T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/221 Esas
KARAR NO: 2024/122
DAVA: Fikir ve Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan (Haysiyet Kurulu ve Yönetim Kurulu karanının iptali)
DAVA TARİHİ: 06/10/2022
KARAR TARİHİ: 24/04/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalarının kabulü ile yaptırıma konu eylem tespit edilmeksizin ve herhangi bir gerekçe ile hukuki dayanak sunulmaksızın davalı tarafından verilen ... Tüzüğü, Haysiyet Kurulu Yönergesi, Disiplin Kurulu Yönergesi, Kanun ve Hukuka aykırı ve adil olmayan davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin ... tarih ve... sayılı Haysiyet Kurulu Kararı ile ... tarih ve ...sayılı Yönetim Kurulu kararının iptal edilerek kaldırılmasını, üyelik kaydı silinen davacının üye kaydının yeniden yapılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Hukuka, ... Tüzüğü'ne, Disiplin Kurulu Yönergesi'ne, Haysiyet Kurulu Yönergesi'ne uygun, adil ve hakkaniyetli olan ... tarih ve ...sayılı Haysiyet Kurulu kararı ile ... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararlarının iptali talebiyle açılmış olan davanın reddedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini talep ettiği görülmüştür.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; Dava konusu uyuşmazlığın dava dilekçesi kapsamına göre; ...tarih ...sayılı Haysiyet Kurulu kararı ile... tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptali istemine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın ... tarih...sayılı Haysiyet Kurulu kararı ile ... tarih ve ...sayılı Yönetim Kurulu Kararının iptali istemine ilişkin olduğu, karar esas teşkil eden ceza dosyası, yaptırım kararı, yaptırım kararı dosyası, kararın verildiği tarih itibari ile geçerli tüzük ve yönergelerin celbedildiği, karar dosyasında tanık olarak dinlenen ...'nın tanık anlatımlarının dökümünün bilişim mühendisi marifetiyle çıkartılarak, taraflara tebliğ edildiği, davaya esas teşkil eden tüm delillerin eksiksiz toplanıldığı anlaşılmıştır.
Yaptırım kararının yerinde olup olmadığının tespitinin hukuki mahiyette kalması hasebiyle usul ekonomisi ve yargıda hedef süre uygulaması nazara alınarak bilirkişi incelemesi yapılmamış, mevcut durum muvacehesinde toplanan deliller ışığında mahkememizce değerlendirme yapılmıştır.
Yapılan incelemede; davacı şirketin sahibi ve yetkilisi hakkındaki ... 2. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin ...E. ... K. Sayılı dosyası ile sanığın usulsüz bandrol kullanımı sebebiyle mahkumiyet hükmü tesis edildiği, verilen hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı, kararının kesinleştiği, kararın kesinleşmesi sonrasında , ... Haysiyet Kurulu 30.06.2022 tarih, 2022/01 sayılı kararıyla davacı hakkında disiplin soruşturması açılmasına ve davalıdan yazılı savunma istenilmesine karar verdiği, davacının vekili aracılığıyla 07.07.2022 tarihinde yazılı savunma süresinin uzatılması talebini değerlendiren Haysiyet Kurulu, ... tarih, ... sayılı kararıyla bu süreyi 21.07.2022 tarihine kadar uzattığı, davacı 21.07.2022 tarihinde yazılı savunmasını sunduğu ayrıca ...'nın tanık olarak dinlenilmesini talep ettiği, 03.08.2022 tarihinde tanık ..., Haysiyet Kurulu tarafından dinlendiği, buna ilişkin ifade dökümlerinin mahkememizce bilişim mühendisi marifetiyle çıkartılarak taraflara tebliğ edildiği, Haysiyet Kurulu, ... tarih ve ... sayılı kararı ile de Davacının ... üyeliğinden çıkarılmasına karar verdiği, ... Yönetim Kurulu da bu kararın ardından ... tarih ve ...sayılı kararıyla; Haysiyet Kurulu kararını uygun bularak davacının ... üyeliğinden çıkartılmasına ve üyelik kaydının üye kayıt defterinden silinmesine karar verdiği, Üyelikten Çıkarma Bildirimini noter aracılığıyla Davacıya gönderdiği anlaşılmıştır.
Davacının, disiplin soruşturmasına konu fiilleri hakkında ... 2. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı kararı ile davacı şirketin sahibi ve yetkilisinin usulsüz bandrol kullanımı suçunu işlediği sabit bulunmuş olup, dosya içeriğinde alınan bilirkişi raporu ile de bu husus sabit hale gelmiş 5271 sayılı CMK'nın 231/5 maddesi uyarıca HAGB kararı verilmişse de bu HAGB kararı hükmün bu niteliğini yani suçun işlendiği gerçeğini değiştirmemektedir.
Yukarıda bahsi geçen hüküm 5846 sayılı FSEK'in 81. maddesinin 4 fıkrasında düzenlenen "bandrol yükümlülüğü"ne aykırılık suçu kasten işlenebilir bir suçtur. Kastın varlığı suçun oluşmasının bir unsurudur.
Davacının "bandrol yükümlülüğü"ne aykırılık teşkil eden kasıtlı fiilleri nedeniyle hakkında bu suçu işlediği yönünde kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı mevcuttur.
Bu eylemlerin sabitliğine ve nitelendirilmesine ilişkin olarak; Haysiyet Kurulu'nun, ... 2. Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin ...E. ... K. Sayılı kesinleşmiş kararına rağmen bu eylemlerin sabitliğini ve nitelendirmesini tartışması mümkün değildir. Ceza mahkemesinin bu hükmü bu nedenle Haysiyet Kurulu için bağlayıcıdır.
Bu ceza hükmünün bağlayıcılığı nedeniyle de; Davacının disiplin soruşturmasına konu eylemlerin suç oluşturmadığına, Haysiyet Kurulu'nun bu eylemleri değerlendirmediği ve tartışmadığına ilişkin olarak dile getirdiği itirazlar mahkememizce yerinde bulunmamıştır.
Dosya kapsamında mevcut ... Tüzüğü'nün "Üyelikten Çıkarma ve İtiraz" başlıklı 21. Maddesinin (a) bendinde, "Kasıtlı eylem ve davranışlarıyla birliğin çalışmasına, amaçlarını gerçekleştirmesine engel olmak," düzenlemesi mevcut olup, ve yine Disiplin Yönergesi'nin "Üyelikten Çıkarma" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde de "...’deki pozisyonunu kendi kişisel çıkarları için kullanmak, ... üyelerinin hak ve yararlarının zedelenmesine sebebiyet vermek halleri ile yahut diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak, korsan yayın yapmak, yapılmasına ve yayılmasına aracı ya da yardımcı olmak, bu hususta yargı yoluyla ceza almış olmak, bir takvim yılı içinde iki veya daha fazla kınama cezası almak," düzenlemesi yer almaktadır.
Yönerge'nin 8/b maddesindeki "diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak, korsan yayın yapmak, yapılmasına ve yayılmasına aracı ya da yardımcı olmak, bu hususta yargı yoluyla ceza almış olmak.." şeklindeki ifadeden de açıkça görüleceği gibi yargı yoluyla ceza almış olmak sadece korsan yayın ile ilgili olmayıp "diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak," hususunda da "yargı yoluyla ceza almış olmak ..." üyelikten çıkarma sebebi olarak düzenlenmiştir.
Dolayası ile davacı yanın Usulsüz bandrol kullanımına ilişkin Tüzük ve Yönerge'de herhangi bir düzenlemenin olmadığı yönündeki itirazları yerinde görülmemiştir.
Usulsüz bandrol kullanımı, bandrol yükümlülüğüne aykırı bir eylem olarak 5846 sayılı yasanın 81. maddesi 4. fıkrasında suç olarak düzenlenmiştir.
Usulsüz bandrol kullanımı, kasıtlı bir fiil olması ve ...'in çalışmalarını ve amaçlarının gerçekleşmesini engelleyici nitelikte olması nedeniyle de hem ... Tüzüğü'nün 21/a hükmü kapsamında hem de Disiplin Yönergesi'nin 8/b maddesinin "diğer kasıtlı fiil, eylem, tutum veya davranışlar ile ...’in çalışmalarını veya amaçlarının gerçekleşmesine doğrudan veya dolaylı olarak herhangi bir suretle engel olmak, ... bu hususta yargı yoluyla ceza almış olmak ..." üyelikten çıkarma yaptırımıyla cezalandırılması gereken bir disiplin suçu olduğu noktasında mahkememizce kanaat getirilmiştir.
Davacı yan he ne kadar 24/04/2024 tarihli beyan dilekçesi ile " Somut olayda bandrolleri karışan iki kitabın da yayıncısı müvekkildir. Bandroller usulüne uygun olarak alınmış, kesinlikle bir korsan baskı sözkonusu olmamış ve telif hakkı sahibi ile ibralaşılmıştır. Buna ilişkin evrak da dosya içerisinde bulunmakta olup disiplin soruşturmasında sunulmuştur. " şeklinde açıklama yapmış ise de; bandrolleri karıştığı iddia olunan yayınların davacıya ait olması, yaptırım kararına dayanak suçun işlendiği gerçeğini değiştirmeyeceği ve yine telif hakkı sahibi ile ibralaşmanın da aynı şekilde yaptırım kararının uygulanmasına gerekçe olan suçun vasfını ve sonucunu ortadan kaldırmayacağı, ibralaşmanın ancak mevcut ise Hukuk Mahkemesi nezdinde telif hakkı sahibi ile aralarında görülecek dava yönünden değerlendirilecek bir işlem olması sebebiyle davacı yanın bahsi geçen beyanı yerinde bulunmamıştır.
Disiplin dosyası soruşturması incelendiğinde, davacı yana savunma hakkı tanındığı, tanık dinlenildiği, savunma için ek süre verildiği, kararın tüzük ve yönergeye dayalı olarak verildiği, aynı zamanda kesinleşmiş ceza mahkemesi kararının da nazara alındığı, bu hali ile soruşturmada usul yönünden de eksiklik olmadığı gibi yukarıda da ifade edildiği üzere esas yönünden de yerinde olduğu mahkememizce değerlendirilmiş, anılı sebeplerle davanın reddine dair hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan davanın reddine,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 346,90 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan bilirkişi ücretinden oluşan 1.500 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan 25.500 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 24/04/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır