T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/100 Esas
KARAR NO: 2024/59
DAVA:Patentin Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ: 21/03/2019
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Patentin Hükümsüzlüğü ve tecavüzün önlenmesi davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının Türkiye'de online çiçek ve hediye sektöründe lider e-ticaret sitesi olduğu, Türkiye genelinde birlikte çalıştığı 350'den fazla çiçekçi ile iş ortağı ile en kolay ve ekonomik yoldan çiçek göndermeyi sağlamak amacıyla faaliyetini sürdürdüğü, ayrıca “...” markası altında ayrı tasarlanmış çiçek görünümlü kek ve kurabiye buketleri, çikolata çeşitleri, meyve sepetleri ve butik pastalar ile Türkiye'nin birçok iline hizmet verdiği, Davalının, işbu davaya konu patente davacının tecavüz ettiği iddiasında bulunduğu, ... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti ve davacının ürünlerinin kullanımının durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep ettiği, davalının bu patent konusu ürünü tasarım ve faydalı model olarak tanıtarak mahkemeyi yanılttığını ve patent konusu dosyanın “tasarımcı” ve “bilişimci” bilirkişilerce yanlış tespit yapılarak davacının ürünlerinin davalının patenti kapsamında olduğu belirtilerek, ... 1. FSHHM'nin ... tarihinde ihtiyati tedbir kararı verdiğini, Davalının ... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasındaki iddialarının maddi ve hukuki açıdan tümüyle hukuka aykırı olduğu, haksız verilen ihtiyati tedbir kararı nedeniyle davacının ticari açıdan ve müşterilerine karşı zor durumda düştüğü, Davalının tecavüz iddialarına konu ettiği ürünün, davacının patentinin koruma kapsamı dışında olduğunu, dosya kapsamına sunulan beyan ve mütalaada bunun detaylarının teknik olarak da açıklandığını, Davalının ...sayılı patentinin, buluş basamağı kriterini taşımadığı ve bu patentin varlığının davacının ürününü kullanmasını ve yatırım yapmasını engellediği, bu nedenle, kanuni kriterlere haiz olmayan patent belgesinin hükümsüzlüğünün gerektiği, ... sayılı patentle ilgili ... ila ... olarak adlandırılan dokümanların tekniğin bilinen durumuna dahil olduğu, « ... sayılı patent belgesinin 1 nolu isteminin ... ve ... veya ... ve ... dokümanlarının birlikte değerlendirilmesi durumunda buluş basamağı kriterini taşımadığı, 1 nolu bağımsız istemi buluş basamağına dahil değilken bu istemi daraltan, farklı ya da beklenmeyen bir etkiyi ortaya koyma konusunda başarısız olan diğer bağımlı istemlerin buluş basamağına sahip olmadığını, bu nedenle davalıya ait ... sayılı patentin, tüm istemlerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu ürün bakımından, patent alabilirliği konusunda hiçbir tartışma olmamasına ve Türkiye'de ve dünyada bu konuda tek patentli ürün olmasına rağmen davacının patent tecavüzü eylemini meşrulaştırmak amacıyla Amerika Mahkemeleri'nin yetki alanına giren iddialarla Türkiye'de dava açtığını, huzurdaki davanın Türk Mahkemelerinin yetkisizliği nedeniyle reddinin gerektiğini, Davacının, patenti davalıya ait ürünü davalıdan izin almadan kullanarak tecavüz eylemini gerçekleştirdiğini, ... 1. fikri sınai haklar hukuk mahkemesinin ...D.iş sayılı dosyası ile patente tecavüz eyleminin tespit edildiğini , Davacı tarafından hükümsüzlüğe gerekçe olarak sunulan ürünlerin hükümsüzlüğe konu patent ile benzer hiçbir yanı bulunmadığını, Patenti davalıya ait ürünün meyve ürünlerinde şekillendirmek ve sabitlemek için tasarlanmış ve yalnızca bu sektör için üretilen tek kullanımlık 12 cm uzunluğunda plastik ürünler olduğunu, davacı tarafından gerekçe gösterilen patentli ürünlerin ise metalden üretilmiş, uzun süre kullanıma uygun tasarlanmış, sıcağa dayanıklı ve uzun metal şişler olduğunu, davacının iddialarının ciddiye alınması halinde her şişin aynı olduğu anlamı çıkacağı iddia edilerek davanın reddini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVADA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 1999 yılında ilk defa taze meyve buketlerini tüketime sunmuş olduklarını, dünya genelinde 1300 adet mağazası bulunmakta olduğunu, Türkiye pazarına 2009 yılında ...Şti. ile yapılan franchise sözleşmesi ile girdiklerini, davalının ise 2015 yılında Bonnyfood markası ile satılan ürünlerde müvekkiline ait patenti kullanmış olduğunu, müvekkiline ait Türk Patent Enstitüsü nezdinde ... başvuru ve tescil numaralı ... tescil numaralı Saksı içinde kullanılan sünger patenti bulunduğunu, ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi ... D.iş dosyası ile delil tespiti yaptırılmış olduğunu ve tecavüz eylemlerinin tespit edilmiş olduğunu, ... nolu meyve ... nolu saksı içinde kullanılan sünger patentine davalı yanca gerçekleşen patente tecavüzün men'ine, SMK 151/2-c kapsamında lisans seçeneğine göre şimdilik 1000 TL maddi 5000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN DAVADA Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin, davacı tarafça davaya konu edilen her iki patentin de davacı adına tescilli olmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, dava dışı ... Ltd. Şti. (şimdiki unvanı ... Şti.) ile davacı arasında 2009 yılında ... markalı meyve aranjmanı işine yönelik bir ...sözleşmesi yapılmış olduğunu, daha sonra... Ltd. Şti.'nin bu sözleşmeden doğan hak ve yükümlülükleri ...Tic. Aş.'ye devretmiş olduğunu, bu şirketler ile müvekkilinin organik bağı olmadığını, 1. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi ...D. İş dosyası bilirkişi raporunun patent vekili tarafından hazırlanmamış olduğunu, raporun değerlendirme yapmaya elverişli olmadığını, söz konusu bilirkişi raporuna itiraz edilmiş olduğunu, müvekkiline ait ürünlerin “...”nin dışında kaldığını, SMK'nun 89/1 maddesi gereği, bir patentin koruma kapsamı, belgenin istemleri ile belirleneceğini, bu kapsamda müvekkili ürünlerinin bir patent koruma kapsamı dahilinde olduğunu ifade edebilmek için söz konusu ürünün patentin bağımsız istemi içerisinde yer alan tüm unsurlara sahip olması gerektiğini, müvekkili ürünlerinin davacı patentinden farklı olduğunu, “...” isimli ürünün ise Türkiye'de tescili bulunmadığını birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Asıl davada Davalıya ait ... sayılı patentin hükümsüzlüğü ve sicilden terkini, birleşen davada ... nolu... nolu saksı içinde kullanılan sünger (patente tecavüzün men'i) , SMK 151/2-c kapsamında lisans seçeneğine göre şimdilik 1000 TL maddi 5000 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, her ne kadar yetki ve zamanaşımı itirazları ileri sürülmüş ise de bu itirazlar yerinde görülmemiş, birleşen davada davacı yanca yapılan Reddi hakim isteminin reddine karar verilmiş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 13/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosyada bulunan ve ulaşılan delillerden hiçbirisinin... sayılı patentin 1 numaralı isteminin buluş basamağını ortadan kaldırmamakta olduğunu, bu nedenle ... sayılı patentin 1 no'lu bağımsız istemi ve bu isteme bağımlı...no'lu istemlerin belirtilen deliller karşısında buluş basamağına sahip olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler..., ..., ... tarafından düzenlenen 18/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tekniğin bilinen durumuna dahil olan ... ila .. dokümanları karşısında, davaya konu ... sayılı, buluş başlığı meyve şişi olan patentin 1 nolu bağımsız isteminin ve bu isteme bağımlı ... ila ... nolu istemlerin veni olduğu, ... nolu istemlerin buluş basamağı niteliğine sahip olduğu, Davaya konu ...sayılı patentte korunan buluşun tekniğin bilinen durumuna dahil olan ... ila ... dokümanları karşısında yenilik ve buluş basamağı niteliklerine sahip olduğu, Davaya konu ... sayılı patentin hükümsüz kılınmasının gerekmediği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., ..., ...'ın 12/09/2022 tarihli EK bilirkişi raporlarında; hükümsüzlük talepli olarak açılan davada; tekniğin bilinen durumuna dahil olan ..., ... ve ... dokümanları karşısında, davaya konu ...sayılı, buluş başlığı meyve şişi olan patentin 1 nolu bağımsız isteminin ve bu isteme bağımlı ... ila ... nolu istemlerin yeni olduğu, ... nolu istemlerin buluş basamağı niteliğine sahip olduğu, Davaya konu ... sayılı patentte korunan buluşun tekniğin bilinen durumuna dahil olan ..., ... ve... dokümanları karşısında yenilik ve buluş basamağı niteliklerine sahip olduğu, davaya konu ... sayılı patentin hükümsüz kılınmasının gerekmediği yönündeki kök raporda belirtilen görüşlerini değiştirecek bir husus bulunmadığı, tecavüz talepli olarak açılan birleşen davada; Davacıya ait ürünlerin, davaya konu ... sayılı patentin 1 nolu bağımsız istemi kapsamına girmediği, dolayısıyla, bu bağımsız isteme bağlı olan diğer bağımlı istemlerin de (... ila ... nolu istemlerin) kapsamına girmediği, Davacıya ait ürünlerin, davalının patentinin koruma kapsamı dışında kaldığı, heyette yer alan sektör/teknik bilirkişiler ile hukuk bilirkişisinin ihlal/ihmal/tecavüz olmadığı görüşleri neticesinde, hesaplanacak herhangi bir tazminat/yoksun kalınan kazanç/gelir kaybı/davacı aleyhine ilave maliyet olmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
MAHKEMEMİZİN KABULÜ VE DELİLLERİN TARTIŞILMASI:
Türk Patent ve Marka Kurumundan celp edilen patent tescil belgesine göre ; ... sayılı ... buluş başlıklı patentin 10.8.2005 tarihinden itibaren 20 yıl süre ile korunmak üzere ...firmasına ait olduğu bildirilmiş ,ekinde Avrupa patent fasikülü,özet ve istemlerin bulunduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere Patent başvurusu veya patentten doğan korumanın kapsamı istem veya istemler ile belirlenir. İstem veya istemler tarifname ve resimler esas alınarak yorumlanır.
İstem veya istemler, bir yandan patent başvurusu veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve diğer yandan üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde birlikte yorumlanır.
İstem veya istemler, kullanılan kelimelerle sınırlı olarak yorumlanamaz. Bununla beraber, patent başvurusu veya patentten doğan koruma kapsamının tespitinde istem veya istemler, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istem veya istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde kabul edilmez.
İstem veya istemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır”
Yenilik değerlendirmesi:
Yenilik değerlendirmelerinde öncelikle ana istem ve bu ana isteme bağlı olarak yazılmış bağımlı istemlerin belirlenmesi gerekir. Prosedürde öncelikle ana istemin yenilik değerlendirmesi yapılır. Şayet ana istemde belirtilen unsurların tamamı tek bir dokümanda açıklanmamışsa, o istemin yeni olduğu sonucuna ulaşılır. Diğer bir ifadeyle, yenilik değerlendirmesinde birden fazla doküman birleştirilerek değerlendirme yapılamaz. Ayrıca ana istemin yeni olması durumunda bu isteme bağımlı yazılan istemlerin de yenilik vasfına sahip oldukları anlaşılır.
Buluş Basamağı:
Buluş; ilgili olduğu teknik alandaki bir uzman tarafından, tekniğin bilinen durumundan aşikâr bir şekilde çıkarılamayan bir faaliyet sonucu gerçekleşmiş ise, tekniğin bilinen durumunun aşıldığı kabul edilir. Bu tanımda geçen teknik alanda uzman kişinin teknik konu ile ilgili bilgi sahibi olması özelliğinin yanında tekniğin bilinen durumu ile ilgili her bilgiye erişebilir kişidir. Bu kişinin diğer bir özelliği ise günlük rutin işlerini yapabilmesi kapasitesinin yanında bu kişi buluş yapma yeteneğine sahip değildir. Buluş yapma yeteneğine sahip olmaması özelliği, buluş basamağı kriteri değerlendirmesinde göz önünde bulundurulması gereken önemli bir özelliktir.
Buluşun aşikâr olup olmadığını yani buluş basamağına sahip olup olmadığına karar verebilmek için çeşitli yöntemler vardır. Bu yöntemlerden en kullanılır olanı “Problem ve Çözüm Yaklaşımıdır”. Bu metot Avrupa Patent Ofisinin geliştirdiği metottur (EPO Guideline, Başlık-C, Bölüm IV). Problem ve çözüm metodu 3 aşamada uygulanır:
1-En yakın bilinen teknik belirlenir: Buluş ile alakalı tekniğin bilinen durumundaki en yakın bilgi/belgedir (Buluşun en fazla özelliklerine sahip bir doküman)
2-Objektif problem tanımlanır: Buluşun sağladığı teknik etkilere (sonuçlara) ulaşmak için en yakın bilinen teknik nasıl değiştirilir veya adapte edilir
3-Could/would yaklaşımı: En yakın teknik ve objektif teknik problemden başlanarak iddia edilen buluşun teknik alanda uzman kişi tarafından aşikâr olup olmadığı sorgulanır. İddia edilen buluşa ulaşmak için; en yakın tekniği değiştirmek veya uyarlamak suretiyle teknik problemi çözmek için tekniğin bilinen durumu içinde teknik alanda uzman kişiyi harekete geçirecek herhangi bir emare veya ipucu var mı? Genellikle en yakın doküman ile tekniğin bilinen durumuna yakın başka bir doküman (yani birden fazla doküman) birlikte ele alınarak buluşun aşikâr olup olmadığı incelenir.
Patentler, buluşun yeni olduğu iddia edilen ve korunması arzulanan asıl teknik özelliklerinin tanımlandığı bir veya daha fazla sayıda bağımsız (ana) istem içerebilir. Buluşun diğer alt teknik özellikleri ise, bu bağımsız (ana) isteme bağlı olarak yazılan bağımlı istemlerde tanımlanır. Bu nedenle, bağımlı bir istem, bağımlı olduğu ana istemde tanımlanan asıl teknik özelliklerle birlikte, diğer alt teknik özellikleri de içerir. Diğer bir ifadeyle, ana istemdeki tüm teknik unsurları içeren isteme “bağımlı istem” denir. Buluşun asıl teknik özelliklerinin ana istemde tanımlandığı dikkate alınırsa, koruma kapsamı en geniş olarak ana istemde belirlenmekte, buluşun asıl teknik özelliklerine ek olarak diğer alt teknik özellikleri ise bağımlı olan istemde verilmektedir. Dolayısıyla, patent ile korunan bir hakka tecavüz eyleminin gerçekleşmesi için, ana istemde (veya birden fazla ana istem varsa bu ana istemlerin herhangi birinde) bahsedilen unsurların tamamının, tecavüz ettiği iddiasında bulunulan üründe bulunması gerekmektedir. Zira, bağımsız (ana) isteme tecavüz gerçekleşmeksizin, bu isteme bağımlı olan isteme tecavüzden bahsedilemeyecektir. Davalının ... sayılı patenti, “...” başlıklı buluşa ilişkindir. Patente konu buluş, genel olarak gıda maddesi hazırlama ve sergileme alanına ve daha özel olarak bütün meyveleri ya da meyve parçalarını dekoratif bir sergileme için ya da pişirme için sıkıca tutturmak üzere şişlerin kullanılmasına ve daha da özel olarak, meyveler ya da başka öğeler kullanılarak dekoratif sergilerin oluşturulmasına ya da seçenek olarak, meyvelerin ya da gıda maddelerinin pişirilmesine olanak sağlamak amacıyla gıda maddesinin ya da gıda dışı maddenin uzun süre boyunca emniyetli bir şekilde yerinde tutulabilmesi için meyvelerin, gıda Maddelerinin ya da gıda dışı maddelerin şişin ekseni çevresinde dönmesini ya da şişin uzunluğu boyunca kaymasını önlemeye yönelik bir şişe ilişkindir.
Buluşun daha iyi anlaşılması açısından, patentin teknik resimleri bilirkişi heyetinde son raporda da ayrıntılı olarak belirtilmiştir.
Buluşun istemleri:
Meyveleri, gıda maddelerini ya da gıda dışı maddeleri almaya, sımsıkı tutmaya ve sergilemeye nelik bir şiş (...); adı geçen şiş, bir sap bölümüne (...) ve bir şiş bölümüne (...) sahip uzun bir çubuktan (...) oluşmaktadır; adı geçen sap bölümü (..) ve adı geçen şiş bölümü (...), halka biçimli kabartma bir faturadan (...) oluşan kabartma bir çıkıntıyla (...) birbirinden ayrılmıştır; burada adı geçen şiş bölümü (...), adı geçen şiş bölümünün (...) uzunluğu boyunca uzanan birçok kabartma, uzunlamasına kanatçığa (...) sahiptir; adı geçen kanatçıklar (...), adı geçen meyveyi, gıda maddesini ya da gıda dışı nesneleri kavramaya ve adı geçen meyvenin, gıda maddesinin ya da gıda dışı nesnelerin adı geçen şiş bölümünün (...) ekseni çevresinde dönmesini engellemeye yeterli boyuttadır; söz konusu şişin karakteristik özelliği, adı geçen kabartma halka biçimli faturanın (...), adı geçen meyvenin, gıda maddesinin ya da gıda dışı nesnelerin adı geçen şişin (...) uzunluğu boyunca aşağı kaymasını engellemeye yarıyor olmasıdır; adı geçen şiş (...) ayrıca, adı geçen şişin (...) adı geçen sap bölümü (...) aracılığıyla bir platforma ya da taban bölümüne bağlanmasına yönelik birtakım araçlara (...) da sahiptir; adı geçen şiş (...) ayrıca, adı geçen şişin (...) adı geçen platform ya da taban bölümü içine tamamen sokulmasını önlemek için ikinci bir halka biçimli, kabartma faturaya (30) da sahiptir; ve adı geçen bağlantı araçları (...), adı geçen sap bölümünün (...) adı geçen platform ya da taban bölümü içine sokulmasını kolaylaştıran sivri bir uç (...) halinde sonlanan adı geçen sap bölümü (...) tarafından sağlanmaktadır.
Patente tecavüzün değerlendirilmesi:
Davacının iddialarının dayanağı olan celp edilen ve bilirkişilerce de incelenen ....1. FSHHM'nin... D.İş sayılı dosyasında, tecavüzün tespiti kapsamında bilirkişi raporu hazırlandığı ve dava konusu edilen ürünlerin numuneleri ile birlikte son heyet tarafından hem ... 1. FSHHM'nin... D.İş sayılı dosyasında elde edilen ürün numuneleri ve bu numuneler üzerinde yapılan tespitler, hem de ...E sayılı dosyasında yapılan tespitler de değerlendirmeye alınmıştır.
...1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında davacının ürününe ilişkin yapılan tespit ve elde edilen ürün numunelerinin değerlendirilmesi:... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında, 28.12.2018 tarihinde tespit talep edilen ...A.Ş. ...Kağıthane şubesine gidilerek incelemeler gerçekleştirilmiş, tespit edilen ürünlerin fotoğrafı çekilmiş ve örnekleri alınmıştır. Değişik iş dosyasında Alınan bilirkişi raporda ; ürünlerin patentin kapsamına girdiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Ancak değişik iş dosyasında raporu düzenleyen heyette patent vekili bulunmadığı , bilişim uzmanı ve tasarım uzmanı huzuru ile inceleme yapılıp rapor düzenlendiğikeza deliller toplanmadan rapor düzenlendiğinden mahkememizce rapor içeriği patent hukuku ilkelerine göre hazırlanmadığından hükme esas alınmamıştır. Ayrıca son raporu düzenleyen heyette değişik iş dosyasındaki görüşlere katılmadığını bildirmiş olup, son düzenlenen rapor HMK 266 madde kapsamında alanında uzman bilirkişi heyeti oluşturularak teşekkül ettiğinden ve heyette patent vekili de bulunduğundan son rapor teknik olarak da mahkememizce denetime uygun bulunmuş, son raporda da beyan edildiği üzere; tespit edilen tarafa ait ürünlerde, ... sayılı patentin 1 nolu bağımsız isteminde tanımlanan“nesnelerin kaymasını engelleyen kabartma halka biçimli fatura” unsuru bulunmaktadır ve bu unsur (...) özelliği olarak tespit edilmiştir, fakat, “şişin platform ya da sünger içine tamamen sokulmasını engelleyen ikinci halka biçimli fatura” tespit edilen tarafa ait ürünlerde bulunmamaktadır.
Davacıya ait ürünler, dava konusu patentin 1 nolu bağımsız isteminde tanımlanan özelliklerin tümünü içermemektedir. Bu nedenle, davacıya ait ürünler, davaya konu patentin 1 nolu bağımsız istemi kapsamına girmemektedir. Davacıya ait ürünlerin, davaya konu patentin bağımsız isteminin koruma kapsamına girmediği tespit edildiğinden, bu bağımsız isteme bağlı olan diğer bağımlı istemlerin de (... ila ... nolu istemlerin) kapsamına girmemektedir. Dolayısıyla tespit esnasında incelenen ürünün davalının ... sayılı patentinin koruma kapsamı dışında kaldığı anlaşıldığından patente tecavüzün söz konusu olmadığı, davalının tazminat sorumluluğunun doğmadığı anlaşılmıştır.
HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ:
Dava konusu patent, ... tarafından ...'ye göre verilmiş ve Avrupa Patenti Fasikülünün Türkçe çevirisinin sunulması neticesinde Türkiye'de verilen bir ulusal patent olarak kabul edilmiştir. Avrupa Patentlerinin Verilmesi İle İlgili Avrupa Patent Sözleşmesinin Türkiye'de Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre; Aksi Sözleşmede belirtilmedikçe Türkiye'nin seçildiği Avrupa patenti başvuruları ve Avrupa patentleri için Kanun Hükmünde Kararname, 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik ve bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Sözleşme ile Kanun Hükmünde Kararname arasında herhangi bir aykırılık olması durumunda Sözleşme hükümleri uygulanır” hükmünü amindir.
Avrupa patentlerinin hükümsüzlük nedenlerinin düzenlendiği,...'nin 138. maddesinde& bir Avrupa patentinin hangi şartlarda hükümsüz kılınacağı açıkça düzenlenmiştir. patent Vekili ..., ... ve Sektör Uzmanı ... tarafından hazırlanan 31.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda,... sayılı patentin 1 nolu bağımsız istemi ve bu isteme bağımlı 2-9 nolu istemlerin belirtilen deliller karşısında buluş basamağına sahip olduğu kanaatine varılmıştır.
Son bilirkişilerin kök raporunda da ... sayılı patentin tekniğin bilinen durumuna dahil dokümanlar karşısında yenilik ve buluş basamadığı incelenmiştir.
... (....)
... dokümanının yayın tarihi (28.06.1994), dava konusu patentin rüçhan tarihinden (10.08.2004) önce olduğundan tekniğin bilinen durumunda dikkate alınmalıdır. ...'de, bir patates pişirme cihazı ve söz konusu cihazla kullanıma uygun bir şiş açıklanmaktadır. Söz konusu şiş, patatesin üzerine konumlandığı ve pişirildiği bir şiş bölümünü ve şişin tutulmasını sağlayan bir sap bölümünü içermektedir. Bahsedilen şiş, söz konusu şiş bölümü boyunca birbirine eşit açı ile uzanan ve patatesin söz konusu şiş bölümü tarafından kavranması sağlayan kanatçıkları içermekte; şiş bölümü ile sap bölümü halka biçimli bir kabartma fatura ile birbirinden ayrılmaktadır.
... (....) ... dokümanının yayın tarihi (16.11.1988), dava konusu patentin rüçhan tarihinden (10.08.2004) önce olduğundan tekniğin bilinen durumuna dahildir. ...'de yiyeceklerin pişirilmesi ve sunulması amacıyla geliştirilmiş bir şiş açıklanmaktadır. Söz konusu şiş, yiyeceklerin pişirilmesi işleminden sonra, bahsedilen şişe takılan bir tutamaç birimi vasıtasıyla, yiyeceklerin şiş ile sunulmasına olanak sağlamaktadır.
... (...) ... dokümanının yayın tarihi (08.11.1994), dava konusu patentin rüçhan tarihinden (10.08.2004) önce olduğundan tekniğin bilinen durumunda dikkate alınmalıdır. ...'de ki saplarının toplanması amacıyla geliştirilmiş, şiş formunda bir aparat açıklanmaktadır. konusu aparat, bir ucundan toprağa saplanan ve toprak üzerinde kalan kısmının, üzerine geçirilen tütün sağlarının tutulmasına uygun bir uzunlukta olan, uzun metal bir çubuğu içermektedir. Söz konusu aparatın her iki ucu sivriltilmiş bir yapıya sahip olup, bir ucuna sivri uçlu bir mızrak birimi takılabilmektedir. Söz konusu aparat, üzerine takılan tütün yapraklarını tutmaya uygun boya ve genişliğe sahiptir.
Bilirkişi raporunda teknik olarak resimlerle karşılaştırılması yapılmış olan dökümanlar kapsamına göre; tekniğin bilinen durumunda en yakın doküman bilirkişilerce incelenmiş, Davacının iddialarında ... en yakın doküman olarak bilirkişilerce ele alınmıştır., ... dokümanı, hem ilgili olduğu teknik açısından hem de buluş ile en fazla benzer özelliklere sahip olması açısından tekniğin bilinen durumundaki en yakın belge olarak değerlendirilmiştir.Bu kapsamda en yakın doküman ile buluş konusu arasındaki fark: “ikinci bir halka biçimli, kabartma fatura” ve “platform ya da taban imü içine sokulmasını kolaylaştıran sivri uç” özellikleridir.
En yakın doküman ile buluş konusu arasındaki farkların ortaya çıkardığı etki tanımlandığında ise: başvurunun tarifnamesin de açıklandığı üzere, teknik etki, buluş ile önceki teknikte çözümü amaçlanan problem şu şekilde tanılanmıştır: şişin nesneye çok fazla sokulmasının engellenmesi ve şişin platform içine sokulmasının kolaylaştırılmasıdır.
Çözümü amaçlanan objektif teknik problem, en yakın doküman ile buluş konusu arasındaki fark dikkate alınarak narin gıda maddelerinin şişin nesneye çok fazla sokulmasını engelleyecek şekilde tasarlanan ve gıda maddesinin sergilenmesi için platform için kolayca sokulabilen, bir şiş sağlanması olarak tanımlanabilir. Buluş ile önerilen çözüm, “ikinci bir halka biçimli, kabartma fatura” ve “platform ya da taban bölümü içine sokulmasını kolaylaştıran sivri uç” içeren istemdeki diğer özellikleri de içeren şiş yapılanmasıdır ve bu teknik problemi çözmektedir. Bu aşamadan sonra, buluş basamağı değerlendirmesinde, söz konusu objektif teknik problem dikkate alınarak, buluşa ulaşmak için; en yakın tekniği değiştirmek veya uyarlamak suretiyle teknik problemi çözmek için tekniğin bilinen durumu içinde teknik alanda uzman kişiyi harekete geçirecek herhangi bir emare veya ipucu olup olmadığı değerlendirilmelidir. Raporda da açıklandığı üzere, ...'de, bir patates pişirme cihazı ve söz konusu cihazla kullanıma uygun bir şiş açıklanmaktadır. ...'deki yapılanma, pişirme işlemine yönelik olduğundan, gıda maddelerinin sergilenmesi için bir platform ya da taban bölümüne sokulmasını kolaylaştıran sivri bir uç gibi bir unsura sahip değildir. Bunun yanında, ...'deki yapılanma pişirme işlemine yönelik olduğundan, gıdaların takıldığı şişin tamamen platforma sokulmasını önlemek için ikinci bir halka çıkıntısı gibi bir unsura da sahip değildir. Bunlar dışındaki, buluş konusu şişin diğer unsurları, örneğin, gıdaların geçirilmesi için şiş bölümü, nesnelerin şiş bölümü etrafında dönmesinin engellenmesi için kanatçıkların bulunması ve gıdanın takılması için sivri ucun bulunması vb. ...'de bulunmaktadır. Fakat, ...'e konu şiş, pişirmeye yönelik teknikle ilgili olduğundan, söz konusu pişirme fonksiyonuyla kullanılan şişin, gıda maddesinin sergilenmesinde ortaya çıkan “şişin bir platforma sokulması” ve “platforma tamamen sokulmasının engellenmesi” gibi bir problemin varlığına ya da bunun çözümüne yönelten herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. Dolayısıyla, ilgili alanda uzman kişi, ...'deki açıklamalardan yola çıkarak, buluş ile çözülen objektif teknik problem olan “şişin nesneye çok fazla sokulmasının engellenmesi ve şişin platform içine sokulmasının kolaylaştırılması” gibi bir problemi çözmek için harekete geçmeyecektir. Diğer bir ifadeyle, ... dikkate alındığında, buluşa ulaşmak için; Dİ'deki şişi değiştirmek veya uyarlamak suretiyle teknik problemi çözmek için teknik alanda uzman kişiyi harekete geçirecek herhangi bir emare veya ipucu bulunmamaktadır. Bu nedenle,...'den yola çıkılarak, davaya konu buluşun buluş basamağı olmadığı söylenemeyecektir. Diğer taraftan, ...'deki şişin gıdaların takılması için kullanıldığı dikkate alınarak, ilgili alanda uzman kişinin, ...'e konu şişi, gıdaları sergilemek için kullanım için adapte edebileceği düşünülebilir. Bu durumda, ...'de açıklanan şişin de yiyeceklerin pişirilmesi ve sunulması amacıyla geliştirildiği dikkate alındığında,...'deki yapılanmada tutamaç birimi (2) şişin üzerine ilerletilerek şişin gövdesi (3), tutma birimindeki deliğe ve kademeli olarak tutma birimi içindeki eksenel geçiş yoluna girmektedir ve daha küçük olan flanş (7) deliğin içinden geçmekte, daha büyük flanş (6) ve mandal (15) arasındaki temas sayesinde daha fazla hareket önlenmektedir. Davacı, her ne kadar ...'deki bu yapılanmadan yola çıkarak, 1 numaralı istemin ... ve... dokümanları karşısında buluş basamağı kriterini içermediğini ileri sürse de, bilirkişi heyeti bu görüşe katılmamıştır. Zira ...'deki yapılanma, şiş üzerinde pişirilmiş olan gıdaların, tutamaç ile alınması problemi ile ilgilidir. Davaya konu buluştaki gibi, şişin bir platforma sokulması problemine yönelten bir açıklama bulunmamaktadır, ...'de şiş üzerindeki çubuk şeklindeki gövde (5) tutamaçtaki delikten geçtiği için, şişin sokulmasını kolaylaştırıcı sivri bir unsura yönelten bir bilgi bulunmamaktadır. Tutamaçta delik bulunması, şişin bir yere sokulması için sivri uç bulunması unsurunu gereksiz kılmaktadır. ..., ...'de gövdenin (5) diğer ucu küt olduğu da açıklanmaktadır. Bu nedenle, bir an için ... dokümanından yola çıkarak, dava konusu buluşa ulaşmak için ... dokümanındaki tekniği de dikkate alsa dahi, ilgili alanda uzman kişi, buluşa ulaşamayacaktır. Ne ..., ne de ... dokümanında, “...” ve “platforma tamamen sokulmasının engellenmesi” probleminin çözümüne yönelten bir açıklama bulunmamaktadır.
... dokümanları ele alındığında, raporda da değinildiği üzere, davaya konu buluş, meyveleri, gıda maddelerini tutmaya ve sergilemeye yönelik bir şiş ile ilgili olup, genel anlamda restoranlarda ya da mutfaklarda kullanılan aparatlara ilişkindir. Dolayısıyla, buluş ile ilgili teknik alanda uzman kişi, restoran ya da mutfakta kullanılan aletler konusunda uzman bir kişidir. ... dokümanına konu şiş ise, tarlada tütün yetiştiriciliği ve hazırlanması amacıyla kullanılan bir aparattır. Davaya konu buluşun ilgili olduğu teknik alanla, ...'e konu teknik alan birbirlerine ile uzak alanlardır. Bu nedenle, davaya konu buluşa konu teknik problem olan gıda maddesinin sergilenmesinde ortaya çıkan “şişin bir platforma sokulması” ve “platforma tamamen sokulmasının engellenmesi” gibi bir problem ile karşılaşan ilgili alanda ki uzman kişinin, problemin çözümü için tütün yetiştiriciliği ve hazırlanmasında kullanılan aletlere yönelmesi beklenmeyecektir. Buluş basamağı değerlendirmesinde dikkate alınacak önemli ilkelerden birisi de, EPO Temyiz Kurulunun da pek çok kararında ifade ettiği gibi, buluş basamağının değerlendirilmesinde ...” yaklaşımından kaçınılmasıdır. “...” yaklaşımı ile özellikle, ilk bakışta aşikâr olarak görülen buluşlarda, kombine buluşlarda ve önerilen çözümün sanki “basit bir çözümmüş” gibi algılandığı durumlarda karşılaşılmaktadır. İddia edilen buluşun temelini oluşturan bilgiler buluş sahibince açıklandıktan sonra, bu bilgilere yönelik araştırma yapılırsa, zaruri olarak ilgili dokümanlar bulunacaktır” Bu tür bir yaklaşım neticesinde varılan sonuç, sonradan yapılan bir analizin (posteriori analiz) sonucu olacaktır'", Buluş ortaya konulduktan sonra, genellikle uzman kişinin önceki teknikteki farklı unsurları bir araya getirerek bu buluşu yapabileceği gösterilebilir, ancak “...” analizinin bir sonucu olan bu tür argümanlar dikkate alınmamalıdır''.Buluşa konu, “şişin bir platforma sokulması ve platforma tamamen sokulmasının engellenmesi” probleminin çözümü davaya konu buluşta açıklandıktan sonra, bu bilgiden yola çıkarak, söz konusu problemle ilgili benzer şiş yapılanmaları geriye doğru arandığında elbette, ... dokümanına benzer şekilde, farklı teknik alanlarda toprağa ya da platformlara sokulan Şiş yapılanmalarına da rastlanacaktır. Ancak, buluş basamağının değerlendirilmesinde, tekniğin bilinen durumu, buluş sahibinin teknik problemle ilgili açıklamaları olmaksızın göz önüne alınmalıdır. Yani, buluş basamağı, buluştan hareketle (geriye doğru) değil, önceki teknikteki en yakın referans başlangıç noktası olarak alınarak (ileriye doğru) değerlendirilmelidir. Dolayısıyla, bilirkişi heyetince ... dokümanın, EPO Problem Çözüm yaklaşımı kapsamında kaçınılması gereken “...” kapsamında olduğu hususu Mahkememizce değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, ...'deki tütün yetiştiriciliği ve hazırlanmasında toprağa sokulan alet, davaya konu buluştaki meyve/gıda sergilenmesi problemini çözmek için uzman kişiyi harekete geçirecek herhangi bir emare veya ipucu verecek nitelikte değildir.
Sonuç olarak, dava dosyasına sunulan ... ila ... karşısında 1 nolu bağımsız istemin buluş basamağı niteliğine sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle, bu istemlere bağımlı olan ... istemler de buluş basamağı niteliğine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller, patent tescil dosyası, ... 2.FSHHM’nin... diş sayılı reddi hakim isteminin incelenmesine ilişkin kararı, ... 1.FSHHM’nin ... diş sayılı dosyasında patent vekili ... tarafından düzenlenen 3.1.2019 tarihli davalı ürünün davacının ... sayılı patentinin koruma kapsamı dışında olduğuna dair uzman görüşü, Mahkememizce tüm delillerin ve dökümanların denetime uygun şekilde tartışıldığı Bilirkişiler ..., ..., ..., tarafından düzenlenen kök ve ek rapor içerikleri HMK 266 madde kapsamında patent hukuku ilkelerine göre bilimsel olarak ve denetime uygun olarak hazırlandığından mahkememizce hükme dayanak olarak alınmış dosyada toplanan deliller bir bütün olarak mütalaa edildiğinde; birleşen davada tecavüz iddiasının sübut bulmadığı, Davacıya ait ürünlerin, davaya konu ...sayılı patentin 1 nolu bağımsız istemi kapsamına girmediği, dolayısıyla, bu bağımsız isteme bağlı olan diğer bağımlı istemlerin de (... nolu istemlerin) kapsamına girmediği, Davacıya ait ürünlerin, davalının patentinin koruma kapsamı dışında kaldığı, patente tecavüzün şartları oluşmadığından birleşen davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Asıl davada hükümsüzlük istemi yönünden davaya konu ... sayılı, buluş başlığı meyve şişi olan patentin 1 nolu bağımsız isteminin ve bu isteme bağımlı ... nolu istemlerin yeni olduğu, ... nolu istemlerin buluş basamağı niteliğine sahip olduğu, Davaya konu ... sayılı patentte korunan buluşun tekniğin bilinen durumuna dahil olan sunulu tüm dokümanlar karşısında yenilik ve buluş basamağı niteliklerine sahip olduğu, dolayısıyla Davaya konu ... sayılı patentin hükümsüzlük şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek asıl davanın reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
I-ASIL DAVANIN REDDİNE
1-Asıl davada 427,60TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 383,20 TL harcın asıl davada davacı ... ŞİRKETİ'den tahsiline,
2-Asıl davada red edilen hükümsüzlük istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davacı ...ŞİRKETİ'den alınarak davalı ...'ye verilmesine,
3-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
II-BİRLEŞEN DAVANIN REDDİNE,
1-Birleşen davada 427,60 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 325,13 TL harcın birleşen davada davacı ...'den tahsiline,
2-Birleşen davada tecavüzün önlenmesi isteminin reddi nedeniyle Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin birleşen davada davacı ...'den alınarak davalı ...ŞİRKETİ''ne verilmesine,
3-Birleşen davada maddi tazminat isteminin reddi nedeniyle Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 1000- TL vekalet ücretinin birleşen davada davacı ...'den alınarak davalı ... ŞİRKETİ''ne verilmesine,
4-Birleşen davada manevi tazminat isteminin reddi nedeniyle Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 5000- TL vekalet ücretinin birleşen davada davacı ...'den alınarak davalı ... ŞİRKETİ''ne verilmesine,
5-Birleşen davada davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ NEZDİNDE İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/02/2024
Katip
¸
Hakim
¸