T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/50 Esas
KARAR NO: 2024/132
DAVA: Markanın Hükümsüzlüğü&tecavüzün tespiti ve önlenmesi
DAVA TARİHİ: 16/02/2021
KARAR TARİHİ: 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Markanın Hükümsüzlüğü&tecavüzün tespiti ve önlenmesi
davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin seri marka ailelerinden birisinin ... esas unsurlu markaları olduğunu, müvekkili şirketin "..." ibareli markasını ilk olarak 92 yılında ... tescil numarası ile tescil ettirdiğini, daha sonrasında müvekkili şirketin ... esas unsurlu markalarını tescil ettirerek koruma altına aldığını, dava konusu ... Tescil Numaralı "..." ve ... tescil numaralı "..." İbareli Markaların müvekkili şirketin markaları ile benzer olduğunu, temizlik ürünleri sektöründe faaliyet gösteren müvekkili şirket markalarını ... sınıflarda tescil ettirdiğini, davalının dava konusu markalarının da .. sınıflarda tescilli olduğunu, davalının tescilli markalarının müvekkili adına tescilli markalar ile görsel, işitsel ve kavramsal açıdan benzemekte olduğunu, davalının kötüniyetli olduğunu, davalı adına tescilli ... "..." ve ... tescil numaralı "..." markalarının SMK m.25/1 kapsamında hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinine keza cevaba cevap dilekçesinde ise : davalı tarafın gerçekleştirmiş olduğu işbu eylemin müvekkil şirketin markasına tecavüz ve haksız rekabet gerçekleştirdiğini, ayrıca hükümsüzlük istemi yanında tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... başvuru numaralı "..." adlı marka başvurusunun tescil işlemlerinin devam ettiğini, bu nedenle hükümsüzlük talebinin usulden reddi gerektiğini, Davacıya ait ... ve ... başvuru numaralı markaların müvekkilinin markası ile farklı nice sınıflarında tescilli olmaları sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, "..." kelime ve şekil unsurlarından oluşmakla karma bir marka olduğunu, davacının markalarının seri marka niteliğine haiz olmadığını, ...Sınıfa dahil emtialarda “..." ibaresinin ayırt edici bir yönü olmadığını genel geçer bir ifade olarak bir çok marka tarafından kullanıldığını, bu yönüyle görsel, işitsel, kavramsal benzerliğe ilişkin tüm bu hususların bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiğini, müvekkilinin markasının davacının markaları ile bir benzerliği bulunmadığından davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Davalı adına tescilli ... Numaralı "..." ve ... tescil numaralı "..." İbareli Markaların SMK m.25/1 kapsamında Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini, davalı eyleminin marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet yaratması nedeniyle eylemlerin tespiti, önlenmesi talepli olarak açıldığı anlaşılmıştır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 6.6.2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacının markalarının tescilli olduğu ... Sınıfa dahil emtia ve hizmetler ile davalının ...nolu markasının tescilli olduğu ... ve ... Sınıfa dahil mal ve hizmetler yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, Davalının TPMK nezdinde tescilli nolu markasının başvurusunun yapıldığı 24.08.2020 tarihi itibariyle kötü niyetli olduğuna ilişkin somut bir delil olmadığından 6/9 ve 25. Maddeleri uyarınca hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı, Davacı yanın HMK'nın 141. Maddesi uyarınca iddiasını genişletmiş ve değiştirmiş ise de davalı şirketin hangi markasal kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini ileri sürdüğü vakıaları açıklaması ve buna ilişkin delillerini sunması gerektiği, bu suretle, davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi taleplerinin heyetlerince değerlendirilemediği, kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 14/04/2023 tarihli EK bilirkişi raporunda özetle; kök bilirkişi raporundaki görüşlerinde bir değişiklik olmadığı kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 19/01/2024 tarihli 2. EK bilirkişi raporunda özetle ; Davacının markalarının tescilli olduğu .. Sınıfa dahil emtia ve hizmetler ile davalının ... nolu markasının tescilli olduğu ... Sınıfa dahil “.... Sınıf; Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tibbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. 35. Sınıf; Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri, İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç)Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog Ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) yönünden hükümsüzlük şartlarının oluştuğu, Davalının TPMK nezdinde tescilli ... nolu markasının başvurusunun yapıldığı 24.08.2020 tarihi itibariyle kötü niyetli olduğuna ilişkin somut bir delil olmadığından 6/9. Ve 25. Maddeleri uyarınca hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı, Bilirkişi raporunda da bildirdikleri üzere, huzurdaki dava dosyasının taraflarca sunulan deliller kapsamında değerlendirilmiş olduğunu,davalının davacının iddialarını genişletmesine muvafakati bulunmamakta olduğundan, davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi talebinin heyetlerince değerlendirilemediği kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, taraflara ait marka tescil belgesi, Türk Patent ve Marka kurumunca gönderilen mahkememizin 5.10.2023 tarihli yazılarına karşılık gönderilen görüş bildirme yazıları ve ekindeki dava konusu ... nolu markanın başvurusunun tescillenmemiş olması nedeniyle geçersiz olduğuna dair yazı ve ekindeki belge içeriği,HMK 266 madde kapsamında dosyada sunulu deliller ile uyumlu, denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişilerin kök ve ek raporları incelendiğinde;
Türk Patent ve Marka kurumunca gönderilen marka tescil belgeleri incelendiğinde:
Hükümsüzlüğü talep edilen ... tescil numaralı "..." İbareli Markanın davalı adına ...sınıf için 24.8.2020 tarihinde tescil edildi, ... Tescil Numaralı "..." ibareli markanın başvurusunun tescillenmemiş olması nedeniyle geçersiz olduğu bildirilmiştir.
Davacı adına tescilli olan markalar celp edilmiş olup :
... ibareli ... nolu markanın ....sınıf için 24.8.1992 tarihinde,
...nolu ... doğal olarak şekil markasının ...sınıf için 15.2.2018 tarihinde,
... nolu ... markasının... sınıf için 7.6.2018 tarihinde,
... nolu ... markasının ... sınıf için 12.2.2020 tarihinde,
.... nolu ... markasının ... sınıf için 12.2.2020 tarihinde,
... nolu ... markasının ... sınıf için 12.2.2020 tarihinde,
... nolu ... markasının ... sınıf için 20.2.2020 tarihinde,
... nolu ... markasının ... sınıf için 12.2.2020 tarihinde,
... nolu ... markasının ... sınıf için 30.11.2020 tarihinde,
... nolu ... markasının ... sınıf için 12.2.2020 tarihinde davacı adına tescil edildiği anlaşılmıştır.
HÜKÜMSÜZLÜK İSTEMİNİN İNCELENMESİ
Dosyaya ibraz edilen tüm delil ve belgeler, marka tescil belgeleri dikkate alındığında dava, benzerlik ve kötüniyetli tescil nedeniyle marka hükümsüzlüğüne ve marka hakkına tecevüz iddialarına ilişkin olup, tescil başvurusuna konu olan ya da tescil edilmiş olan bir marka daha önceden tescil edilmiş bir marka ile aynı ise aynı mal ve hizmetleri kapsıyor ise önceki tescil sahibinin itirazı üzerine TPE tarafından tescil başvurusu reddedilebileceği gibi, tescilin gerçekleşmiş olması halinde mahkemeye hükümsüzlük davası açılabilecektir. Tescil başvurusuna konu olan ya da tescil edilmiş bulunan marka tescil edilmiş veya tescili için daha önce başvurusu yapılmış bir marka ile aynı veya benzer ise ve tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın kapsadığı mal veya hizmetler ile aynı veya benzer ise tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın halk tarafından karıştırma ihtimali var ise bu karıştırma ihtimali tescil edilmiş veya tescili için başvurusu yapılmış marka ile ilişkili olduğu ihtimalinide kapsıyor ise bu hal hem nispi red hem de hükümsüzlük nedenidir.
Karıştırma ihtimali ortalama tüketicilerin her iki işaret arasında bir şekilde bağlantı kurmasıdır. Başka bir anlatım ile halkın söz konusu mal ve hizmetleri aynı ya da bağlantılı işletmelerden geldiğini düşünme tehlikesidir. Hem markanın hem de mal veya hizmetlerin aynı olması durumunda karıştırma ihtimali daha güçlüdür. Karıştırma ihtimalinden söz edilebilmesi için öncelikle tescil başvurusuna konu veya tescil edilmiş marka ile daha önce tescil edilmiş ve tescil başvurusu yapılmış markanın kapsadığı hizmetlerin aynı ya da benzer olması gerekmektedir. Eğer bu mal ve hizmetler aynı ya da benzer ise bu kez markaların aynı ya da benzer olup olmadıkları incelenecektir. Karıştırma ihtimali hem marka, hemde sınıf bakımından benzerlik gerektirdiğinden iki markanın tescil edildikleri, tescil başvurusunda bulunulduğu ya da kullanıldığı mal ve sınıfların ne kadar birbirine benzer ise karıştırılma ihtimalinin ortaya çıkmaması için markaların da o oranda birbirinden farklı olması gerekecektir. Markalar arasında sözcük, harf karakteri, şekil, grafik gibi renk unsurlarında hiçbir fark yok ise markalar arasında ayniyetten söz edilir. Eğer bu unsurlardan birinde küçük fark var ise benzer markalardan söz edilir. Markalar arasında karıştırma ihtimali incelenirken her bir unsura göre değil bir bütün olarak iki markanın bıraktığı genel global izlenimin markanın bütünüyle bıraktığı etki dikkate alınır.
Uygulamalara göre karıştırma ihtimali ilgili tüm faktörler dikkate alınmak suretiyle marka veya işaretler birer bütün olarak değerlendirilmeli bu değerlendirme yapılırken uyuşmazlık konusu mal veya hizmetin talep edebilecek durumdaki ortalama tüketici gözü ile bakılmalı ortalama tüketicinin detayları incelemeden markayı bir bütün olarak algılayacağı gözönünde bulundurulmalı markadaki ayırt edici ve egemen unsurların bıraktığı genel intibaya göre görsel ve işitsel ve kavramsal anlamda karıştırma ihtimali bulunup bulunmadığı tartışılmalıdır.
Markalar arasında daha az derecedeki benzerlik mal veya hizmetler arasında daha çok benzerlik ile dengelenebilir. Bunun tersi de mümkündür. Ayrıca eğer önceki markanın ayırt ediciliği kendiliğinden çok yüksek ise veya kullanım sonucunda yüksek ayırt edicilik sağlanmış ise karıştırılma ihtimali de çok yüksek olacaktır. Salt çağrıştırma ihtimalinin varlığı karıştırma ihtimalini de mevcut olduğunun kabulü için yeterli değildir. Önceki markanın tanınmışlığı da tek başına karıştırılma ihtimalinin varlığı için yeterli değildir. Eğer her iki marka arasında çağrıştırma ,tüketicide bu markayı taşıyan ürünlerin aynı ya da ekonomik olarak bağlantılı işletmelerden kaynaklandığı yolunda bir kanaate yol açacak nitelikte ise, bu durumda karıştırma ihtimalinin bulunduğu düşünülmelidir. Markalar arasında görsel , işitsel,kavramsal benzerlik bulunup bulunmadığı her iki markanın asli ve tali unsurları ile birlikte bütünü itibariyle bıraktığı izlenimler bakımından benzerlik olup olmadığı çağrıştırma söz konusu olup olmadığı, markaların ait oldukları mal veya hizmetlerin hitap ettiği tüketici kitlesinin eğitim ve toplumsal durumu, markaların tescilli oldukları malın ya da hizmetin değeri , buna bağlı olarak alıcının mal almaya gittiğinde harcadığı zaman kriterleri dikkate alınarak ortalama düzeydeki tüketici gözü ile karıştırma ihtimali mevcut olup olmadığı tespit edilecektir.
Somut olayda, davacının ve davalı markalarında ortak unsur ... ibaresidir. Davalının markasında ... ibaresi de mevcut olup, markada ayrıca şekil unsuruna da yer verilmiştir. Yazının üstünde altıgen şeklinde yıldız görünümlü bir şekil ile altında ... ibaresi yer almaktadır. Davacının ise markaları ... ve ... esas unsurlarını ihtiva etmekte ve yıllar içinde bu ana ibareye ekler yapılarak seri markalar oluşturulduğu anlaşılmaktadır.
Markalar arasında karıştırılma ihtimalinin mevcut olup olmadığı incelemesi yapılırken ortalama tüketicinin gözüyle değerlendirme yapılması, markaların ayırt edicilik derecesi ve markanın asli ve ayırt edici unsurlarının bir bütün olarak incelenmesi,markanın bölünerek incelenmemesi gereklidir.
Bilindiği üzere ağer her iki marka arasında çağrıştırma ,tüketicide bu markayı taşıyan ürünlerin aynı ya da ekonomik olarak bağlantılı işletmelerden kaynaklandığı yolunda bir kanaate yol açacak nitelikte ise, bu durumda karıştırma ihtimalinin bulunduğu düşünülmelidir. Somut olayda Markalar arasında her iki markanın asli ve tali unsurları ile birlikte bütünü itibariyle bıraktığı izlenimler bakımından benzerlik bulunduğu, markaların ait oldukları mal veya hizmetlerin hitap ettiği tüketici kitlesinin eğitim ve toplumsal durumu, markaların tescilli oldukları malın ya da hizmetin değeri , buna bağlı olarak alıcının mal almaya gittiğinde harcadığı zaman kriterleri dikkate alınarak ortalama düzeydeki tüketici gözü ile karıştırma ihtimali keza aynı firmanın devamı gibi algılanmasının kaçınılmaz olduğu anlaşıldığından Davacının markalarının tescilli olduğu ... Sınıfa dahil emtia ve hizmetler ile davalının ...nolu markasının tescilli olduğu ... Sınıfa dahil hizmetleri incelendiğinde; davalı adına tescilli... Sınıflar yönünden yapılan incelemede: “... Sınıf; Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç). Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tibbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. ... Sınıf; Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri, İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme ( başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Beyazlatma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil;ilaç ihtiva eden kozmetikler hariç)Sabunlar (ilaç ihtiva eden sabunlar hariç). Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks. mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog Ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir) emtiaları yönünden Davalı adına... tescil nolu ... şekil ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekmiştir.
Davacı yan her ne kadar dava dilekçesinde ... nolu markanın da hükümsüzlüğünü talep etmişse de sonradan cevaba cevap dilekçesinde başvurunun bekletici mesele yapılmasına talep etmişse de ; dava şartı yönünden somut olayın ele alınmasının gerektiği, TPMK nın sicilinin herkese karşı açık olduğu, dava tarihinde henüz başvuru aşamasında olan bir markanın hükümsüzlüğü talep edilmiş olmakla dava şartının dava tarihinde mevcut olmaması nedeniyle bu talebin daha sonra fark edilmesi üzerine bekleteci mesele yapılarak hükümsüz kılınmasının talep edilemeyeceği, ancak yargılama sırasında kurumdan gelen kayıtlar incelendiğinde markanın tescil edilmemiş olduğu gözettiğinde, ... nolu marka yönünden mevsimsiz olarak açılan bir davanın söz konusu olması, dava dava tarihi itibarıyla bu marka yönünden dava şartı bulunmadığı gözetilerek dava şartı yokluğundan davanın Reddine karar verilmesi gerekmiştir.
KÖTÜNİYETLİ TESCİL İDDİASI KAPSAMINDA HÜKÜMSÜZLÜK İNCELENMESİ
Yargıtay 11.HD’nin 20.11.2018 tarihli ve 2017/1345 E., 2018/7216 K. sayılı ilamı, ,1.03.2021 T. ve 2020/1726 E. - 2021/1838 K.; 03.03.2021 T. ve 2020/1913 E. - 2021/1928 K. Sayılı yerleşik ilamlarına göre; daha ziyade markanın ticari faaliyetlerde ayırt edici işaret olarak kullanılması amacıyla değil, başkalarının ticaretine engel olmak, daha önce verilmiş bir mahkeme kararının etkisini azaltmak ya da veya kendisine duyulan güveni kötüye kullanarak markayı kendi adına tescil ettirmek, sözleşme hükmüne aykırı olarak markayı adına tescil ettirmek gibi hususlar genel kötü niyet sebepleri olarak görülmektedir. Ayrıca tanınmış markanın aynısını veya benzerini tescil ettirmek dahi tek başına kötü niyetli marka tescili olarak yorumlanmamaktadır. Zira kanun koyucu, tanınmış markanın aynısı veya benzerini tescil ettirmeye mülga KHK'nın 8/4 (6769 s. SMK'nın 6/5 m) maddesinde ayrı bir sonuç bağlamıştır. Kötü niyetin tezahürü değişik şekil ve koşullarda olabilir. Bu anlamda marka tescilini kullanarak başkalarının ticaretine engel olmak, bu amaçla şantaj yapmak ve para koparmak, markayı satmayı teklif etmek gibi eylemler olabilir. Kötü niyetin varlığını ispat bunu iddia eden davacı tarafa aittir.
Dolayısıyla yerleşik uygulamada işaret edildiği üzere sırf işaretsel benzerlikten yola çıkılarak, davalı tescilinin kötü niyetle yapıldığı olgusuna ulaşmak mümkün olmadığı, ihtimaller üzerinden hareketle davalının ileride davacının ticaretine engel olabileceğinin kabulü doğru olmadığı gibi, tek başına kötü niyet emaresi olarak görülemeyeceği bilinmektedir.
6769 sayılı “SMK m.6/(9) maddesinde Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir.” şeklinde düzenlenmiştir. Bu halde gerek yasa hükmü gerek de yerleşik içtihatlar çerçevesinde kötü niyetli olarak tescil ettirilen markaların hükümsüz kılınması gerektiği noktasında herhangi bir duraksama bulunmamakla beraber, hukukumuz çerçevesinde, kural olarak asıl olanın “iyi niyet” olduğu; kötü niyetin ise iddia eden tarafından ispatlanması gerektiği de ifade edilmelidir. Zira Yargıtay aynı tarihli başka bir kararında, dayanak markanın tanınmış marka olduğu kabul edilse dahi, “asıl olan iyi niyetin varlığı olduğu için, tescilin kötü niyetli olduğunun bunu iddia edenin ispatlaması gerektiği, her ne kadar, markanın tanınmış olması ve tacirlerin aynı sektörde iştigal etmeleri ispat kolaylığı sağlamakta ise de, kötü niyetle tescil ettirildiği iddia edilen markanın tanınmış olmasının, kötü niyetin kabulü için tek başına yeterli olmadığı” kabul edilmektedir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.04.2013 Tarih,2012/7350 Esas, 2013/6540 Karar) CIBU, 2013 tarihli ...- ... kararında, önceki markayı bilmenin, kötü niyetin varlığının kabulü için tek başına yeterli olmadığı ve bunun için başvuru anındaki tüm faktörlerin göz önüne alınarak bir değerlendirme yapılması gerektiğini ifade etmiştir. Avrupa Adalet Divanı bu konuda, “kendisinden önce bir başkasının diğer üye bir devlette aynı veya karışıklığa yol açacak kadar benzer bir markanın tescilli olduğunu bilip bilmediği, bilmesinin gerekip gerekmediği, bu kimsenin, bir başkasına ait markanın kullanılmasına engel olma amacı taşıyıp taşımadığı ve önceki markanın sahip olduğu hukuki korumanın ölçüsünün ne olduğu, önceki markanın kullanımının ne kadar eski olduğu, tescil konusu ürünleri pazarlamaktan alıkoyma, piyasaya girmesini engelleme amacı olup olmadığı ” hususlarının ve tescil başvuru tarihi itibariyle “markanın sahip olduğu ün”ün göz önünde bulundurulmasını içtihat etmiştir (2009 tarihli ..., ... sayılı ... kararı için bkz.: ÇOLAK, S.901, dn. 2239). dosyada davalı yanın dava konusu marka tescil başvurusunu gerçekleştirir iken kötüniyetli olduğunu, davacının ticaretini engellemeye yönelik tutum ve davranış içinde olduğu hususu ispat edilmediğinden kötüniyetli tescile dayalı hükümsüzlük isteminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
MARKA HAKKINA TECAVÜZ VE HAKSIZ REKABET YÖNÜNDEN İNCELEME:
6769 sayılı Kanunun 29. maddesinde marka hakkına tecavüz sayılan fiiller sayılmıştır. Bunlar Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7. maddede belirtilen biçimlerde kullanmak, marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak, marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek halleridir.
Huzurdaki davada davacı yan davalının eyleminin müvekkili şirket adına tescilli markalara mütecaviz eylemler gerçekleştirmekte olduğunu , bu nedenle tecavüze konu davalı eyleminin ve haksız rekabetinin tespitini ve men’ini de talep etmiş olup, dava dilekçesinde bildirmediği talebi ile ilgili olarak cevaba cevap dilekçesinde beyanda bulunmuş, yani iddiasını genişletmiş ve değiştirmiş ise de davalı şirketin hangi markasal kullanımlarının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğini yani ileri sürdüğü vakıaları açıklamadığı, buna ilişkin delillerini sunmadığı anlaşılmıştır. Salt davalının başvuruda bulunması marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet eylemi olarak kabul edilmeyeceğinden , sunulu beyanlar ve deliller incelendiğinde, davacı markasının tanınmış bir marka olmadığı, davacı yan davalı eyleminin aynı zamanda haksız rekabet ve marka hakkını ihlal yarattığını iddia ederek bu hususun tespiti talep etmiş ise de; sunulu deliller kapsamına göre ihlali ispat edecek hiçbir delil sunulmadığından marka hakkını ihlal ve haksız rekabet istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve Yukarda açıklanan gerekçe ile aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-Marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet taleplerine ilişkin istemlerin ispat edilemediği gözetilerek reddine,
2-Hükümsüzlük istemi yönünden;
a-Davalı adına ..escil nolu ... şekil ibareli markanın HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, Kararın kesinleşmesini mütakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,( 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesiuyarınca )
b-... başvuru nolu markanın dava tarihinde henüz başvuru aşamasında olması, yargılama sırasında ise tescil edilmemiş olduğu gözetilerek (mevsimsiz açılan dava ) dava tarihi itibarıyla bu marka yönünden dava şartı bulunmadığı gözetilerek dava şartı yokluğundan davanın Reddine,
3- 427,60 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 368,30 TL harcın davacıdan tahsiline,
4- Red edilen Marka hakkına tecavüz, haksız rekabet talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5- kabul edilen marka hükümsüzlüğü istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- red edilen marka hükümsüzlüğü istemi yönünden (... nolu markanın hükümsüzlük istemi yönünden ) Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 56,30 TL başvuru harcı, 56,30 TL peşin harç 250 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 3.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.362,6 TL yargılama giderinin ½ sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinden olan 90 TL tebligat ve müzekkere masrafının ½ sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair karar davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İstanbul bölge adliye mahkemesi nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 14/05/2024
Katip
¸
Hakim
¸