyi beyan kabul ve taahhüt eder. ... ve ... Prodüksiyon herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın süresiz olarak ... Film yetkilileri ,çalışanları ... Filmin yapımcılığını gerçekleştirdiği gerçekleştireceği tv programı tv dizisi ve diğer yapımlar aleyhinde beyanda bulunamazlar aksi takdirde ... ve ... Prodüksiyon bu durumun Ana Sözleşmenin 7. Maddesinde düzenlenen cezai şart (1.000.000USD)hükmünün uygulanmasına yol açacağını ve haklarında söz konusu cezai şart hükmünün uygulanacağını ve bununla sınırlı olmamak üzere ... Filmin Ana Sözleşmeden ve Ek Sözleşmelerden ve yasadan kaynaklanan haklarının uygulanacağını kabul beyan ve taahhüt eder” şeklindeki düzenlemeye göre ... un ... tarihli canlı yayında ...’da /... adlı programdaki yayınında aykırı hareket ile davalı şirketi, yetkilisini ve şirketin lisans verdiği programı toplum nezdinde küçük düşürdüğü gerekçesi ile cezai şart alacağının muaccel hale geldiği iddiasıyla şimdilik 100.000TL ceza-i şart bedelininin faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde; genel olarak sunuculuk sözleşmelerinin eser sözleşmesi olarak nitelendirildiğini,davaya konu sözleşme/sunuculuk sözleşmesi bu kapsamda ele alındığında, taraflar arsasındaki sözleşmenin konusu ve hukuki değerlendirmesi sonucu TBK 470-486 düzenlenmiş olan “eser sözleşmesi” olduğu sonucuna varılacağını, Davacının talebinin ise işbu eser sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart alacağına ilişkin olduğunu, davacının fikri mülkiyet hakkına veya hak sahipliğine dayanmadığını,dolayısıyla Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin görev alanına giren bir olgunun varlığından söz edilemeyeceğini,Cezai şart alacağının muaccel olup olmadığı ,cezai şart alacağının düzenlendiği şarta bağlı fesih protokolünün ilgili son paragrafının hukuki geçerliliğinin yargılamaya konu yapılacağı dikkate alındığında görevli mahkemenin Asliye Ticaret mahkemeleri olduğunu,Ana Sözleşmenin 4.2. Maddesinde yer alan madde göz önüne aldığında ; iş görme sözleşmeleri olan eser ve hizmet sözleşmeleri arasındaki en temel ayırımın “bağımlılık unsuru” olması ayırımdan yola çıkarak “ sunucunun yapımcı tarafından belirlenen tarih ve saatlerde yapımcının belirleyeceği çekim mekanında yapımcının görüşleri ve talimatları doğrultusunda sunuculuk görevini gerçekleştireceği “ nazara alındığında sözleşmenin “hizmet sözleşmesi” kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini,Sunucunun sözleşmede yer alan cezai şart hükmünü rekabet yasağından kaynaklanan nitelikte olduğu sonucuna varması halinde de rekabet yasağından kaynaklanan ceza koşulu alacağı ile ilgili davalar mutlak ticari dava niteliğinde olup bu davalara bakma görevinin yine ticaret mahkemesine ait olduğunu, Görev hususunun HMK 114 1-c maddesi uyarınca dava şartlarından olduğundan mahkemece davanın her aşamasında re'sen göz önünde bulundurulması gereken hususlardan olduğunu,Eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda da TBK'nın 147/6. maddesi gereğince zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğunu, asıl borca bağlı olmasından dolayı cezaî şart fer’i nitelikte olup, asıl borcun mukadderatına tabi olduğundan, Yani asıl borç geçersiz,sona ermiş veya imkânsız ise cezaî şart da geçersizdir hükemlerinden hareket ile (BK.m.161/II, TBK.m.182/II) Ana Sözleşme davacının yazılı bildirimde bulunmaması nedeniyle 24/08/2009 tarihinde fesh edildiğinden ,5 yıllık dava ve talep hakkının sona erdiğini, esas önünden ise İlk olarak 12/11/2007 tarihinde Flash Tv de “...” adıyla evlilik programı yapmaya başladığını, ... Tv ile sözleşmesinin sona ermesinden sonra , taraflar arasında akdedilen 24/2/2008 tarihli ana sözleşme uyarınca davacı şirketin yapımcılığını üstlendiği ... Tv’ de “...’la ...” adıyla program sunmayı sürdürdüğünü,
Davacı –yapımcı tarafından sözleşmesinin, haksız /kötü niyet içerisinde 19/8/2009 tarihli Şarta Bağlı Fesih İbra Sözleşmesi uyarınca -televizyon sektöründe tv programlarının eylül ayında yayına başlayacağı olgusu nazara alındığında- müvekkilini oyalamak adına 24/08/2009 tarihine kadar yazılı bildirimde bulunarak sözleşmenin uzayabileceği konusunda sözleşme yapıldığını farklı bir yapımcı ile yeni yayın dönemi için anlaşma yapması adeta engellendiğini,. “kelepçeleme sözleşmesi “niteliğinde olan Ana Sözleşme Ve Sarta Bağlı Fesih Sözleşmesi ile davacı o dönem çalışma özgürlüğünü engellemek adına yeni yayın dönemi başlamasına 1 hafta kalana kadar müvekkilini oyalamış ,ardından fazla para isteği haberleri ile toplum nezdinde karalama kampanyası başlatarak ,bu da yetmiyormuş gibi taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi 06/03/2008-24/8/2009 tarihleri arasında devam etmiş olmasına rağmen davacı şirketin sözleşme ilişkisi sona erdikten sonra 14/10/2009 tarihinde “...” marka tesil başvurusunda bulunması -kaldı ki müvekkil bu sırada ... de ... Medya yapımcılığında “...’da ...” adlı programı gerçekleştirmekte olduğunu, müvekkilinin kendi adıyla program sunması engellenmeye çalıştığını,Müvekkilinin ,2012 yılında ... de şekillenen ve sadece evlilik değil aileyi de konu alan özgünlük kazanmış programını gerçekleştirmek amacıyla 60 kişilik ekibiyle birlikte davacı- Yapım şirketi ... Film Prodüksiyon Rek.Yay.San.ve Tic. AŞ ile tekrar sözleşme imzaladığını, ... Film Aş ile ... Medya Ltd. Şti arasında akdedilen sözleşmeler gereğince 1. Yayın dönemi olan 2012-2013 yılını ...’de devam ettiğini,-2013-2014 ve 2014-2015 yayın dönemleri ... film yapımcılığında ... Tvde “...’la” adı verilen programla gerçekleştiğini,Davacı ... Prodüksiyon Rek. Yay. San.Ve Tic. AŞ ve müvekkili arasında akdedilen 17.05.2012 tarihli ana sözleşme ve sonradan akdedilen ek sözleşme gereğince müvekkil tarafından sözleşmede yer alan edimler tam ve eksiksiz ifa edilmesine rağmen ; davalı borçlu şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak ödemeler yapılmadığını, Tüm bunların yanı sıra; müvekkili ... ‘un sözleşme süresince sözleşmeden kaynaklanan edim ve görevlerini en üst düzeyde gerçekleştirmesi ,programın başarı grafiğini ,reytingini yükseltmesi için elinden gelen tüm gayreti sarf etmesine karşılık kişilik haklarına ve “...” markasına yönelik ;davacı şirketin /yetkililerinin olumsuz ,haksız tutum ve davranışları nedeniyle müvekkili tarafından sözleşmenin fesh edildiğini, davacı şirketin dava konusu yapılan 2008 yılına ilişkin sözleşme sonrasında tekrar müvekkili ile yeni sözleşme imzalaması ve bu yeni sözleşmede cezai şart kapsamını ilk sözleşmeden farklı düzenlemesine rağmen müvekkilinin yeni tarihli sözleşmeyi haklı nedenlerle feshinden sonra eldeki davaya konu edilen eski sözleşmeye dayalı ceza-i şart tazminatını istemesinin çelişkili davranış yasağını oluştururduğunu ve davanın reddi gerektiğini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu; Taraflar arasında akdedilen 24/02/2008 tarihli Ana Sözleşme nin 7. Maddesi ve 19/8/2009 tarihli Şarta Bağlı İbra Ve Fesih Protokolü nün son paragrafında kararlaştırılan “... ve ... Proüksiyon herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın süresiz olarak yaptıkları işle ilgili olsun veya olmasın ... Film hakkında edinmiş oldukları bilgileri ,menfaatleri ,ana sözleşme ek sözleşmeler ve kapsamına giren işlerle ilgili bilgileri üçüncü gerçek ve/veya tüzel kişilerle basın kuruluşlarıyla paylaşmamayı bilgi vermemeyi beyan kabul ve taahhüt eder. Hükmüne davalının aykırı davranışı nedeniyle sözleşme ile kararlaştırılan cezai şartın tahsiline ilişkin olarak açılmıştır.
5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 76. maddesi hükmü gereğince; bu Kanun'un düzenlediği hukuksal ilişkilerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi görevlidir. Öncelikle de, tarafların , davada “Fikri mülkiyet yada sinai mülkiyet hakkına veya hak sahipliğine” dayanması gereklidir. Dava konusu olayda ise, taraflar arasında akdedilen 24/02/2008 tarihli Ana Sözleşme nin 7. Maddesi ve 19/8/2009 tarihli Şarta Bağlı İbra Ve Fesih Protokolü nün son paragrafında kararlaştırılan “... ve ... Proüksiyon herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın süresiz olarak yaptıkları işle ilgili olsun veya olmasın ... Film hakkında edinmiş oldukları bilgileri ,menfaatleri ,ana sözleşme ek sözleşmeler ve kapsamına giren işlerle ilgili bilgileri üçüncü gerçek ve/veya tüzel kişilerle basın kuruluşlarıyla paylaşmamayı bilgi vermemeyi beyan kabul ve taahhüt eder. ... ve ... Prodüksiyon herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın süresiz olarak ... Film yetkilileri ,çalışanları ... Filmin yapımcılığını gerçekleştirdiği gerçekleştireceği tv programı tv dizisi ve diğer yapımlar aleyhinde beyanda bulunamazlar aksi takdirde ... ve ... Prodüksiyon bu durumun Ana Sözleşmenin 7. Maddesinde düzenlenen cezai şart (1.000.000USD)hükmünün uygulanmasına yol açacağını ve haklarında söz konusu cezai şart hükmünün uygulanacağını ve bununla sınırlı olmamak üzere ... Filmin Ana Sözleşmeden ve Ek Sözleşmelerden ve yasadan kaynaklanan haklarının uygulanacağını kabul beyan ve taahhüt eder” şeklindeki sözleşme hükümlerindeki düzenlemeye göre ... un 12/4/2016 tarihli canlı yayında ...’da /... adlı programdaki yayınında aykırı hareket ile davalı şirketi, yetkilisini ve şirketin lisans verdiği programı toplum nezdinde küçük düşürdüğü gerekçesi ile cezai şart alacağının muaccal olduğu iddiasıyla açıldığından, taraflar arasındaki ilişkinin tamamen sözleşmesel ilişki kapsamındaki sorumluluklardan doğduğu anlaşılmaktadır. Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenmiş olup, görev kuralları, kamu düzenine ilişkindir ve temyiz dahil, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır. İhtisas mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, görev ilişkisidir. Bu durumda, dava dilekçesindeki açıklamalar, taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri ve dava dosyası içerisindeki tarafların iddia ve savunmaları itibariyle, uyuşmazlığın çözümünde 5846 sayılı FSEK’in uygulama alanı olmamakla, uyuşmazlığın çözümünde fikri sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli bulunmadığı nazara alınarak görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir. (aynı yönde Yargıtay 11.HD’nin 2016/852 esas, 2017/3865 karar ve 19.6.2017 tarihli son ilamları, keza 11.HD.’nin 2012/9232 Esas 2012/12240 Karar ve 11.07.2012 tarihli ilamları, Yargıtay 11.HD’nin 2016/3378 esas, 2017/2139 karar ve 13/04/2017 , BAM 16.HD’nin 2017/1173 Esas2017/3520 ve Karar ve 22.11.2017 tarihli , İstanbul BAM 37.HD’in 2017/1569 esas, 2017/1640 karar ve 21.9.2017 tarihli ilamlarında aynı hususa işaret edilmektedir.)
Açıklanan nedenlerle mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre
1-Görev husususun res’en mahkemece dikkate alınacak olması hususu gözetilerek MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE, Dava dilekçesinin USULDEN REDDİNE,
2-HMK 20. madde uyarınca Dosyanın süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmesi halinde kararın kesinleşme tarihinden ,kanun yoluna başvurulmuş ise bu başvurunun reddi kararının tebliği tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize müracaat edilmesi halinde dosyanın yetkili ve görevli istanbul NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK Mahkemesine gönderilmesine,
3-Harç ve yargılama giderlerinin görevli Mahkeme belirlendikten sonra, görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 27/03/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır