T.C.
İSTANBUL
1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/232 Esas
KARAR NO:2025/219
DAVA:Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/05/2017
KARAR TARİHİ:30/09/2025
Taraflar arasında fsek’den kaynaklanan tecavüzün tespiti ve tazminat davası Kapatılan ....Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ... sırasına kayıtlanmış ve yargılama devam ederken HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca ... ve ... Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, ... Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının ... Hukuk Mahkemesine devrine karar verilmiş, dava dosyası uyap tevzii bürosunca mahkememizin 2017/534 esas numarasına kayıtlandığı akabinde mahkememizden verilen 23/02/2021 tarih, ... sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi' nin 07.11.2024 tarih ve 2022/590 Esas - 2024/1814 Karar sayılı ilamıyla kaldırılmış olup, kaldırma kararı sonrasında dava mahkememizin 2024/232 esas numarasına kayıtlandığı ve kaldırma kararı doğrultusunda yargılama yapılmış olmakla;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacılar vekili Dava dilekçesinde özetle; Davalı’ya ait ... Tv logosu ile yayın yapan televizyon kanalında davacı meslek birliklerinin repertuvarlanna dahil olan eser, icra, fonogram ve yapımların FSEK m. 52’ye aykırı şekilde yazılı izin alınmaksızın yayınladığı, FSEK’ten doğan umuma iletim hakkının, m. 80 ve 41’de tanımlanan mali haklarının ihlal edildiği, bu hususun İstanbul 1 FSHHM ... Değ. İş sayılı dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğu, ... FSHCM ... E. Sayılı dosya ile izinsiz kullanım gerçekleştiren şüpheliler hakkında kamu davası açıldığı, davacı meslek birliklerinin yayınladığı ortak tarife hakkında davalının yasal süreler için müzakere talebi olmadığı, 2015 yılı tarifelerinin 2014 yılı Ekim ayında kesinleştiği, FSEK m. 76 son fıkrası uyarınca hak sahipleri lehine ispat kolaylığı getiren karinenin somut olayda uygulanması gerektiği, açıklanan nedenlerle, davalıya ait ... Tv logolu televizyon kanalında davacı meslek birliklerinin repertuvarlannda yer alan eser, icra, fonogram ve yapımların hukuka aykırı yayınlandığının ve davacı meslek birliklerinin FSEK başta olmak üzere mevzuattan kaynaklanan haklarına davalılar tarafından tecavüzde bulunulduğunun tespitine, FSEK m. 69 uyarınca karar tarihinden itibaren geçerli olmak üzere davacıların tüm repertuvarına karşı tecavüzün men’ine, FSEK m. 66 uyarınca davalının tecavüzünün refine, FSEK m. 68 f. 1 uyarınca 2015 yılı resmi tarifelerine göre davalının davacılara ödemesi gereken bedelin yapılacak hesaplamalara göre belirlenmesine, şimdilik 10.000 TL’nin FSEK m. 68 f.l uyarınca 3 katına yayınların yapıldığı tarihten itibaren başlamak üzere faiziyle hükmedilmesine, hükmün tirajı en yüksek iki gazetenin Türkiye nüshalarında yayınlanmasına karar verilmesi talep etmişlerdir.
Davacılardan ... 26.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 452.905.98 TL olarak , ... 26.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 243.872.46 TL olarak , ... 26.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 647.008.56 TL olarak , ... 25.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 647.0008.56 TL olarak tazminini talep etmişlerdir.
SAVUNMA:Davalı vekili Cevap dilekçesinde özetle; Davacı meslek birliklerinin birlikte dava açmalarının usul ve yasaya aykırı olduğu, mecburi ve ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmadığı, davacıların temsil ettikleri haklar ve taleplerin her bir davacı yönünden ayrıca belirtilmesi gerektiği, usulüne uygun olarak yürürlüğe giren Roma Anlaşmasının kanun hükmünde olduğu, dava konusu müzik yayınlarının çoğunun canlı performans olduğu, kalanların ticari dolaşıma çıkartılmış fonogram ve tespitlerden oluştuğu, bunlar için ise Roma Anlaşmasının 12. maddesi uyarınca sadece uygun bir bedel ödenmesi gerektiği, ayrıca izne tabi bir hak veya yasaklama yetkisinden bahsedilmediği, anılan hükmün AY m. 90 uyarınca FSEK’ten üstün norm olduğu, davacıların iddialarına dayanak gösterilen İstanbul 1 FSHHM ... Değ. İş dosyasında yapılan tespit kapsamındaki yayınların “değişik isimlerde” müzik eğlence içerikli program yayınlan olduğu, bu program yayınlan ile ilgili olarak davalının yapımcı ve icracı eser sahibi sanatçılarla sözleşme yaptığı ve bir bedel ödediği, FSEK m. 43 uyannca televizyon kuruluşlannm ... ile sözleşme yapmasının zorunlu olmadığı, direkt eser sahibi sanatçılar ile sözleşme yapabileceği, FSEK m.80/B f.l’de yer alan hükmün Roma Anlaşması m. 12 ile birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan sonucun eser sahiplerinin henüz umuma arz edilmemiş ve ilk defa umuma arz edilecek eserler açısından izin vermede münhasır hak sahibi olduklan şeklinde olduğu, izinsiz yayın yapıldığının ispat edilmesi gerektiği, ... değ.iş sayılı dosyada sadece Kasım ayı için tespit yapıldığı, tespit yapılan aylar dışında 2015 yılı boyunca bir izinsiz kullanımın kabulünün mümkün olmadığı, FSEK m. 76 f. son’da öngörülen karineden faydalanmak için öncelikle yeterli kuvvette delil ileri sürülmesi gerektiği ve mahkemece davalıya yayınlanan müzik eserlerinin liste halinde sunulması için süre verilmesi gerektiği, toptancı zihniyet ile fahiş tazminat talep edilemeyeceği, sadece davalının yayınladığı tespit edilen veya listesi sunulan müzik eserleri açısından uygun bir bedel talep edilebileceği, tarifelerin tek taraflı ve fahiş olarak belirlendiği, FSEK m. 42 vd hükümlerine aykırı olduğu, davalının brüt gelirinin %25’inin tarife ile talep edildiği, bu haliyle dava yayın kuruluşunun ayakta kalmasının imkansız olduğu ileri sürülerek davanın reddi talep edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; Davalı eyleminin davacı meslek birliklerine yönelik tecavüzün tespitine, men ve ref'ine, FSEK m. 68 f. 1 uyarınca 2015 yılı resmi tarifelerine göre davalı yanca ödemeyen 1.1.2015-31.12.2015 dönemlerine ilişkin telif bedelinin davalıdan tahsili, şimdilik 10.000 TL’nin( Davacılardan ... 26.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 3 kat olarak 452.905.98 TL olarak , ... 26.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 243.872.46 TL olarak, ... 26.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 647.008.56-TL olarak, ... 25.2.2020 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 647.0008.56-TL olarak tazminini talep etmişlerdir.) FSEK m. 68 f.l uyarınca 3 katına yayınların yapıldığı tarihten itibaren başlamak üzere faiziyle hükmedilmesine, hükmün ilanına ilişkindir.
Kaldırma kararı öncesinde: İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 07/11/2024 tarihli .... sayılı kararıyla; "...1-Davacı eyleminin davalı meslek birliklerine yönelik tecavüzün tespitine, men ve ref'ine,
2- Davalının 01.01.2015-31.12.2015 dönemini kapsayan ve FSEK 68. maddeye göre hesaplanan :
A-... ... için 215.669.52 TL nın 3 katı olan 647.008.56 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
B-... ... için 215.669.52 TL nın 3 katı olan 647.008.56 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
C-... ... için 81.290.82 TL nın 3 katı olan 243.872.46 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
D- ... ... için 150.968.66 TL nın 3 katı olan 452.905.98 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine, " karar verilmiştir.
Davalı vekilince karar istinaf edilmiştir.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİ YARGILAMA
Bilirkişiler ... ile ...'in 31/01/2019 tarihli bilirkişi raporlarında özetle;Davacı ... Davalı Yayın Kuruluşuyla Aynı Emsalde Olduğu Belirtilen ... A.Ş. ... Sözleşmesinin de incelendiğini,bu sözleşmede Mali Şartlar Başlıklı 5.madde düzenlemesinde: 01.01.2015 - 31.12.2015 tarihi dönemi kapsayacak şekilde Meslek birliklerinin Yayın kuruluşuna vermiş olduğu yayın izni karşılığında Yayın Kuruluşu tarafından Meslek Birlileri Sözleşme bedeli olarak 941.269,91 TL + KDV mali hak bedeli olarak belirlendiği; Bu rakamın belirlenmesinde 2015 yılı resmi tarifeleri üzerinden İndirim uygulanması ve Televizyon Yayıncıları Demeği ile yapılan görüşmeler sonucunda 2014 yılı izin bedeline % 6 oranında artış yapılmak suretiyle belirlenmiş olduğunu, yine Davalı Yayın Kuruluşu ... A.Ş (... TV) ile Davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014 -31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesinin incelendiğini ve Davalı Yayın Kuruluşu ... A.Ş (... TV) ile Davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesinde MALİ ŞARTLAR Başlıklı 4. Madde düzenlemesinde: "..."ın vermiş olduğu YAYIN İZNİ karşılığında YAYIN KURULUŞU sözleşme bedeli olan toplam 137.808 TL + KDV mali hak bedelini ...'a ödeyeceğini; bu bedelin ... 2014 yılı resmi tarifesinden indirim uygulanması ve 2013 yılı İzin bedeline % 8 oranında artış uygulanması suretiyle belirlendiğini; Sözleşmenin davacı diğer ... İçin ödenecek YAYIN İZNİ bedellerinin İse heyet tarafından şu şekilde belirlendiğini:
... 2014 Bedeli 2015 Bedeli (%9,55 artış)
... 196.868,57 TL 215.669,52 TL
... 196,868,57 TL 215.669,52 TL
... 137.808,00 TL 150.968,66 TL
... 74.204,31 TL 81,290,82 TL
TOPLAM 6415.749,45 TL +663.598,52 TL
2015 Yılı için ... için Mali Hak Bedelinin ise;
FSEK madde 42/A uyarınca ...; tarifelerin uluslararası uygulamaların ülkenin ekonomik ve toplumsal koşullarına uyarlanabilirliği göz önünde bulundurularak makul seviyede belirlenmesi ile teknolojik alandaki değişimlerin yanı sıra eser, İcra, fonogram. yapım ve yayınların yaratıldığı ve kullanıldığı sektörlerin yapısını tahrip edici, üretimi ve kullanımı engelleyici ve genel kabul görmüş uygulamalara zarar verici bir etki yaratılmaması, rekabeti bozucu şartlar oluşturulmaması, yapılan sınıflandırma, İlgili sektörlerdeki ürün fiyatları ve bu sektörlerin gayrisafi millî hâsıladaki payı, eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya İletim sıklığı, birim fiyat veya götürü usulü ödeme, ödeme plânı ve benzeri hususlar esas alınır şeklindeki genel prensiplerde gözetildiğinde: Davalı ... TV nin hangi kategoriye dahil olduğunun RTÜK’ten sorulması üzerine Radyo Televizyon Üst Kurulunca mahkemeye gönderilen 13.03.2018 tarihli yazıda: ... TV logolu TV kanalının GENEL YAYIN türünde yayın lisansı olduğu bilgisinin verildiğini, bu madde kapsamında tarifelerin yasaya uygun olarak götürü usulde düzenlenmesi hem davalı hem de davacı açısından önceden izin alma ilkesi de baz alındığında daha hakkaniyetli olacağını, belirlenecek tazminat miktarının davacının tarifeleri baz alınarak tespit edilmesinin uygun olacağını, Tazminatın tespitinde FSEK madde 68/1 'in göz önünde bulundurulmasının uygun olacağını, yine 41. madde uyarınca sözleşmelerde takvim yılı esas alınmakta olduğundan, tazminat bedelinin hesaplanmasında izinsiz kullanımların gerçekleştiği takvim yıllarının esas alınmasının uygun bulunduğunu, keza Davacı tarafından talep edilen tazminat tutarının Mahkemece aşağıda belirtilen üç ayrı yöntemden birinin dikkate alınması ile hesaplanabileceğini:
... tarafından gazetede de yayınlanmış ve halen ... web sitelerinde yayınlanmakta olan 2015 yılına ait resmi tarifede yer alan TV tarifesi içinden uygun olan kategorideki bedel uygulanmasıyla. Yada Davalı Yayın Kuruluşu ... A.Ş (... TV) ile Davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesi kapsamında Davacı Meslek Birliklerinin tümü İçin tarifede yer alan oranlar üzerinden 01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesindeki bedellerin (605.749,45 TL) ÜFE+TÜFE / 2 oranında artış uygulanması ile 2015 yılı için ulaştığı 663.598,52 TL Toplam rakamın esas alınmasıyla belirlenebileceğini, bilirkişi heyetinin vardığı kanaate göre Eğer 2015 yılında Davacı ... ile ... A.Ş (... TV) arasında sözleşme yapılsaydı belirlenecek ücretin 663.598,52 TL olabileceğinden hareketle 2015 yılı lisans bedelinin 663.598,52 TL olarak mahkemece dikkate alınabileceğini bildirmişlerdir.
Rapora itiraz edilmesi üzerine alanında uzman bilirkişilerden yeni bir heyet oluşturulmuştur.
Bilirkişiler ... 03/12/2019 tarihli bilirkişi raporlarında; Taraflar arasında ihlal isnat edilen dönemde FSEK m 52’de öngörülen geçerlilik şartlarını haiz nitelikli yazılı sözleşme bulunmadığı, FSEK m. 76 f. 2’deki karinenin uygulanıp uygulanmayacağı noktasında davalının ibraz ettiği yayın listesinin değerlendirilmesinde takdirin mahkemeye ait olduğunu, Davacı meslek birliklerinin usulüne uygun olarak yayınlanan ve kesinleşen tarifelerinin tazminata esas kabul edilebileceğini, ... tarafından gazetede de yayınlanmış ve halen ... web sitesinde yayınlanmakta olan 2015 yılına ait resmi tarifede yer alan TV tarifesi içinden uygun olan kategorideki bedel uygulanmasıyla, Davalı ... A.Ş. (... Tv) ile davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesi kapsamında davacı meslek birliklerinin tümü için tarifede yer alan oranlar üzerinden 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesindeki bedellerin (605.749,45 TL) ÜFE+TÜFE/2 oranında artış uygulanması ile 2015 yılı için ulaştığı , 663.598.52 TL toplam rakamın esas alınmasıyla belirlenebileceği, bu tutarların davacı ... özelinde ayrı ayrı hesaplanmasında 2015 yılında ... için 215.669.52 TL, ... için 215.669,52 TL, ... 150.968,66, ... için 81.290,82 TL olmak üzere ayrı ayrı değerlendirilmesindeki takdirin Mahkeme’ye ait olduğunu, İcracı sanatçılar tarafından imzalanan izin formlarında belirtilen canlı ve banttan- kayıtlardaki icraların hesaplamadan dışlanması gerektiği görüş ve kanaatine varıldığını bildirilmişlerdir.
KALDIRMA KARARI SONRASI YARGILAMA:
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 44. HUKUK DAİRESİ' NİN 07.11.2024 TARİH VE 2022/590 ESAS - 2024/1814 KARAR SAYILI İLAMINDA ÖZETLE: “..
Dava; davacı meslek birliklerine yönelen mali hakka yönelik tecavüz iddiasıyla, tecavüzün tespiti, men ve ref'i ile FSEK'in 68 f. 1 maddesi uyarınca 2015 yılı resmi tarifelerine göre davalı yanca ödemeyen 1.1.2015-31.12.2015 dönemlerine ilişkin telif bedelinin davalıdan tahsiline ilişkindir.
Davacı; davalıya ait ... TV logolu televizyon kanalında, davacı meslek birliklerinin repertuvarlarında yer alan eser, icra, fonogram ve yapımların hukuka aykırı yayınlandığı iddia etmiş, davalı davanın reddini savunmuş, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar yukarıda açıklanan nedenlerle davalı yanca istinaf edilmiştir.
Davalı; davacıların birlikte dava açamayacağını ileri sürmüştür. Ancak somut olayda, davacıların repertuarında yer alan eserlerin izinsiz yayınlandığı iddia edildiğinden, dava konusu hakkın ortak olması, davaların temelini oluşturan vakıaların ve hukuki sebeplerin aynı olması nedeniyle, ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların birlikte dava açmalarına hukuki bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dava dosyasında yer alan tespit dosyasına sunulan 17.11.2015 tarihli bilirkişi raporunda, ... korumaları altında bulunan fonogramların müzik eserlerinin ve yapımlarının, ... A.Ş. ünvanlı ... TV logolu yayın kuruluşunun yayını yaptığı 3 farklı günden ikisi hafta içi biri hafta sonu 05.11.2015, 07.11.2015 ve 09.11.2015 tarihlerinde 20:00-22:00 saatlerinde yayınlanan programlarda yayınlanıp yayınlanmadığı konusunda yapılan inceleme sonucunda, bir kısım müzik eserlerinin yayınlandığı tespit edilmiştir.
Taraflar arasında ihlale konu dönemde yazılı bir sözleşme bulunmadığı sabittir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktalarından birisi de, FSEK'in 76/2. maddesindeki karinenin uygulanması gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.
FSEK m. 76 f/2.maddesinde; "Bu Kanun kapsamında açılacak hukuk davalarında mahkeme, davacının iddianın doğruluğu hakkında kuvvetli kanaat oluşturmaya yeterli miktar delil sunulması halinde, korunmakta olan eserler, fonogramlar, icralar , filmler ve yayınları kullananların , bu Kanunda öngörülen izin ve yetkileri aldıklarına dair belgeleri veya tüm yararlanılan eser , fonogram, icra, film ve yayınları liste halinde sunmasını isteyebilir. Belirtilen belge ve listelerin sunulamaması tüm eser, fonogram ve yayınların haksız kullanılmakta olduğuna karine teşkil eder." hükmü düzenlenmiştir.
FSEK 76/2 hükmüyle kanun koyucu, korunan eser, icra, yapım veya yayının izinsiz kullanılması nedeniyle açılacak tazminat davalarında, ihlalin boyutunun ispatındaki zorluğu dikkate alarak, kendine özgü bir ispat ve karine hükmü öngörmüştür.Madde de ispat yükünü değil, delil sunma yükümlülüğünü tersine çeviren ve sonuçlarına davalı aleyhine kanuni karine bağlayan düzenleme getirilmiştir. (Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Yorumu, Levent Yavuz, Türkay Alıca, Fethi Merdivan, Cilt II, Gözden geçirilmiş 2. Baskı, sf 2374) Karineden yararlanılabilmesi için belli koşulların gerçekleşmesi gerektiği, davacının hak sahibi olduğunu ve korunmakta olan eser, fonogram ve icraların kullanıldığı konusunda mahkemede kuvvetli kanaat oluşturmaya yeter miktarda delil sunulması gerekmektedir. Mahkemede bu kanaat oluştuktan sonra ise delil sunma yükümlülüğünün davalıya yükleneceği, davalının hem izin ve yetki aldığına dair belgeleri hem de tüm yararlanılan eser fonogram ve icraların listesinin sunulmasının istenebileceği anlaşılmaktadır.
Dolayısıyla bu karinenin işletilebilmesi için öncelikle davacı tarafların iddiasının doğruluğu yönünden hak sahibi olduklarını ileri sürdükleri eserler için sanatçılardan usulüne uygun yetki belgesi aldıklarını ispatlaması daha sonra davalı tarafça izinsiz yayınlanan eserlerin, icra ve fonogramların ve ne şekilde (canlı yayın vs) yayınlandığının tespiti sonra da davalı tarafa "yararlandığı tüm eser, fonogram ve icraların ve yayınların sunulması" için makul süre verilerek kesin sürenin sonuçlarının ihtar edilmesi gerekmektedir.
Mahkemece, davalı ... A.Ş. (... Tv) ile davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesi kapsamında davacı meslek birliklerinin tümü için tarifede yer alan oranlar üzerinden 01.01.2014-31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesindeki bedellerin (605.749,45 TL) ÜFE+TÜFE/2 oranında artış uygulanması ile 2015 yılı için ulaştığı 663.598,52 TL toplam rakamın esas alınmasıyla tazminat tutarının belirlendiği, bu tutarın davacı ... özelinde ayrı ayrı 2015 yılında ... için 215.669,52 TL, ... için 215.669,52 TL, ... 150. 968,66, ... için 81.290,82 TL olmak üzere takdir edildiği görülmektedir.
Ancak, davacı ... 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca üyesi bulunan eser sahibi, icracı sanatçı ve fonogram yapımcılarının devrettikleri yetki kapsamında mali hakları takip ve kullanma yetkisine sahip olup, üyelerinin mali haklarının ihlali halinde bu Kanun hükümlerine göre kendilerine yetki devrinde bulunan üyelerini temsilen dava açabilirler. Yine Fikir ve Sanat Eseri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri ... ve federasyonları Hakkında Tüzüğün 4. Maddesine göre de, Birlikler, birliğe kayıtlı eser sahibi ve komşu hak sahibinin haklarının takibinde üyelerinin devrettikleri haklar çerçevesinde yetkilidir.
Somut uyuşmazlıkta, mahkemece görüşüne başvurulan bilirkişiler tarafından ihlal süresi ve emsal rayiç bedeli dikkate alınmak suretiyle ve her bir ... için ayrı ayrı hesaplama yapıldığı, bu hesaplamaya davalı tarafından 06.03.2019 tarihli dilekçe ile itiraz edildiği ve 07.03.2018 tarihli dilekçe ekinde yayınlanmış olan müzik eserlerini gösterir listenin ve sanatçılar ile yapılan sözleşme örneklerinin sunulduğu, ancak bilirkişi raporunda bu listenin ve sözleşmelerin incelenmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğinden, sair istinaf sebepleri bu aşamada incelenmeksizin davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, bağlantılı .... FSHCM'nin... esas sayılı sayılı dosyası ile İstanbul 1 FSHHM ... Değişik İş sayılı dosya aslının da getirtilerek, mahkemece oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden yukarıda açıklanan esaslar kapsamında, ihlal olduğu ileri sürülen kullanımlar incelenerek, davacı meslek birliklerinin repertuarına kayıtlı olduğu ileri sürülen eser, icra ve fonogramlara ilişkin yetki belgeleri incelenerek hak sahipliğinin tespiti, davalı tarafça 07/03/2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan sözleşmeler ve eser listeleri incelenerek rapor alınmak suretiyle, eseri yayınlanan birlik üyesi sanatçılardan alınan yetki belgelerinin düzenlenme tarihi itibariyle, bu belgeler kapsamına giren eserlerin ve bunların içeriklerinin neler olduğu, hangi eserlerin ne suretle ihlalin konusunu oluşturduğu, yayınların canlı yayın olup olmadığının tespitinden sonra oluşacak sonuca göre, FSEK 76/2 maddesinin uygulanıp uygulanmayacağı ve FSEK'nun 68. madde hükmü gereğince üç kat tazminata hükmedilip hükmedilemeyeceğinin değerlendirilerek tartışıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalının istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 23/02/2021 tarih, .... Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA” şeklinde kaldırma kararı verildiği, dosyanın kaldırma kararı sonrasında Mahkememizin 2024/232 esas numarasına kayıtlandığı ve yeniden bilirkişi incelemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı sonrası rapor sunan Bilirkişiler ...'in 18/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı Yayın Kuruluşuyla Aynı Emsalde Olduğu Belirtilen ... A.Ş. ... Sözleşmesi: Davacı ... ... A.Ş. ... arasında imzalanan Yayın izni Sözleşmesi başlıklı sözleşmede Mali Şartlar Başlıklı MADDE 5'de 01.01.2015 -31.12.2015 tarihi dönemi kapsayacak şekilde Meslek birliklerinin Yayın kuruluşuna vermiş olduğu yayın izini karşılığında Yayın Kuruluşu tarafından Meslek Birlileri Sözleşme bedeli olarak 941.269,91 TL + KDV mali hak bedeli olarak belirlendiği; Bu rakamın belirlenmesinde 2015 yılı resmi tarifeleri üzerinden indirim uygulanması ve Televizyon Yayıncıları Derneği ile yapılan görümeler sonucunda 2014 yılı izin bedeline % 8 oranında artış yapılmak suretiyle belirlenmiş olduğu; Davalı Yayın Kuruluşu ... A.Ş (... TV) ile Davacılarda ... arasında imzalanan 01.01.2014 - 31.12,2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesi; Davalı Yayın Kuruluşu ... A.Ş (... TV} ile Davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014 - 31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesinde ise MALI ŞARTLAR Başlıklı 4. Maddesinde "... ırı vermiş olduğu yayın izni karşılığında YAYIN KURULUŞU sözleşme bedeli olarak toplam 137.808 TL+ KDV mali hak bedelini ... 'a ödeyeceğini; bu bedelin ... 2014 yılı resmi tarifesinden indirim uygulanması ve 2013 yılı izin bedeline % 8 oranında artış uygulanması suretiyle belirlendiğini; Sözleşmenin davacı diğer ... için ödenecek Yayın izni bedelleri yıllara göre belirlenmiş olup: ... ... için 215.669.52 TL , ... ... için 215.669.52 TL , ... ... için 81.290.82 TL , ... ... için 150.968.66 TL olduğu hususu belirlenmiştir.
Kaldırma kararında işaret edilen dava dosyaları uyap sisteminden kontrol edilmiş olup, .... FSHCM'nin... esas sayılı sayılı dosyasının HSK’nun 02/08/2017 tarihli ve 1071 sayılı kararı uyarınca dava, iş ve arşiv dosyalarının ... Hukuk Mahkemesine devrine karar verilmiş, dava dosyası uyap tevzii bürosunca mahkememizin ... esas numarasına kayıtlanmış ancak BAM kararında bahis edilen dosyanın taraflarının davacısı ... TV, davalısı ... ..firması olduğu, dolayışla huzurdaki davada delil niteliği bulunmadığı, öte yandan ilk açıldığında ....FSHHM’nin ... esas numarasına kayıtlanan huzurdaki davanın kapatma sonrasında Mahkememizin 2017/534 numarasına kayıtlandığı ve ilk davanın açıldığı dava dosyasına yetki belgelerinin sunulduğu keza yine Bam kararında işaret edilen ... diş sayılı dosyanın da zaten bu dosyanın ekleri içinde fiziken yer aldığı anlaşılmıştır.
Toplanan deliller, Kapatma tasarrufu öncesinde ....FSHHM’nin ... esas nolu dosyasına sunulu yetki belgeleri, lisans sözleşmeleri, Mahkememizin ... diş sayılı dosyası, huzurda alınan ve hükme dayanak yapılan HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli 18/05/2025 rapor kapsamına göre;
İstinaf Mahkemesi kararı kapsamında davalı tarafça 07.03.2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan sözleşmeler ve eser listeleri ve davacıların sunmuş olduğu yetki belgeleri bilirkişilerce incelenmiştir. Müzik Eserleri Yayın İzin Sözleşmesi incelendiğinde; Sözleşmenin ... isimli dava dışı ... ile davalı arasında 31.12.2014 tarihinde imzalandığı, 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasını kapsadığı, konusunun meslek birliğinin repertuarının karasal, uydu, kablolu yayın, internet vb. ortamlarda yayın hakkı olduğu görülmüştür. Davalı vekilinin sunmuş olduğu yetki belgeleri, dava dilekçesi incelendiğinde davacıların taleplerinin meslek birliklerinin üyelerinin eserlerinin 01.01.2015-31.12.2015 tarih aralığında (05.11.2015-07.11.2015-09.11.2015) izinsiz olarak kullanılması nedeniyle FSEK m. 68 kapsamında alacak talebinde bulunduğu görülmektedir. Nitekim İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyası kapsamında yapılan inceleme de 05.11.2015, 07.11.2015 ve 09.11.2015 tarih aralığını kapsamaktadır. Söz konusu tarihlerde yapılan yayınlara ilişkin kullanımlar ayrıntılı şekilde son raporda incelenmiş olup, yetki belgeleri ile de ayrıca raporda ayrıntılı şekilde incelenmiştir.
Davacı ... ,..., ..., ... ... vekilince dava dosyasına sunulan 14.03.2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan Yayın İzin Sözleşmesiyle izlenme oranları, davalı tarafın imzalamış olduğu 2014 yılı yayın izin sözleşmesiyle hesaplama tablosu yayın içerikleri gelirleri kapsamıyla davacı ... ile 2015 yılına ilişkin olarak yaptıkları sözleşme ile davalı yayın kuruluşunun davacı ... imzalamış olduğu sözleşme de incelenmiştir. Davalı Yayın Kuruluşuyla Ayni Emsalde Olduğu Belirtilen ve Davacı ... ... A.Ş. ... arasında imzalanan Yayın İzin Sözleşmesinin Mali Şartlar başlıklı Madde 5'de , 01.01,2015 - 31.12.2015 tarihleri arasında geçerli olup bilirkişilerce de ayrıntılı olarak emsal sözleşmeler incelenmiştir.
31.12.2015 tarihi dönemi kapsayacak şekilde Meslek birliklerinin Yayın kuruluşuna vermiş olduğu yayın izni karşılığında Yayın kuruluşu tarafından ... sözleşme bedeli olarak 941.269,9)1 TL artı KDV mali hak bedeli olarak belirlendiği; Bu rakamın belirlenmesinde 2015 yıl resmi tarifeleri üzerinden indirim uygulanması ve Televizyon yayıncıları Derneği ile yapılan görüşmelere sonucunda 2014 yılı izin bedeline %8 oranında artış yapılmak suretiyle olduğu yer almaktadır.
Sözlenmenin 5/e maddesinde Sözleşme bedelinin ödenmemesi halinde Meslek birliklerinin 2015 yılı resmi tarife bedelleri üzerinden yaptıktan indirimin iptal edilerek Meslek Birliklerinin 2015 yıl resmi tarife bedelleri üzerinden alınacağı hükmü de yer almaktadır.
Davalı: Yayın Kuruluşu ... A.Ş.(... TV) ile imzalanan 01.01.2014 31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesi; Davalı Yayın Kuruluşu ... A.Ş. (... TV) ile Davacılardan ... arasında imzalanan 01.01.2014 31.12.2014 tarihleri arasını kapsayan lisans sözleşmesinde ise MALİ ŞARTLAR Başlıklı 4. MADDESİNDE “... in vermiş olduğu YAYIN İZNİ karşılığında YAYIN KURULUŞU sözleşme bedeli olan toplam 137.808 TL +KDV mali hak bedelini ...' a Ödeyeceğini; bu bedelin ... 2014 yıl resmi tarifesinden indirim uygulanması ve 2013 yılı izin bedeline %8 oranında artış uygulanması) suretiyle belirlendiğini; 4.maddenin f fıkrasında ise sözleşme bedelinin ödenmemesi halinde indirimlerin iptal edilerek 2014 yılı resmi tarifesi üzerindeki oranlardan talep edileceği hükmü yer almaktadır.
Dolayısıyla bilirkişi heyetinin yaptığı inceleme bir önceki yıllarda yapılan emsal sözleşmeler, sözleşme hükümleri, davalı ile aynı nitelikteki dava dışı firma ile meslek birliklerinin yaptığı sözleşmeler incelenerek denetime uygun bir şekilde düzenlendiğinden toplanan deliller kapsamına göre; Davacı eyleminin davalı meslek birliklerine yönelik 01.01.2015-31.12.2015 dönemini kapsayan tecavüz eyleminin tespitine, - Davalının 01.01.2015-31.12.2015 dönemini kapsayan ve FSEK 68. maddeye göre hesaplanan :
A-... ... için 215.669.52 TL nın 3 katı olan 647.008.56 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
B-... ... için 215.669.52 TL nın 3 katı olan 647.008.56 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
C-... ... için 81.290.82 TL nın 3 katı olan 243.872.46 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
D-... ... için 150.968.66 TL nın 3 katı olan 452.905.98 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.07.1987 tarih, 1836/4131, 13.10.2009 tarih 5561/10516, 13.09.2011 tarih 10929/10277 ve HGK'nın 20.03.2002 tarih, 176/214 sayılı kararlarında açıklandığı ve öğretide de benimsendiği üzere, hak sahibi FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğu ve mahkemece de telif tazminatına hükmedildiği takdirde taraflar arasında farazi sözleşme yapılmış gibi bir hukuki durum meydana geleceğinden ve bu durumda, davalının eyleminin de farazi sözleşme kapsamında yasal kullanım haline dönüşeceğinden; davacı hak sahibi farazi sözleşmenin kapsadığı kullanımın refini isteyemeyeceğinden ref isteminin reddine,
-Taraflar fsek 68. Madde kapsamında tazminat talep ettiğinden keza ihlal dönemi için taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olduğundan HGK’nun ilamlarına göre ilan isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,
I-Davacı eyleminin davalı meslek birliklerine yönelik 01.01.2015-31.12.2015 dönemini kapsayan tecavüz eyleminin tespitine,
II- Davalının 01.01.2015-31.12.2015 dönemini kapsayan ve FSEK 68. maddeye göre hesaplanan :
A-... ... için 215.669.52 TL nın 3 katı olan 647.008.56 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
B-... ... için 215.669.52 TL nın 3 katı olan 647.008.56 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
C-... ... için 81.290.82 TL nın 3 katı olan 243.872.46 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
D-... ... için 150.968.66 TL nın 3 katı olan 452.905.98 TL nin 1.1.2015 tarihinden itibaren merkez bankasının belirlediği en yüksek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak ... meslek birliğine ödenmesine,
III- Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 07.07.1987 tarih, 1836/4131, 13.10.2009 tarih 5561/10516, 13.09.2011 tarih 10929/10277 ve HGK'nın 20.03.2002 tarih, 176/214 sayılı kararlarında açıklandığı ve öğretide de benimsendiği üzere, hak sahibi FSEK'in 68. maddesi uyarınca telif tazminatı talebinde bulunduğu ve mahkemece de telif tazminatına hükmedildiği takdirde taraflar arasında farazi sözleşme yapılmış gibi bir hukuki durum meydana geleceğinden ve bu durumda, davalının eyleminin de farazi sözleşme kapsamında yasal kullanım haline dönüşeceğinden; davacı hak sahibi farazi sözleşmenin kapsadığı kullanımın refini isteyemeyeceğinden ref isteminin reddine,
IV-Taraflar fsek 68. Madde kapsamında tazminat talep ettiğinden keza ihlal dönemi için taraflar arasında farazi sözleşme ilişkisi kurulmuş olduğundan HGK’nun ilamlarına göre ilan isteminin reddine,
V-HARÇLAR VE VEKALET ÜCRETİ İLE YARGILAMA GİDERLERİ
a-135.991,24 TL ilam harcının 7,691,80 TL, 4.122,03 TL , 11.049,30 TL 11.014,99 TL ıslah harçlarından mahsubu ile eksik kalan 101.942,34 TL harcın davalıdan tahsiline,
b-Tecavüzün tespiti talebinin kabulü yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
c-Kabul edilen tazminat talebini yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 101.051,28 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
d-Kabul edilen tazminat talebini yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 101.051,28 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine,
e-Kabul edilen tazminat talebini yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'e verilmesine,
f-Kabul edilen tazminat talebini yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 71.935,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
g- ref'i isteminin reddi yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000,00-TL vekalet ücretinin davacı meslek birliklerinden alınarak davalıya verilmesine,
h-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan kaldırılma öncesi; 170,78 TL peşin harç, 31,40 TL ıslah harcı, 7,691,80 TL, 4.122,03-TL, 11.049,30TL 11.014,99-TL ıslah harçları, 2.000-TL bilirkişi ücreti, 446,10- TL tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 36.526,04 TL ile kaldırılma sonrası 30.000,00 TL bilirkişi ücreti, 3.461,00 TL tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 33.461,00 TL olmak üzere, kaldırılma kararı öncesi ve sonrası toplam 69.987,04 TL yargılama giderinin 2/3 sinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
-Davalı tarafın yapmış olduğu 3.350 TL yargılama giderinin, 1/3 'ü olan 1.116,67 TL'sinin davacı meslek birliklerinden alınarak davalıya verilmesine,
-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı ..., ..., ... ... vekilleri ile davalı vekilinin yüzüne karşı, ... ... vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 30/09/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır