T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/308 Esas
KARAR NO: 2024/174
DAVA: Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 25/09/2019
KARAR TARİHİ: 26/06/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka İtibarının Kaybı Nedeniyle Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ... tescil ...nolu kıyafet/kostüm tasarımları ile gösteri etkinliklerinin davalı tarafından izinsiz ve hukuka aykırı ticari kazanç sağlanması nedeniyle 12200 USD karşılığı 69.000-TL yoksun kalınan 25.000-TL manevi 25.000-TL itibar tazminatı talebi ile açılan davada, Davacı şirketin “Lazer Sema Performansı” için özel tasarladığı kostümlerin, 15.10.2015 tarihinden itibaren 2015 06881 no ile tescil edildiğini, aynı şekilde tescilsiz olan sadece Davacı tarafından tasarlanan gösterilerinde taklit kostümler kullanılarak taklit edilerek SMK, TTK, TBK, kapsamında haksız kullanım, haksız ticaret ve haksız kazanç elde edildiğini, izinsiz kullanımlar nedeniyle Davacının gösteri günüde kostümlerinin kullanılamadığını ve Davacının ticari ve iş itibarını zedeleyici nitelikte olup zarar verildiğini, Davacı tarafından ...'da gerçekleştirilen “...” etkinliği için sunulan teklif içeriğinde yer alan etkinliklerden | tanesi dışında diğerlerinin Davalı ... firması tarafından taklit edilerek Davacı tasarım ve etkinliklerinin suistimal edildiğini, buna ilişkin 24.05.2019 tarihinde noter kanalıyla ihtar gönderildiğini, 28.06.2019 tarihinde arabuluculuk görüşmesi yapıldığını, ancak uzlaşma sağlanamadığını, kanundaki ilgili maddeler ve emsal yargıtay kararlarından doğan talep edilen itibari, manevi tazminat turarınını karşı taraf kullanımlarının önlenmesi amacıyla düşük tutulduğunu, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, tescilli kostüm ve gösterilerin taklidi nedeniyle 12200 USD karşılığı 69.000-TL yoksun kalınan 25.000-TL manevi 25.000-TL itibar tazminatın, fiili ödeme tarihindeki rayiç bedel üzerinden ticari faizi ile tahsilini, tazminata hükmedilmesini, tescillerin üçüncü kişiler tarafından kullanımını önlenmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin turistik gösteriler için düzenlenecek organizasyonların müşteri talep ve konusuna uygun şekilde konsept belirleme ve hizmet alıncak firmalara aracılık etmek olduğunu, lazer gösterisi yapmadıklarını, ancak müşteri talebi varsa aracı kurumdan hizmet olarak alındığını, yapılan işin yalnızca organizasyonun sağlanması ve tedarik aracılığı olduğunu, bu sebeple pasif husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, dava dilekçesinde bahsedilen lazer gösterisinin Davalı tarafından gerçekleştirilmediğini, dava dışı .. şirketi tarafından hizmetin sağlandığı firmaya davanın ihtarını talep ettiklerini, Davacının ispatla yükümlü olduğu benzerliğini iddia ettiği köstümlere ilişkin delil sunmadığını, firması tarafından yapılmadığını ve sanatçı istihdam edilmedi inin benzerinin kullanıldığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını, benzerliği kabul etmemekle birlikte davacı kostümlerinin kullanılmasına engel bir durum olmadığını, tazminat taleplerinin mesnetsiz ve haksız olduğunu ve reddinin gerektiğini, dava konusu unsurlar oluşmadığından, zarar ve kusur husunda davalı firma ile illiyet bağı bulunmadığını, bu sebeplerle davanın reddini, beyan ve talep etmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 24/06/2021 tarihli bilirkişi raporlarında; Davacı vekilinin 17/11/2020 tarihli dilekçesinde tazminat taleplerinin haksız rekabet göre talep ettiği bir tazminat olduğu, davacının dava dilekçesi eklerinin sunulması konulu dilekçe ekinde sunmuş, olduğu, müşteri tarafından kabul edilmeyen kalemleri gösterir excel tablosu ek5'te yer alan kabul edilmeyen tekliflerinin 1.750,00-8.750,00-500,00-1.200,00 USD, kabul edilen tekliflerin 2.600,00 USD olduğunun, kabul edilen teklif için sunulan fatura içeriğinde organizasyon bedeli yazdığı, davacının tarafından sunulan teklif ile faturanın sadece tutar kısmı ile illiyet bağının kurulduğu, dosya kapsamında davacının talepleri olan 12.200 USD zarar ettiğini destekleyecek belgeye rastlanılmadığı, Davacı tarafından Davalı taraf semazen gösterisinde kullanılan kostümlere ait olduğu iddiasıyla dosyaya sunulan fotoğraflardaki kostümler üzerinde yapılan incelemede (Resim 1) ile incelenen görsellerden, ... nosu ile gösterilen kostümde etekte kullanılan yansıtmalı aksesuarların,... tescil nolu tasarımda kullanıldığı gibi benzer şekilde olduğu, bu şekliyle kostümün etek detayının ve bütünsel görünümünde yarattığı genel izlenimde tescilli tasarımla karıştırılmaya sebebiyet verecek benzerliğin var olduğu, kanaatine varmışlardır, Dosya kapsamında sunulan belgelerden davacının talepleri olan tazminat hesap edilemediği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 28/03/2022 tarihli bilirkişi raporlarında; Kök raporda varılan kanaatlerini aynen korudukarını dosyaya sunulan delilerin tarihine ilişkin dosya kapsamında bir bilgiye rastlanmamış olup, dava dilekçesi ekinde sunulduğu beyan edilen delil cd'nin dosya kapsamında mevcut olmadığından incelenemediği, tüm bu sebeplerle dosyaya sunulan görsellerin delil niteliği taşıyıp taşımadığı hususunda değerlendirme yetkisinin Mahkemeye ait olduğu, yönden itirazlara ilişkin yapılan incelemede; Davacı vekilinin 17.11.2020 tarihli dilekçesinde tazminat taleplerinin haksız rekabet göre talep ettiği bir tazminat olduğu, davacının dava dilekçesi eklerinin sunulması konulu dilekçe ekinde sunmuş olduğu, müşteri tarafından kabul edilmeyen kalemleri gösterir exel tablosu ek5'te yer alan kabul edilmeyen tekliflerinin 1.750,00-8.750,00-500,00-1.200,00 USD, kabul edilen tekliflerin 2.600,00 USD olduğunun, kabul edilen teklif için sunulan fatura içeriğinde organizasyon bedeli yazdığı, davacı tarafından sunulan teklif ile faturanın sadece tutar kısmı ile illiyet bağının kurulduğu, dosya kapsamında davacının talepleri olan 12.200 USD zarar ettiğini yönünde excel 5 belgesi delil olarak kabul edilse dahi davacının talebinin satış hasılatı olduğu, bu hasılatı elde ederken davacının bir maliyete katlandığı bu maliyetinde davacının gelir tablosuna göre yoksun kaldığı karın 14.469,30-TL olduğu, yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ... ve ... 18/10/2022 tarihli bilirkişi raporlarında; Semazen giysilerine benzer kostümlerin aslına uygun olarak sema gösterileri (Kültür ve Turizm Bakanlığının da belirlemiş olduğu kriterler ve kurallar çerçevesinde) dışında ve özellikle turistik faaliyetler kapsamında yaygın olarak kullanıldığı, bu kostümlerin orijinallerinden küçük farklılıklar gösterdiği tespit edildiği, Davacı tarafa ait ...Tescil nolu kostümün standart semazen kostümünden farklı yanının etek uçlarında yer alan ve maytap vb. ışıklı aparatın takılabilmesine olanak sağlayan detaylar olduğu ve bu detayın aktif olarak kullanılması ile gösteri gerçekleştirildiği anlaşıldığı, TPE sayfasından alınan görsel ile Davacı tarafça dava dosyasına delil olarak sunulan (Ek-7) kostümler karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; dosya ekinde sunulan (Ek-7/1.sıradaki) görselde etek ucunda yer alan bu detaya ve kullanımına rastlanmadığı, iki giysi de halihazırdaki bilinen semazen kostümü ile benzerlik göstermekle birlikte, tescilli giysinin ayırt edici özelliği olarak tanımlanan bu detay açısından delil olarak sunulan giysi ile tescilli giysinin benzer olmadığı kanaatine varıldığı, Davacı tarafa ait ...tescil nolu kostüm tasarımı ile Görsel 8'de yer alan ve Davacı tarafça dava dosyasına Davalı tarafın gösteride kullandığı iddiası ile delil olarak sunulan ... nolu görseller karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; Lazer gösterisi ve bunu tamamlayan kostüm üzerindeki farklılık yaratan (semazen giysisinden farklı olarak) ayna kullanımı dikkate alınarak, ayna detaylarının yuvarlak yerine kare olmasına rağmen eteğin üzerini kaplayacak şekilde tasarlanmış olması nedeni ile (giysinin üst kısmında ilave bir ceket -semazen orijinal giysisinde bulunan deste-gül isimli yelek- bulunmasına rağmen) gösteri sırasında ortaya çıkacak görüntü ve oluşturulacak etki açısından bilgilendirilmiş tüketici üzerinde yaratacağı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep İle benzer olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır. ... (üst ve sol) Davalı tarafça dava dosyasında delil olarak sunulan kostüm görseli. (davalı taraf 13.11.2020 tarihli, 03.11.2020 tarihli ara karar gereği eksik delillerin bildirimi dilekçesi eki). (sağ) Davacı tarafa ait ...Tescil No'lu Kıyafet/Kostüm, TPE ekran görüntüsü. Davalı tarafın (kendilerine ait olarak veya kendi gösterilerinde kullanılan kostüm olarak) 13.11.2020 tarihli, 03.11.2020 tarihli ara karar gereği eksik delillerin bildirimi dilekçesi ekinde sunulan kostüm ile Davacı tarafa ait .... Tescil No'lu kostüm karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde (...); her iki giysinin de bilinen semazen giysisi ile benzerlik göstermekle birlikte, birbirinden farklı sayılabilecek özellikleri olduğunun görüldüğü, Her ne kadar iltibasın değerlendirilmesinde karşılaştırılan tasarımların farklılıklardan çok ortak yanların değerlendirilmesi esas alınsa da, tescilli ve tescilsiz giysinin ana esasını bilinen semazen giysisi oluşturduğundan ve tescilli giysinin ayırt edici yanının eteğinin üzerinin yuvarlak aynalarla kaplı bulunması olduğundan, değerlendirmenin bu ayırt edici olarak kabul edilen kısım esas alınarak yapılması uygun görüldüğü, Davalı tarafça delil olarak sunulan tescilsiz kostüm genel hatları ile semazen giysisine benzerliğinin yanısıra, üzerinde bir pelerin bulunması ve eteğin altında ayrıca bir kat daha etek olup bu eteğin etek uçları (dönme sırasında görünen kısımlar) hiç boşluk kalmayacak şekilde yan yana sıralı kare formda aynalarla kaplı bulunması özelliği ile standart semazen giysisinden ayrılmaktadır. Tescilli giysi; beyaz -kapamasız- bir üst, yuvarlak formda sıralı ayna kaplı dairesel formda etek ve bacakları saran (standart semazen giysisinde elifi olarak anılan) pantolondan oluşurken, tescilsiz giysi; kruvaze bir üst, koyu renkte kuşak ve dairesel formda etek, pelerin ve aynalı alt etekten oluşmaktadır. Tasarım açısından değerlendirildiğinde iki giysinin arasında genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile benzer olarak algılanmadıkları sonucuna varıldığı, Dava dosyası ve ekleri üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davacı yanın dava dilekçesinde tazminat taleplerinin haksız rekabet hükümlerine göre talep ettiği, davacı dava dilekçesinde sunmak üzere dava dosyası ekinde excel tablosu sunduğu, yapılan incelemeler neticesinde davalı tarafından kabul edilen fatura tutarının 2.600,00 USD olduğu, davacı yanın 1.750 USD, 8.750 USD, 500 USD ve 1.200 USD tutarların müşteri tarafından kabul edilmediği ve ayrıca kabul edilen teklif için sunulan fatura açıklamasının organizasyon tutarı yazdığı, davacının tarafından sunulan teklif ile faturanın sadece tutar kısmı ile illiyet bağının kurulduğu, dava dosyasında yapılan incelemeler neticesinde bahsi geçen 12.200 USD değerinde bir alacağın var olduğuna ilişkin tespit yapılmadığı, Davacı tarafa ait ... tescil nolu tasarım için yapılan TPE araştırması sonucunda, ...Ltd. Şti'nin 6 adet tasarım için “Kıyafet/Kostüm (Düğün, Eğlence, Gösteri Amaçlı kullanım için)” açıklaması ile kostüm tasarımı tescil sahibi bulunduğu, bunlardan iki tanesinin ... kodlu semazen giysi tasarımları olduğu, (tescil sayfasında gösteri, lazer sema gösterisi vb. açıklama yapılmadığı ve gösterinin tesciline ilişkin bir ifadenin yer almadığı) tescilin yalnızca kostümlere ait olduğu, Tasarım tescili detayında kostüm üzerinde kullanılan (ayna vb.) veya kostüm ile birlikte kullanılması zorunlu olan (lazer kullanımı) herhangi bir detay bilgisine yer verilmediğinden ayırt edici yanın tanımlanmadığı, Dava dosyasında CD ve video görüntüleri bulunmayıp, değerlendirmelerin taraflarca delil olarak sunulan görseller üzerinden yapıldığı, görsellerin tecavüze ilişkin karşılaştırma ve değerlendirme yapmaya yeterli olduğu, ancak Davacı tarafça sunulan (Ek-7) görsellerin tamamının bahse konu gösteride Davalı tarafından kullanıldığı iddiasında mı bulunulduğu, yoksa ilk 2 giysi görselinin tescilli giysilere (...) ait görseller olarak sunulmuş olup, ... giysi (... sıradaki görseller) ile karşılaştırılmasının mi istendiği tam olarak anlaşılamadığından dilekçe ifadeleri de göz önünde bulundurularak 3 adet giysinin tamamının tescilli giysiler ile karşılaştırmasının yapılmasına gerek duyulduğu ve değerlendirmenin bu şekilde yapıldığı, İhbar olunan tarafça talep edilen, tasarıma tecavüz teşkil eden kostümlerin davalı tarafın sunduğu görsel fotoğraflar mı yoksa davacı tarafın sunduğu görsel fotoğraflarının olduğu hususunun açıklığa kavuşturulması konusunda davalı ve davacı tarafın hali hazırdaki beyanları dışında ayrıca bir delil bulunmadığı, bu nedenle heyetimizce iki durumda da neticenin ne olabileceğine ilişkin değerlendirme yapıldığı, Davacı tarafça delil dosyasında sunulan (Ek-7) görseldeki kostümlerin (3 adet) Davalı tarafça kullanıldığı (kullanılmasına olanak sunduğu) iddia edilmekte olup, takdir yüksek mahkemenizde olmak üzere, hal böyle ise; “1. görsel olarak sunulan (1. giysi) giysinin 2015 06881 (5.1.) Tescil No'lu giysi ile karşılaştırıldığında; İki giysinin de halihazırdaki bilinen semazen kostümü ile benzerlik göstermekle birlikte, tescilli giysinin ayırt edici özelliği olarak göze çarpan, etek ucunda ışık saçan maytap vb. unsurların takılabileceği detayların bulunması ve gösteri sırasında bu tedayların aktif olarak kullanılması açısından bakıldığında, delil olarak sunulan ve gösteride davalı tarafça kullanıldığı (kullanılmasına olanak sunulduğu) iddia edilen giyside bu detayların bulunmadığı böylelikle iki kostüm arasında genel izlenimde farklılıklar bulunduğu ve bu nedenle benzer olarak algılanmadıkları, ... sırada görselleri bulunan (2. giysi) kostüm ile Davacı tarafa ait ...Tescil No'lu Kıyafet/Kostüm karşılaştırıldığında; tasarımların birebir aynı oldukları,...sıradaki görseller (... giysi) ile Davacı tarafa ait .. Tescil No'lu Kıyafet/Kostüm karşılaştırıldığında; gösteri sırasında ortaya çıkacak görüntü ve oluşturulacak etki açısından bilgilendirilmiş tüketici üzerinde yaratacağı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları * Davalı tarafça (hem davalı taraf hem de ihbar olunan taraf) , Davacı tarafından dosyaya delil olarak sunulan görsellerin (Ek-7) dava konusu lazer gösterisine (22.11.2018 tarihinde ...- “..." etkinliği) ait olmadığı, gösteride yalnızca kendileri tarafından delil olarak sunulan giysinin kullanılmış olduğu iddia edilmekte olup, takdir yüksek mahkemenizde olmak üzere, hal böyle ise; Davalı tarafından sunulan tescilsiz giysisinin Davacı tarafa ait tescilli tasarımına iltibas oluşturacak nitelikte olmadığı, Dava dosyasındaki Davacı taraf beyanlarında; tescilli giysilerin lazer ışıkları ile birlikte kullanımının aynı zamanda gösterinin de tasarımı anlamına geldiği, Davacının tasarlamış olduğu giysinin lazer kullanımı ile birlikte (... u ile beraber) ...olarak adlandırıldığı, Tescilsiz olan ancak sadece davacı şirket tarafından tasarlanan gösterilerin de kanunda koruma altına alındığı ifade etmekle birlikte dava dosyasında bu durumu ve ya aksini ispatlayıcı deliller bulunmadığı, Tazminat yönünden; dosya kapsamında sunulan bilgi ve belgelerden davacının talepleri olan tazminat hesabı yapılamadığı, görüş ve kaatine varmışlardır.
Bilirkişiler ..., ...ve ...28/04/2023 tarihli bilirkişi raporlarında; Davacı ve Davalı tarafların iddialarını ispat yükümlülüklerini yerine getirme konusunda eksiklikleri bulunduğu, her iki tarafın da ısrarlı itirazlarına karşın dava konusu gösteride kullanılan tasarım/kostümün açıkça ortaya konması konusunda yeterli kanıtı sunmadıklarını, dava dosyası kapsamında taraflarca sunulmuş olan mevcut delillerin incelemesinin yapılmasının ve değerlendirme sonuçlarının takdirinin Mahkemeye bırakılmasının uygun bulunduğu, Davaya konu olan Davacı ... Ltd. Şti'ne ait... nolu tasarımlar için 15.10.2015 tarihinde Endüstriyel Tasarım çoklu başvurusunun yapıldığı ve... tarihli ... numaralı bültende yayınlandığına dair tescil kaydı bulunduğu, Tasarımların ETTB Çoklu Kıyafet/Kostüm (Düğün, Eğlence, Gösteri Amaçlı kullanım için) ...Locarno sınıfında tescilli ve SMK kapsamında koruma altında olduğu, Davacı tarafa ait ... tescil nolu tasarım için yapılan TPE araştırması sonucunda, tescil sayfasında gösteri, lazer sema gösterisi vb. Açıklama yapılmadığı ve gösterinin tesciline ilişkin bir ifadenin yer almadığı, tescilin yalnızca kostümlere ait olduğu, Davacı tarafça, Davalı tarafından kullanıldığı ve Davacı tarafın tescilli kostüm/tasarımının taklidi olduğu iddiasında bulunulan kostüm ile Davacı tarafa ait .. tescil nolu tasarım karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde; gösteri sırasında ortaya çıkacak görüntü ve oluşturulacak etki açısından bilgilendirilmiş tüketici üzerinde yaratacağı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ve Davalı tarafından kullanımı durumunda iltibasın söz konusu olduğu, ancak Davacı tarafın tescilli tasarımına iltibası bulunduğu değerlendirilen bu kostümü kullanmış olduğu iddiasına Davalı tarafın itirazı bulunduğu, Davacı tarafın da bu itirazı bertaraf edecek bir kanıtı dosyaya sunmamış olduğu, Davalı tarafın kendilerince kullanılan kostüm olarak delil dosyasında sunduğu kostümün Davacı tarafın ... tescil nolu tasarımı ile karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde; tasarım açısından iki giysinin arasında genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile benzer olarak algılanmadıkları, Davacı tarafın Davalı tarafça dosyaya sunulan bu tasarımın dava kapsamında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesini gereksiz bulduğu, Davalı tarafın da bu itirazı bertaraf edecek bir kanıtı dosyaya sunmamış olduğu, İtibar tazminatı bakımından; Dava dosyasında delil olarak sunulan bilgi, belge ve görsellerin Tasarım/Kostümlerin nitelik olarak değerlendirilmesi, malzeme, aksesuar ve dikim kalitesi yönünden birbirlerinden üstünlüklerinin bulunup bulunmadığının tespiti ve bu yolla itibarı zedeleyici bir durumun oluşup oluşmadığının belirlenmesi için yetersiz olduğu, Ek raporda bulunan Mali inceleme bölümündeki tespit neticesine değiştirecek bilgi/belge tespit edilmediğinden veya tarafımıza sunulmadığından, kök rapordaki tespitlerinde mali inceleme açısından değişiklik yapılmadığı ve tazminat hesaplamasına ilişkin tespit bulunmadığı kanaat ve sonucuna varmışlardır.
Bilirkişiler...,...ve ... 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporlarında; Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ...numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ... numaralı görsel arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ... numaralı görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ... numaralı görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili Davalı tarafından sunulan ve kendisine ait olduğu iddia edilen görsel arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen Kıyafet/Kostüm görsellerinin davalıya ait olup olmadığının değerlendirmesinin heyetimiz uzmanlık alanı dışında olduğu, Mali İnceleme neticesinde; Sunulan excel dokümanın delil niteliği bulunmadığı, Zarara yönelik iptal siparişin işbu excel üzerinden ispatının mümkün olamayacağı, Tazminata hükmedilmesi halinde, sipariş iptalinden dolayı haksız rekabet hükümleri çerçevesinde dava tarihi itibariyle 14.523,71 TL karşılığı 2.560 USD hesaplama yapılabileceği, sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalık; Davacının ...nolu endüstriyel tasarım belgesi sahibi olduğu, endüstriyel tasarım belgesinin... kodlu kıyafet kodlarıyla tescilli olduğu, davalı tarafından davacıya ait endüstriyel tasarımın izinsiz olarak kullanıldığı, ticari amaçla kullanılması nedeniyle haksız ticari kazanç elde ettiği bu kapsamda 12200 USD (69.000 TL) yoksun kalınan kazancın fiili ödeme tarihindeki raYiç bedel üzerinden davalıdan tahsili, itibar zedelenmesi nedeniyle 25.000 TL itibar tazminatına hükmedilmesi, yine 25.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsili kapsamında açıldığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; davaya konu olan davacıya ait ... nolu tasarımlar için 15.10.2015 tarihinde Endüstriyel Tasarım çoklu başvurusunun yapıldığı ve tasarımların tescilli ve SMK kapsamında koruma altında olduğu, Davacı tarafa ait ... tescil nolu tasarım için yapılan TPE araştırması sonucunda, tescil sayfasında gösteri, lazer sema gösterisi vb. Açıklama yapılmadığı ve gösterinin tesciline ilişkin bir ifadenin yer almadığı, tescilin yalnızca kostümlere ait olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dava konusu yönünden gerekli tetkik ve incelemenin yapılması amacıyla bilirkişi incelemesi yapılmış, dosya kapsamına alınan ilk iki heyet raporlarının bir takım çelişkiler barındırdığı mevcut hali ile dosyanın hükme bağlanmasının usul yönünden verilecek kararı sakat hale getireceği anlaşılmakla çelişkilerin giderilmesi taraf vekillerinin itirazlarının değerlendirilmesi ve yine tarafların müphem olduğunu belirttiği kavram kargaşası olarak nitelendirilen hususların da titizlikle incelenmesi ve sonuç olarak denetime ve dosya kapsamına elverişli rapor tanzim edilmesi için, daha önce dosya kapsamında görev yapmayan, mahkememizce res’en seçilen 3 kişilik BİLİRKİŞİ heyetine (ETB uzman bilirkişi, Kostüm sektöründen sektör bilirkişi, Mali bilirkişi) tevdi edilmesine karar verilmiş, en son görev yapan ...,... ve ... imzalı 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporlarında; "Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen 1 numaralı görsel arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ...numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ... numaralı görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ... numaralı görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili Davalı tarafından sunulan ve kendisine ait olduğu iddia edilen görsel arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen Kıyafet/Kostüm görsellerinin davalıya ait olup olmadığının değerlendirmesinin heyetimiz uzmanlık alanı dışında olduğu, Mali İnceleme neticesinde; Sunulan excel dokümanın delil niteliği bulunmadığı, Zarara yönelik iptal siparişin işbu excel üzerinden ispatının mümkün olamayacağı, Tazminata hükmedilmesi halinde, sipariş iptalinden dolayı haksız rekabet hükümleri çerçevesinde dava tarihi itibariyle 14.523,71 TL karşılığı 2.560 USD hesaplama yapılabileceği" sonuç ve kanaatine varmışlardır.
Dosya kapsamına alınan 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmiş, tasarım hukuku kapsamında usul ve yasaya uygun inceleme yapılarak, hüküm kurmaya elverişli rapor tanzim edilmiştir.
Yapılan tespit ile davacı tarafa ait 15.10.2015 başvuru tarihli ... numaralı tasarım tescili ile Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen ...numaralı görseller arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, haricinde kalanlar( davacının, davalı yana ait olduğunu iddia ettiği görsellerden ... numaralı olanlar hariç) yönünden herhangi bir benzerlik bulunmadığı tespit edildiği gibi, haricende kalan kostümlerin davalı yana ait olmadığı yönünde davalı yanın itirazı mevcut olup, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ve yapılan incelemede bahsi geçen görsellerin davalı yana aidiyetine yönelik sunulu bir delil bulunmadığı, bu durumda davalı yana ait olduğu iddia olunan ... numaralı görseller haricinde kalan davacının tecavüz kapsamında olduğu belirttiği kostümler yönünden benzerlik bulunmadığı gibi bu kostümlerin davalı yana ait olduğunun davacı yanca da ispatlanamadığı ve yine dosya kapsamına alınan 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı davacı yanın dosya kapsamına alınan bilirkişi raporundaki ... numaralı görseller haricinde kalan görsellerin davacının tescilli tasarımlarından farklı olduğu yönündeki tespitlere ilişkin somut bir itirazının da bulunmadığı bu durumda ...numaralı görseller haricinde kalan görseller yönünden tasarımların farklı olduğu noktasında davalı taraf lehine kazanılmış hakkın oluştuğu bu durumda tasarım hakkına tecavüz kapsamında değerlendirme yapılabilecek mahiyette sadece ile ...numaralı görsellerin kaldığı, dosya kapsamına alınan 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun ... Sayfasında bahsi geçen ... numaralı görsellerin ... numaralı tasarım tescili ile benzerliğin bulunduğu yönünde tespitler de bulunulmuş olup davalı şirketin ... numaralı görsellerin dava konusu gösteride kullanıldığı yönünde 20/05/2024 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ile ikrarının mevcut olduğu, bilirkişi raporunun ... Sayfasında da görüldüğü üzere 2 ve 3 numaralı görsellerin aynı görseller olduğu, bu durumda ... numaralı görseller yönünden tasarım hakkına tecavüzün sabit hale geldiği, dosya kapsamına gerek 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporu gerekse de bir önceki 18/10/2022 tarihli bilirkişi kök raporlarından da açıkça tespit edildiği üzere; Davalı tarafa ait olduğu iddia edilen...numaralı görsellerin davacının tescilli tasarımı ile bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, davalı taraf her ne kadar rapora itiraz dilekçesinde en son alınan iki rapor arasında çelişki bulunduğunu beyan etse de esasen ilk iki raporda çelişkinin mevcut olduğu, son alınan 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile ilk iki bilirkişi raporundaki çelişkilerin giderildiği ve yine son iki bilirkişi raporunda da davacı yanın, davalı yanca kullanıldığı iddia olunan ... numaralı görsel yönünden net bir şekilde benzerliğin bulunduğu belirlenmiş olup, davalı yanın çelişki yönündeki itirazları yerinde görülmemiştir.
Yukarıda da tespit edildiği üzere dosya kapsamına alınan 08.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda bahsi geçen davalıya ait olduğu iddia olunan... numaralı görselin davalıya ait olduğu,... numaralı görsellerin davacıya ait tescilli tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmiş, anılı sebeplerle maddi, manevi ve itibar tazminatı istemleri iş bu görsel nazara alınarak değerlendirilmiştir.
Davacı tarafın itibarının zedelendiğinden bahisle tazminat talep etmesi soyut ifadelere dayalı olup davacının itibarının ne suretle zedelendiği ve ne gibi zarara sebebiyet verdiğine ilişkin açıklayıcı beyanda bulunmadığı gibi dosyaya bunu ispatlar somut delil de sunmamıştır.
Bilirkişi raporunda itibar tazminatı bakımından, dava dosyasında delil olarak sunulan bilgi, belge ve görsellerin tasarım/kostümlerin nitelik olarak değerlendirilmesi, malzeme, aksesuar ve dikim kalitesi yönünden birbirlerinden üstünlüklerinin bulunup bulunmadığının tespiti ve bu yolla itibarı zedeleyici bir durumun oluşup oluşmadığının belirlenmesi için yetersiz olduğu değerlendirilmiş olup buna göre dosyaya sunulan delillerin bu yönde inceleme yapılmasına imkan tanımadığı açık olup, anılı sebeplerle itibar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Her ne kadar davacı taraf müşteriye sunduğu organizasyon paketinden tek kalem iş olan ve ederi 2.600 USD olan iş dışında, diğer kalem işlerin müşteri tarafından kabul edilmemesinin tek nedenin organizasyon paketi içinde bulunan semazen gösterisinin davalı tarafından kopyalanmış olduğunu iddia ederek bundan doğan zararının 12.200 USD olduğunu beyan etmiş ise de; dosya kapsamında davacının talep ettiği 12.200 USD zarar ettiğini ispatlayacak belge bulunmadığı, davacının iş bu yöndeki iddiasına dayanak gösterdiği tek belge dosyaya sunulan Excel tablosu olduğu, davacının teklifi üzerinden bir anlaşma yapılarak başkaca firmalara bu gösterilerini sunduğunu ispat edecek bir delil bulunmadığı oluşan zararın, hangi hizmete kıyasla oluştuğunun bir ispatı da olmadığı müşteri tarafından kabul edilmeyen kalemleri gösterir Excel tablosu, 12.200 USD olduğu iddia edilen zararın davacının tasarım hakkına tecavüz eylemi nedeniyle meydana geldiğini ortaya koymaktan uzak olduğu, kaldı ki; bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davacının siparişinin iptal olması hususunda resmi kayıtlar üzerinden doğrulama yapılamadığı, dosyaya sunulan excel dökümanının da delil mahiyeti bulunmadığı zira, bilirkişi raporunda da "sunulan excel belgesinin delil mahiyeti olmadığı, her zaman hazırlanabilir mahiyette olduğu, kaşe, imza, kabul, ret şerhi vs bilgilerini içermediği" tespit edildiği, bu haliyle davacı tarafın dosyaya sunduğu excel listesinin davacının iddiasını ispata yeterli bir delil olarak kabul edilemeyeceği tartışmasız olup nitekim davacının tek taraflı olarak dosyaya sunduğu ve bağlayıcılığı olmayan "fatura" ve "excel tablosu"sunun ispat noktasında yeterli olmadığı 18/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edilmiş olup zararın meydana geldiğine dair bir tespitte bulunulamadığından hesaplama yapılamadığı diğer yandan; davacı yanın dosyaya sunduğu faturanın da bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere; "yer - mekan- zaman- içerik bilgisi- bulunmayan" yalnızca " organizasyon bedeli" açıklamasını içeren söz konusu fatura dava konusu edilen gösterilerin içeriğini açıklar nitelikte olmadığı bu yönü ile iş bu fatura ispatta yeterli olmadığı, bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere; teklifin USD üzerinden hazırlanmasına rağmen söz konusu faturanın USD değil de EURO cinsinden olması da iş bu faturanın çelişkili olduğunu göstermekte olup bu yönüyle de davacının sunmuş olduğu fatura delilinin hükme esas alınması mümkün görülmemiştir.
Davacı tarafça dosyaya sunulan fatura içeriğinde dava konusu edilen gösterilere ve içeriklere yer verilmeden yalnızca "organizasyon bedeli" açıklaması yer almaktadır. Dosyaya sunulan bu faturada, davacı tarafından sunulan teklif ile faturanın sadece tutar kısmı ile illiyet kurulabilmekte ise de; faturada yazılı rakam davanın esasına ve dava konusu edilen gösterilerin içeriğine dair herhangi bir hususu açıklar nitelikte değildir. Bu sebeple ispat noktasında yetersiz olup dosya kapsamına alınan 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ile excel dokümanının delil niteliğinin bulunmadığı, zarara yönelik iptal siparişin iş bu excel üzerinden ispatının mümkün olamayacağı ancak tazminata hükmedilmesi halinde sipariş iptalinden dolayı haksız rekabet hükümleri çerçevesinde dava tarihi itibariyle 14.523,71 TL karşılığı 2.560 USD hesaplama yapılabileceği neticesine varılmışsa da yukarıda detaylı şekilde belirtilen sebepler gereğince yoksun kalınan kazanç(maddi tazminat) isteminin reddine karar verilmiştir.
Yukarıda da tespit edildiği üzere; 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun 18. Sayfasında yer alan davalı yana ait olduğu iddia olunan görsellerin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları tespit edilmiş, söz konusu tasarım hakkı tecavüzü sebebiyle maddi ve itibar tazminatı için koşullar oluşmamış ise de; tasarım hakkına tecavüzün husule gelmesi durumunda maddi zararın mevcut olup olmadığına bakılmaksızın manevi tazminata hükmolunabileceği, tasarım hakkına yönelik tecavüz sebebiyle davacı yanın maddi zararı (yoksun kalınan kazancı) tespit edilememiş ise de, maddi zarardan bağımsız olarak davacı yanın tasarımın izinsiz bir şekilde kullanılması hasebiyle manevi zararın mevcut olduğu, manevi zarara sebebiyet veren 2 ve 3 numaralı görselde yer alan kostümün aynı kostüm olduğu, zarara sebebiyet veren kostümün 1 adet olması, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, tecavüzün gerçekleşme şekli ve dosyaya yansıyan tüm deliller nazara alındığında 7.500 TL manevi tazminat uygun görülmüş, söz konusu gösterinin ihbar olunan tarafından yapıldığı anlaşılıyor ise de, davalı yanın da ikrar ettiği üzere söz konusu gösteriye ilişkin aracılık ve organizasyonun işlemlerinin davalı yanca yapılması hasebiyle davalı yanın husumet itirazının yerinde olmadığı iş bu sebeple takdir edilen manevi tazminattan sorumlu olduğu değerlendirilmiş, anılı sebeplerle aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;
-Maddi tazminat istemli talebin reddine
-İtibar tazminat isteminin reddine
-Manevi tazminat isteminin kısmen kabul kısmen reddi ile 7.500,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazla tazminat isteminin reddine,
-İhbar olunan şirketin taraf sıfatı bulunmadığından hakkında olumlu veyahut olumsuz hüküm kurulmasına yer olmadığına,
-Davalı tarafın husumet itirazının reddine,
2-Davanın kabulüne konu değer üzerinden davalı yandan alınması gerekli 512,32 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 2.032,23 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatan 1.519,91 TL harcın talebi halinde davacıya iadesine, davalı yandan alınması gerekip davacının yatırdığı peşin harca mahsup edilen 512,32 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı, posta, tebligat ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 17.063,20 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazar alınarak; 1.075, 40 TL olan kısmının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan 100,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazar alınarak; 93,70 TL olan kısmının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihideki tarife gereğince hesaplanan 7.500 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan; yoksun kalınan kazanç( maddi tazminat) istemli dava yönünden 25.500 TL, itibar tazminatı yönünden( bu yöndeki dava değeri nazara alınarak) 25.000 TL, manevi tazminat istemli dava yönünden( AAÜT 10/2. Maddesi gereğince) 7.500 TL olmak üzere toplam 58.000 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Arta kalan gider ve delil avansının hükmün kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.26/06/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır