T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/85 Esas
KARAR NO: 2024/20
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 06/04/2022
KARAR TARİHİ: 24/01/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin endüstriyel tasarım hakkına tecavüzünün tespitini, önlenmesini, durdurulmasını, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebini arttırmak üzere 1.000 TL maddi tazminatın, 100 TL itibar tazminatının ve 40.000 TL manevi tazminatın delil tespitlerinin yapıldıkları tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ürünlerin üretim ve satışının durdurulması ile görüldüğü yerde toplatılması için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; resen gözetilecek diğer nedenlerle; öncelikle müvekkil Gökhan Bulut bakımından davanın pasif husumet yönünden reddine karar verilmesini, aksi takdirde ise her iki Müvekkil bakımından dava konusu edilen her bir talebin ayrı ayrı reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Bilirkişiler 17/01/2023 tarihli bilirkişi raporlarında; Sektör bilirkişisinin verilen adresler üzerinde yaptığı incelemeler ile tespit edildiği üzere .. numaralı tasarımın yayımlandığı ... instagram adresinin aktif olduğu ve bir hayli beğeni aldığı bu tescilli tasarım benzerine erişim sağlandığı, ... No.lu tasarımların olduğu sayfalara erişim sağlanamadığı, erişim sağlanan sayfalarda ise bu tescilli tasarım benzerlerinin gözükmediğinin tespit edildiğini, davalı tarafın çoklu tasarımlar üzerindeki iddialar bakımından; tescilli tasarımların daha önce kamuya arz edildiği ve yenilik içeren tasarımlar olmadığı ile ilgili olarak sundukları iddiaları destekler; üretilmiş ve yayınlanmış tarihli delillere dayanarak yapılmış iddialar olması gerektiği kanaatine ve sonucuna varıldığını, davacı tarafın iddiaları doğrultusunda yapılan incelemelerde; ... giyim markasının mağazacılık anlamında etkin bir yapıya sahip olduğu, birçok markayı, gerek mağaza gerekse internet ve instagram adresleri üzerinden satışının gerçekleştirdiği ve yayımlanan görsel ve video içeriklerde yapılan incelemelerde: Ürünler üzerinde farklı etiket ve askı tasarımlarının bulunduğu tespit edilmiş olup, davalı tarafın iddia ettiği üzere üretim yapabilmesinin özellikle abiye (Özel gece kıyafeti) gibi bir tarzda güçlü bir organizasyon ve ekip gerektirdiği bu ekibin model ve üretim yapabilmesi için her an her an her tedarikçiye ulaşabileceği ... gibi bir merkezde konumlanmış olması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Davalı tarafın iddiasını destekler: ....ya da diğer davalı ...'a ait bir marka ve kuruluşun bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiği kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Bilirkişi ... 24/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davalı firmanın işyerinde, dosya bazında ve ticari defter ve belgeler incelemesinde, davalı firmanın alış ve satış kayıtlarında alt hesap kullanmadıklarından dolayı kati bir hesaplama yapılamamış olup, dosya bazında incelendiğinde ilgili tedarik firmasından mallar alınarak düzenlenen rapora istinaden 31/12/2021 sonu itibaren 72 adet maldan 2.520.00.-TL (ikibinbeşyüzyirmitürklirası) kazanç elde ettiğini bildirmiştir.
Bilirkişi ...8/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davalı ...' un Vergi kaydının olmadığı, Davalı ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin işyerinde yerinde inceleme yapılarak (iş bu tespitin vergi dairesi ve ticaret ve sanayi odası kayıtları ve diğer dosya evraklarıda incelemek sureti ile) kırıkkale ticaret odası kayıtlarının, kırıkkale defterdarlığı ırmak vergi dairesi verileri ve işyerinde yapılan tespitlerin birbiri ile örtüştüğü davalı kişi ve kuruluşların faaliyet alanları içerisinde tekstil üretimi imalatı olmadığını bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; Davacının endüstriyel tasarımına tecavüz ve haksız rekabette bulunulduğu iddiası kapsamında belirsiz alacak hükümlerine göre SMK 151/2a maddesine göre hesaplanmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi , 100 TL itibar, 40.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya ödenmesi, ihtiyat-i tedbir kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; tasarım hakkına tecavüz teşkil eden eylemlerin mevcudiyeti sebebiyle ikame edilen iş bu dava yönünden davacı taraf, davalıların üretim yaptığını, tazminat sorumluluğunun bulunduğunu iddia etmekte olup, mahkememizce evvela davalıların üretici konumunda olup olmadığı ve tazminat istemleri yönünden sorumlu olup olmayacağı noktasında değerlendirme yapılmıştır.
Dosya kapsamına alınan 17/01/2023 tarihli bilirkişi raporlarında;" davacı tarafın iddiaları doğrultusunda yapılan incelemelerde; ... markasının mağazacılık anlamında etkin bir yapıya sahip olduğu, birçok markayı, gerek mağaza gerekse internet ve instagram adresleri üzerinden satışının gerçekleştirdiği ve yayımlanan görsel ve video içeriklerde yapılan incelemelerde: Ürünler üzerinde farklı etiket ve askı tasarımlarının bulunduğu tespit edilmiş olup, davalı tarafın iddia ettiği üzere üretim yapabilmesinin özellikle abiye (...) gibi bir tarzda güçlü bir organizasyon ve ekip gerektirdiği bu ekibin model ve üretim yapabilmesi için her an her an her tedarikçiye ulaşabileceği ... gibi bir merkezde konumlanmış olması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Davalı tarafın iddiasını destekler: ... ya da diğer davalı ...'a ait bir marka ve kuruluşun bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiği kanaatine varıldığı" tespit edilmiştir.
Bilirkişilerce yapılan tespit ve değerlendirmelerden de görüleceği üzere, davalıların söz konusu ürünleri üretecek durumda olmayacağı ayrıca ürünler üzerinde farklı etiket ve askı tasarımları bulunduğu da belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişiler tarafından yapılan tespitler ile yetinilmeyerek davalıların vergi kayıtları, faaliyet alanları üzerinden inceleme yapılmış, bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiş, dosya kapsamına alınan 08/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; Davalı ...' un Vergi kaydının olmadığı, Davalı ... ŞİRKETİ'nin işyerinde yerinde inceleme yapılarak (iş bu tespitin vergi dairesi ve ticaret ve sanayi odası kayıtları ve diğer dosya evraklarıda incelemek sureti ile) kırıkkale ticaret odası kayıtlarının, kırıkkale defterdarlığı ırmak vergi dairesi verileri ve işyerinde yapılan tespitlerin birbiri ile örtüştüğü davalı kişi ve kuruluşların faaliyet alanları içerisinde tekstil üretimi imalatı olmadığı" tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan tespitler ışığında davalıların üreteci konumunda olmadığı, olamayacağı, söz konusu tecavüz teşkil eden ürünlere ilişkin eylemlerin gerçekleşme şekli itibari ile kusurun bulunduğuna dair dosya kapsamında veri olmadığı, söz konusu tasarımların tecavüz teşkil ettiğini bilebilecek durumda olduğuna dair davacı yanca bir ispat vasıtası da sunulmadığı, davalı tarafın sadece satıcı konumunda olduğu, tazminat istemleri için ayrıca kusur şartının söz konusu olduğu ancak bu noktada davacı tarafın ispat sağlayamadığı mahkememizce değerlendirilmiş, anılı sebeplerle tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
Tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet iddiaları yönünden değerlendirme;
Dosya kapsamı incelendiğinde; satışa konu ürünler davalı ...Ltd. Şti. ticari faaliyeti çerçevesinde yapılmakta olup, diğer davalı gerçek kişi ..., davalı şirketin müdürü olarak haksız fiili bizzat gerçekleştiren kişi olduğundan, davalı ...'un taraf sıfatı bulunmaktadır.
Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/7562 esas ve 2016/2180 karar sayılı ilamında "Dava, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davalı ... hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Her ne kadar 6102 sayılı TTK'nın 632. maddesi uyarınca, şirkete ilişkin görevlerini yerine getirmesi sırasında müdürlerin işlemiş oldukları haksız fiillerden şirket sorumlu olur ise de, 4721 sayılı TMK'nın 50. maddesinde, tüzel kişinin iradesinin, organları aracılığıyla açıklanacağı, organların, hukuki işlemleri ve diğer bütün fiilleriyle tüzel kişiyi borç altına sokacağı, yine organların, kusurlarından dolayı ayrıca kişisel olarak sorumlu olduğu belirtilmiştir. Yani haksız fiilden dolayı müdür veya müdürler genel hükümlere göre, şirketler ise 6102 sayılı TTK'nın 632. maddesine göre sorumlu olabilirler. Markaya tecavüz sebebiyle sorumluluk davası haksız fiil ika eden ortaklık veya müdür aleyhine ayrı ayrı açılabileceği gibi birlikte de açılabilir. Hal böyle olmakla, mahkemece, davalı ... hakkındaki davanın yazılı gerekçeyle reddine karar verilmesi doğru olmamış, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir." denilmektedir.
Tasarım hakkına tecavüz eylemi aynı zamanda haksız fiil olup; haksız fiilden şirket ile birlikte şirket müdürü olan davalının, davacıya karşı müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple davalı ... yönünden husumet itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafça, dava dışı ... Ltd. Şti. İle davacı arasında görülmekte olan davanın bekletici mesele yapılmasına yönelik talepte bulunulmuş ise de;
Dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. Tarafından davacının eldeki davaya konu ... tasarımlarının tamamının taklitleri "..." markası ile üretim ve satışı yapıldığı, yine dava dışı üçüncü kişiye ait .../ adlı internet satış sayfasında ve ... adlı instagram satış sayfasında satışı gerçekleştirilmek suretiyle davacının tasarımlarının ihlal edildiği kapsamında açılmış bir dava olup, iki dava yönünden dayanılan argümanların ve davalıların farklı olması sebebiyle bekletici mesele yapılması talebi mahkememizce uygun bulunmamıştır.
Davalı taraf dilekçesinde davaya konu ürünün üretimini yapmadığını, bu nedenle tasarım hakkına tecavüz etmediğini iddia etmekteyse de davalı tarafça taklit ürünlerin satışı yapıldığı sabit olması nedeniyle tasarım hakkına tecavüz gerçekleşmiş olup davalının tazminat istemlerinden farklı olarak kusur aranmayan tecavüz ve haksız rekabet istemleri yönünden sorumluluğu bulunmaktadır.
554 sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 48. Maddesi'nde tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmıştır.
Bu fiiller şu şekildedir: “Aşağıda yazılı fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır.
a) Tasarım hakkı sahibinin izni olmaksızın tasarımın aynını veya belirgin bir şekilde benzerini yapmak, üretmek, piyasaya sunmak, SATMAK, sözleşme akdi için icabda bulunmak, kullanmak, ithal etmek ve bu amaçlarla depolama, elde bulundurmak;
b) Tasarım belgesi sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,
c) Bu maddenin önceki a ila b bendlerinde yazılı fiillere iştirak veya yardım veya bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin yapılmasını kolaylaştırmak,
d) Kendisinde bulunan ve haksız olarak üretilen veya ticaret alanına çıkarılan eşyanın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak,
e) Gasp..." denilmektedir.
SMK'nın 81. maddesinde
"Aşağıda belirtilen fiiller tasarım hakkına tecavüz sayılır:
a) Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak."
Anılan kanun hükmünde kararname ve kanun maddesine göre tasarım hakkına tecavüz eyleminde satıcı - üretici ayrımında bulunulmadığı, tasarım hakkına tecavüz eden taklit ürünlerin üretilmesinden nihai tüketiciye ulaşana kadarki süreçte yer alan tüm aktörlerin tasarım hakkı sahibine karşı tecavüz ve haksız rekabet anlamında sorumlu olacağı mahkememizce değerlendirilmiştir.
Kaldı ki, davalı taraf cevap dilekçesinde davacıya ait tescilli tasarımların davalıya ait instagram satış sayfalarında tüketicinin beğenisine sunulduğunu kabul etmiştir. Dolayısıyla davacıya ait tescilli tasarımların davalı tarafça satışının yapıldığı sabit olduğundan davalı yanın sorumluluğu kaçınılmazdır.
Davacının... nolu tasarımlara ilişkin olarak yapılan ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İŞ sayılı tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında; davacının ... tescil sayılı çoklu tasarım belgesindeki (...) no'lu tasarım bakımından;
''Aleyhine tespit istenene ait olduğu belirtilen ... ve ... adlı internet sitelerinde 05.06.2021 ve 09.06.2021 tarihlerinde tüketicilerin beğenisi sunulmak üzere yayınlanmış olan elbiselerin tasarımlarının tespit isteyen taraf ...'a ait ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan (...) no'lu tasarım ile benzer oldukları ve koruma kapsamında yer aldıkları görüş ve kanaatine varılmıştır'' denilmekte,
Davacının ...sayılı çoklu tasarım belgesindeki (...) no'lu tasarım bakımından;''Aleyhine tespit istenene ait olduğu belirtilen... adlı internet sitelerinde 06.06.2021 tarihinde tüketicilerin beğenisine sunulmak üzere yayınlanmış olan elbisenin tespit isteyen taraf ...'a ait ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan (...) no'lu tasarım ile benzer olduğu ve koruma kapsamında yer aldığı görüş ve kanaatine varılmıştır'' denilerek tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin varlığı tespit edilmiştir.
Davacının ... nolu tasarımlara ilişkin olarak yapılan ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İŞ sayılı Delil Tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunun 6.sayfasında "Tespit isteyen adına tescilli çoklu tasarım içeriğinde yer alan ... numaralı tasarım hakkını ihlal ettiği iddia edilen elbiselerden 4 farklı tenkte 9 adet ürün bulunduğu tespit edilmiştir." denilmekte,
Anılan delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunun sonuç kısmında ;
Davacının ... tescil sayılı çoklu tasarım belgesindeki (...) no'lu tasarım bakımından;''Aleyhine tespit istenene ait olduğu belirtilen... adlı internet sitelerinde 22.04.2021 ve 06.05.2021 tarihlerinde tüketicilerin beğenisi sunulmak üzere yayınlanmış olan elbise ile ... adlı Mağazada bulunan tespite konu elbiselerin tasarımlarının tespit isteyen taraf ...'a ait ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan (35) no'lu tasarım ile benzer oldukları ve koruma kapsamında yer aldıkları görüş ve kanaatine varılmıştır'' denilmekte,
Davacının ...sayılı çoklu tasarım belgesindeki (...) no'lu tasarım bakımından;''Aleyhine tespit istenene ait olduğu belirtilen ... adlı internet sitelerinde 15.03.2021 tarihinde tüketicilerin beğenisine sunulmak üzere yayınlanmış olan elbisenin tespit isteyen taraf ...'a ait ... sayılı çoklu tasarım tescil belgesinde yer alan (...) no'lu tasarım ile benzer olduğu ve koruma kapsamında yer aldığı görüş ve kanaatine varılmıştır'' denilerek tasarım hakkına tecavüzün ve haksız rekabetin varlığı tespit edilmiştir.
Mahkememizce dosya kapsamına alınan 17/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda ise; Sektör bilirkişisinin verilen adresler üzerinde yaptığı incelemeler ile tespit edildiği üzere ... numaralı tasarımın yayımlandığı ... instagram adresinin aktif olduğu ve bir hayli beğeni aldığı bu tescilli tasarım benzerine erişim sağlandığı, ... No.lu tasarımların olduğu sayfalara erişim sağlanamadığı, erişim sağlanan sayfalarda ise bu tescilli tasarım benzerlerinin gözükmediğinin tespit edildiği, ayrıca ... nolu tasarım yönünden yapılan karşılaştırmalı incelemede tasarımların aynılık derecesinde benzer olduğu tespit edilmiştir.
Dosya kapsamına alınan 17/01/2023 tarihli bilirkişi raporu yerinde tespit ve değerlendirmeler ihtiva etmekte olup, ... numaralı tasarım yönünden gerekli karşılaştırma neticesinde çok net bir şekilde aynıya yakın derecede benzer olduğu tespit edilmiş ve 3 renk varyantı ile yayınlandığı görülmüştür.
Her ne kadar güncel durum itibari ile davalıların sadece ... numaralı tasarımları ...instagram adresinde kullandığı ayrıca 9 adet olarak .. nolu tasarıma benzer tasarımları işyerinde kullandığı, diğer tasarımlar yönünden erişim engelleri sebebiyle söz konusu tasarımların görülemediği anlaşılmakta ise de; davaya konu diğer tasarımlar yönünden dosya kapsamına alınan yukarıda bilgileri ve izahatı yapılan değişik iş dosyalarından da anlaşılacağı üzere evvelce de davalıların diğer tasarımların da benzerlerini ... numaralı tasarım yönünden 9 adet olacak şekilde işyerinde, diğer tasarımlar yönünden ise hali hazırda aktif olan... instagram adresi ile güncel durum itibari ile aktif olmayan ... instagram adresleri üzerinden satışa sunulduğu ve alınan bilirkişi raporları ile usul ve yasaya uygun olarak yerinde inceleme yapılarak ve gerekli karşılaştırmalar yapılarak tasarım hakkına tecavüz olgusu net bir şekilde tespit edilmiştir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu, 54. maddesi ile haksız rekabete ilişkin hükümlerinin getiriliş amacının dürüst rekabetin sağlanması olduğu düzenlenmekle, devamında gelen 55. maddenin 1. fıkrasının 4. No'lu bendi; Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak fiilinin dürüstlük kuralına aykırı olarak haksız rekabet oluşturacağını hükme bağlamıştır.
Bu kapsamda, somut olay bakımından, davalıların kullanımlarının; davacı tasarımları ile benzer olduğu gözetildiğinde, davacı tasarımı üzerinden davalıların haksız bir yararın sağlanabileceği ve haksız rekabete yol açabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu kapsamda yukarıda yer verilen değerlendirmeler uyarınca, davacının tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabete dayalı iddialarının, yerinde olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir.
Davalı taraf, davacı tasarımının yenilik ve ayırt edici olmadığını iddia etmiş olup, öncelikle eldeki davanın konusunu davacı tasarımın yenilik ve ayırt ediciliği değil, davalının tasarım hakkına tecavüz eylemi oluşturmaktadır. Dolayısıyla eldeki davada tasarım hakkına tecavüz dışında, yenilik ve ayırt ediciliğine inceleme yapılması mümkün değildir. Çünkü herhangi bir tasarımın yenilik ve ayırt edicilik incelemesi, tazminat davalarında değil, hükümsüzlük davasının konusunu oluşturmaktadır ki davalının böyle bir davası bulunmamaktadır.
Nitekim SMK'nın 78. Madesinde "Tasarımın hükümsüzlüğü, ikinci fıkrada sayılan haller dışında menfaati olanlar tarafından istenebilir.
(2) Tasarımın hükümsüzlüğü, 77 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre sadece önceki hak sahibi; 70 inci ve 73 üncü maddelere göre ise ancak tasarım hakkına sahip kişiler tarafından ileri sürülebilir.
(3) Tasarımın hükümsüzlüğüne ilişkin olarak koruma süresince veya tasarım hakkının sona ermesini izleyen beş yıl içinde dava açılabilir.
(4) Hükümsüzlük davası, dava tarihinde sicilde tasarım sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılır. Tasarım üzerinde sicilde hak sahibi olarak görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca bu kişilere bildirim yapılır.
(5) Tescilsiz tasarımlarda hükümsüzlük davası, hak sahibi olduğunu iddia eden kişiye karşı açılır." denilmektedir.
Dolayısıyla davalıca açılmış bir hükümsüzlük davası bulunmaksızın eldeki tazminat davasında müvekkil tasarımının yenilik ve ayırt ediciliğinin incelenmesi mümkün değildir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/10900 esas 2014/711 karar sayılı ilamında "...Ancak, 554 sayılı KHK'nın 43/a maddesi uyarınca bir tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilebilmesi için aynı KHK'nın 5 ila 8 inci maddelerinde sayılan koşullara sahip olmadığının İSPATI GEREKLİDİR. Öte yandan, 554 sayılı KHK'nın 11 inci maddesi kapsamında bir tasarımın koruma kapsamı belirlenirken kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir. Bu hükümlerden de anlaşılacağı üzere, bir tasarımın yenilik unsuruna sahip olmadığından bahisle hükümsüzlüğüne karar verilmesi için onun yenilik vasfını ortadan kaldırıcı bir başka tasarımın aynısının başvuru ya da rüçhan tarihinden önce Dünya'nın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş OLMASI GEREKİR. Davacı tarafça açıklanan bu hükümsüzlük nedenlerini gerektiren bir tasarım örneği dosyaya sunulmadığına ve bilirkişi tarafından da herhangi bir literatüre ve belgeye dayalı olmaksızın bu tasarımların "anonim" olduğu belirtildiğine göre, ispata yarayan ve somut herhangi bir delile dayanmayan soyut ifadeler esas alınarak bir tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilemez. Bu bakımdan, hükümsüzlük davasının mahkemece kararda yazılı şekilde değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar VERMEK GEREKMİŞTİR." denilmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere davacıya ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadığı yönünde somut her hangi bir delile dayanılmaksızın soyut iddialarla tasarımın hükümsüzlüğü'ne karar verilemez.
Nitekim dosya kapsamına alınan 17/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda da tescilli tasarımların daha önce kamuya arz edildiği ve yenilik içeren tasarımlar olmadığı ile ilgili olarak sundukları iddiaları destekler; üretilmiş ve yayınlanmış tarihli delillere dayanarak yapılmış iddialar olması gerektiği kanaatine ve sonucuna varılmış olup, yapılan tespitlerin de mahkememiz kanaatine uygun olduğu, davalı taraf bu yöndeki itirazlarının yerinde olmadığı mahkememizce değerlendirilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler ışığında; Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; Davacının tasarım hakkına yapılan tecavüzün ve haksız rekabetin Tespitine, Durdurulmasına ve Önlenmesine, Mahkememizce verilen 02/06/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına, Maddi, manevi ve itibar tazminatı taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine, Davalı tarafın husumet itirazının reddine, hükmün kesinleşmesi ile birlikte hüküm özetinin masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı en yüksek olan 3 gazeteden bir tanesinde yayınlanmasına dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile;
-Davacının tasarım hakkına yapılan tecavüzün ve haksız rekabetin Tespitine, Durdurulmasına ve Önlenmesine
-Mahkememizce verilen 02/06/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,
-Maddi, manevi ve itibar tazminatı taleplerinin ayrı ayrı esastan REDDİNE,
-Davalı tarafın husumet itirazının REDDİNE,
-Hükmün kesinleşmesi ile birlikte hüküm özetinin masrafı davalılara ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı en yüksek olan 3 gazeteden bir tanesinde yayınlanmasına,
2-Davanın kabulüne konu kısım üzerinden davalı taraftan alınması gereken 427,60 TL maktu karar ve ilam harcının peşin alınan 701,89 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 274,29 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, davalı taraftan alınması gerekip davacının yatırdığı peşin harçtan karşılanan karar ve ilam harcı tutarı olan 427,60 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafça iş bu dava dosyasında yapılan başvurma harcı, posta ve bilirkişi masrafları olmak üzere yapılan 2.783,20 TL ile dava öncesi başlatılan ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş dosyasında yapılan başvurma harcı, peşin harç, keşif harcı, taşıma ücreti, bilirkişi ücreti ve posta masrafından oluşan 1.426,90 TL, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...değişik iş dosyasında yapılan başvurma harcı, peşin harç, keşif harcı, taşıma ücreti, bilirkişi ücreti ve posta masrafından oluşan 2.176,90 TL olmak üzere toplam 6.387 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak takdiren yarısı olan 3.193,50 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan 2.100 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak takdiren yarısı olan 1.050 TL'nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, bakiye kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabule konu kısım üzerinden hesaplanan 25.500 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davanın reddine konu kısım üzerinden hesaplanan;
-maddi tazminat istemi yönünden 1.000 TL, itibar tazminatı istemi yönünden 100 TL, manevi tazminat istemi yönünden 25.500 TL olmak üzere toplam 26.600 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara yarı yarıya olacak şekilde verilmesine(13.300'er TL)
7-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar davacı vekili ile davalılar vekilinin yüzlerine karşı, ihbar olunan vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/01/2024
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır