T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/292 Esas
KARAR NO : 2025/83
DAVA : Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ : 14/09/2021
KARAR TARİHİ : 16/04/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ..., ... ilinde öğretmen olup, ilkokul düzeyinde sınıf öğretmenliği yapmakta olduğunu, yayınlar hazırlamakta ve içerik sağlamakta olduğunu, Davalı ... şirketi, ... adresli internet sitesinden ve ... isimli video oynatma sitesi üzerinden video yöntemi ile eğitim veren bir şirket olduğunu, 2020 yılı başlarında, dünyada yaşanan pandemi etkisiyle ülkemizde de örgün eğitimin uzaktan online eğitime döndüğü süreçte, davalı şirketin eğitim koordinatörünün teklifi üzerine, ...müfredatlarının video yöntemi ile içeriklerinin hazırlanması ve sunumlarının yapılması konularında davacı ile ... Şirketi aralarında anlaşmaya varmış olduğunu, anlaşmaya göre, davalı ... Şirketi, davacıdan 30 adet ders içeriği hazırlamasını, bu eğitim videolarının çekimlerinde sesli konu anlatımı, görsel materyal hazırlanması, davacının soruların ve konuların anlatımını aktif olarak yapması (elleri ve vücudunun bir kısmı gözükür şekilde) talep edilmiş olduğunu, davalı şirket bu video çekimleri için göstereceği bir adreste davacının hazır olmasını istemiş olduğunu, videolarda kullanılan ders sunum içerikleri bizzat davacının kendi hazırladığı konu anlatımları olacak olduğunu, yani, konu anlatımları davacının kendine özgü örnekleri ile yapılan anlatımlar olduğunu, işbu videolarda yer alan ders içerikleri de davacının şahsına özgün sunumu olduğunu, videolarda, görsel olarak davacının hazırlamış olduğu ders anlatımına dair notlar kullanıldığı gibi, davacının vücudunun bir kısmı ve elleri görülmekte, ayrıca davacının sesi de kullanılmakta olduğunu, 2020 yılı Mart ayı başında davacı ile yapılan anlaşma uyarınca, davacıya 30 adet konu ve video anlatımı için KDV hariç 11.000,00 TL ücret ödeneceği söylenmiş olduğunu. Davacı, davalı şirket tarafından kendisine verilen matbu sözleşmeyi tek taraflı imza etmiş, şirket yetkililerine teslim etmiş olduğunu, Şirket yetkilileri ise, sözleşmenin imza edildikten sonra bir nüshasının davacı davacıya bilahare verileceğini, bildirmiş olduğunu, Bu süre içinde, yani davacının yazılı sözleşmeyi davalı şirketin imza edip kendisine vermesini beklediği ve kendi üzerine düşen edimi yani 30 adet ders konusu ihtiva eden videoyu çekimlerini tamamladığı süreçte, davalı şirket uzaktan eğitimin süresinin belirsizleştiğini ve ...videolarına devam etmek istediklerini belirterek, kalan konular için davacıdan 23 adet daha video hazırlamasını talep etmiş olduğunu, davacı de, davalı şirketin beyanına itibar ederek, kalan müfredat konuları için 23 adet daha video çekimi ve konuları hazırlamış ve davalının bildirdiği yerde çekimlerini tamamlayarak davalıya teslim etmiş olduğunu. Böylelikle davacı tarafından hazırlanan 30 video dışında, 23 adet ders konusu ve video daha hazırlanmış olduğunu, sonraki 23 adet ayrıca hazırlanan ders konusu ve video ile ilgili de, davacı ile herhangi bir yazılı anlaşma yapılmamış olduğunu. Süreç içinde bilahare yapılacağı bildirilmiş olduğunu, Davacı, davalı şirket yetkilileri ile yapmış olduğu konuşma ve yazışmalara dayalı olarak ücretinin ödenmesini beklediği aşamada, ilk 30 adet video için tek taraflı imza etmiş olduğu sözleşmenin, davalı şirket tarafından imza edilmeyeceğini, parasının bilahare ödeneceğini öğrenmiş olduğunu, davalı şirket yetkilileri sonradan hazırlanan 23 adet videonun ise HİÇ KULLANILMAYACAĞINI, bu videolarla ilgili bir ücret ödemesi de yapılmayacağını ifade etmiş olduğunu, bu beyanın akabinde davacı de, söz konusu 23 adet video için herhangi bir ödeme yapılmayacağından, bu videoların yayınlanmasına, çoğaltılmasına, yayılmasına ve kullanılmasına hiçbir. muvafakatinin bulunmadığını, davalı şirket yetkililerine bildirmiş olduğunu, Buna rağmen, davacının hem ilk kez yapılan görüşme sonrasında davalı şirket için hazırladığı 30 adet video hem de bilahare kendisinden müfredata göre tamamlaması istenilen ve kullanılmasına muvafakatini vermediğimiz 23 adet video ... internet sitesi üzerinden davalı şirket tarafından kullanıldığını, Davacı, davalı şirketin kötü niyetli davrandığını fark etmekle, hem ilk yapılan görüşmeye konu 30 adet videonun hem de ayrıca hazırlanan ve teslim edilen 23 adet videonun telif haklarının devrine ilişkin yazılı bir izin vermediğini hatırlatmak suretiyle, eser haklarının ve kişilik haklarının ihlal edildiğini davalı şirkete sözlü olarak ihtar etmiş olduğunu, buna rağmen, davalı şirket videoları kullanmaya devam etmiş olduğunu, bu kere davacı keşide ettiği ... 59. Noterliği'nin ... gün ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile haklarının ihlal edildiğini davalı şirkete ihtar etmiş olduğunu, davalı şirket ise noterden verdiği 07.07.2020 günlü yanıtta, şifahi bir anlaşma ile videoları kullandığını, yazılı sözleşmenin olmadığını, bu şifahi anlaşma kapsamında 53 adet ders videolarının ... internet video sağlayıcısındaki kendilerine ait hesapta kullanıldığını kabul etmiş olduğunu, yine, cevabi yazıda, keşide ettiğimiz ihtarnameden sonra videoların yayından kaldırıldığı da bildirilmiş olduğunu, Davalı şirketin kabul yönündeki beyanı kapsamında, davalı şirket yetkilileri ... ve ... haklarında ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayet başvurusu yapılmış olduğunu, davalı şirket yetkilileri verdikleri kolluk ifadelerinde, müşteki ile aralarında yazılı bir sözleşme yapılmadığını, güven ilişkisine dayalı olarak bu anlaşmanın yapılmasının ötelendiğini, videoların ... kanalı üzerinden yayınlandığını, bilahare ihtarname sonrası kaldırıldığını, eserlerin sahibinin şirket olduğunu, ifade etmiş olduğunu, Davalı şirket yetkililerinin bu ifadesi, hem samimiyetten uzak olduğunu, hem de ... adresli internet sitesinde yer alan üyelik sözleşmesi hükümlerine aykırı olduğunu, Gerçekten de, internet kullanıcılarının davalı şirket videolarına üyelik ve benzeri yollarla erişim hakkı tanıyan son kullanıcı lisans sözleşmesinin "İçerik(ler) ve Ürün(ler)in Fikri Mülkiyet Hakları" başlıklı 3.maddesinin 1.fıkrasında "Fikri “Mülkiyet Hakları'nın Sahibi: ... ve bölümlerinin ve .../satinal ile birlikte veya aracılığıyla elde edilen içerikler, programlar ve eserler üzerindeki bir kısım fikri ve/veya sınai mülkiyet haklarının sahibi ..., bağlı şirketleri ve yan kuruluşları ve/veya ... 'nin içerik, ortam veya platform tedarikçileri dahil olmak üzere eserler üzerinde hak sahibi üçüncü kişilerdir." denilmek suretiyle, eserler üzerinden davacının hak sahibi olduğu kamuoyuna duyurulmuş olduğunu, Keza, aynı sözleşmenin "Sorumsuzluk ve Sorumluluğun Sınırlanması:" başlıklı 5.maddesinde "... üçüncü taraflara ait içerik ve ürünler içeriğinde yer alan bilginin bilimsel ya da yorumsal olarak doğruluğunu tamamıyla taahhüt etmemektedir..." denilmek suretiyle, video içeriklerinin ve hazırlanan bu eserin içeriğinin üçüncü kişilerce hazırlanmış olduğunu da kullanıcılarıyla paylaşmış olduğunu, soruşturma dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesinde, dava konusu videoların da izlenmesiyle birlikte, davalı şirketin üyelerine ve ... video sağlayıcısı üzerinden kullanıcılara sunduğu davacı tarafından hazırlanan videolar görsel ve işitsel ilmi ve öğretici içeriğe sahip olduğu, bu içerikte davacı eser sahibinin hususiyetlerini içerdiği, dolayısıyla FSEK 5.maddesi kapsamında sinema eseri olarak değerlendirilmesi gerektiği, bildirilmiş olduğunu, bilirkişi yaptığı inceleme neticesi, davalı şirketin esere ilişkin teknik hizmetler sunmasının iştirake esas sağlamayacağına dair görüşünü de bildirmiş olduğunu, Neticede bilirkişi tarafından varılan kanaate göre, davalı şirketin davacı eser sahibinden yazılı izin almaksızın ve davacının eserlerini kullanmasına dair yazılı bir onayı bulunmadan ... hesapları üzerinden umuma arz etmiş olmasının FSEK 71/1.maddesi hükmünün ihlali niteliğinde olduğu, bildirilmiş olduğunu, Bu itibarla, davalı şirketin davacı eser sahibinin yazılı izni olmadan hazırladığı videolarını umuma sunması hem suç teşkil etmekte hem de davacının FSEK kapsamında korunan maddi ve manevi haklarının ihlali niteliğinde olduğundan, tazmin yükümlülüğü ile giderilmesi ve TBK'da düzenlenen kişilik haklarının ihlali nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerekmekte olduğunu, FSEK md. 68 ve 70 gereğince, şirket, davacıdan 53 adet videonun hak sahibi olarak telif hakkının devrine ilişkin herhangi bir yazılı iznini almadan, her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletmesi, yayımlaması ve dağıtmak suretiyle ticari amaçla kullanması nedeniyle davacı ...'in eser üzerindeki maddi ve manevi haklarını ihlal ettiği görülmekle, davacının uğradığı maddi ve manevi zararların tazmini için dava açma zarureti hasıl olmuş olduğunu, FSEK 68.maddesi kapsamında, eser sahibi davacıdan herhangi bir yazılı izin alınmadan 23 adet videonun davalı şirket tarafından hukuka aykırı şekilde eser üzerindeki davacı haklarını ihlal eder mahiyette kullanılması sebebiyle, 3 kat tazminata hükmedilmesini, mevcut ihlale göre davalı şirket tarafından bu videoların içeriğinin ve sunumunun piyasaya yaptırılmış olması halinde oluşacak maliyetin her bir video karşılığı ücretin 1.180 TL olarak tespiti ile toplamda 23 video karşılığı 27.140 TL'nin üç katı tazminatına hükmedilmesi halinde, 81.420 TL tazminat hesaplanmakta olduğunu, İş bu davada bu konuya yönelik şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL'nin yayın tarihinden itibaren başlayacak reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ediyor olduklarını, TBK kapsamında maddi tazminat yönünden kişilik haklarının ihlal edilmiş olması halinde, ihlal eden kişi tarafından yapılan eylemlerden ayrıca bir menfaat elde edilmiş ise, bu menfaatin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre, hakları ihlal edilen kişiye verilerek tazminatın belirleneceği içtihatlarla sabit olduğunu, dolayısıyla, davalı şirket tarafından 23 adet muvafakat alınmayan videonun ... kanalı üzerinden umuma arz edilmek suretiyle davacının kişilik hakları ihlal edilmiş olup, bu ihlal nedeniyle davalı şirketin bu işten elde etmiş olduğu menfaatin maddi tazminatın belirlenmesi açısından öncelikle tespiti gerekir olduğunu, bu mümkün olmadığı takdirde, maddi tazminatın hesabı bakımından, şayet davalı böyle bir işi piyasaya yaptırmış olsaydı, bu videoların içeriklerinin hazırlanması ve çekimlerinin yapılması karşılığında davalı tarafça ödenmesi gereken ücretin, maddi tazminat olarak belirlenmesi ve davacıya şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL'nin yayın tarihinden itibaren başlayacak yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ediyor olduklarını, Yine TBK'da düzenlenen kişilik haklarının ihlaline dair tüm hukuki şartlar manevi tazminat talepleri için de oluşmuş olduğunu, çünkü, davacının herhangi bir muvafakati olmaksızın davacının şahsi bütünlüğünü içeren video kayıtları davalı şirket tarafından kullanılmış ve umuma arz edilmiş olup, bu şekilde davacının manevi bütünlüğüne karşı haksız bir eylem davalı tarafından yapılmış olmakla, davacının de bu konuda duyduğu büyük üzüntünün bir nebze olsun karşılanması için manevi zararın tazmini yönünden de dava açılması zorunluluğu doğmuş olduğunu, bu kapsamda manevi hakkımıza karşılık 50.000 TL manevi tazminatın yayın tarihinden itibaren başlayacak yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ediyor olduklarını, Hem FSEK hem de TBK kapsamındaki bu ihlallerle ilgili dava açılmasından önce yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinden bir sonuç alınamamış, anlaşmamayla sona ermiş olduğunu, talepleri içerisinde dava şartı arabuluculuğu gerektiren konularla birlikte yapılan müzakerelere ilişkin arabuluculuk son tutanağı dilekçelerinin ekinde olduğunu, beyan ve talep etmiştir.
SAVUNMA; Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı Mart 2020 ayında davalı şirket ile gerçekleştirdiği anlaşma gereği davalı şirketin belirlediği plan dairesinde, davalı şirketin verdiği ve davalı şirketin kendisini yönlendirdiği metin ve soru çözümlerini davalı şirkete ait ve davalı şirket bünyesinde bulunan stüdyolarda video şeklinde ... ve diğer kanallarda yayınlanmak üzere davalı tarafından çekilmiş olduğunu, ... tarafından bu kapsamda ortaya getirilen tüm videolar davalı şirket binasında yer alan ve davalı şirketin sahibi olduğu stüdyolarda, fiziki olarak ...'in davalı şirkete gelmesi ve davalı şirket tarafından verilen talimatlar doğrultusunda bu videoları hazırlaması sonucu oluşmuş olduğunu. Video çekimlerine başlamadan önce ... ile kendisine video başına sağladığı her bir içerik için (1 saat) 150 TL, her bir anlatım için (1 saat) 250 TL, hem içerik hem anlatım sağlaması durumunda ise(1 saat) 400 TL yayınlanan süre hesaplanarak ödemesi konusunda sözlü anlaşma sağlanmış olduğunu, Bu ücretler davalı şirket bünyesinde hemen her içerik/video için ödenen standart ücretler olduğunu, Pandemi'den kaynaklı acil içerik ihtiyacı nedeni ile hemen çekimlere başlanmış ve taraflar arasındaki sözleşmenin imzalanması güven ilişkisine dayalı olarak ötelenmiş olduğunu, çekimlerin tamamlanmasıyla ...'e işbu ekte sunmuş olunan rakamlar üzerinden hesaplama yapılarak toplam 4761,67 TL ödeme yapılmış olduğunu, Bu tutarın nasıl hesaplandığı ve ödeme dekontu ekte sunulmuş olduğunu, yapılan ödemeyi müteakip sözleşmeyi yazılı hale getirmek için için ...'e başvurulmuş ancak davalı şirket kötüniyetli bir şekilde reddedilmiş olduğunu, ..., içinde bulunduğumuz Pandemi günlerinin getirmiş olduğu iş gücü kaybından istifade ederek ortaya konan eserlere davalı şirkettarafından hiçbir koşulda ödenemeyecek fahiş bedeller talep etmiş olduğunu, ... tarafından talep edilen ücret daha önce davalı şirkette hiçbir içerik için ödenmiş olmadığını, davalı şirket ücret politikalarının oldukça üstünde olduğunu, diğer yandan, bilindiği gibi tüm hazırlık ve çekim işleri davalı şirket talimatı planı ve belirlenen program dahilinde yapılmış olduğunu, Borçlar Kanunu 501. Madde gereği bu eserlerin yayın vb. hakları zaten davalı şirkete ait olduğunu, davalı şirket bu çerçevede bu hakları kullanabilir ve bu kullanım hiçbir suretle yasaya aykırılık veya herhangi bir hak ihlali teşkil etmemekte olduğunu, bununla birlikte, karşılıklı güven ilişkisi ve şifahen anlaşma sağlanan bedelin ...'e ödenmesine ve her halde BK.501 kapsamında hakları davalı şirkete ait olan eserlerin bir kısmı ... kanalımız üzerinden yayınlanmış ve fakat ... tarafından yaratılmaya çalışılan bu kötü niyetli ihtilaf karşısında yargı makamları karşısında herhangi bir çelişkiye mahal vermemek adına kısa bir süre sonra yayından kaldırılmış olduğunu, bu anlamda davalı şirket mağdur durumda olduğunu, güven ilişkisine dayalı olarak ve iyiniyetle telif haklarının devrini yazılı olarak almadan ödeme yaptığı içerikleri/videoları kullanamadığı gibi; aynı konulu içerikleri tekrar aynı ödemeyi yaparak bir başka kişiye çektirmek zorunda kalmış olduğunu, tüm bu açıklamalarının dahilinde ... ile davalı şirket arasında bir ön anlaşma olduğunu ve buna dayalı bir fiili ilişkinin varlığı açık olduğunu, burada ... tarafından yapılan hak tecavüzü ve hakkın kötüye kullanımı söz konusu olduğunu, diğer yandan, konu ücret alacağına ilişkin olup mali hak tecavüzüne ilişkin herhangi bir unsur bulunmamakta olduğunu, başka bir ifade ile burada mali hak anlaşmazlığı değil, ücret alacağı söz konusu olduğunu, emsal ücret sözleşmeleri ekte sunulmuş olup tüm video çekimi yapan kişilere bu ücret ödenmekte olduğunu, Çekilen videolar ise Sinema eseri vasfında olmadığını, sinema eseri olması için yönetmen, senarist, diyalog yazarı ve özgün müzik bestecisi tarafından meydana getirilmiş olması gerekmekte olduğunu, oysa bu videolar davalının belirlediği konular, yöntemler ve oluşturduğu plan dairesinde zaten belli olan konuların videoya alınması olduğunu, bu nedenle Davacının eser olarak nitelemesi de yerinde olmadığını, Bu videoları tesbit eden davalı şirket olup, bu tespitler üzerinde hak sahibi olan davalı şirket olduğunu, yine Davalı planı dairesinde çekildiği için yine hak sahibi davalı olduğunu, Eğer davacı bağımsız olarak dışarıda kendi imkanları ile kendi belirlediği şekilde videolar çekip bize bunları satmaya çalışsa idi belki haklı olabileceğini, ancak davacının kendi anlatımlarından da anlaşıldığı üzere davalı şirket nezdinde videoların meydana getirildiği aşikar olduğunu, Davacı zaten davalı planı ve davalının organizasyonu ve stüdyosunda davalı için bu videoları çekmiş olup bunun çekildiği şekilde yayınlanacağını bilmekte ve zaten bu videolar bu şekilde yayınlanmakta olduğunu, davalı şirket ,davacının gizli saklı bir görüntüsünü ve sesini yayınlamış olmadığını, bu şekilde yayınlanması zaten vido çekiminin bir gereği olduğunu, bu nedenle herhangi bir manevi hak ihlali söz konusu olmadığını, Mali hak ihlali de söz konusu olmadığını, çünkü yukarıda detaylı açıklandığı üzere mali hak sahibi davalı şirket olup Gerek BK 501 gerekse FSEK 84. Madde de hak sahibi olduğu açık bir şekilde ifade edilmekte olduğunu, Video çekilecek hocalarımıza ekte sunduğumuz emsal sözleşmeler daha başlanmadan verilmekte olduğunu, Davacıya da bu sözleşme örneği verilmiş yani davacı ne ücret alacağını daha önceden bilmekte olduğunu, Davalının planı dairesinde çekilen videolar bilindiği gibi soru -konu anlatımı içeren yardımcı kitapları destekleyen videolar olup bu alanda binlerce video çekilmekte olduğunu, bu çekimi yapan kişilere kaç saniye yayınlandı ise 1 saat baz alınarak ücret ödenmekte olduğunu, eğer davacının belirttiği fiyatlar üzerinden bir bedel ödense bunu Türkiye bütçesi ile bile karşılamak mümkün olmayacağını, bunlar destek amaçlı çekilen videolar olup hocalarımız bunun fiyatlarını bilerek çekime gelmekte olduğunu, davacı hocamıza ödenen bedel makul ve herkese ödenen bir bedel olduğunu, hocamız da diğer hocalarımız gibi çekim yapmış ve ücretini almış olduğunu, artı bir değer yada artı bir öğrenci kitlesi yaratmamış olduğunu, beyan ve talep etmiştir.
Bilirkişiler ..., ... ve ...01.08.2022 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Davacı tarafından davalıya ait olduğu belirtilen “...” internet web sitesinin güncel olarak kullanımda ve aktif olduğu, internet sitesinin içerikleri detaylıca incelendiğinde "Eğitim Hizmetleri / Online (Çevrimiçi) Eğitim” vb. alanlarda internet sitesi olarak kullanıldığı, Davacı tarafından dosyaya sunulan “...” isimli internet web sitesine bağlı bahsi geçen “....” isimli kanalın “...” sayfa linkinde güncel olarak yayında ve aktif olduğu, ilgili kanalda yayınlanan video içeriklerinin genel olarak “...” içerikli olduğu, ilgili kanalın “3,66 Mn(Milyon)” abonesinin bulunduğu, kanal içerik sağlayıcısı hakkında “...” isimli bir e-posta adresinin belirtildiği, internet sitesinin “...” olarak bağlantı linkinin verildiği tespit edildiği, bu sebeple ilgili ... sayfa sahibi ile internet sitesinin sahibinin aynı kişi/kişiler olduğunun kanaati oluştuğu, Davacı tarafından dosyaya sunulan “52” Adet farklı ... linkin güncel olarak yayında olmadığı, ilgili linklere güncel olarak girildiğinde “8” adet link içeriğinde “Bu video artık kullanılamıyor” şeklinde, “44” adet link içeriğinde “Video kullanılamıyor - Bu video gizli şeklinde bilgilendirmenin çıkmış olduğu, İlgili linklerin davalı tarafından bahsi geçen ... kanalından yayınlandığını ancak sonradan yayından kaldırdığını davalının dilekçelerinde ikrar etmiş olduğu, ancak davaya konu “...” adet linkin güncel olarak yayında olmaması nedeniyle davalı tarafından tam olarak hangi tarihte yayınlandığı ve kaç kişi tarafından izlenmiş olduğu hususunda sağlıklı bir sonuca varılamamış olup, davaya konu linklerde bulunan videoların tam olarak hangi tarihler arasında yayında kaldığı ve kaç kişi tarafından izlenmiş olduğu önem arz etmesi durumda ... Türkiye ofisine Sayın Mahkemece yazı yazılarak talep edilmesi durumunda sağlıklı sonuca varıla bilineceği kanaatine varıldığı, Davacı ve davalı tarafından imzalanmış bir sözleşmenin bulunmadığı, bu sebepten talepler ve dosyaya sunulan emsal sözleşmeler kapsamında yapılan hesaplamada; Davacının talebi doğrultusunda 52 adet video çekimi için davalıya daha önce ödenen 4.761,67 TL bedel düşüldüğünde 14.304,65 TL alacaklı olduğu Davalı emsal sözleşme kapsamında yapılan hesaplamada davalının hak edebileceği tutar 4.360,00 TL olarak hesaplandığı ödenen tutar 4.761,67 TL düşüldüğünde 401.67 TL fazla ödeme yapıldığı, hesaplama yöntemine göre başkaca borcun oluşmadığı, Davaya konu video içerikleri incelendiğinde içeriklerin davacının ses ve anlatımını içeren ders videolarına ilişkin içerikler olduğu, video içeriklerinde FSEK 2/1 anlamında hususiyet arz eden bir durumun söz konusu olmadığı, video içeriklerinin FSEK anlamında “eser” vasfını haiz olmadığı, aynı şekilde davaya konu videolar da incelendiğinde video kaydının da aynı içerikte olup FSEK 5 anlamında hususiyet arz eden bir sinema eseri sayılmayacağı, bununla dava konusu video içeriklerinin FSEK m.84 anlamında korunması mümkün olabileceği, Dosyada mübrez mail yazışmaları ile tüm dosya kapsamından davacı ile davalının davalıya ait ... isimli sitede yayınlanmak üzere davacının ... müfredatına ilişkin online ders bilgilerini sunacağı video çekimi yapılması konusunda anlaştıkları, çekimlerin davalı tarafça gerçekleştirildiği, davacının video çekimleri içeriğinde dersi anlatan kişi olduğu, bu anlatımının FSEK 80 anlamında icracı sanatçı sıfatını verecek şekilde hususiyet içermeyen anlatımlar olduğu, davaya konu video içeriklerinin davalı tarafın siparişi üzerine oluşturulması, çekimlerin davalı tarafça yapılması nedeniyle video içeriklerinin hak sahibinin davalı olduğu, davacının sadece video içeriklerini hazırlayan ve anlatan sıfatıyla bu içerikler karşılığında bedel talebinde bulunabileceği, bedel tespitinde FSEK 68 ve 70 hükümlerinin uygulanamayacağı, Davacıya yapılan ödeme düşüldüğünde davacının 52 video için talep edebileceği bakiye bedelin 14.304,65 TL olacağı, Mahkemece davalı tarafça dosyaya sunulan emsal sözleşmeler üzerinden yapılan hesaplamanın dikkate alınması ihtimalinde ise davacıya ödenen 4.761,67 TL dosyaya sunulan hesaplama tablolarına ve emsal sözleşme kapsamına uymadığı Emsal sözleşmeler baz alındığında 401,67 TL fazla bedel ödendiği, görüş ve kanaatine varmışlardır.
Bilirkişiler ..., ... ve .... 06.02.2023 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Davacı tarafından eser hakkı kendine ait olduğu ifade edilen davalı tarafa ait ...adresinde görüntülenen kanallar altında yayınlandığı düşünülen 52 adet video linki kontrol edilmiş ancak hiçbiri davalı taraf ... kanalında görüntülenemediği, Davacı tarafından sunulan listede yer alan 6-52 videodan, 15 video linkinin silinmiş durumda, 37 videonun ise “Video kullanılamıyor, bu video gizli” şeklinde görüntülenemez durumda olduğu, Davacı tarafından davalı taraf ... kanalında yayınlanmak üzere çekimi yapıldığı ifade edilen videoların 52 adedinin de bilirkişi incelemesi sürecinde izlenemediği, Davaya konu videolar eğer izlenebilir durumda olsa idi, davacı ile ilgili detay bilgi edinme olasılığı olabileceğinden, kaydedilmiş ve yayında olan bir video için eser vasfı taşıyıp taşımadığı hususunda kanaat bildirmenin mümkün olabileceği, ancak mevcut şartlarda bunun mümkün olmadığı, Videoların eser vasfı olsun ya da olmasın , yukarıda ayrıntılı olarak ifade edildiği üzere ürünlerin davalı tarafından sipariş eser olarak üretildiği ve FSEK 84 hükmü ile ürünlerin hak sahibinin davalı olduğu, davacının FSEK 68 ve 70 md. hükümlerine istinaden bedel talebinde bulunamayacağı ancak davacı ve davalı arasındaki istisna sözleşmesi kapsamında davacının bakiye alacağı mevcut ise bu bedeli talep edebileceği, heyetimizde mali bilirkişi bulunmadığından buna ilişkin bir hesaplama yapılamadığı sonuç ve kanaatine varmışlardır.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmalığın; Davanın 30 adet video karşılığında ödenmesi gereken 11.000,00 TL'den bakiye kalan 7.360 TL'nin tahsili, 23 adet videonun izinsiz kullanımı nedeniyle fsek 68 e göre şimdilik 5.000,00 TL, 70/1 kapsamında 50.000,00 TL manevi tazminat, vekaletsiz iş görme kapsamında TBK 58 kapsamında şimdilik 5.000,00 TL maddi tazminat, kişilik haklarının ihlali kapsamında 50.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili kapsamında açıldığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davaya konu olan videolar yönünden mahkememizce kapsamlı araştırma yapıldığı, dosya kapsamına alınan bilirkişi raporlarıyla da tespit edildiği üzere videoların güncel olarak yayında olmadığı, görüntülenebilir mahiyette bulunmadığı, videoların izlenebilmesi ve sıhhatli şekilde incelemelerin yapılabilmesi amacıyla ... Türkiye temsilciliğine müzekkere yazıldığı ancak müzekkereye olumlu cevap verilmediği, bunun üzerine yurt dışı merkezine müzekkere yazıldığı, yabancı dil ile cevabi yazının verildiği ancak cevabi yazıda video kayıtlarının sunulamadığı, davacı vekiline çevirileri sunması amacıyla kesin ve ihtaratlı kesin süre verilmesine rağmen kesin süre içerisinde çeviri evraklarının sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı itibariyle yapılan araştırmada bahse konu videoların izlenemediği ancak dosya kapsamına alınan iki ayrı bilirkişi raporu ile de mevcut durum muvacehesinde yapılan incelemelerde dava konusu videolarda davacının sesinin yer aldığı ve ellerinin göründüğü, bu haliyle videoların hususiyet arz etmediği ve eser mahiyetinde olmadığı, FSEK kapsamında eser olarak kabul edilemeyeceği, dava konusu ürünlerin davalı tarafından sipariş eser olarak üretildiği, FSEK 84 hükmü ile ürünlerin hak sahibinin de davalı olduğu tespit edilmiş olup, aynı tespitlerin dosya kapsamına alınan ... 2.FSHCM'nin...Esas sayılı kesinleşen dava dosyasında da tespit edildiği, ceza dosyasında yapılan tespitlerin de mahkememiz için güçlü delil niteliğine haiz olduğu, dava konusu videoların eser mahiyetinde olmaması, videoların eser vasfı olsun ya da olmasın ürünlerin davalı tarafından sipariş eser olarak üretilmesi ve FSEK 84 hükmü ile ürünlerin hak sahibinin davalı olması sebebiyle davacının FSEK 68 ve 70.madde hükümlerine istinaden bedel talebinde bulunamayacağı ancak davacı ile davalı arasında istisna sözleşmesi kapsamında davacının bakiye alacağı mevcut ise bu bedeli talep edebileceği dosya kapsamına alınan 01/08/2022 tarihli bilirkişi raporuyla usul ve yasaya uygun olarak tespit edildiği üzere davacının dava dilekçesinde 30 adet konu ve video anlatımı için 11.000 TL ücret ödeneceğini dolayısıyla video başı 366,66 TL bedel öngörüldüğü iddiasının çekimlerin içeriği dikkate alındığında dosya kapsamına uygun düşeceği bu çerçevede hesaplama yapıldığında davacının talep edebileceği bakiye bedelin 14.304,65 TL olacağı, davacının bakiye bedel alacağı konusunda talebinin 7.360,00 TL olması sebebiyle taleple bağlılık ilkesi gereği 7.360,00 TL'nin temerrüt tarihi olan (davacı tarafından davalıya gönderilen alacağın ödenmesi istemine ihtiva eden 12/06/2020 tarihli ihtarnamenin tebliğine dair mazbata dosyada mevcut değil ise de, davalı yanca bahsi geçen ihtarnameye 07/07/2020 tarih itibariyle cevap vermiş olduğu anlaşıldığından temerrüt tarihi olarak 07/07/2020 tarihi esas alınmıştır) 07/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (işbu alacak kalemi yönünden dava dilekçesi ile yasal faiz talep edilmiş olup, taleple bağlılık ilkesi gereği yasal faiz uygulanmıştır) birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, yukarıda bahsi geçen açıklamalar gereğince FSEK 68 ve FSEK 70/1 maddesi uyarınca ikame edilen tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile ayrıca vekaletsiz iş görme hükümlerine göre TBK 58.madde kapsamında maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuş olup, işbu istemlerin gerekçesi olarak dava dilekçesinin üçüncü sayfasında eser haklarına tecavüzün yanında kişilik haklarına bir tecavüzün olması sebebine dayanmış olup, yukarıda ayrıntısıyla açıklandığı üzere dava konusu videoların eser mahiyetinin olmaması, videoların eser vasfı olsun ya da olmasın ürünlerin davalı tarafından sipariş eser olarak üretilmesi ve FSEK 84 hükmü ile ürünlerin hak sahibinin davalı olması sebebiyle davacının FSEK 68 ve 70.madde hükümlerine istinaden bedel talebinde bulunamayacağı ancak davacı ile davalı arasında istisna sözleşmesi kapsamında davacının bakiye alacağı mevcut ise bu bedeli talep edebileceği anlaşıldığından TBK 58.maddesi kapsamındaki istemlerin yerinde olmadığı, bir an için TBK 58.madde kapsamında maddi ve manevi tazminat istemlerinin yerinde olduğu varsayımında dahi davacı taraf bu madde kapsamındaki istemlerinin gerekçesini vekaletsiz iş görme hükümleri ile kişilik haklarının zedelenmesi gerekçelerine dayandırmış, dava dilekçesinin üçüncü sayfasında ''TBK'de düzenlenen kişilik haklarının ihlali halinde maddi ve manevi tazminat gerekeceği açıktır. Buradaki hukuki gerekçemiz, eser haklarına tecavüzün yanında kişilik haklarının da tecavüz edilmesi nedeniyle ayrıca maddi ve manevi tazminat talep edilmesi kanunen ve hukuken mümkündür'' açıklaması ile bu madde kapsamındaki taleplerinin açıkça eser haklarına tecavüzden kaynaklı olmadığını ve kişilik haklarına tecavüz sebebiyle açıldığını beyan etmiş olup, davacının talep etmiş olduğu istemler eser sahipliğinden kaynaklı olmaması sebebiyle genel mahkemeler nezdinde değerlendirilebilecek talepler olduğundan TBK 58'e dayalı maddi ve manevi tazminat istemleri mahkememizce değerlendirilebilecek mahiyette olmadığından bu yönü ile de taleplerin yerinde olmadığı anlaşıldığından TBK 58.maddesi kapsamında ikame edilen maddi ve manevi tazminat istemlerinin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,
-Dava konusu videolar yönünden bakiye bedel alacağı olan 7.360,00 TL'nin 07/07/2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-FSEK 68.maddesine dayalı olarak ikame edilen tazminat isteminin reddine,
-FSEK 70/1 maddesi uyarınca ikame edilen manevi tazminat isteminin reddine,
-TBK 58.maddesi uyarınca ikame edilen maddi tazminat isteminin reddine,
-TBK 58.maddesi uyarınca ikame edilen manevi tazminat isteminin reddine,
2-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı, posta, müzekkere, tebligat ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 7.345,80 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak 460,67 TL olan kısmının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
3-Davanın kabulüne konu kısım üzerinden davalı yandan alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 2.004,22 TL peşin harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 1.388,82 TL harcın talebi halinde davacı tarafa iadesine, davalı yandan alınması gerekip davacının yatırdığı peşin harca mahsubu yapılan 615,40 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabule konu kısım üzerinden hesaplanan 7.360,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekil temsil ettirdiğinden redde konu kısım üzerinden hesaplanan
-10.000,00 TL üzerinden ikame edilen maddi tazminat istemi yönünden (5.000,00 TL'si FSEK 68.maddesine dayalı, 5.000,00 TL'si TBK 58.maddesine dayalı olmak üzere 10.000,00 TL maddi tazminata ilişkin talep bulunmaktadır) 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
-100.000,00 TL üzerinden ikame edilen manevi tazminat istemi yönünden (50.000,00 TL'si FSEK 70/1.maddesine dayalı, 50.000,00 TL'si TBK 58.maddesine dayalı olmak üzere 100.000,00 TL manevi tazminata ilişkin talep bulunmaktadır) 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,
Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.16/04/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır