T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/23 Esas
KARAR NO: 2019/41
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ: 08/02/2017
KARAR TARİHİ: 29/01/2019
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Manevi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli), Endüstriyel Tasarım (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA;Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacının ... tescil nolu "..." ürünlerinin tasarımı konusunda tescilli hak sahibi olduğunu, yapılan tespit sonucunda endüstriyel tasarıma tecavüzün söz konusu olduğunun tespit edildiğini bu nedenle tasarıma yönelik tecavüz nedeniyle 3.000 TL maddi 2.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talap ve dava etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili beyan dilekçesinde;Davacının tescilli tasarımının tescil tarihi olan 17.02.2016 dan çok önce piyasada bilinen yapılan bir tasarım olduğunu, dava konusu ürün piyasada uzun süredir kullanılan , yenilik ve ayırt ediciliği olmayan , harcı alem bir model olduğunu, Davaya konu tasarım ile müvekkilinin üretimi olan tasarımın benzediğine ilişkin değerlendirmeleri de kabul etmediklerini, Müvekkilinin tasarımı davacı tasarımdan ayırt edici özellikler taşıdığından "yeni" bir tasarım olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık; Davacının ... tescil nolu "..." ürünlerine yapılan tespit sonucunda davalı yanca tecavüz edildiğini, tasarıma yönelik tecavüz nedeniyle şimdilik 3.000 TL maddi 2.000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini taleplerine ilişkindir.
Türk Patent ve marka kurumundan tasarım tescil belgesi celp edilmiştir. Tasarımın 17.2.2016 tarihinde tescil edildiği, bültende ilan tarihinin 24.3.2016 tarihi olduğu anlaşılmıştır.
Delil tespit dosyası incelendiğinde bilirkişi tarafından 9.11.2016 tarihinde yapılan incelemede ürün bulunmadığı belirlenmiş, aynı bilirkişi tarafından davalı işyerinde 9.11.2016 tarihinde ... firması tarafından satın alınan kaban incelendiğinde ortalama tüketici nezdinde karışıklığa yol açacak derecede davacı tasarımı ile benzer olduğunu beyan etmiştir.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler 20.12.2017 tarihli raporlarında; ... firmasından alındığı beyan edilen ve faturası sunulan 1 adet kaban üzerinde, davalıya ait ... nolu kaban tasarımının iltibasa sebebiyet verecek derecede benzerinin kullanıldığını,davacıya ait ... nolu kaban tasarımının tescilli olduğu, yenilik ve ayırt edici özelliklere sahip olduğunu, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler kapsamında yenilik vasfının devam ettiğini, davalı şirket ticari defter ve belgelerinde tasarıma ilişkin maddi tazminat hesaplandığında; 5.543,16 TL maddi tazminat tutarının makul sayılabileceğini bildirdikleri anlaşılmıştır.
İkinci bilirkişi heyetinin 9.5.2018 tarihli raporlarında; Dava konusu kaban ortalama dikkat sahibi bir tüketici gözünde aynı hissiyatı uyandıracak benzerliklere sahip olduğunu,Sektör bilirkişisi tarafından Üretim sayısı yönünden yapılan değerlendirme sonucunda dava konusu modelin satış rakamları tam olarak tespit edilemediği için, tazminat hesabında minimum 300 adetli üretim ve satışın normal değerler olarak değerlendirildiğini, davacı Tarafından 52/ b maddesi gereğince Tasarımdan doğan haklara tecavüz edenin, tasarımı kullanmakla elde ettiği kazanca göre, tazminat hesabı istendiğinden, Davalı firma ... Ticaret A.Ş. ( ... firmanınsın Kaban satışlarından elde edilen birim kar oranı %I5 Birim kar tutarı ise 10. 54 TL olduğu Üretim sayısı olarak yapılan değerlendirmenin en az 300 adet olarak belirlendiği ve buna istinaden yapılan hesaplamada maddi tazminat tutarın 3.162,00 TL olduğunu bildirdikleri anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı ve davalıya ait dava tarihinden geriye doğru 2 yıllık kar zarar durumlarını gösterir mali kayıtlar celp edilmiş ,tasarımın tescil tarihinin 17.2.2016 tarihinde tescil edildiği, bültende ilan tarihinin 24.3.2016 tarihi olduğu, davanın 8.2.2017 yılında açıldığı, delil tespitinin 9.11.2016 tarihinde yapıldığı, mali bilirkişilerce kaban ürünü için taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde yaptıkları incelemede Üretim sayısı olarak yapılan değerlendirmenin en az 300 adet olarak belirlendiği varsayımından hareket ile bir tazminat hesabı yapılmış ise de; varsayımlara dayalı olarak hesap yapılmasının BK hükümlerine aykırı olduğu anlaşılmıştır. Davalının ciro rakamlarına göre makul olan maddi tazminat miktarının tasarımın tescil edildiği tarih, şirketlerin dosyaya yansıyan iş kapasitesi, tespit tarihi ile davalının kullandığı süre ve yıllık karlılık oranlarına göre maddi tazminatın 3.000- TL alarak takdir edilmesi somut olaya uygun görülmüştür.
Davacı manevi tazminatta da talep etmiştir. Tasarım hakkı tecavüze uğrayan tescil sahibinin manevi tazminat talep edebileceği belirtilmiştir. Mütecavizin kusurlu olması şartıyla, işletmesinin ticari hayattaki imajının ve kendisine duyulan güvenin sarsılması nedeniyle, tasarım hakkı sahibinin ticari ve kişisel varlığında meydana gelen olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması amacıyla manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Somut olayda davalı tarafından benzer ürün ticari saha içinde yani davalı işyeri içinde ele geçirilmiştir. Somut olayda davalı, basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünü ihlal ederek, davacıya ait tasarımın benzerini bilerek satışa sunduğu ve davacının tasarım hakkına tecavüz eylemini gerçekleştirdiği anlaşıldığından , davacı yanca talep edilen manevi tazminat tutarı davacı açısından bu tazminat türünün bir zenginleşme aracı olamayacağı gerçeği karşısında somut olayın özelliği ve hak ve nesafet kuralları gereği davacının talebinin makul bulunduğu, somut olayın özellliğine uygun bir talep olduğu gibi fahiş de bulunmadığı anlaşıldığından , mahkememizce talep gibi 2000-TL manevi tazminatında davalıdan tahsiline karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur..
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1- Davalı eylemlerinin Davacının tescilli tasarım hakkına tecavüz teşkil etmesi nedeniyle( ... nolu ... yönünden) BK hükümlerine göre 3000 TL maddi, 2000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline,
2-341,55 TL ilam harcının peşin harçtan mahusubu ile eksik kalan 310,15 TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Kabul edilen Maddi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kabul edilen Manevi tazminat talebi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 240 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 31,40 TL başvuru harcı 31,40 TL peşin harç 430 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 3.250 TL bilirkişi ücreti ile d.iş dosyasında yapılan 48,10 TL nispi harç, 29,20 TL başvuru harcı, 600 TL bilirkişi ücreti, 65 TL tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 4.485,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı ,gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.29/01/2019
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır