T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/34 Esas
KARAR NO :2025/119
DAVA:Tazminat
DAVA TARİHİ:02/02/2021
KARAR TARİHİ:13/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket tarafından 2015 yılından beri düzenlenmekte olan ".. ..." adlı spor organizasyonuna özel olarak, sözü ve müziği müvekkili tarafından yazılıp bestelenen, telif hakları müvekkiline ait olan "..." şarkısının kullanıldığı, müvekkiline ait olan bu eserin; 2016,2017 ve 2018 yıllarında ilgili etkinliğin birtakım reklam çalışmalarında fon müziği olarak ve etkinlik alanlarında üç yıl süre kullanıldığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, izinsiz kullanılan şarkı ( şiir + beste ) için FSEK 68 göre 30.000 TL maddi, 3000 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davaya konu eserin müvekkili şirket tarafından düzenlenen ... maratonunda hiçbir zaman kullanılmadığı, söz konusu eser bizzat davacı tarafından ilgili etkinlikte kullanması için ...@gmail.com mail adresine gönderdiğini iddia ettiğini, bahse konu mail adresindeki kişinin müvekkili şirkette davacıya bağlı olarak çalışan personel olduğu ve davacı bu kişinin müdürü pozisyonda çalışırken personeline bu şekilde mail atarak eserin etkinlikte kullanmasını kendi istediğini, davacının iyi niyetli olmadığını ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte bu eser ilgili etkinlikte kullanılmış olsa bile davacının iş akdinin devam ettiği bahse konu etkinlik yıllarında bu eserin kullanımına ilişkin hiçbir itirazı ve talebi olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmişlirdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava konusu uyuşmazlık; FSEK 68 göre 30.000 TL maddi, 3000 TL manevi tazminatın tahsiline ilişkindir.
Davanın açılmasını müteakip davacının dava, davalının cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, duruşmada hazır olanlar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, arabuluculuk kurumundan faydalanmak istenilmediğinden tahkikat duruşmasına devam olunmuş, her ne kadar zamanaşımı ve dava şartı itirazında bulunulmuş ise de bu itirazlar yerinde görülmemiş, HMK 186. madde kapsamında ise karar duruşmasında hazır olanlardan esas ile ilgili son diyecekleri sorulmuştur.
HMK 266. Madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen 09/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davaya konu esere ilişkin ... kayıtlarında 03.07.2020 tarihli eser bildirim formuna istinaden ...’ın eser sahibi olduğu, dosyadaki mevcut delillerle esere ilişkin mali ve manevi hakların ihlaline yönelik bir tespit yapılamadığı" bildirilmiştir.
Aynı heyetin 17//07/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda "Davalı şirketçe sunulan görüntülerin ham görüntüler olması bu görüntüleri çözümleyebilecek heyetlerinde teknik bilirkişi olmaması nedeniyle inceleme yapılamadığı" bildirilmiştir.
Aynı heyete teknik bilirkişi ... eklenerek alınan 01/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı tarafından dosyaya sunulduğu anlaşılan harici disk içeriğinde yer alan “22” farklı klasör içeriğinde toplam “1.366” adet farklı ses ve görüntülü kayıtların bulunduğu tespit edilmiş olup, tüm kayıtlar detaylıca incelenmiş ancak davaya konu “...” isimli şarkıya ait seslendirilmiş kullanıma rastlanılmadığı, davacı tarafından belirtilen davaya konu “...” isimli şarkının sözleri dışında davacı tarafından dosyaya şarkı ile ilgili herhangi bir seslendirilmiş veya görüntülü video haliyle sunulmuş bir kaydına da rastlanılmamış olup, davacının elinde davalı tarafından davaya konu “...” isimli şarkının kullanımına dair bir video / kayıt var ise dosyaya sunması durumunda ve tekrardan incelenebileceği, davalı tarafından dosyaya sunulduğu anlaşılan harici disk içeriğinde yer alan davacı tarafından sunulan şarkı sözlerine dair seslendirilen bir şarkı olmamakla birlikte USB bellek içeriğinde sadece fon müziklerinin bulunduğu eserlerin yer aldığı da görülmüş ve bu fon müzikleri arasında davacıya ait olduğu belirtilen davaya konu “...” isimli şarkıya ait fon müziğinin olup olmadığı tam olarak melodisi / fon müziği bilinmediği için bu fon müzikleri arasında “...” isimli esere ait fon müziğinin bulunup bulunmadığı anlaşılamadığı, bunun tespitinin ancak davalı tarafından sunulan USB belleğin içeriklerinin davacı tarafa bir kopyasının verilmesi durumunda ve davacı tarafından detaylıca incelenmesi durumunda anlaşılacağı" bildirilmiştir.
Aynı heyetin 14/04/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Davacı tarafından ek rapor için dosyaya sunulan USB/Flash Harici Disk’in içinde bulunan “...” isimli video kaydı ve “....mp3” isimli ses kayıtları detaylıca incelendiğinde; USB/Flash Harici Disk’in içinde bulunan “....mp3” isimli ses kayıtları detaylıca incelenmiş olup, ses kaydında davaya konu “...” isimli şarkıya ait eserin bulunduğu, ses dosyasının özelliklerine bakıldığında “Yıl olarak - 2016” olarak gözüktüğü ve kaydın uzunluğunun “01:39 (1 Dakika 39 Saniyeden)” oluştuğu, USB/Flash Harici Disk’in içinde bulunan “...” isimli video kaydı detaylıca incelenmiş olup, video kaydının “...” logosunun da bulunduğu “...” isimli bir organizasyona ait “10 Saniyelik” bir kamera video kaydına ait olduğu, video kaydın içeriklerinde organizasyon alanında davaya konu “...” isimli şarkıya ait eserin kullanıldığı / çalmakta olduğu, ancak video içeriğinde veya özeliklerinde videonun hangi tarihlere ait olduğu bilgilisinin yer almadığı, bu nedenle teknik açıdan ilgili videonun tam olarak hangi tarihte olduğu bilgisine ulaşılamadığı, kök raporda incelenen davalı tarafından dosyaya sunulduğu anlaşılan harici disk içeriğinde yer alan “22” farklı klasör içeriğinde toplam “1.366” adet farklı ses ve görüntülü kayıtların bulunduğu tespit edilmiş olup, tüm kayıtlar detaylıca incelenmiş ancak davaya konu “...” isimli şarkıya ait seslendirilmiş kullanıma rastlanılmadığı, ancak davacı tarafından ek rapor için dosyaya sunulan USB/Flash Harici Disk’in içinde bulunan “...” isimli video kaydındaki “...” isimli organizasyona ait “10 Saniyelik” kamera kaydın içeriklerinde organizasyon alanında davaya konu “...” isimli şarkıya ait eserin kullanıldığı / çalmakta olduğu, tüm bu veriler ışığında davalı tarafından “...” isimli organizasyonunda davacıya ait davaya konu eserin kullanıldığı anlaşıldığı,davacıya ait eserin davalı tarafından, taraflar arasında FSEK mad.52’ye uygun bir sözleşme olmadan faydalanıldığı ancak bu faydalanmanın davacının kendi fiil ve talimatından kaynaklandığı" bildirilmiştir. 22/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda "10 saniyelik kısmın eserin hususiyet taşıyan kısmı olup olmadığı yönünde değerlendirme yapılabilmesi için esere tanınması gereken korumanın derinliğinin belirlenmesi ve korunabilir parçaların varsa korunamayan bölümlerden ayrılmasını gerektirmekte olup nota ve müzik bilgisi gerektirdiği, heyetimizde bu konuda uzman bilirkişi bulunmadığı, Rayiç bedel belirlenmesi yönünde dosya kapsamında veri olmadığı, bilirkişi heyetinde dava konusu eserin rayiç bedelinin tespiti konusunda sektörel uzman bilirkişi bulunmadığından tazminat hesaplaması yapılamadığı" bildirilmiştir.
Bu kez heyete müzik /nota konusunda uzman bilirkişi ... eklenerek eklenmesi suretiyle ek rapor alınmıştır. Heyetçe düzenlenen 09/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosyaya son sunulan flaş bellekte yer alan 10 saniyelik görüntüde arka planda çalan eserin davacı tarafa ait olan “...” isimli eser olduğu ve eserin giriş kısmına ait üç dizenin duyulmakta olduğu, bir tazminata hükmedilmesi halinde davacı tarafın talep edebileceği tazminat tutarının 2016 yılı itibari ile 5000 (beş bin lira) olabileceği bildirilmiştir.
Toplanan deliller, taraf iddia ve savunmaları, USB/Flash Harici Disk’in içinde bulunan “...” isimli video kaydı, arabulucuk anlaşamama tutanağı, eser bildirim formu, ... tarafından gönderilen 25.3.2021 tarihli söz ve müziğin davacıya ait olduğuna dair yazı ekindeki eser bildirim formu, HMK 266 madde kapsamında denetim ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyetinin kök ve ek raporları bir arada incelendiğinde;
Davacı tarafından sunulan USB/Flash Harici Disk'in içinde bulunan “...” isimli video kaydı ve “....mp3” isimli ses kayıtları teknik yönden incelendiğinde; ses kaydında davaya konu “...” isimli şarkıya ait eserin bulunduğu, ses dosyasının özelliklerine bakıldığında “Yıl olarak - 2016" olarak gözüktüğü ve kaydın uzunluğunun "01:39 (1 Dakika 39 Saniyeden)” oluştuğu,/ USBiFlash Harici Disk'in içinde bulunan “...” isimli video kaydında ise “...” logosunun da bulunduğu ve “..." isimli bir organizasyona ait “10 Saniyelik” bir kamera video kaydına ait olduğu, video kaydın içeriklerinde organizasyon alanında davaya konu “...” isimli şarkıya ait eserin kullanıldığı / çalmakta olduğu, ancak video içeriğinde veya özeliklerinde videonun hangi tarihlere ait olduğu bilgisinin yer almadığı, dolayısıyla dosyaya sunulan USB/Flash Harici Disk'in içinde bulunan “...” isimli video kaydındaki “..." isimli organizasyona ait “10 Saniyelik” kamera kaydın içeriklerinde organizasyon alanında davaya konu “..." isimli şarkıya ait eserin kullanıldığı / çalmakta olduğu, tüm bu veriler ışığında davalı tarafından “...” isimli organizasyonunda davacıya ait davaya konu eserin izinsiz olarak kullanıldığı, davalının her ne kadar savunmasında davacının izin ve bilgisi ile kullanım olduğunu, Davaya konu eserin bizzat davacı tarafından ilgili etkinlikte kullanması için ...@gmail.com adresine mail gönderdiğini ileri sürmüşse de, FSEK mad.52'ye uygun bir sözleşme olmadan davacının eserinden faydalanıldığı dolayıyla davacının FSEK 68. Madde kapsamında tazminat talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere Eser sahibinin kullanabileceği mali haklar, FSEK 21 ve devamında düzenlenmiştir. Buna göre, mali haklar, FSEK’nun, 21. maddesindeki işleme hakkı, 22. maddesinde düzenlemesini bulan eserin aslı veya kopyalarının herhangi bir şekil veya yöntemle tamamen veya kısmen, doğrudan veya dolaylı, geçici veya sürekli çoğaltma hakkı; 23. maddede belirlenen eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını kiralama, ödünç verme, satışa çıkarma veya diğer yollarla yayma hakkı; 24. maddede doğrudan veya dolaylı olarak bir eserden ses veya resim nakline yarayan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynatmak, göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı; 25. maddedeki işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı olarak belirlenmiş bulunmaktadır.
FSEK'nun 48.maddesi uyarınca mali haklar süre, yer ve içerik itibariyle sınırlı veya sınırsız; karşılıklı veya karşılıksız olarak başkalarına devredilebilir. Mali hakların sadece kullanma yetkisi de bir başkasına bırakılabilir.Davalı yan mali hakları izinle kullandığına dair belge sunamamıştır.
Manevi haklar ise Yasa'nın 14-17.maddelerinde düzenlenmiştir. Buna göre, eser sahibi, eserinin umuma arz ve yayımlanma zamanı ve tarzını belirleme (FSEK md.14); adın belirtilmesi (FSEK md 15); eserde değişiklik yapılmasını men (FSEK md. 16) ve bir kısım eserler yönünden geçerli bulunan zilyed ve malike karşı ileri sürülebilecek eserin aslına ulaşma haklarına sahiptir. Manevi haklar mali hakların aksine, bir başkasına devredilemez ve vazgeçilemez haklardır. Ancak bu hakların kullanılması yetkisi bir başkasına bırakılabilir.
Bilindiği üzere müzik eserlerinin türlü alanlarda kullanımında nasıl fiyatlandırılacağı konusunda herhangi bir somut ölçü ve maktu bir bedel biçme yöntemi bulunmamaktadır. Bu durumda her eserin popülarite, kullanım alanı,besteci mi söz yazarı mı yoksa her ikisi yönünden mi hak sahibi olduğu konusunda uzman bilirkişi heyetince incelenip rayiç belirlenmiştir.
Bu kapsamda raiç yönünden yapılan incelemede ise; sektör bilirkişisince raiç belirlenirken davacı Eser sahibinin şöhreti, tanınırlığı , eserlerinin bilinirliği veya daha önce hit olmuş eserleri, sanat hayatı ile gündemde olup olmadığı gibi etkenler ile eseri kullanmak isteyen başka bir sanatçının, kuruluşun veya organizasyonun da namı-şöhreti, büyüklüğü hacmi gibi etkenler, Kullanım mecrası ve süresi gibi kriterlere göre;söz konusu eserin kullanım alanının, çocukların merkezinde olduğu sportif bir etkinlik olduğu, yani herhangi bir büyük futbol kulübünün taraftar şarkısı ya da milli basketbol takımımızın kampanya şarkısı gibi geniş ölçekli ve prime bir kullanım alanına ilişkin olmadığı, TV veya dijital mecralarda da yayınlanmamış bir eser olduğu, eserin sadece 10 saniyelik görüntü kapsamında 2016 yılındaki organizasyonda kullanıldığı, başka herhangi bir organizasyonda kullanıldığı yönünde davacı yanca delil sunulmadığı, dolayısıyla rayiç bedelin en düşük profil kapsamına girdiği gözetilerek; FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 5.000,00-TL'nin takdiren 3 katı olan 15.000,00-TL maddi ve tarafların sosyal konumlarına ve olayın gerçekleşme tarzına göre; takdiren 3.000,00-TL manevi tazminatın 08.05.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, maddi tazminatta fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-FSEK 68. maddeye göre hesaplanan 5.000 TL nin 3 katı olan 15.000 -TL maddi ve 3.000 TL manevi tazminatın 8.5.2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,maddi tazminatta fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacı yanın 10/03/2025 tarihli dilekçesiyle kullanımlar kaldırıldığından bu nedenle bu yöndeki talepleri bulunmadığına dair beyanları dikkate alındığında ref talebi ile ilgili olarak talep konusuz kaldığından bir karar verilmesine yer olmadığına,
3-Alınması gereken 1.229,58-TL ilam harcından, yatırılan 59,30-TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.170,28 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden; Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden; Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.000 TL vekalet ücretinin davalıldan alınarak davacıya verilmesine,
6-Reddedilen maddi tazminat talebi yönünden; Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 59,30-TL başvuru harcı, 59,30-TL peşin harç, 8.795,00-TL tebligat ve müzekkere masrafı, 27.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 36.413,60-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre 19.861,96-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafın yargılama giderlerinden olan; 285,00-TL Posta masrafının, davanın kabul ve red oranına göre 129,54-TL 'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan fazla harcın talep halinde ve karar kesinleştiğinde iadesine, Dair verilen karar davacı asil ve vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 13/05/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır