T.C.
İSTANBUL
1. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/94 Esas
KARAR NO:2025/246
DAVA:Fikir Ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini
DAVA TARİHİ:28/03/2019
KARAR TARİHİ:16/10/2025
İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 15/12/2020 tarih ve ... sayılı ilamın istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliyesi 44.HD’nin 2021/408 esas- 2024/643 karar ve 28/03/2024 tarihli kaldırma ilamı üzerine; dava dosyası mahkememizin 2024/94 esas sırasına kayıtlanmış ve usul ve yasaya uygun görülen kaldırma ilamı uyarınca yargılamaya devam edilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin mali hak sahibi olduğu fotoğrafların davalıya ait ... alan adlı internet sitesinde izinsiz olarak kullanıldığını, İstanbul ...Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasıyla tecavüzün tespit edildiğini iddia ederek müvekkilinin mali hak sahibi olduğu fotoğrafların davalıya ait ... internet sitesinde kullanılmasının tedbiren engellenmesini, bu mümkün değilse siteye erişimin tedbiren engellenmesini, TTK'nın 54 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabetin varlığının hükmen tespitini, eylemlerin ref ,men’ine, hükmün ürkiye çapında yayın yapan tirajı yüksek üç gazeteden birinde ilanını talep etmiştir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ithalat ve ihracat işlerinin yanı sıra yurt dışı menşeili şirketlere lojistik hizmetleri ile iştigal eden bir firma olduğunu, ... veya benzeri nitelikte bir web sitesinin sahibi olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini savunmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; davacının mali hak sahibi olduğu fotoğrafların davalıya ait ... alan adlı internet sitesinde izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla davalıya ait ... internet sitesinde kullanılmasının tedbiren engellenmesine, bu mümkün değilse siteye erişimin tedbiren engellenmesine, haksız rekabetin ve esere tecavüzün tespitine, men ve ref’ine, hükmün ilanına ilişkindir.
İstanbul ...Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/12/2020 tarihli ... sayılı kararıyla; Davanın reddine karar verilmiştir. Mahkememiz kararın İstinaf edilmesi üzerine;
İstanbul BAM 44.HD’nin 2021/408 esas- 2024/643 karar ve 28/03/2024 tarihli ilamı ile; “..Tespit dosyasındaki bilirkişi raporu incelendiğinde, internet sitesinde "..." "hakkımızda" yazan kısımda davalı ile aynı adresi paylaşan ... şeklinde kayıt bulunduğu, davalı tarafça sitenin kendisine ait olmadığı savunulmuş ve cevap dilekçesi ekinde isim tescil sitesinden ...sorgulama kaydı ibraz edilmiş ise de, gerek ibraz kaydında gerek Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesine esas alınan kayıtta internet sitesinde 06/04/2019 tarihinde güncelleme yapıldığı anlaşılmakla, isim tescil firmasına müzekkere yazılarak tespit tarihi ve dava tarihi itibariyle internet sitesi alan adı sahibinin sorgulaması yapıldıktan sonra hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ..gerekçesi ile Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; İstanbul ...Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/12/2020 tarih, ...E. ... K. Sayılı Kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA” karar verildiği, kaldırma kararı sonrasında dava dosyası Mahkememizin 2024/94 esas numarasına kayıtlanmış olup, kaldırma kararı uyarınca yargılama yapılarak tahkikat sonlandırılmıştır.
KALDIRMA KARARI ÖNCESİNDE ALINAN RAPOR KAPSAMINA GÖRE:
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişiler ... ... tarafından düzenlenen 24/07/2020 tarihli raporda özetle; davalının davaya konu ... isimli sitenin hak sahibi olduğuna ilişkin herhangi bir bulguya rastlanmadığını, davaya konu fotoğrafların FSEK anlamında eser vasfını haiz olmadığını ancak FSEK 84 çerçevesinde alelade fotoğraf olduğunu, davaya konu fotoğrafların izinsiz olarak internet sitesinde izinsiz yayınlanmasının FSEK 84 atfı ile TTK m.55/1-c-3 bendine göre; “Kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak” hükmü kapsamında haksız rekabet teşkil edeceğini bildirmişlerdir.
Öte yandan Bilirkişi raporunda, ... araması sonucu, ...'un bilgilerinin ...America'ya (Amerika Birleşik Devletleri) ait olduğu, davalı firmaya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığı, ... araması sonucu, İnternet sitesi bilgilerinin Amerika Birleşik Devletleri tarafından yayınlanmakta ve ayrıca yayın olarak ... ... görüldüğü, davalı firmaya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığı, whos.icann.org araması sonucu, davalı firmaya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığı, viewdns.info araması sonucu, davalı firmaya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığı, whoisology.com araması sonucu, davalı firmaya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığı, internet.btk.gov.tr araması sonucu, davalı firmaya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığı tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.
14.02.2020 tarihli Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İnternet Daire Başkanlığı tarafından gönderilen yazı cevabında "Talep edilen ... isimli alan adının oluşturulma tarihi ve kimin adına kayıtlı olduğu hususlarına ilişkin olarak Başkanlığımızda bilgi ve belge bulunmamaktadır." denilmiştir.
... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ... web sitesinin alan adı sahiplik bilgisine ulaşılamadığı belirtilmiş ancak internet sitesinin yasal kimlik bilgisinde davalının ... olarak yer aldığını tespit ettiğini, internet arama motoruna bu ibare yazıldığında ise ... bilgilerine ulaşıldığı bildirilmiştir.
Davalının Ticaret sicil kaydında ortak ve yetki bölümünde; adı: ... soyada ... ... isminin bulunduğu anlaşılmıştır.
Tespit dosyasındaki bilirkişi raporu incelendiğinde, internet sitesinde "..." "hakkımızda" yazan kısımda davalı ile aynı adresi paylaşan ... ... I. C. şeklinde kayıt bulunduğu, davalı tarafça sitenin kendisine ait olmadığı savunulmuş ve cevap dilekçesi ekinde isim tescil sitesinden domain whois sorgulama kaydı ibraz edilmiş ise de, gerek ibraz kaydında gerek Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesine esas alınan kayıtta internet sitesinde 06/04/2019 tarihinde güncelleme yapıldığı husus BAM dairesinin gerekçeli kararında tespit edilmiştir.
Husumet ve davada taraf sıfatı Mahkemece res’en araştırılacak hususlardandır. Bu nedenle Değişik iş dosyasının 2.sayfasında yani site üzerinde güncelleme yapılmadan önce alan adı içinde bildirilen cep telefonu numarası ilgili ... şirketlerinden araştırılmış ve ... AŞ nin 20.3.205 tarihli yazıları ekinde 3.5.2018-24.9.2020 tarihleri arasında ... nolu hattın faturasız hat olarak ... adına kayıtlı olduğu , davalının ticari sicil kaydında kayıtlı şirket ortağı ve şirket yetkilisinin de bu şahıs olduğu, zira Ticaret sicil kaydında ortak ve yetki bölümünde; adı: ...( isim uzun alması nedeniyle ... ... ... kısımlarının aralarına nokta konularak ... olarak keza soyadı kısmının ise ... ... olarak ticari isminin bulunduğu anlaşılmıştır.Dolayısıyla kaldırma kararı sonrasında toplanan deliller kapsamı ile değişik iş dosyasında mübrez raporun 2.sayfasında mübrez cep telefonunun huzurdaki davalının şirket ortağı ve yetkilisine ait olduğu belirlendiğinden izinsiz kullanımların davalı şirket tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişiler ... ... tarafından düzenlenen 24/07/2020 tarihli raporda özetle; davaya konu fotoğrafların FSEK anlamında eser vasfını haiz olmadığı , FSEK 84 çerçevesinde alelade fotoğraf olduğunu, davaya konu fotoğrafların izinsiz olarak internet sitesinde izinsiz yayınlanmasının FSEK 84 atfı ile TTK m.55/1-c-3 bendine göre; “Kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak” hükmü kapsamında haksız rekabet teşkil edeceğini bildirmişlerdir.
Davacı huzurdaki davada dava dilekçesinde tazminat talebinde bulunmamıştır.
Cevaba cevap aşamasında ön inceleme okurumu öncesinde sunduğu 28.6.2019 tarihli dilekçe ile harca esas değer olarak toplamda 25.000 TL talep ettiğini bildirmiş ancak dilekçesi ekinde bir harç yatırmadığı keza ön inceleme oturumuna kadar da harcını ikmal etmediği gözetilerek ön inceleme 17.12.2019 tarihli celsede tazminat talebi yönünden bir harç ödenmediği için ref ve men talepli bir dava olduğu tespit edilerek yargılama bu uyuşmazlık kapsamında yürütülmüş olup, bilindiği üzere harçsız dava görülmesi mümkün olmayıp, dava dilekçesinde usulüne uygun olarak talep konusu yapılmayan, miktarlandırılmayan, harçlandırılmayan bir hususta usulüne uygun açılmış dava bulunduğunu kabul etmek ve buna göre karar vermek de mümkün bulunmadığından maddi ve manevi tazminat talepleri yok hükmünde olduğundan bu yönde mahkememizce bir araştırma yapılmamıştır. Bilindiği üzere harçsız dava görülmesi mümkün olmayıp, dava dilekçesinde usulüne uygun olarak talep konusu yapılmayan, miktarlandırılmayan, harçlandırılmayan bir hususta usulüne uygun açılmış dava bulunduğunu kabul etmek ve buna göre karar vermek de mümkün değildir. Zira davada ön inceleme oturumunda bu husus mahkemece res’en gözetilerek uyuşmazlık tecavüzün tespiti , men ve ref i olarak kabul edilerek 17.19.2019 tarihli okurumda taraf vekillerinin uyuşmazlık konusu hakkında yargılamanın men ve ref talepleri yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlık olduğu değerlendirilerek sürdürüleceği bildirilmiş ve tarafların ön inceleme oturumunda imzaları da alınarak tahkikata devam edilmiştir.
Toplanan delillere göre; Davaya konu fotoğraflar ürün tanıtımına ilişkin fotoğraflardır. Fotoğrafların FSEK Mm.4/b.5'te fotografik eserler ve slaytlar estetik niteliğe sahip olmaları ve hususiyet taşımaları şartıyla güzel sanat eseri olarak kabul edilmişlerdir. Fotoğraflarda estetik nitelik, konunun çıplak gözle görülenden başka türlü yansıtılması halinde ve fotoğrafçının fotoğrafı çekerken yaptığı hazırlık çalışmalarında ve fotoğraf üzerine aksettirmiş olduğu hususlarda görülür. Yani bir kişinin poz verirken, ışık durumunu ayarlarken yapmış olduğu hazırlık çalışmaları ve fotoğrafa ait cam veya film üzerinde yapmış olduğu rötuşlar, o fotoğrafa güzel sanat eseri niteliğini kazandırır”. Eğer bir fotoğraf, onu çekmiş olan kimsenin hususiyetini taşımıyorsa ve estetik bir niteliğe de sahip değilse, o fotoğraf güzel sanat eseri olarak korunmaz. Bununla birlikte, bilimsel ve teknik nitelikteki fotoğrafların her zaman bir ilim ve sanat eseri olarak korunması mümkündür”. Davaya fotoğrafların estetik niteliği haiz olmadığı, alelade fotoğraf olduğu ve bu çerçevede FSEK anlamında eser olmadığı hususu bilirkişilerce kapsamlı bir şekilde incelenmiştir. Güzel sanat eserini haiz olma kriterlerinden teknik ve estetik yönden ayrılmakta, kendini tarz, estetik bakış açısı, uygulanan teknik üslup bakımından ayırarak kendine ait bir herhangi bir üstün özellik ve farklılık göstermemektedir. Dosyada davaya konu olan fotoğraflar incelendiğinde ise fotoğraflardaki ışık, kadraj, açı kullanımının standart olduğu ve sahibinin hususiyetini belirleyen temel unsurların bulunmadığı , dava konusu fotoğrafların FSEK anlamına eser vasfını haiz olmadığı anlaşıldığından esere tecavüzün tespiti talebinin reddi gerekmiştir.
Davalı davacıdan izin almadan eser niteliği bulunmayan fotoğrafları kullandığından ve davacı eylemin aynı zamanda haksız rekabet oluşturduğunu ve bu eylemin de tespiti ve önlenmesini talep etmesinden dolayı eylem mahkememizce de izinsiz kullanım nedeniyle haksız rekabet olarak değerlendirilmiştir. Zira TKK m.55/1-c-3 bendine göre; “Kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak” şeklinde gerçekleştiğinden eylem haksız rekabet sayılmış ve Davalı eyleminin haksız rekabete sebep olduğunun tespitine, durdurulmasına, önlenmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Toplanan delillere göre aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE
1-Davalı eyleminin haksız rekabete sebep olduğunun tespitine, durdurulmasına, önlenmesine,
2-Esere tecavüz isteminin reddine,
3-2.FSHHM’nin ... diş sayılı dosyasında verilen 21.3.2019 tarihli ihtiyadi tedbirin devamına, karar kesinleştiğinde yatırılan teminatın davacı yana iadesine.
4-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davadan tahsiline,
5-HARÇ, VEKALET ÜCRETİ YARGILAMA GİDERLERİ
A- 615,40-TL ilam harcının 44,40-TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 571,00-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
B-Kabul edilen haksız rekabet yönünden, Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000.00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
C-Reddedilen esere tecavüzün istemi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
D-Davacılar tarafından yapılan; 44,40-TL başvurma harcı, 44,40-TL peşin harç, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 469,50-TL tebliğat masrafı olmak üzere toplam 3.558,30-TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göresinin 1.779,15'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin üzerinde bırakılmasına,
E-Davacı dava dilekçesinde bir tazminat talep etmemiş, ön inceleme okurumu öncesinde sunduğu 28.6.2019 tarihli dilekçe ile harca esas değer olarak toplamda 25.000 TL talep ettiğini bildirmiş ancak dilekçesi ekinde bir harç yatırmadığı keza ön inceleme oturumuna kadar da harcını ikmal etmediği gözetilerek ön inceleme 17.12.2019 tarihli celsede tazminat talebi yönünden bir harç ödenmediği için ref ve men talepli bir dava olduğu tespit edilerek yargılama bu uyuşmazlık kapsamında yürütülmüş olup, bilindiği üzere harçsız dava görülmesi mümkün olmayıp, dava dilekçesinde usulüne uygun olarak talep konusu yapılmayan, miktarlandırılmayan, harçlandırılmayan bir hususta usulüne uygun açılmış dava bulunduğunu kabul etmek ve buna göre karar vermek de mümkün bulunmadığından maddi ve manevi tazminat talepleri yok hükmünde olduğundan leh ve aleyhe vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
F- Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
Dair verilen karar davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.16/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır