T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/30 Esas
KARAR NO: 2021/43
DAVA: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/01/2021
KARAR TARİHİ: 01/02/2021
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan incelemesi sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacıların muris ...'ın geride kalan eşi ve çocukları olup murisin yasal mirasçıları olduğu, Muris ... hayattayken "..." ve "..." adlı 2 eser meydana getirmiş olup, basımı ve dağıtımı için davalı yayınevi ile sözleşme imzaladığı, Muris ... "..." (Basım Öncesi Adı "..." Olan) adlı eserinin basımı, yayımı ve dağıtımı için Ekim 2016 tarihinde, "..." adlı eserinin basımı, yayımı ve dağıtımı için 08.11.2017 tarihinde (Ekim 2017 Tarihli Sözleşme Geçersiz Kabu Edilmiş) sözleşme imzaladığı, Muris ... ile davalı yayın evi arasında imzalanan sözleşmeler çervesinde murise ait eserler basılıp satışa sunulmasına karşın, sözleşmede kararlaştırılan %8 telif ücreti ne murise ne de yasal mirasçılarına bu zamana kadar hiç bir şekilde ödenmediği, Davalı yayınevinin sözleşme ile üstlendiği yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeni ile muris ile yayınevi arasındaki sözleşmeler 18.12.2019 tarihinde fesih edilmiş ve telif haklarının ödenmesi talep edilmişse de bu güne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını Davalı yayınevi, murisin mali ve manevi haklarını ihlal etmiş, sözleşmeyle üstlendiği yükümlülükleri yerine getirmediği gibi kararlaştırılan sayıdan daha fazla kitap basarak satışa sunduğu, "..." eserinin davalının ... Markası ile toplamda en az 8.000 adet basıldığı, satış fiyatının en az 60,00 TL olduğu, "..." eserinin de davalının ... toplamda en az 8.000 adet basıdığı, satış fiyatının en az 65,00 TL olduğu tespit edildiğini, .Davalı taraf murisin sahibi olduğu eserlere ilişkin telif ücretlerini vermediğinden 5846 sayılı Yasadan doğan diğer haklarımız, sözleşme fesih edilmesine karşın basım işlemine devam etmesinden dolayı diğer yaptırımların uygulanmasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik HMK 107. Maddesi uyarınca 100,00 TL Telif Ücretinin ve 100,00 TL Telif Ücretinin Üç Katı Tutarındaki Tazminatın 01.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tahsilini Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, sözleşme fesih edilmesine karşın basım işlemine devam edilmesinden dolayı diğer yaptırımların uygulanmasına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik HMK 107. Maddesi uyarınca 100,00 TL Telif Ücretinin ve 100,00 TL Telif Ücretinin Üç Katı Tutarındaki Tazminat talepli davadır.
18.12.2018 tarih ve 7155 sayılı kanunun Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak Arabuluculuk hakkındaki yasal düzenlemeleri dikkate alındığında; madde 20. düzenlemesinde; 13.1.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 5. maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
3.Dava şartı olarak arabuluculuk
MADDE 5/A- (1)Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.
(2)Arabulucu, yapılan başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır. Bu süre zorunlu hâllerde arabulucu tarafından en fazla iki hafta uzatılabilir.”
MADDE 21- 6102 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 12- (1)Bu Kanunun dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümleri, bu hükümlerin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ilk derece mahkemeleri ve bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtayda görülmekte olan davalar hakkında uygulanmaz.”
MADDE 26- (1)Bu Kanunun; a) 10, 20 ve 21 inci maddeleri 1/1/2019 tarihinde yürürlüğe girer" şeklinde düzenlenmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre "(1)Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;.... d)Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükümlerine amirdir. Düzenlemesi geretirilmiştir.
Davacının dava dilekçesi kapsamı ve uyuşmazlık konusu incelenidğinde; 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile eklenen 6102 sayılı Kanun'un 5/A maddesi uyarınca "bu Kanunun (TTK) 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı" olarak düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin dava şartı olması nedeniyle mahkemece uygulamasının res'en gözetilmesinin zorunlu olduğu, aynı yasanın 23. maddesi ile 6325 sayılı kanuna eklenen 18/A maddesi uyarınca dava şartı olan arabuluculukta davacının arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin tutanağın aslını ya da arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dava dilekçesine eklemesinin zorunlu olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya son tutanağın bir haftalık kesin süre içerisinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddine karar verileceği ihtarını içeren davetiye gönderileceğinin düzenlendiği, söz konusu kanunun 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girdiği, davanın ise bu tarihten sonra açıldığı, ve dava dileçesi incelendiğinde arabulucuk faaliyetinin olumsuz sonuçlandığına dair bir beyan geçmediği gibi dilekçe ekinde de bu yönde belge bulunmadığı, yani arabulucuk başvurunun olumsuz sonuçlandığına dair belge sunulmadan dava açıldığı, aynı yasanın 18/A-2 fıkrası son cümlesi uyarınca, arabulucuya başvurulmadan dava açılmadığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceğinin düzenlendiği anlaşılıdğından ve davacı tarafından açılan davanın zorunlu arabuluculuk kapsamında kaldığı anlaşıldığından tensiben davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
HÜKÜM:Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere,
1-Dava konusunun niteliği gereği huzurdaki uyuşmazlıkta zorunlu olarak Arabulucuya başvurması dava şartı olduğundan ve bu şart yerine gelmeden dava açıldığı anlaşıldığından; 6325 sayılı hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanunun 18/A, HMK 115/2 maddeleri gözetilerek DAVA DİLEKÇESİNİN DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca peşin yatırılan 59,30 TL ilam harcının peşin karar harçtan mahsubu ile yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının talep halinde ve karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan tensip incelemesi sonucunda (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren esas hükümle birlikte 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 01/02/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır