T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/41 Esas
KARAR NO: 2024/144
DAVA: Endüstriyel Tasarım, Marka ve Eser sahipliğinden Kaynaklanan tecavüz
DAVA TARİHİ: 10/02/2023
KARAR TARİHİ: 15/05/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım, Marka ve Eser sahipliğinden Kaynaklanan tecavüz davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının tavukçuluk ekipmanları alanında faaliyet gösterdiğini, yurt içi ve yurt dışında ticaret yaptığını, ... sayılı tasarımların sahibi olduğunu, davalı tarafın ... no'lu tasarımları izinsiz olarak kullandığını, web sitesinde ve facebook sosyal medya hesabında aynı nitelikte tasarımlar bulunduğunu, tasarımlar karşılaştırıldığında aynı görsel özelliklere sahip olduğunun görüldüğünü, davacının ürün kataloğunda yer alan yem akış diyagramının aynısının davalı yanın web sitesinde kullanıldığını, FSEK'ten doğan haklarını ihlal ettiğini, davacının “...” markası altında ürünlerini piyasaya sürdüğünü, davalının da aynı “...” markasını kullanarak ürünlerini piyasaya sürdüğünü, bu fiillerin haksız rekabet oluşturduğunu belirtmiş ve; - Karşı tarafa tebligat yapılmaksızın, haksız rekabet teşkil eden fiil ve ürünlerin, bilirkişi marifetiyle, karşı tarafın adresinde keşif ve tespit yapılmasını, fotoğraflanarak kayıt altına alınmasını ve Davalının tespite konu ürünlerin üretimi, satış ve pazarlamasına dair ilgili belge ve faturaları bilirkişiye teslim etmesini, ... ile ... linkleri ile erişim sağlanan internet sitesinde bilirkişi marifetiyle tespit yapılmasını, haksız rekabet teşkil ettiği tespit edilen fiillerinin devamının önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmasına yönelik teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tecavüz ve haksız rekabet oluşturan ürünlerin üretiminde kullanılan kalıp, malzeme vb. ürünlere tedbir amaçlı el konulmasını, Davalının fiillerinin SMK, FSEK ve TTK düzenlemelerinden doğan davacı haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, durdurulmasını ve önlenmesini, Davacı haklarına ihlal eden ürünlerin masrafı Davalıdan karşılanmak üzere, Davalı tarafından üretilmesi, depolanması, dağıtılması, satılması, ithal edilmesi, pazarlanması ve her türlü ticaretinin durdurulmasını ve önlenmesini, Davacının tasarım hakkına ihlal ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, davacının anılan tasarım haklarını ihlal ve haksız rekabet teşkil eden ürün ve bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan kalıplara el konularak bunların imhasını, davacının anılan tasarım haklarını ihlal haksız rekabet teşkil eden ürün, iş evrakı, broşür, katalog vb. satış, pazarlama ve tanıtım materyalleri dahil ve bunlarla sınırlı olmamak üzere her türlü ticari kullanımının durdurulmasını, önlenmesini, davacının anılan tasarım haklarını ihlal haksız rekabet teşkil eden eden bu ürünlere ait görsellerin yer aldığı iş evrakı, broşür, katalog ve her türlü satış, pazarlama ve tanıtım materyallerine görüldükleri yerde el konularak bunların imhasını, Davacının uğradığı zarar miktarının belirlenebilmesi için, Davalı tarafından hukuka aykırı fiillere konu edilen ürünler ile ilgili ticari defter ve sair kayıtların ilgili yasal düzenlemeler uyarınca davalı tarafından mahkemeye sunulmasının istenmesini, Davalının daha önce satış yaptığı ticari alıcıların açık ad ve adreslerinin Davalı tarafından bildirilmesini ve ellerindeki ürünlerin masrafı Davalıdan alınmak suretiyle geri çağrılmasını, Davalının web sitesindeki ve ... linki ile erişilebilen sosyal medya hesabındaki ürün tanıtımlarına derhal son verilmesini, aksi halde Davalıya ait ... alan adlı internet sitesine erişimin engellemesini ve bu konuda ilgili kurumlara yazı yazılmasını, Dava sonucunda verilecek kararın, masrafları davalıya ait olmak üzere tirajı en yüksek 3 ulusal gazeteden birinde ilanını, Her türlü masraf ve ücretin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İddia edilen fiillerin İstanbul'da gerçekleşmediğini, mahkemenin yetkili olmadığını, davaya konu tasarımları üreten enjeksiyon makinasının davalı tarafından satıldığını, mevcut durumda üretilmediğini, taraflara ait tasarımlar arasında benzerlik söz konusu olmadığını, davanın kötü niyetli olduğunu, hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, tüketiciler açısından bir karışıklığın söz konusu olmadığını, davacı markasının işin içinde olan profesyonel kişilerce alındığını, ortalama bir tüketicinin markaları karıştırma ihtimalinin söz konusu olmadığını, söz konusu tasarımların anonim nitelikte olduğunu, davalının kötü niyeti olmadığını, davacının söz konusu marka sebebiyle haksız rekabet taleplerinin zaman aşımına uğramış olduğunu, dava sonucunu sağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalının ticari itibarının zedelendiğini, müşteri kaybına uğradığını belirtmiş ve; Mahkememizin yetkisizliğini ve dosyanın yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemelerine (Fikri Ve Sınai Haklar Mahkemesi Sıfatıyla) gönderilmesini, davacı tarafından istenen tedbir kararının reddini, Davanın reddini, arı zedelenen ve müşteri kaybeden davalı hakkında maddi ve manevi tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 09/09/2023 tarihli raporlarında; Davalı tarafa ait facebook sosyal medya hesabında, internet sitesinde ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında davalı iş yerinde tespit edilen ürün tasarımlarının ve dosyaya sunulan ürün numunesinin davacı tarafa ait ... no'lu tasarımların koruma kapsamında olduğu, Davacının ...no'lu ürün versiyonunu veya bu versiyonu oluşturmaya yarayan (5) ve (6) no'lu tasarımların koruma kapsamında kalan ürün tasarımlarının görülmediği, Davacı adına tescilli ... no'lu tasarımların benzerinin tasarım sahibinin izni olmaksızın piyasaya sunulması ve satılması nedeniyle SMK 81/1-a maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, tasarım hakkı sahibinin SMK 149/1 maddesi kapsamındaki talepleri ileri sürebileceği, TIK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı, Davalı tarafın ... internet sitesinde yer alan diyagramın davacıya ait “...” ile birebir aynı olduğu olduğu, davalı tarafın bu çizime kendisine ait internet sitesinde yer vermesinin FSEK madde 24'de yer alan “Bir eserden, (...) (1) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.” hükmünü ihlal ettiği, Davacı tarafın dava konusu ... “...” adı ile tanıttığı ve satışa sunduğu, “...” ibaresinin TTK kapsamında haksız rekabet hükümleri uyarınca koruma altında olduğu, davalı tarafın dava konusu “...” markasını sipariş formunda aynen kullanmasının tüketici gözünde davacı ile davalılar arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği, son tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunması karşısında davalı kullanımlarının TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı görüş ve kanaatlerine varmışlardır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; dava dilekçesi içeriğine göre; Davacının ... sayılı tasarım tescilinden ve FSEK düzenlemelerinden doğan haklarına tecavüz ve Davacıya ait “...” markasının ve tescilsiz tasarımlarının Davalı tarafından izinsiz olarak kullanılması dahil olmak haksız rekabet teşkil ettiği tespit edilen fiillerin devamının önlenmesi için gerekli önlemlerin alınmasına yönelik teminatsız olarak dava sonuçlanıncaya kadar uygulanmak üzere, acele olarak, ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile tecavüz ve haksız rekabet oluşturan ürünlerin üretiminde kullanılan kalıp, malzeme vb. ürünlere tedbir amaçlı el konulması, Davalının fiillerinin SMK, FSEK ve TTK düzenlemelerinden doğan davacı haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, Davacı haklarına ihlal eden ürünlerin masrafı Davalıdan karşılanmak üzere, Davalı tarafından üretilmesi, depolanması, dağıtılması, satılması, ithal edilmesi, pazarlanması ve her türlü ticaretinin durdurulması ve önlenmesine, Davacının tasarım hakkına ihlal ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması, Davacının uğradığı zarar miktarının belirlenebilmesi için, davalı tarafından hukuka aykırı fiillere konu edilen ürünler ile ilgili ticari defter ve sair kayıtların ilgili yasal düzenlemeler uyarınca davalı tarafından mahkemeye sunulmasının istenmesi, Davalının daha önce satış yaptığı ticari alıcıların açık ad ve adreslerinin Davalı tarafından bildirilmesine ve ellerindeki ürünlerin masrafı Davalıdan alınmak suretiyle geri çağrılmasına, Davalının websitesindeki ve ... linke ile erişilebilen sosyal medya hesabındaki ürün tanıtımlarına derhal son verilmesine, aksi halde Davalıya ait ... alan adlı internet sitesine erişimin engellemesine ve bu konuda ilgili kurumlara yazı yazılmasına, Dava sonucunda verilecek kararın, masrafları davalıya ait olmak üzere tirajı en yüksek 3 ulusal gazeteden birinde ilanı, kapsamında açıldığı tespit edildi.
TASARIM HAKKI KAPSAMINDA İKAME EDİLEN DAVAYA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME;
SMK 59/1 maddesi “Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir.
Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz.” Tasarım, SMK 55/1 maddesinde tanımlandığı üzere ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.
Koruma ile elde edilen tasarım hakkı, sahibine izni olmaksızın başka kişilerce tasarımın ticari amaçla kullanımını engelleme yetkisi vermektedir.
SMK 81/1-a maddesinde “Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak.” fiilleri tasarım hakkına tecavüz olarak sayılmıştır.
Tescilli tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim arasında belirgin farklılık yoksa tecavüzün varlığına hükmedilmesi gerekmektedir. Kıyaslanan
tasarımların birbirleriyle benzer yanlarının bulunması yanında farklılıkları da içermesi mümkündür. Bu konuda tecavüzün tespitinde ölçü olarak genel görünümlerin kıyaslanması suretiyle sonuca varılması gerekmektedir. Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim ile diğer tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı izlenim arasında belirgin farklılık yoksa tasarım tecavüzü veya tasarım ihlali vardır. Bu tespit yapılırken farklılıklardan çok ortak özellikler esas alınır.
Bir tasarımda tasarımcının tasarımı geliştirme özgürlüğü ne kadar genişse o tasarımı koruma kapsamı da o kadar geniştir.
Somut olay yukarıda bahsi geçen yasal mevzuat açıklamaları muvacehesinde değerlendirildiğinde; Davalı tarafa ait facebook sosyal medya hesabında, internet sitesinde ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyası kapsamında davalı iş yerinde tespit edilen ürün tasarımlarının ve dosyaya sunulan ürün numunesinin davacı tarafa ait ...no'lu tasarımların koruma kapsamında olduğu,Davaya konu dosya kapsamına alınan 09/09/2023 tarihli bilirkişi raporunun 16. Sayfasında kapsamlı olarak açıklanan Şekil 4'de yer alan şematik ürün kullanım açıklaması içeriği incelendiğinde her ikisinde de yazılı ve görsel öğelerin yer aldığı görülmektedir. Şekil 4'de üstte yer alan şematik açıklama incelendiğinde kullanılan fotoğraf görsellerinin farklı oldukları görülse de, şematik olarak madde madde yapılan yazılı açıklamaların birbirleri ile birebir aynı oldukları görülmektedir.
Yapılan değerlendirme sonucunda davacı tarafa ait dosyaya sunulu katalogda yer alan açıklama ve figür ile davalı tarafın www.eleksan.net internet sitesinde yer alan açıklama ve figür kullanımlarının birbirleri ile aynı oldukları tespit edilmiştir.
Davalı yan her ne kadar aşamalarda ve rapora karşı sunmuş olduğu itiraz dilekçelerinde bir takım itirazlarda bulunmuş ise de, itirazlar mahkememizce tek tek incelenmiş olup, yapılan incelemede;
Davalı itirazında tavukçuluk sektöründeki sprial yemleme sistemleri hemen hemen benzer şekilde olduğunu ve tasarımlar arasında farklılıklar bulunduğunu ancak bu farklılıkların bilirkişi raporunda değerlendirmeye alınmadığını iddia etmiştir. Yapılan incelemede davalı yan her ne kadar davacı tasarımlarının anonim olduğunu iddia etmiş ise de, davalı yanın beyanlarının soyut içerikte kaldığı, somutlaştıramadığı, davacı tasarımlarına benzer dava dışı tasarımlarına ilişkin herhangi bir bilgi ve delil ibrazının da olmadığı, dosya kapsamına alınan 09.09.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda, davanın dayanağı olan ...sayılı tescil kapsamındaki tasarımlar... ile Davalının tecavüz mahsulü tasarımı, tasarımları oluşturan
yapısal özellikler bakımından şekil olarak incelenmek ve yazılı olarak açıklanmak suretiyle birim birim karşılaştırılmış, tasarımların benzer ve farklı unsurları belirtilerek sonuca varılmış olup, alınan raporda, Davalı tasarımlarının Davacıya ait tescil edilmiş tasarımlar ile benzer olduğu sonucuna ilişkin, “kıyaslanan ürünlerde kubbe kol sayılarının ve kubbe etek kısmında yer alan boşlukların farklı olduğu görülse de, bu öğelerin tek başlarına ürüne ayırt edici nitelik kazandırmadığı, tasarımlarda yer alan detay öğesi oldukları kanaatine varılmış, tasarımlarda yer alan diğer tüm tasarım öğelerinin birbirlerine ve tasarımın geneline göre olan ebat, konum ve form ilişkilerinin birbirleri ile benzer oldukları tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, davacı tarafa ait... no'lu tasarımlar ile davalı tarafa ait facebook sosyal medya hesabında, internet sitesinde ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin... D.İş sayılı dosyası kapsamında davalı iş yerinde tespit edilen ürün tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmiştir.” şeklindeki değerlendirme, tasarımların benzerliğinin tespitinde dikkate alınan kriterlere uygundur. Bilirkişi Heyeti, tasarımlarda farklı olarak görülen unsurların tasarımların genel görünümüne etki yapmadığı, ayırt edicilik katmadığı ve tasarımlar arasında belirgin farklılık bulunmadığını açıkça belirtmiştir.
Yukarıda yer alan açıklamalar ve dosya kapsamına sunulu usul ve yasaya uygun değerlendirme ve tespitler içeren 09/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ve dosya kapsamına sunulu ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Değişik iş sayılı dosyasında alınan 06/03/2023 tarihli bilirkişi raporları ile davacı adına tescilli ... no'lu tasarımların benzerinin tasarım sahibinin izni olmaksızın piyasaya sunulması ve satılması nedeniyle SMK 81/1-a maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, tasarım hakkı sahibinin SMK 149/1 maddesi kapsamındaki talepleri ileri sürebileceği, TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı net bir şekilde tespit edilmiş, anılı sebeplerle davacının yukarıda bilgileri yer alan tasarımlarına tecavüz eylemleri sebebiyle bahsi geçen eylemlerin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, bu cümleden olarak davacı haklarına ihlal eden ürünlerin masrafı Davalıdan karşılanmak üzere, davalı tarafından üretilmesi, depolanması, dağıtılması, satılması, ithal edilmesi, pazarlanması ve her türlü ticaretinin durdurulması ve önlenmesine, davacının tasarım hakkına ihlal ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması, bu amaçla, davacının anılan tasarım haklarını ihlal ve haksız rekabet teşkil eden ürünlere ( bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan kalıpların başka ürünlerin üretimi için de kullanılabileceği, salt bu ürüne ilişkin kullanıldığına ilişkin delil sunulmaması nedeniyle ürünü üretilmesinde kullanılan kalıpların hariç tutulmasına) el konulmasına, el konulanların hükmün kesinleşmesi ile birlikte imhasına dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
Dosya kapsamına alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere ... haricinde kalan tasarımlar yönünden'( 4,5ve 6) tasarımların bilirkişilerce görülemediği gibi dosya kapsamına alınan bizatihi davacı yanca sunulan usul ve yasaya uygun tespitler içeren delil tespiti raporunda da söz konusu tasarımların davalı tasarımları ile benzer olmadığı tespit edilmiş, davacı yanın delil tespiti raporuna yönelik gerek delil tespiti dosyasında gerek iş bu dava dosyasında bir itirazının bulunmaması sebebiyle davalı yönünden oluşan kazanılmış hak da nazara alınarak, ...no'lu tasarımlar haricinde kalan tasarımlar yönünden açılan davanın reddine dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
FSEK KAPSAMINDA İKAME EDİLEN DAVAYA İLİŞKİN DEĞERLENDİRME;
Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda eser kavramı, “Tanımlar” başlıklı 1/B maddesinde ifade edilmiştir. Buna göre eser, “Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini, ifade eder.” Bir fikri ürünün eser olarak kabul görmesi için iki unsurun varlığı gereklidir. Bunlardan ilki, sahibinin hususiyetini taşıması, ikincisi ise, kanunda sayılan eser türlerinden birine girmesi
gerekir. Bu eser türleri ise temel olarak, ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar ya da sinema eserlerinden biri olmalıdır. Buna göre kanun maddesi eser olma şartını iki unsura bağlamıştır.
1. Sahibinin Hususiyetini Taşıma: Bu özellik, eser sahibi eseri oluştururken kendi özel fikri çabasını esere yansıtması gerekliliğini ifade etmektedir. Bu ifade eserin özgünlüğü olarak da anlaşılabilir. Hiçbir özelliği olmayan, “sahibinin hususiyetini” taşımayan, bir tasarım FSEK kapsamında eser niteliğini taşımayacaktır.
2. FSEK’de Yer Alan Eser Sınıflarından Birine Ait Olması: Bir fikri ürünün eser olarak kabul görmesi için, esaslı unsur olan sahibinin hususiyetini taşıması yanında, eser olarak düşünülen ürünün Kanunun 2, 3, 4 ve 5’inci maddelerinde sayılan, ilim ve edebiyat eserleri, musiki eserleri, güzel sanat eserleri, sinema eserleri grubundan birine girmesi gerekmektedir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 4’ncü maddesi güzel sanat eserlerini estetik değere sahip olan ve göze hitap eden eserleri aşağıdaki 8 bent halinde sayarak kategorize etmiştir.
FSEK 4 üncü maddesinin 1 numaralı bendine göre, “Yağlı ve suluboya tablolar; her türlü resimler, desenler, pasteller, gravürler, güzel yazılar ve tezhipler, kazıma, oyma, kakma veya benzeri usullerle maden, taş, ağaç veya diğer maddelerle çizilen veya tespit edilen eserler, kaligrafi, serigrafiler” ile aynı Kanunu’nun 2 ila 8 numaralı bendine göre; “Heykeller, kabartmalar ve oymalar, mimarlık eserleri, el işleri ve küçük sanat eserleri, minyatürler ve süsleme sanatı ürünleri ile tekstil, moda tasarımları, fotoğrafik eserler ve slaytlar, grafik eserler, Karikatür eserleri ve her türlü tiplemeler” güzel sanat eserleri olarak kabul edilmiştir.
Dava konusu olay incelendiğinde, dosya kapsamına alınan usul ve yasaya uygun tespit ve değerlendirmeler ihtiva eden 09/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere; davacının ürünlerini tanıtmak amacıyla oluşturduğu ürün
katoloğunda yer alan “yem akış diyagramı”nı gösteren çizimin yemleme sisteminin nasıl çalıştığını göstermesi için dijital tekniklerle yemlik görselleri oluşturulduğu, çeşitli ok ve daireler ile anlatımın zengileştirilmeye çalışıldığı, davacı tarafın tanıtılan ürünün daha rahat anlaşılabilmesi adına çizim, görsel ve şemalarla kendi özel fikri emeğini yansıttığı, söz konusu çizimin FSEK madde 4/1-(6) bendi uyarınca “grafik eser” niteliğinde olduğu,
davalı tarafın www.eleksan.net internet sitesinde yer alan diyagramın davacıya ait “eser” ile birebir aynı olduğu olduğu, davalı tarafın bu çizime kendisine ait internet sitesinde yer vermesinin FSEK madde 24’de yer alan “Bir eserden, (...) (1) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.” hükmünü ihlal ettiği , mevcut ihlalin, eserin ticari hayatta kullanılması, eserin kullanılmasına bağlı olarak başkasına ait eserden haksız istifade etmek suretiyle haksız kazancın sağlanması sebebiyle aynı zamanda haksiz rekabet kapsamında olduğu ettiği anlaşılmakla davacı yanın eser sahipliğinden kaynaklanan tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesine, bu cümleden olarak " mahkememizce 05/04/2024 tarihli gerekçeli ara karar ile verilen "09/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile görselleri yer alacak şekilde tespit edildiği üzere Davalının www.eleksan.net internet sitesinde yer alan diyagramın kaldırılması için davalı yana 60 gün kesin süre verilmesine, kaldırılmaması halinde bahsi geçen internet sitesine erişimin engellenmesine karar verileceği ve bu hususta ilgili yere müzekkere yazılacağının ihtarına," şeklindeki ihtiyati tedbir kararının aynen devamına, davalının www.eleksan.net isimli web sitesindeki ve ...linki ile erişilebilen sosyal medya hesabındaki yukarıda bahsi geçen tasarım ve eser sahipliğinden kaynaklı haklara tecavüz niteliği taşıyan 09/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile de tespit edilen ürün tanıtımlarına, yukarıda kısa kararda geçen, "tasarım ve eser sahipliğinden kaynaklanan haklara yapılan tecavüzün durdurulması ve önlenmesi " kararı kapsamında son verilmesine, aksi halde www.eleksan.net internet sitesine erişimin engellenmesine karar verileceğine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
MARKA HAKKI KAPSAMINDA AÇILAN DAVAYA İLİŞKİN DEĞERLEDİRME
Davacı tarafın dosyaya sunulu kataloğu incelendiğinde, farklı ... için ..., ..., ..., ... gibi coğrafi yer adlarından oluşan farklı isimler kullandığı, davaya konu ürün tasarımları için “...” adını kullanmakta olduğu bu kelime ibaresi için ayrıca bir marka tescilinin bulunmadığı görülmüştür.
Marka, bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaretten oluşabilir. Bir coğrafi yer adının marka olarak kabul edilebilmesi için, coğrafi yer ile mal/hizmetler arasında ilgili tüketici kesiminin zihninde mevcut durumda bir bağlantının bulunmaması gerekmektedir. Davaya konu ürün...olup, “...” coğrafi yer adı ile “...” arasında herhangi bir bağlantının bulunmadığı, “...” ibaresinin ... için marka adı olarak kullanılabileceği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Davacı tarafın katalog ve internet sitesi incelendiğinde dava konusu ... “...” adı ile tanıttığı ve satışa sunduğu, “...” ibaresinin TTK kapsamında haksız rekabet hükümleri uyarınca koruma altında olduğu, davalı tarafa ait internet sitesi ve facebook sosyal medya hesabında bu kelime ibaresi görülmemekle birlikte, dosyaya sunulu davalıya ait olduğu belirtilen sipariş formunda “...” ibaresinin ürün model ismi olarak kullanılmakta olduğu, bu doğrultuda haksız rekabet açısından yapılan değerlendirmede;
Davacı tarafın dava konusu ... “...” adı ile tanıttığı ve satışa sunduğu, “...” ibaresinin TTK kapsamında haksız rekabet hükümleri uyarınca koruma altında olduğu, davalı tarafın dava konusu “...” markasını sipariş formunda aynen kullanmasının tüketici gözünde davacı ile davalılar arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği, son tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunması karşısında davalı kullanımlarının TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı anlaşıldığından bahsi geçen kullanımların haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile, söz konusu ihlalin haksız rekabet kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündeki açıklamalar kapsamında marka hakkına yapılan tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi ve sonuçların ortadan kaldırılması istemli davanın reddine, haksız rekabet kapsamında ele alınan söz konusu kullanımların tespiti, durdurulması ve önlenmesine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davacı yukarıda belirtili davaların yanında iş bu davaların feri mahiyetinde olan bir takım taleplerde bulunmuş olup, yapılan incelemede; davacının uğradığı zarar miktarının belirlenebilmesi için, Davalı tarafından hukuka aykırı fiillere konu edilen ürünler ile ilgili ticari defter ve sair kayıtların ilgili yasal düzenlemeler uyarınca davalı tarafından mahkemeye sunulmasının istenmesi talebi yönünden davacı yanın iş bu talepten vazgeçmesi sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, davalının daha önce satış yaptığı ticari alıcıların açık ad ve adreslerinin Davalı tarafından bildirilmesine ve ellerindeki ürünlerin masrafı Davalıdan alınmak suretiyle geri çağrılmasına ilişkin taleplerin ticari defter kayıtlarının incelenememiş olması sebebiyle REDDİNE, mahkememizce verilen kararın hükmün kesinleşmesi ile birlikte masrafları davalıya ait olmak üzere tirajı en yüksek 3 ulusal gazeteden birinde ilanına,09/09/2023 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına dair aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
Davalı her ne kadar 15/05/2024 tarihindeki duruşmada uzman raporu sunmak üzere süre verilmesini talep etmiş ise de, mahkememizce bir önceki celsenin de sözlü yargılama duruşması olarak icra edileceği ancak eksiklik olması sebebiyle 15/05/2024 tarihine ertelendiği, davacı vekiline 15/05/2024 tarihli duruşmada uzman raporu için süre verilmesinin sözlü yargılama duruşmasının 2. Defa ertelenmesine sebebiyet vereceği, bu durumun da usul ekonomisi ve yargıda hedef süre uygulamasına aykırılık teşkil edeceği ve yine davalı yanın yargılama süresi boyunca uzman raporu sunma imkanı olmasına rağmen uzman raporu sunmayıp, tahkikatın bitirildiği ve önceden sözlü yargılama olacağı belirlenen günde uzman raporu sunmak üzere süre istemesinin yargılamayı uzatmaya matuf bir talep olup, kaldı ki tahkikatın bitirilmesi ile birlikte artık dosyada yeni bir delil ibraz etme olanağı kalmamakta olup anılı sebeplerle davalı yanın bu yöndeki isteminin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce 05/04/2024 TARİHLİ ARA KARAR İLE VERİLEN İHTİYATİ TEDBİR KARARINA YÖNELİK TARAF VEKİLLERİNİN İTİRAZLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Mahkememizce verilen 05/04/2024 tarihli ihtiyati tedbire ilişkin ara kararın gerek dayanak noktaları gerek uygulanan teminat miktarı itibari ile somut olay ve dosya kapsamına uygun olması, gerek 05/04/2024 tarihli ara karar gerekçesi gerekse de iş bu davanın esası yönünden yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler ışığında ihtiyati tedbir kararında bir aykırılık bulunmaması sebebiyle ihtiyati tedbir kararının aynen devamına, ihtiyati tedbir kararına ilişkin taraf vekillerinin itirazının reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
-Mahkememizce 05/04/2024 tarihli ara karar ile verilen ihtiyati tedbir kararına yönelik taraf vekillerinin itirazlarının REDDİ ile, bahsi geçen ihtiyati tedbir karanın hüküm kesinleşinceye kadar aynen devamına,
- Davalı tarafa ait facebook sosyal medya hesabında, internet sitesinde ve ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında davalı iş yerinde tespit edilen ürün tasarımlarının ve dosyaya sunulan ürün numunesinin davacı tarafa ait ... no'lu tasarımların koruma kapsamında olduğu, davacı adına tescilli ... no'lu tasarımların benzerinin tasarım sahibinin izni olmaksızın piyasaya sunulması ve satılması nedeniyle SMK 81/1-a maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, tasarım hakkı sahibinin SMK 149/1 maddesi kapsamındaki talepleri ileri sürebileceği, TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı anlaşılmakla; davacının yukarıda bilgileri yer alan tasarımlarına tecavüz eylemleri sebebiyle bahsi geçen eylemlerin tasarım haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, durdurulmasına ve önlenmesine, bu cümleden olarak davacı haklarına ihlal eden ürünlerin masrafı Davalıdan karşılanmak üzere, davalı tarafından üretilmesi, depolanması, dağıtılması, satılması, ithal edilmesi, pazarlanması ve her türlü ticaretinin durdurulması ve önlenmesine, davacının tasarım hakkına ihlal ve haksız rekabetin neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılması, bu amaçla, davacının anılan tasarım haklarını ihlal ve haksız rekabet teşkil eden ürünlere ( bu ürünlerin üretilmesinde kullanılan kalıpların başka ürünlerin üretimi için de kullanılabileceği, salt bu ürüne ilişkin kullanıldığına ilişkin delil sunulmaması nedeniyle ürünü üretilmesinde kullanılan kalıpların hariç tutulmasına) el konulmasına, el konulanların hükmün kesinleşmesi ile birlikte imhasına, ... no'lu tasarımlar haricinde kalan tasarımlar yönünden açılan davanın reddine,
- Davalı tarafın ... internet sitesinde yer alan diyagramın davacıya ait “...” ile birebir aynı olduğu olduğu, davalı tarafın bu çizime kendisine ait internet sitesinde yer vermesinin FSEK madde 24’de yer alan “Bir eserden, (...) (1) doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.” hükmünü ihlal ettiği anlaşılmakla davacı yanın eser sahipliğinden kaynaklanan tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması ve önlenmesine, bu cümleden olarak " mahkememizce 05/04/2024 tarihli gerekçeli ara karar ile verilen "09/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile görselleri yer alacak şekilde tespit edildiği üzere Davalının www.eleksan.net internet sitesinde yer alan diyagramın kaldırılması için davalı yana 60 gün kesin süre verilmesine, kaldırılmaması halinde bahsi geçen internet sitesine erişimin engellenmesine karar verileceği ve bu hususta ilgili yere müzekkere yazılacağının ihtarına," şeklindeki ihtiyati tedbir kararının aynen devamına,
-Davalının ... isimli web sitesindeki ve ... linki ile erişilebilen sosyal medya hesabındaki yukarıda bahsi geçen tasarım ve eser sahipliğinden kaynaklı haklara tecavüz niteliği taşıyan 09/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ile de tespit edilen ürün tanıtımlarına, yukarıda kısa kararda geçen, "tasarım ve eser sahipliğinden kaynaklanan haklara yapılan tecavüzün durdurulması ve önlenmesi " kararı kapsamında son verilmesine, aksi halde www.eleksan.net internet sitesine erişimin engellenmesine karar verileceğine,
-Marka hakkına yapılan tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesine ilişkin açılan davanın REDDİNE
- Davacı tarafın dava konusu ... “...” adı ile tanıttığı ve satışa sunduğu, “...” ibaresinin TTK kapsamında haksız rekabet hükümleri uyarınca koruma altında olduğu, davalı tarafın dava konusu “...” markasını sipariş formunda aynen kullanmasının tüketici gözünde davacı ile davalılar arasında ticari ilişki var olduğu algısını yaratabileceği, son tüketici nezdinde karıştırılma ihtimalinin bulunması karşısında davalı kullanımlarının TTK 55/1-a-4 maddesi anlamında haksız rekabet oluşturacağı anlaşıldığından bahsi geçen kullanımların haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile söz konusu kullanımların durdurulması ve önlenmesine,
-Davacının uğradığı zarar miktarının belirlenebilmesi için, Davalı tarafından hukuka aykırı fiillere konu edilen ürünler ile ilgili ticari defter ve sair kayıtların ilgili yasal düzenlemeler uyarınca davalı tarafından mahkemeye sunulmasının istenmesi talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına,
-Davalının daha önce satış yaptığı ticari alıcıların açık ad ve adreslerinin Davalı tarafından bildirilmesine ve ellerindeki ürünlerin masrafı Davalıdan alınmak suretiyle geri çağrılmasına ilişkin taleplerin REDDİNE,
-Mahkememizce verilen kararın hükmün kesinleşmesi ile birlikte masrafları davalıya ait olmak üzere tirajı en yüksek 3 ulusal gazeteden birinde ilanına,
-09/09/2023 tarihli bilirkişi raporunun kararın eki sayılmasına,
2- Kabule konu kısım üzerinden davalıdan alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından davacıdan peşin alınan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 247,70 TL peşin harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, davalıdan alınması gereken karar ve ilam harcı tutarına mahsup edilen davacının yatırmış olduğu peşin harç tutarı olan 179,90 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Davacı tarafça iş bu dava dosyasında yapılan başvurma harcı, posta, müzekkere, tebligat ve bilirkişi ücretlerinden oluşan 6.470,90 TL ile delil tespiti dosyasında yapılan başvurma harcı, keşif harcı, yol ücreti, bilirkişi ücreti ve tebligat masraflarından oluşan 3.704,80 TL olmak üzere toplam 10.175,70 yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak; 2/3 oran nazara alınarak 6.783,80 TL olan kısmının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan 113,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak; 37,66 TL olan kısmının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan;
-Kabule konu tasarım hakkına dayalı SMK kapsamında ikame edilen dava yönünden maktu 25.500 TL,
-Kabule konu FSEK kapsamında ikame edilen eser hakkına dayalı olarak açılan dava yönünden maktu 25.500 TL,
-Kabule konu TTK kapsamında ikame edilen haksız rekabet istemli dava yönünden( haksız rekabete konu eylemler marka hakkına yapılan tecavüz, Fsek kapsamında açılan dava, tasarım hakkı kapsamında açılan dava başlıklarında ayrı ayrı değerlendirilmiştir.) maktu 25.500 TL olmak üzere 76.500 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davanın reddine yönelik olarak karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan;
-Redde konu tasarım hakkına dayalı SMK kapsamında ikame edilen dava yönünden maktu 25.500 TL
-Redde konu marka hakkına dayalı olarak ikame edilen dava yönünden maktu 25.500 TL olmak üzere toplam 51.000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Arta kalan gider ve delil avansının hükmün kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 15/05/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır