T.C.
İSTANBUL
1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/48 Esas
KARAR NO : 2025/280
DAVA : Fikir Ve Sanat Eserinden kaynaklı Tazminat &tecavüzün ref’i
DAVA TARİHİ : 14/02/2023
KARAR TARİHİ : 18/12/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eserinden kaynaklı Tazminat &tecavüzün ref’i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri ile “... Şirketi” ve .... arasında 06.06.2021 tarihinde imzalanan sözleşme ile “...”nin çekimi için müvekkillerinin ajansından oyuncu ...’ın işbu reklam filminde oynatılması ve bunun karşılığında 12.000,00 TL ödenmesi konusunda anlaşıldığını, İşbu sözleşme ile reklam filminin yayım mecralarının TV ve dijital mecralar olarak ve 1 yıl Türkiye gösterimi olarak belirlendiğini, Sözleşmede ayrıca ayrıntılı olarak TV ve dijital mecralar dışında, müvekkillerinin ajansına ait oyuncunun yer aldığı ... ile ilgili görüntülerin başka hiçbir mecrada müvekkillerine ait ... isimli ajansın izni olmadan ve liste fiyatlarındaki çalışma karşılığı bedel ödenmeden kullanılamayacağını, 1 yıl sonunda halka sunum devam edecekse ücretin TL bazında %100'ü ikinci sene telif ücreti olarak talep edileceği, takip eden 2. yıldan sonraki kullanımlarda ücretlendirmenin, oyuncunun genel bütçesi üzerinden hesaplanarak fiyatlandırılacağının kararlaştırıldığını, bu maddeye göre sözleşme konusu çalışmanın gösterim ve kullanım süresi 06.06.2022 tarihi itibariyle sona erdiğini, işbu sözleşmede müvekkillerinin ajansına ait oyuncunun ilgili reklam filminde oynaması hususundaki süre, mecra, yer ve koşullar taraflar arasında kararlaştırılmış ve işbu koşullar kapsamında ücretlendirilerek müvekkillerine ödenmiş ise de, sözleşmeye aykırı olarak reklam filmi videosunun, TV ve dijital mecra kapsamı dışına çıkarılarak Türkiye'de bulunan ... ait iç mekanlarda yer alan ekranlarda gösterime konulduğu (... video) ve işbu ihlalin de 2 yıldan beri süre geldiğinin tespit edildiğini, müvekkillerinin ajansına kayıtlı oyuncunun yer aldığı reklam filminin ... yayın şeklinde gösterildiği anların kaydedilmiş olduğu video görüntüleri bulunduğunu, Sözleşmede “...” bakımından gösterim yapılabileceğine ilişkin bir ibare olmamasına bilakis yasaklanmış olmasına rağmen, müvekkillerinin izni veya onayı olmaksızın işbu reklam filminin ... Mağazalarındaki ekranlarda video gösterimi yoluyla kullanılması sonucu müvekkillerinin manevi ve mali haklarının tecavüze uğraması nedeniyle tecavüzün tespiti ve FSEK 69. maddesi uyarınca tecavüzün men'ini talep etme zorunluluğu doğduğunu, FSEK m.68 hükmü uyarınca müvekkillerine ait ajansın “Türkiye içmekan video” birinci yıl yayım bütçesi 12.000,00TL + KDV olup, 06.06.2021 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde yer alan “1 yıl sonunda halka sunum devam edecekse yukarıdaki ücretin TL bazında % 100'ü ikinci sene telif ücreti olarak talep edilir” hükmü gereği de ikinci yıl bütçesi de doğal olarak 24.000,00 TL +KDV olacak ve müvekkillerinin eser sahipliği hakkı olarak ihlalin gerçekleştiği tarihten bugüne kadar talep edebileceği rayiç bedel toplamda 2021 yılı için 12.000,00 TL + KDV ve 2022 yılı için 24.000,00 TL + KDV olmak üzere iki yıl için 36.000,00 TL + KDV olmakla, bu bedelin üç katı olan toplam 108.000,00 TL + KDV tazminatın müvekkillerine ödenmesi gerektiğini, bu şekilde hesaplanan bedelin bilirkişi marifetiyle yeniden hesaplanmasını ve fazlaya ilişkin haklarının saklı ve baki kalması kaydıyla bilirkişi marifetiyle hesaplanacak işbu ücretin üç katının şimdilik 27.500,00 TL' sini dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini, işbu sözleşme süresi içerisinde, müvekkilleri tarafından ilgili reklam filminin yayım yeri Türkiye olarak belirlenmiş olmasına rağmen, ..., ... ve ... mağazalarının ... isimli sosyal medya platformunda bulunan resmi hesaplarından söz konusu reklam filminin 2 yıldır yayımlandığının tespit edildiğini, Yurt dışı ihlallerinin yapıldığı resmi instagram hesaplarına ait kullanıcı isimlerinin: ...., şeklinde olduğunu, Reklam filmi anılan hesaplarda hâlâ yayımda olup buna ilişkin ekran görüntülerinin delil olarak eklendiğini, işbu hesapların hepsi 'mavi tikli' hesaplar olduğunu, ... film ile müvekkilleri aralarında geçen 10.10.2022 tarihli mail yazışmalarında davalının sözü edilen hesapların kendilerine ait olmadığı iddiasının yerinde olmadığını, bu hesapların her biri kullanıcı adında markanın ismini kullanmakta olduğunu, ... tarafından bu şekilde onaylanmış olduklarından ... markasına ait olduğu konusunda şüpheye yer olmadığını, sözleşmede söz konusu reklam filminin Türkiye dışında başkaca bir ülkede gösterilebileceğine ilişkin bir ibare olmamasına bilakis yayım yerinin yalnızca Türkiye ile sınırlandırıldığı açık olmasına rağmen, müvekkillerinin izni veya onayı olmaksızın işbu reklam filminin davalı şirketin yurtdışı şubeleri ait onaylanmış ... hesaplarından yayım yoluyla dijital biçimde kullanılması sonucu müvekkillerinin manevi ve mali haklarının tecavüze uğraması nedeniyle tecavüzün tespiti ve FSEK 69. maddesi uyarınca tecavüzün men'ini talep etme zorunluluğu doğduğunu, FSEK 68. maddesinde ise mali haklara tecavüz halinde rayiç bedelin üç katı kadar bedel talep edilebileceği hüküm altına alındığını, müvekkillerinin yurtdışındaki her bir ülke için ihlal edilen 2 yıllık süreye ilişkin toplam bütçesi 36.000,00 TL +KDV olmakla birlikte, ihlalin ... olmak üzere toplamda üç farklı ülkede tespit edildiği göz önünde bulundurulduğunda, üç ülke bakımından da toplam bütçesi 108.000,00 TL + KDV tutarında olduğunu, FSEK 68. maddesi uyarınca müvekkillerinin eser sahipliği hakkı olarak ihlalin gerçekleştiği tarihten bugüne kadar talep edebileceği rayiç bedel toplamda 108.000,00 TL + KDV olmakla, FSEK 68. maddesi uyarınca rayiç bedelin üç katı olmak üzere toplamda 324.000,00 TL + KDV tazminatın müvekkillerine ödenmesi gerektiğini, bu şekilde hesaplanan bedelin bilirkişi marifetiyle yeniden hesaplanmasını ve fazlaya ilişkin hakları saklı ve baki kalması kaydıyla bilirkişi marifetiyle hesaplanacak işbu ücretin üç katının her bir ülke için 10.000 TL olmak üzere toplamda şimdilik 30.000,00 TL' sini dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiklerini, FSEK 69. maddesi uyarınca tecavüzün men'ine; FSEK 68. maddesi uyarınca müvekkilin eser sahipliği hakkı olarak talep edebileceği rayiç bedelin bilirkişi marifetiyle tespiti ve FSEK 68. maddesi uyarınca tespit edilecek rayiç bedelin üç katı olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı ve baki kalmak kaydıyla şimdilik 27.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini, müvekkillerinin mali haklarını tecavüz teşkil eden yurt dışı ihlalleri; ... ülkelerinde ... isimli sosyal medya platformunda reklam filmi yayınları nedeniyle müvekkillerinin manevi ve mali haklarının tecavüze uğradığının tespiti ile FSEK 69. maddesi uyarınca tecavüzün men'ine; FSEK 68. maddesi uyarınca müvekkillerinin eser sahipliği hakkı olarak talep edebileceği rayiç bedelin her bir ülke bakımından ayrı ayrı bilirkişi tarafından tespiti ve FSEK 68. maddesi uyarınca tespit edilecek rayiç bedellerin üçer katı olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı ve baki kalmak kaydıyla her bir ülke için 10.000,00 TL olmak üzere toplamda şimdilik 30.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davacı vekili 25.4.2025 tarihli talep artırım dilekçesiyle dava değerini 100.800. TL olarak talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı müvekkillerinin, 31.05.2021 tarihinde ... Şti ile Müvekkillerine ait ... markası için reklam çekimlerine yönelik "..." sözleşmesine imza attığını, Davalı Müvekkilleri ile davacı ... arasında ticari yada sosyal hiç bir ilişki yada iletişim olmadığını, Davalı müvekkillerinin reklam çekimi hususunda Sözleşme yaptığı ... Şirketi ile ; sözleşmeden kaynaklanan "prodüksiyon ve reklam çekim" hizmeti alındığını, ödemeler gerçekleştirildiğini, müvekkilleri ilgili sözleşmede üstüne düşen yükümlülükleri yerine getirdiğini, söz konusu bu reklam filmi ülke içinde tv kanallarda ve internet mecrasında yayınlandığını, bu nedenle davalı müvekkillerinin, aleyhte açılan dava ile bir bağlantısı bulunmadığını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacı, oyuncunun oynadığı reklam filminin... ait sosyal medya platformlarında yayınlanmasının kendisi ile ... firması arasında imzalandığı iddia edilen sözleşmeye aykırılık oluşturduğunu iddia ettiğini, Bu iddianın gerçeğe aykırı olduğunu, zira müvekkilleri firmanın belirtilen ülkelerde iştiraki yada ortaklığı bulunmadığını, Davalı Müvekkilleri firma Türkiye'de kurulmuş olup ülke sınırları içinde faaliyet göstermekte olduğunu, Yurt dışına ise ihracat yoluyla ürün satışı yaptığını ve çeşitli yabancı firmalar tarafından ihracatı yapılan bu ürünlerin satışı yapıldığını, İhracatı yapılan ürünlerin yabancı ülkelerde "satış ve pazarlamasının" nasıl yapıldığı bu yabancı firmaları ilgilendirmekte olduğunu, zaten davalı (...) firmasının Yasal olarak müdahale etme hakkı da bulunmadığını, Yurt dışında bulunan yabancı firmalar kendi imkan ve tercihleri doğrultusunda reklam ve pazarlama yöntemlerini tercih etmekte olduklarını, Yabancı firmaların Yurt dışında kullandıkları reklam materyalleri ile ilgili davalı firmanın hiç bir ilgisi ve mesuliyeti olmadığını, bu nedenle İş bu davanın ; davalı müvekkillerinin ihracat gerçekleştirdiği (veya gerçekleştirmediği halde sahte markalı ürün satan) yabancı ülke menşeili firmaları muhatap alması (husumet) gerekirken, ürün satışı yapmak dışında bir bu firmalarla bir bağlantısı bulunmayan davalı müvekkilleri iş bu davada davalı olarak göstermesinin doğru olmadığını, davanın yine husumet yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, Ayrıca ... kıtasında bulunan bazı yabancı ülkelerde davalı ... firmasının markalarının taklit edildiği ve bu şekilde taklit malların reklamlarının da yapılarak satının gerçekleştirilmekte olduğunun da bilindiğini, Bu konuda davalı müvekkillerinin de mağduriyetinin mevcut olduğunu, Davacı “..." reklamı için ... firmaları ile oyuncu temini hususunda anlaşma yaptıklarını, sözleşme uyarınca 1 yıl süreyle reklam filminin kullanılacağı ve reklam filminin yayım mecralarının TV ve dijital mecralar olarak belirtildiğini iddia ettiklerini, Söz konusu iddiaların gerçeklikten uzak olduğunu, zira dosyada beyanları somutlaştıracak delil dahi bulunmadığını, Davacı taraf, davadışı ... firması ile akdetmiş olduğu sözleşme hükümlerinden bahisle söz konusu ithamlarda bulunmuşsa da ortada şartları belirli bir sözleşmenin varlığının tartışmalı olduğunu, (davadışı ... firmasının imzası olmadığını), dosyaya davacı tarafından delil olarak sunulan yazılı metinde, her iki tarafın da kaşesi ve imzasını içeren bir sözleşme mevcut olmadığını, Dosyaya ihlalin delili olarak bir takım fotoğraflar sunulmuşsa da söz konusu fotoğrafların delil vasfı taşımadığını, Davacı, müvekkillerinin 2 yıldan beri ... ait iç mekanlarda yer alan ekranlarda davacının ajansına kayıtlı oyuncunun yer aldığı reklamların kullanıldığını iddia ettiğini, Halbuki söz konusu sözleşmenin geçerliliği olsa dahi müvekkilleri firmanın gerçekleştirmiş olduğu bir ihlalin mevcut olmadığını, Zira dosyada yer alan fotoğraflardan da anlaşılacağı üzere ilgili reklamın TV'de yer aldığını, Söz konusu reklamın yabancı ülkelerde davalı tarafından "..." olarak yayımlanmış (yada yayınlatılmış) olduğu iddiası mesnetsiz/asılsız bir iddia olmaktan öteye gitmediğini, Dosyaya delil olarak bildirilen fotoğrafların ve videoların hangi tarihlerde çekildiği, ihlal olduğu, iddia edilen davranışın ne zaman gerçekleştiğinin anlaşılmasının mümkün olmadığını, Ayrıca davalı Müvekkilleri firma söz konusu reklam filmini mağaza içi mekanlarında kullanmadığını, Televizyon üzerinden yansıyan reklamın ne zaman hangi şartlarda çekildiğinin belirsiz olduğunu, Davacının ileri sürdüğü delillere bakarak, ihlalin var olduğunu ve 2 yıl sürdüğü iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, Müvekkillerinin yurt dışında bulunan kurumsal bir mağazası olmadığını, Davacı, müvekkillerinin söz konusu reklamı yurt dışında kullandığını ileri sürmüşse de bu iddiasının da ne bir mesnedi ne de bir delili olmadığını, Davacı delil olarak "..." isimli platforma yer alan reklamları gösterdiğini, Bilindiği üzere ... platformu üzerinden yeterli sayıda takipçiye erişen her kullanıcı mavi tik bulundurabileceğini, Ayrıca başkası tarafından kullanılmayan tüm kullanıcı isimleriyle hesap açılabileceğini, Dosyaya sunulan sosyal medya platformundaki hesapların müvekkilleri firmanın kurumsal kimliğiyle ilgisi olmadığını, Söz konusu hesapların kim tarafından açılıp ne niyetle kullanıldığının ispatının ise davacıya ait olduğunu, Dosyaya ilgili hesapların müvekkilleri ile bağlantısını ortaya koyacak deliller sunulmadığını, Zira bir hesapta internet üzerinde hali hazırda var olan fotoğrafları bulup yayınlamanın oldukça kolay olduğunu, müvekkillerinin yurt dışına ihracat yoluyla satış yaptığını, ilgili internet sayfalarının kimler tarafından oluşturulduğu dahi belirsizken, doğrudan doğruya davalı ... firmasını suçlamanın haksız ve asılsız olduğunu, Dolayısıyla müvekkilleri firmanın kim olduğu belli olmayan hesapların paylaşımlarından sorumluluğu olmadığını, davanın reddine karar verilmesine talep etmişlerdir.
İhbar Olunan ...LTD. ŞTİ. Beyan dilekçesinde Özetle; müvekkilleri şirket adına atılmış bir imzanın mevcut olmadığını, Hatta söz konusu sözleşmede değil müvekkilleri şirket, davacı taraf dışında kimsenin imzası bulunmadığını, Müvekkilleri şirket, farklı şirketlere kurumsal kimlik, tanıtım ve reklam hizmeti veren bir ajans olup ...A.Ş. ye de bu hususlarda düzenli hizmet verdiğini, Bu kapsamda müvekkilleri şirket tarafından ... için reklam fikri oluşturulduğunu, reklam metni yazıldığını, Bu reklam filminin ...'a sunulduğunu, reklam filmini çekmek konusunda piyasada bilinen bir ajans olan ...Ltd. Şti. ile ..., söz konusu reklam filminin çekimi konusunda anlaşmaya vardığını, .. ise oyuncunun ajansı ile anlaştığını ve reklam filmini çektiğini, Müvekkilleri şirketin oyuncu ve ajansı ile herhangi bir iletişimi bulunmadığını, Müvekkilleri şirketin sadece reklam filmini yazdığını, konsepti belirlediğini, süreci yürüttüğünü ve reklam filminin çekimi konusunda anlaşmak üzere ... ve ... bir araya getirdiğini, davacı tarafın tek başına imzalamış olduğu, şirket unvanlarının hatalı yazıldığı tek sayfalık bir sözleşme görüldüğünü, Bunun dışında taraflarca imzalanan bir sözleşme olup olmadığı, bu sözleşmelerin şartları müvekkilleri şirket tarafından bilinemediğini, Davacı taraf her ne kadar ...'daki ... mağazalarının ... sayfalarında söz konusu reklam filminin gösterildiğini belirtmişse de söz konusu ... hesaplarının sahiplerinin davalı taraf olup olmadığını, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan ettikleri görülmüştür.
İhbar Olunan ... Şirketi beyan dilekçesinde Özetle; Davalı ile “..” isimli reklam filminin yapımı için 31.05.2021 tarihli Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, İşbu Hizmet Sözleşmesi kapsamında reklamda yer alacak oyuncu için Davacı taraf ile görüşüldüğünü ve tarafların mutabık kaldığı kapsamda reklam filminin kullanım haklarının davalıya lisanslandığını, Dolayısıyla Müvekkilleri Şirketin; Davacı ile arasındaki anlaşmaya uygun davrandığından ve anlaşma sınırlarını aşar bir tasarrufta bulunmadığından huzurdaki iddia ve taleplere ilişkin herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını, Davacının dava dilekçesi ekinde EK1 olarak sunduğu sözleşmenin Müvekkilleri Şirket’e iletilmediğini ve Müvekkilleri Şirket tarafından imzalanmadığını, Davacı yan, ... isimli icracı ile yaptığı menajerlik sözleşmesine dayanarak FSEK m.68 kapsamında huzurdaki davayı ikame ettiğini, anılan menajerlik sözleşmesinin Davacı ile dava dışı ... arasında hukuki ilişki doğurduğu ve dolayısıyla üçüncü kişilere karşı herhangi bir hak oluşturmayacağını, Davacının bu sözleşmeye dayanarak dava açabilmesinin hukuken mümkün olmadığından huzurdaki davanın aktif dava ehliyeti yokluğu sebebiyle reddi gerektiğini, gerek davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığından gerekse iddia ve talepler hukuken mesnetsiz olduğundan huzurdaki davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Davalı yanın ... sözleşmesini ihlal ettiği iddiası ile ihlalin tespiti men'i FSEK 68 kapsamında 3 kat hesaplama yapılmak üzere şimdilik 57.500 TL 'nin tahsili ( 27.500 TL yurtiçi ihlal kapsamında 30.000 TL yurt dışı ihlal kapsamında toplam 57.500 TL) kapsamında açıldığı anlaşılmaktadır.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş,tarafların beyanlarında geçen deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, HMK 184.madde kapsamında hazır olanlardan tahkikat ile ilgili beyanları sorulmuş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ..., ... tarafından düzenlenen 28/06/2024 tarihli bilirkişi raporlarında; ... hesabı kontrol edildiğinde mevcut durumda 0 gönderi, 76.002 takipçisi ve 0 takip olduğu, ... linki web archive kaydı kontrol edildiğinde linke ilişkin web archive kaydının olmadığı, web archive kaydının olmaması daha önce hesabın kullanılmadığı veya paylaşım yapılmadığı anlamına gelmediği, hesabın Ekim 2015 tarihinde oluşturulduğu, hesabın bulunduğu konumun ... olduğu ve Ağustos 2020 tarihinde hesabın doğrulandığı, hesap iletişim bilgisinde ... yazdığı, davacı tarafça dosyaya sunulmuş olan ekran görüntüleri incelendiğinde ...hesabından 22 Ağustos 2021 ve 25 Haziran (Yıl yazmayan) tarihli paylaşımların olduğu görülmüş, ancak paylaşım içerisinde görsel anlamda dava konusu videonun olup olmadığının tespit edilemediği, ... hesabı kontrol edildiğinde mevcut durumda 287 gönderi, 12.891 takipçisi ve 3 takip olduğu, hesap açıklamasında ... bilgilerinin olduğu, hesabın Mayıs 2019 tarihinde oluşturulduğu, hesabın bulunduğu konumun ... olduğu, Ekim 2019 tarihinde hesabın doğrulandığı, hesap oluşturulduğu tarihten bu yana kullanıcı adının 2 defa değiştirildiği, ... linkinde 01 Haziran 2022 tarihli paylaşım olduğu,... linkinde 11 Haziran 2022 tarihli paylaşımın olduğu,... hesabı kontrol edildiğinde mevcut durumda 1.486 gönderi, 89.568 takipçisi ve 3 takip olduğu, hesap açıklamasında ... bilgilerinin olduğu, hesabın Mayıs 2015 tarihinde oluşturulduğu, hesabın bulunduğu konumun İran olduğu, Kasım 2019 tarihinde hesabın doğrulandığı, hesap oluşturulduğu tarihten bu yana kullanıcı adının 4 defa değiştirildiği, ... linkinde 12 Nisan 2022 tarihli paylaşım olduğu, ...’da alınamaya müsait/kullanımda olmayan hesaplar isteyen kişi/kişilerce alınabilmekte olduğunu, Dosya içerisinde davacı tarafça sunulduğu görülen ... seri numaralı Usb bellek içerisinde ... 1. Fikri ve Sınai haklar hukuk mahkemesine klasörü içerisinde 6 adet video olduğu, 13 Şubat 2023, Pazartesi, Saat 18.23.mp4 isimli dosyanın Oluşturulma ve Değiştirme tarihlerinin 17.02.2023 olduğu, 35 saniyelik video’da mağaza içerisinde bulunan televizyonda dava konusu reklamın olduğu, videonun ilerleyen bölümlerinin bulanık olduğu, 20 Aralık 2022, Salı, Saat 16.44.mp4 isimli dosyanın Oluşturulma ve Değiştirme tarihlerinin 17.02.2023 olduğu, 40 saniyelik video’da telefon ekranının çekildiği ekranda 20 Aralık Salı saat 16:44 yazdığı, tabelasında ... yazan mağaza içerisinde bulunan televizyonda dava konusu reklamın olduğu, 20 Aralık 2022, Salı, Saat 16.49.mp4 isimli dosyanın Oluşturulma ve Değiştirme tarihlerinin 17.02.2023 olduğu, dosya açılmaya çalışıldığında Dosya türü desteklenmediği, dosya uzantısı hatalı veya dosyanın bozuk olması sebebiyle farklı medya oynatıcılarla denenmesine rağmen video açılamadığı, WhatsApp Video 2023-02-16 at 20.06.19.mp4 isimli dosyanın Oluşturulma ve Değiştirme tarihlerinin 17.02.2023 olduğu, dosya açılmaya çalışıldığında Dosya türü desteklenmediği, dosya uzantısı hatalı veya dosyanın bozuk olması sebebiyle farklı medya oynatıcılarla denenmesine rağmen video açılamadığı, WhatsApp Video .... isimli dosyanın Oluşturulma ve Değiştirme tarihlerinin 17.02.2023 olduğu, dosya açılmaya çalışıldığında Dosya türü desteklenmediği, dosya uzantısı hatalı veya dosyanın bozuk olması sebebiyle farklı medya oynatıcılarla denenmesine rağmen video açılamadığı,.... isimli dosyanın Oluşturma tarihinin 19.12.2022 ve Değiştirme tarihinin 02.12.2022 olduğu, 42 saniyelik video’da tabelasında ... ve ... yazan mağaza içerisinde bulunan televizyonda dava konusu reklamın olduğu, Tamamen ya da kısmen de olsa çalıştırılabilen videolarda dava-dışı ...’ın oynadığı, dava konusu reklamın ... ve ... isimli dükkanlarda ... video olarak gösterildiğinin tespit edildiği, Dava konusu reklam filminin eser niteliğini haiz olduğu sunulan sözleşmeler kapsamında davacının dava konusu film üzerinde komşu hakka sahip olduğunun kabulü halinde dava konusu edilen bir yıllık kullanım için 4.000-TL+KDV talep edilebileceğini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler 04/12/2024 tarihli bilirkişi EK raporlarında; Mağaza içi kullanımın ve dava konusu edilen kullanımların, daha geniş kitlelere ulaşma imkânı olan TV ve dijital kullanımına nazaran daha kısıtlı bir kitleye ulaşabileceği de dikkate alındığında bu mecralarda 1 yıllık kullanımı 4.000-TL+KDV olabileceği görüşlerini koruduklarını, davacının hesaplanan kullanım hakkı bedeline istinaden, FSEK m. 68 uyarınca 4.000- TL+KDV'nin üç katı olan 12.000-TL+KDV bedelini talep edebileceğini, mahkememizin uygun görmesi durumunda, ... ve ... (...) hesaplarının da bu bedele eklenmesi sonucunda FSEK m. 68 uyarınca talep edilebilecek miktarın en fazla 36.000-TL+KDV olabileceği, ... Sosyal Medya (...) hesabında dava konusu video paylaşılmadığı için bu hesaba dahil edilmemesi gerektiği, kök raporda detaylı olarak bütün deliller incelenmiş olduğunu ve gerekli açıklamaların kök raporda bulunduğunu, dikkat edildiği taktirde hesabın/hesapların bulunduğu konum, hesap oluşturulma tarihleri, hesap oluşturulduğu tarihten inceleme tarihine kadar kullanıcı adlarının değiştirilip değiştirilmediği gibi bilgiler başta olmak üzere detaylı olarak incelenmiş ve ekran görüntülerinin kök raporda sunulmuş olduğunu, ayrıca hesapların kim/kimler tarafından doğrulandığı, hangi belgelerle doğrulandığı, kullanıcı adlarında yapılan değişikliklere ilişkin bilgiler Meta Inc. (...)'dan talep edilerek sağlıklı bilgilere ulaşılabileceği yönünde görüş ve kanaatlerine vardıklarını bildirmişlerdir.
Bilirkişiler 08/04/2025 tarihli 2. Ek bilirkişi raporlarında; mağaza içi kullanımın ve dava konusu edilen kullanımların, daha geniş kitlelere ulaşma imkânı olan TV ve dijital kullanımına nazaran daha kısıtlı bir kitleye ulaşabileceği de dikkate alındığında bu mecralarda 1 yıllık kullanımı için 4.000 TL+ KDV, 2 yıllık kullanımı için 8.000 TL+ KDV olabileceği görüşünü korudukları, mahkememizin ayrıca uygun görmesi durumunda, ... gösterimi ile ... hesapları olan...ve... hesaplarının da bu bedele eklenmesi sonucunda FSEK m. 68 uyarınca talep edilebilecek miktarın en fazla 84.000 TL + KDV olabileceği, detaylı olarak bütün deliller incelenmiş ve gerekli açıklamalar da görüleceği üzere kök raporlarda yapılmış olduğunu, bildirmişlerdir.
REKLAM FİLMİNİN ESER OLUP OLMADIĞI VE ESER SAHİPLİĞİNİN İNCELENMESİ:
FSEK m. 1/b-a); "Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsullerini,” eser, m. 1/b-a); “Eseri meydana getiren kişiyi, "eser sahibi olarak nitelendirmiş, her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisini sinema eseri olarak kabul etmiştir (m. 5).
Bu nedenle bir fikir ürününün FSEK m. 1/b-a) hükmünde sayılan koşulları taşıması halinde eser olarak kabulü mümkündür. Bir fikir ürününün eser olarak korunması için sahibinin hususiyeti koşulunun üzerinde özellikle durulması gereklidir.
Dava konusu edilen reklam filmi bilirkişilerce incelendiğinde, bir fikir etrafında toplandığı, iletilmek istenen fikri vermeye yönelik mizansenin yaratıldığı, etkiyi arttırmak için oyuncuların katkıda bulunduğu, reklam filmi oluşturulurken yönetmenin katkısının mevcut olduğu da dikkate alındığında FSEK kapsamında korunmaya değer sinema eseri olduğu kanaati oluştuğu anlaşılmıştır.
ESER SAHİPLİĞİ:
FSEK m. 8/1 hükmü gereğince "bir eserin sahibi, onu meydana getirendir". Ancak kanunun 8/3. maddesinde sinema eseri sahipleri için farklı bir eser sahipliği kabul edilmiştir. Buna göre, sinema eserlerinde; yönetmen, özgün müzik bestecisi, senaryo yazarı ve diyalog yazarı, eserin birlikte sahibidirler. Canlandırma tekniğiyle yapılmış sinema eserlerinde, animatör de eserin birlikte eser sahipleri arasındadır. Kanun hükmüne göre icracı sanatçı sinema eserlerinde eser sahibi olarak kabul edilmemektedir.
FSEK m. 80/2 düzenlemesi ise "Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcısı, eser sahibinden ve icracı sanatçıdan mali hakları kullanma yetkisini devraldıktan sonra aşağıda belirtilen haklara sahiptir.” hükmünü haizdir. Bu nedenle film yapımcısının bu maddede düzenlenen haklara sahip olabilmesi için eser sahiplerinden hakları devralması yeterli olmayıp aynı zamanda İcracı sanatçılardan da izin alması gerekmektedir.
Mali hak devir sözleşmesi her iki tarafa borç yükleyen tam iki taraflı sözleşmedir. Devreden devir borcu altındadır. Devralan da bu haklar karşılığında kararlaştırılmışsa ivaz vermenin yanı sıra bu hakları sözleşmeye ve kanuna uygun olarak kullanma borcu altına girmektedir. TBK m. 14/1 hükmü "Yazılı şekilde yapılması öngörülen sözleşmelerde borç altına girenlerin imzalarının bulunmasını” aramaktadır. Dolayısıyla TBK m.1/1 gereği iradelerin uyuşması ve imzaların bulunması ile sözleşme tamam olur. Bu sözleşme alacağın temliki gibi tasarrufi bir işlemdir. Dolayısıyla devredenin devir anında haklara sahip olması gereklidir.
Bu kapsamda davacı tarafından dosyaya ibraz edilen sözleşmeler incelenmiştir.
... ile ... arasında imzalanmış bulunan 20.05.2021 tarihli sözleşmeye göre özetle, konusunun firma ile sanatçı arasında sözleşme akdedilmesine aracılık etmek, firmanın sanatçı adına fiyat belirleme, pazarlık etme konularında tam ve tek yetkili olduğunun, sözleşmede sözü edilen çalışmaların meydana getirilmesi ile sanatçıya sağlanan maddi ve manevi kazançlar karşılığında sanatçının bu anlaşmaya bağlı profesyonel kazançlarının üzerinden sanatçı servis ücreti alınacağının düzenlendiği görülmektedir.
... Reklam Sözleşmesi başlıklı belge incelendiğinde özetle, taraflarının...ve davacı olduğu, sadece davacı tarafından imzalandığı,
... karşılığında ödenecek ücretin ve filmin kullanım mecralarının sınırlandırıldığı görülmektedir.
Diğer yandan FSEK kapsamında mali haklar üzerinde tasarrufta bulunma yetkisi doğrudan eser sahibine/icracı sanatçıya aittir. Bilirkişilerce düzenlenen 1.rapor sonrasında davacı yanca reklam filminin oyuncusu ile imzalanmış sözleşmenin sunulduğu, dava dışı oyuncu ile ajans arasında imzalanan sözleşme hükümleri bir arada incelendiğinde; incelenen sözleşmeler kapsamına ve FSEK 48. Madde düzenlemesine göre ; davacının meydana getirilecek reklam filmi üzerindeki mali hakların dava cı ajansa ait olduğu, mali hükümler başlığı altında 6. Madde düzenlemesinde sanatçı adına her türlü tahsilatın ajans tarafından yapılacağı ve sözleşmenin 3 yıl geçerli olduğu, Sözleşmenin bitim tarihinden itibaren de yine 3 yıllık süreler ile uzayacağı, dolayısıyla mali hakların davacı ajans tarafından kullanılacağı açıktır.
... Reklam Sözleşmesi başlıklı belgeye ilişkin ihbar olunan vekili itiraz dilekçesinde “...e-posta üzerinden mutabık kalınarak taraflar arasında sözleşmesel ilişki kurulduğunu, davacı tarafından müvekkiline bildirilen 29.05.2021 tarihli mail içeriği kapsamında da hakların davalı tarafa lisanslandığını” beyan etmiştir. Dolayısıyla sözleşme hükümleri geçerli olduğundan ve mali hakların davacı yanca kullanılacağı gözetilerek tazminat miktarının hesaplanması gereklidir.
TAZMİNAT İSTEMİNİN İNCELENMESİ.
Dava konusu ihlallerin ilgili videonun sosyal medya ve ... gösterimi noktasında tüm mecraların tamamına yönelik olarak sadece sosyal medya ve ... için 4.000 TL artı KDV ücretinin uygun olduğunu bildirdikleri,
- ... kullanımı bedeli: 4000 TL + KDV
- ... hesabı yayın bedeli (2 yıl için): 8000 TL + KDV
- ... hesabı yayın bedeli (2 yıl için): 8000 TL + KDV
- ... hesabı yayın bedeli (2 yıl için): 8000 TL +KDV
... gösterim ile ... hesapları olan ..., ... ve ... hesaplarının da bu bedele eklenmesi kanaati mahkememizde hasıl olduğu takdirde ise en fazla 84.000 TL talep edilebileceği bildirilmiştir.
Her ne kadar davacı huzurdaki davayı yurtiçi ve yurtdışı kullanımlara dayalı olarak 2 farklı tazminat istemli olarak ve 3 kat talepli olarak açmışsa da; yurtdışı yayınlarının davalının bilgisi dahilinde yayınlandığı ve bu hesapların davalıya ait olduğu davacı yanca ispat edilememiştir.
Zira ...'da alınmaya müsait/kullanımda olmayan hesaplar birçok kişi /kişilerce alınabilmektedir. ...'da Profiller, ... ürünleri sağladıkları belgelerdeki hareketlerine göre ... tarafından doğrulanabilir. Bu profillerde doğrulanmış rozetleri görüntülenir. Bazı doğrulanmış profiller önemli bir kişi veya işletmeye aitken, bazı profiller Meta Verified abonesi olabilmektedir.
Zira davalı da gönderdiği e-mailde belirtilen “...” sosyal medya hesaplarının firmalarına ait olmadığını, bahsi geçen filmin yayınlanmasının bilgileri dışında olduğunu, yurt dışında faaliyet gösteren firmalar, ... firmasından mal almakla birlikte bu malları kendileri de üretip satışını gerçekleştirebildiğini,bu yüzden yurt dışındaki firmaların fiil ve davranışlarını kontrol etmelerinin mümkün olmadığını,kaldı ki ... markası uluslararası düzeyde bilinen meşhur bir marka olduğu için, marka ile ilgili olan ya da olmayan birçok firma tamamen keyfi olarak sosyal medya üzerinden kazanç sağlama amaçlı olarak çeşitli yayın ve reklam yaptığını,bu firmaların fiil ve davranışlarından sorumlu olmalarının mümkün bulunmadığını; kaldı ki yurt dışında bu firmalara yönelik hukuki bir süreç başlatılmasının çok zor olduğunu, maliyetinin çok yüksek olduğunu, aynı zamanda o devletin yasal düzeni Türk Hukuk Sistemi'ne de uygun olması gerektiğini, yurtdışı kullanımların davalının bilgisi dışında olduğunu bildiren mail gönderildiği de anlaşılmaktadır.
Davacı yanca yurtdışı firmaların davalının izni ve bilgisi ile reklam filmini yayınladığı hususu ispat edilmemiştir.
Bu durumda yurt içi kullanımlara dayalı tazminat isteminin incelenmesi gereklidir.
Davacı yanca sunulu flash bellek içeriği bilirkişilerce incelenmiş ve çekilen videolarda, çekimin ... mağazalarında yapıldığı , Mağaza içerisinde yapılan çekimlerde, teşhir ürünleri aralarına konulmuş ekranlarda ... video olarak oynatıldığı, oynatılan videonun da ... hesaplarındaki dava konusu video ile direkt aynı olduğu , Kadın oyuncunun da dava-dışı ... olduğu, 13 Şubat 2023, Pazartesi, 20 Aralık 2022 tarihli videoların oluşturulma tarihlerinin bilirkişilerce incelendiği keza ... Mağaza İçi Reklam Yayını ... isimli dosyanın Oluşturma tarihinin 19.12.2022 ve Değiştirme tarihi 02.12.2022 olduğu, 42 saniyelik video'da tabelasında ... ve ... yazan mağaza içerisinde bulunan televizyonda dava konusu reklamın olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı yanın iddiası dava konusu reklam filminde oyuncunun yer alması ve reklam filminin TV ve dijital mecralarda kullanımının bir yıllık bedelinin 12.000-TL+KDV olduğunu beyan etmiştir.
Mağaza içi kullanımın ve dava konusu edilen kullanımların, TV ve dijital kullanımına nazaran daha kısıtlı bir kitleye ulaşabileceği hususu bilirkişilerce ifade edilmiş olup, bu mecralarda 1 yıllık kullanımı 4.000-TL+KDV olabileceği bilirkişilerce ifade edilmektedir.
Ancak reklam filminin TV ve dijital mecralarda sınırlı bir şekilde yani reklam süresi saniyeler dakikalar ile ifade edildiği halde mağaza içi yani ... mağazayı gezen bilinçli tüketici nezdinde mağazada gün boyu bu tarz reklamların döndüğü bilindiğinden aksine mağaza içindeki kullanımlar farklı bir mecra olup, gün boyu reklam filminin ticari amaçla yayınlanmış olması gözetilerek; mahkememizce 12.000-TL nin dikkate alınması gerekmiş, Sözleşme hükümlerine göre yani 06.06.2021 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde yer alan “1 yıl sonunda halka sunum devam ettiği takdirde bu tarihten sonrası için ücretin TL bazında % 100'ü ikinci sene telif ücreti olarak talep edilir” hükmü gereğince ; yani ihlal edilen dönem bilirkişilerce 2022 yılına ait dönem olup ve bu izinsiz kullanımlar nedeniyle ikinci yılın 24.000,00 TL raiç olarak hesaplanması gerekmiş, bu bedelin FSEK 68 gereği 3 katı= 24x3=72.000 TL olarak mahkememizce kabul edilmiş olup, toplanan deliller, HMK 266 madde kapsamında alınan teknik inceleme raporları, dosyadaki reklam sözleşmesi , dava dışı oyuncu ile ajans arasındaki sözleşme hükümleri, reklamın yapıldığı süre ve mecra dikkate alınarak FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 24.000- TL nin 3 katı olan 72.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine keza Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.07.1987 tarih, ..., 13.10.2009 tarih ..., 13.09.2011 tarih ...ve HGK'nın 20.03.2002 tarih, ...sayılı kararlarında açıklandığı ve öğretide de benimsendiği üzere, hak sahibinin FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğu ve mahkemece de telif tazminatına hükmedildiğinden taraflar arasında farazi sözleşme yapılmış gibi bir hukuki durum meydana geleceğinden ve bu durumda, davalının eyleminin de farazi sözleşme kapsamında yasal kullanım haline dönüşeceğinden; davacı hak sahibi farazi sözleşmenin kapsadığı kullanımın refini ve menini isteyemeyeceğinden bu yöndeki istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
2-Dosyadaki reklam sözleşmesi , reklamın yapıldığı süre ve mecra dikkate alınarak FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 24.000- TL nin 3 katı olan 72.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.07.1987 tarih, ..., 13.10.2009 tarih ..., 13.09.2011 tarih ... ve HGK'nın 20.03.2002 tarih, ... sayılı kararlarında açıklandığı ve öğretide de benimsendiği üzere, hak sahibinin FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğu ve mahkemece de telif tazminatına hükmedildiğinden taraflar arasında farazi sözleşme yapılmış gibi bir hukuki durum meydana geleceğinden ve bu durumda, davalının eyleminin de farazi sözleşme kapsamında yasal kullanım haline dönüşeceğinden; davacı hak sahibi farazi sözleşmenin kapsadığı kullanımın refini ve menini isteyemeyeceğinden bu yöndeki istemin reddine,
4- Yatırılması gereken 4.918,32 TL ilam harcının, yatırılan 981,96 TL peşin harçtan ve 740,00 TL ıslah harcından mahsubu ile eksik kalan 3.196,36 TL harcın davacıdan tahsiline,
5-kabul edilen maddi tazminat istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-red edilen maddi tazminat yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
7-red edilen ref istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 55.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
8-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 981,96 TL peşin harç, 179,90 başvuru harcı, 740 TL ıslah harcı, 885 TL tebligat ve müzekkere masrafı 28.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 30.786,86 TL yargılama giderinin taktiren 1/3 ünün davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,
10-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı vekili ile ihbar olunanların yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 18/12/2025
Katip
¸
Hakim
¸