T.C.
İSTANBUL
1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/196 Esas
KARAR NO : 2025/67
DAVA : Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğü
DAVA TARİHİ : 28/03/2016
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
HSK’nun ... tarihli ve ... sayılı kararı uyarınca ... 3 ve 4. FSH Hukuk Mahkemelerinin 08/08/2017 tarihi itibarıyla faaliyetlerinin durdurulmasına, 3. FSH Hukuk Mahkemesinde görülmekte olan dava, iş ve arşiv dosyalarının 1.FSH Hukuk Mahkemesine devrine karar verildiği, ... 3.FSHHM’nin ... esas sırasına kayıtlanan davanın kapatma kararı sonrasında Mahkememizin ... esas numarasına kayıtlandığı, yargılamaya Mahkememizde devam edildiği, Mahkememiz 08.05.2018 tarihli ... E. - ... K. sayılı kararı ile asıl ve karşı davanın kabulüne karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 16.HD'nin 1.7.2021 tarih ve ... esas ve... karar sayılı ilamıyla taleplerin esastan reddine karar verildiği, tarafların temyiz başvurusu neticesinde Yargıtay 11.HD'nin 7.3.2023 tarih ve ...Esas ve... Karar sayılı ilamıyla İstanbul Bam 16.HD'nin istinaf başvurusunun esastan reddi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, mahkememiz kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup, Bozma kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan uyulmasına karar verilmiş ve bozma sonrası Mahkememizin 2023/196 esas numarasına kayıtlanan davada yapılan açık yargıla sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; ASIL DAVA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı adına tescilli olan ... nolu "... " ibareli Endüstriyel Tasarım tescil belgesine konu ürünün, bilgilenmiş kullanıcı gözü ile bakıldığında asıl tasarım sahibi olan müvekkilinin "..." tasarımlı ürünlerine ayırt edilemeyecek derecede benzediği ve ticari amaçla piyasaya sunulduğunu, davalı tarafça müvekkiline ait tasarımların haksız ve kötü niyetle tescile konu edilerek piyasaya sunulduğundan bu tasarım tescillerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı-karşı davalı adına tescilli çoklu endüstriyel tasarım belgelerinin tamamının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığını bu nedenle karşı dava yoluyla endüstriyel tasarım belgelerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesi istemli dava açıldığını,asıl davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
KARŞI DAVADA;
İDDİA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı/karşı davalı adına tescilli ... ve ... sayılı çoklu endüstriyel tasarım belgelerinin tamamının yenilik ve ayırt edicilik vasfı bulunmadığından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Karşı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE;
Dava konusu; ASIL DAVADA davalı adına tescilli ... nolu ... ibareli TASARIMIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla keza KARŞI DAVADA; davalı adına tescilli ... VE ... TESCİL NOLU ... İBARELİ TASARIMLARIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasıyla HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE ilişkindir.
BOZMA ÖNCESİ YARGILAMA :
Mahkememizin 08.05.2018 tarihli ... E. ... K. sayılı kararıyla; “..tarafların başvuru tarihinden çok önce dünyanın birçok yerinde üretim ve satışta olduğu harcı alem tasarımların korumadan faydalanamayacağı, asıl davada davalı adına tescilli "..." ibareli tasarımın koruma tarihi itibarıyle yeni ve ayırt edici olmadığı, keza karşı davada; davalı adına tescilli "..." ve "..." tasarımların koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesiyle; asıl davanın kabulüne, asıl davada davalı adına tescilli ... numaralı "..." ibareli tasarımın koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan hükümsüzlüğüne, karşı davanın kabulüne, karşı davada davalı adına tescilli ... numaralı "..." ve ... tescil numaralı "..." ibareli tasarımların koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan hükümsüzlüğüne “ karar verilmiştir.
Mahkememizin kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İstanbul BAM 16.HD'nin 1.7.2021 tarih ve ...esas ve... karar sayılı ilamıyla “..dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve tüm delillerden davacı- karşı davalı tasarımlarının, başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğu, yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin olmadığı, yine davalı-karşı davacı tasarımı ile 2009 yılından itibaren internet satış kataloglarında yer verilen emzik tasarımlarının benzer olduğu, davalı-karşı davacıya ait emzik tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin bulunmadığı, mahkemece karşı dava ve asıl davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf isteminin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
Yargıtay 11.HD'nin 7.3.2023 tarih ve ... Esas ve ....Karar sayılı ilamıyla İstanbul Bam 16.HD'nin istinaf başvurusunun esastan reddi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, mahkememiz kararının BOZULMASINA, dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup Bozma gerekçesinde aynen”.. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun yürürlüğe ilişkin 192 nci maddesindeki "Bu Kanunun; 26 ncı maddesi yayımı tarihinden itibaren yedi yıl sonra, 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası ve 69 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen yenileme taleplerinin yapılması gereken süreye ilişkin hükümleri ile 46 ncı maddesinde düzenlenen amblem kullanım zorunluluğuna ilişkin hükümleri yayımı tarihinden itibaren bir yıl sonra, diğer hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer." düzenlemesi dikkate alındığında 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanun'u döneminde açılan hükümsüzlük davaları yönünden bu Kanun hükümlerine göre inceleme ve değerlendirme yapılması gerekirken, SMK'nın Geçici 1/1 inci maddesindeki düzenlemesinin sadece devam eden sınai mülkiyet başvurularının sonuçlandırılmasına ilişkin bir düzenleme olduğu gözden kaçırılarak, zaten tescille sonuçlanmış tasarımların başvuru tarihindeki hükümler dikkate alınarak hükümsüzlük istemi hakkında karar verilmesi doğru olmamış hükmün bu nedenle re'sen taraflar yararına bozulması gerekmiştir.
Bir tasarımın yeniliğinden söz edebilmek için 6769 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca tasarımın birebir aynısının yurtta ve dünyada daha önce başkaları tarafından kamuya hiç sunulmamış, tasarım başvurusunda bulunanlar yönünden ise 6769 sayılı Kanun'un 57 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tasarıma konu görselin, başvuru tarihinden geriye 12 aylık süreden daha öncesinde kamuya açıklanmamış olması gerekir.
Somut olayda Mahkemece davacının davaya konu tasarımlarını, tasarım başvuru tarihlerinden önceki dönemde de ürettiği ve sattığı gerekçesi ile tasarımın yeniliğinin ortadan kalktığı gerekçesiyle hüküm kurulmuş ise de bu hususta temyiz denetimine açık şekilde geriye dönerek her bir alt tasarım yönünden 12 aylık süre denetimi yapılmadan hükümsüzlük kararı verilmesi yerinde olmamış, hükmün karşı dava yönünden asıl davada davacı- karşı davada davalı lehine bozulması gerekmiştir.
Bir tasarımın ayırt edici nitelikten yoksun olduğunun kabulü için daha önceden kamuya sunulmuş olan tasarımlara nazaran bilgilenmiş nihai tüketicinin bakış açısına göre sonraki ürünün dış görünüş itibariyle ilk bakışta belirgin özelliklerinin bulunmaması gerekir. Somut olayda, tasarıma konu ürünlerin "..." olduğu nazara alındığında, nispeten bilinçli, ürünlerin dış görünüşüne önem veren, ancak bir tasarım uzmanı olmayan ve bu ürünü kullanan küçük bebeği olan anne ve babaların bilgilenmiş kullanıcı/tüketici olduğunun kabulü gerekir. Oysa Mahkemece, bu yönde bir değerlendirme yapmadan hüküm kurulması isabetli görülmemiş hükmün bu nedenle taraflar yararına re'sen bozulması gerekmiştir.
Bir tasarımın önceki tasarımlara nazaran ayırt edici özelliği bulunup bulunmadığı karşılaştırması yapılırken ayırt ediciliğe katkısı olmayan işlevsel özelliklerin karşılaştırma dışında tutulması, tasarımcının bu tür bir ürün için hangi özellikler itibariyle seçenek özgürlüğüne sahip olduğu hususları dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmalıdır.
Somut olayda, bebek emziklerinin "...", "..." gibi özelliklerin işlevsel özellikler olduğu ve seçenek özgürlüğünün ya olmadığı, ya da çok sınırlı olduğu dikkate alınarak, ayırt ediciliğin işlevsel özelliklerin dışında ürünün dış görünümüne esas; süsleme, bezeme, farklı geometrik form, renk kombinasyonu vs. gibi özelliklerde aranması gerektiği, tek başına renk unsurunun ayırt edicilikte etkisinin bulunmadığının kabulü ile anılan özellikleri itibariyle karşılaştırmaya konu tasarımlar arasında belirgin farklılık bulunduğunun kabulü halinde tasarımların yeni ve ayırt edici olduklarının kabulü gerekirken, bu yönde bir inceleme ve değerlendirme içermeyen hatalı bilirkişi raporuna istinaden hüküm kurulması da isabetli görülmemiş ve hükmün bu nedenle taraf vekilleri yararına bozulması gerekmiştir.” Şeklindeki bozma gerekçesine göre Mahkememizce bozmaya uyularak yeniden yargılama yapılmıştır.
BOZMA SONRASI YARGILAMA :
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 06/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 27.10.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, Davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğu, davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 31.12.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., İslam Memiş 07/05/2024 tarihli EK raporlarından özetle; ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 27.10.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI, ... 1,2, 6, 7 ve 8 numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI, ... 3, 4 ve 5S numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI, ... numaralı tasarım tescillerinin başvuru tarihi olan 31.12.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip OLMADIĞI, yönünde görüş bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ... ..., ...tarafından düzenlenen 27/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ...numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 27.10.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, Dava konusu ... numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, Dava konusu ...numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, Dava konusu... numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 31.12.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığını bildirmişlerdir.
Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 09/12/2024 tarihli EK bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ...numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 27.10.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, Dava konusu .... numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, dava konusu ...numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 29.12.2012 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı, dava konusu ... numaralı tasarımların başvuru tarihi olan 31.12.2014 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı bildirilmiştir.
Gerek bozma öncesi alınan raporlar gerekse bozma sonrasında aralarında sektör bilirkişilerinde bulunduğu heyetlerden alınan kök ve ek raporlar birlikte incelendiğinde gerek asıl gerek karşı davada hükümsüzlük koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Bilişim uzmanı bilirkişilerce emzik tasarımlarının ve benzerlerinin kamuyu sunuluş tarihleri de ayrıntılı olarak HMK 266 madde gereğince Bilirkişiler ..., ..., ...tarafından düzenlenen 27/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda incelenmiş ve Arşiv-1 ibaresi ile Davaya konu ürüne benzer olduğu belirtilen ürünün “..." internet web sitesine bağlı “...” sayfa / linkindeki 27 Ağustos 2008" tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsü ,arşiv-2 olarak ; “...” internet web sitesine bağlı “...” sayfa / linkindeki “29 Haziran 2006" tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsü , Arşiv-3 olarak ; “...” internet web sitesine bağlı “...”sayfa / linkindeki “15 Aralık 2012" tarihli web arşiv kaydı, Arşiv-4 olarak ; www. ... .com internet web sitesine bağlı ... sayfa linkindeki “ 04 Aralık 2008” tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsü , Arşiv-5 olarak ; “...'” internet web sitesine bağlı “...” sayfa / linkindeki “22 Aralık 2012" tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsü , link 1 olarak ; “..." internet web sitesine ...sayfa / linkindeki ün Satışa Sunulduğu İlk Tarihin "19 Mart 2011” olduğuna dair ekran görüntüsü , Link-2 olarak ; Davaya konu ürüne benzer olduğu belirtilen ürünün “...” internet web sitesine bağlı “...” sayfa / linkindeki videonun “04 Haziran 2010" olduğuna dair ekran görüntüsü , Link-3 olarak ; “...” internet web sitesine bağlı “...” sayfa / linkindeki videonun “14 Eylül 2010”tarihi olduğuna dair ekran görüntüsü , Link-4 olarak ; ... internet web sitesine bağlı “...” sayfa / linkindeki videonun “21 Eylül 2010”tarihi olduğu, Link-5 de; "...'” internet web sitesinde görsel arama ile yapılan arama neticesinde tespit edilen ürünün “23 Eylül 2014” tarihli görselini gösteren ekran görüntüsünün raporda renkli görselleri ile yer aldığı, Link-6 olarak; ...” internet web sitesinde ... profil hesabına bağlı “...” sayfa linkindeki “26 Mart 2014" tarihli paylaşıma dair ekran görüntüsü , link 7 olarak; ... internet web sitesinde ... profil hesabına bağlı “...”sayfa / linkindeki “07 Şubat 2014" tarihli paylaşıma dair ekran görüntüsü , Davaya konu ürüne benzer olduğu belirtilen ürünün ...' internet web Sitesine bağlı “..." sayfa / linkindeki “..." başlıklı haberin “21 Eylül 2010” olduğuna dair ekran görüntüsü , ...internet web sitesine bağlı “..." sayfa / linkindeki “...” başlıklı haberin “21 Eylül 2010" olduğuna dair ekran görüntüsü “...” internet web sitesine bağlı “...” sayfa linkindeki “...” başlıklı haberin “22 Eylül 2010" olduğuna dair ekran görüntüsü ile sektörel yönden yapılan incemeler keza tasarım hukukuna temel olan değerlendirmeler bir arada incelendiğinde;
Öncelikle bilirkişilerce tasarımları geliştirmedeki seçenek özgürlükleri değerlendirilmiş olup, rapordaki görsellerde görüldüğü üzere birbirine göre ayırt edici nitelikteki tasarımlara ulaşmanın mümkün olduğu görülmüştür.
... numara ile tescilli tasarımlar “...” adı ile nitelendirilmiş emzik ürünlerine ait tasarımlar olup, tasarım unsurları bakımından; üst ve alt kısmında girinti olan oval yapıda bir gövdeye,gövde merkezinde yine oval yapıda köşelerinde uğur böceği, nazar boncuğu ve arapça ibare olanaksesuarların olduğu bir parçaya, gövde merkezindeki oval parçaya bağlı çember yapıda bir tutucuya ve ana gövde üzerinde yanlarda daha büyük üst ve alt çapraz bölgelerde daha küçük boşluk alanlara sahip oldukları ve tüm izah edilen tasarım unsurlarının bir arada olma haliyle genel görünümlerini kazandıkları anlaşılmaktadır.
Bilişim incelemesi tarafından tespiti yapılan ... sayfa / linkindeki “04 Aralık 2008" tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsündeki ürünler incelendiğinde, ilgili tasarımların; gövde merkezindeki oval yapı üzerinde bulunan uğur böceği, nazar boncuğu ve arapça ibare olan aksesuarlar dışında ... numara ile tescilli tasarımlar için izah edilen tüm unsurlarının benzer şekilde, oranlarda ve yapılarda olduğu görülmektedir. Tescilli tasarımlarda orta alanda bulunan oval yapı ve üzerindeki tutucu ilgili linkteki tasarıma göre farklı renk ve malzemelerde olsa da, bu durum biçimsel unsurlar ve ortaya çıkan genel görünümler bakımından tescilli tasarımlara yeni ve ayırt edici nitelik katmamaktadır. Aynı şekilde çeşitli nazar boncuğu, uğur böceği ve arapça ibarelerin bulunduğu aksesuar eklentileri de kök tasarım üzerine uygulandığından biçimsel anlamda detayda farklılıklar olarak kalmaktadır.
... numaralı ve 27.10.2014 başvuru tarihli tasarımın a koruma şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı ,bilirkişi raporlarında hükümsüzlüğe dayanak olarak tespit edilen ürünlere ait tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerinin benzer olduğu ve hükümsüzlük şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır.
... numara ile tescilli tasarımlar “...” adı ile nitelendirilmiş emzik ürünlerine ait tasarımlar olup, tasarım unsurları bakımından; ikonik kalp formunda bir gövdeye, kalp formundaki gövdenin üst köşelerindeki oval çıkıntılar üzerinde yuvarlak iki adet delik alanlara, gövde merkezinde oval yapıda üzerinde çeşitli desenlerin olduğu bir parçaya, gövde merkezindeki oval parçaya bağlı çember yapıda bir tutucuya, çember parça üzerinde nazar boncuğu aksesuarına sahip oldukları ve tüm izah edilen tasarım unsurlarının bir arada olma haliyle genel görünümlerini kazandıkları anlaşılmaktadır.
Bilişim incelemesi tarafından tespiti yapılan “...” internet web sitesine bağlı ...html sayfa linkindeki 27 Ağustos 2008 tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsündeki ürün incelendiğinde, ilgili tasarımın; gövde merkezi tescilli tasarımlara göre dairesel yapıda olduğu, kalp formundaki gövde üzerinde 4 adet delikli alanın bulunduğu ve tutucu üzerinde herhangi bir aksesuarın bulunmadığı anlaşılmaktadır. Raporda izah edilen farklılıklar dışında ... numara ile tescilli tasarımlar için izah edilen tüm unsurlarının benzer şekilde, oranlarda ve yapılarda olduğu görülmektedir.
Tescilli tasarımlarda orta alanda bulunan oval yapı, oval yapı üzerinde bulunan desenler ile delikli alan sayıları farklı olsa da, bu durum biçimsel unsurlar ve ortaya çıkan genel görünümler bakımından tescilli tasarımlara yeni ve ayırt edici nitelik katmamaktadır. Aynı şekilde çeşitli nazar boncuğu aksesuar eklentileri de kök tasarım üzerine uygulandığından biçimsel anlamda detayda farklılık olarak kalmaktadır. Nasıl ki ... numaralı tescil içeriğinde bulunan... numaralı tasarımlar aynı tasarımın detayda farklılaşan benzer versiyonları gibi görünüyorsa, aynı şekilde hükümsüzlüğe dayanak olarak tespiti yapılan ürünün tasarımı da ilgili tasarımlar ile yan yana geldiğinde benzer versiyonmuş gibi durmaktadır.
Dava konusu... numara ile tescilli tasarımların 29.12.2012 başvuru tarihi itibarıyla koruma şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı ve tescilli tasarımlar ile hükümsüzlüğe dayanak olarak tespit edilen ürüne ait tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerinin benzer olduğu ve hükümsüz kılınması gerektiği anlaşılmıştır.
.. numara ile tescilli tasarımlar “...” adı ile nitelendirilmiş emzik ürünlerine ait tasarımlar olup, tasarım unsurları bakımından; daire formunda bir gövdeye, daire formundaki gövdenin üzerinde iki adet delik alanlara, gövde merkezinde yine dairesel yapıda üzerinde çeşitli desenlerin olduğu bir parçaya, gövde merkezindeki oval parçaya bağlı çember yapıda bir tutucuya, 3 ve 4 numaralı tasarımlarda çember parça üzerinde nazar boncuğu aksesuarına sahip oldukları ve tüm izah edilen tasarım unsurlarının bir arada olma haliyle genel görünümlerini kazandıkları anlaşılmaktadır.
Bilişim incelemesi tarafından tespiti yapılan ...linki 22 Aralık 2012 tarihli web archive kaydında bulunan ekran görüntüsündeki ürün incelendiğinde, ilgili tasarımın; genel görünümünü oluşturan dairesel gövde, merkezde bulunan dairesel çıkıntı, bu dairesel çıkıntıya bağlı tutucu ve gövde üzerindeki delikli alanların oluşturduğu genel görünümlerinin oldukça benzer olduğu, ...numara ile tescilli tasarımlar için izah edilen tüm unsurlarının benzer şekilde, oranlarda ve yapılarda olduğu görülmektedir.
Tescilli tasarımlarda orta alanda bulunan desenler ile nazar boncuğu gibi aksesuarların kullanımı olsa da, bu durum biçimsel unsurlar ve ortaya çıkan genel görünümler bakımından tescilli tasarımlara yeni ve ayırt edici nitelik katmamaktadır. Nasıl ki... numaralı tescil içeriğinde bulunan ...numaralı tasarımlar aynı tasarımın detayda farklılaşan benzer versiyonları gibi görünüyorsa, aynı şekilde hükümsüzlüğe dayanak olarak tespiti yapılan ürünün tasarımı da ilgili tasarımlar ile yan yana geldiğinde benzer versiyonmuş gibi durmaktadır.
Dava konusu ... numara ile tescilli tasarımların 29.12.2012 başvuru tarihi itibarıyla koruma şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı ve tescilli tasarımlar ile hükümsüzlüğe dayanak olarak tespit edilen ürüne ait tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerinin benzer olduğu ve hükümsüz kılınması gerektiği anlaşılmıştır.
... numara ile tescilli tasarımlar “ ..." adı ile nitelendirilmiş emzik ürünlerine ait tasarımlar olup, tasarım unsurları bakımından; ikonik kalp formunda bir gövdeye, kalp formundaki gövdenin üst köşelerindeki oval çıkıntılar üzerinde yuvarlak iki adet delik alanlara, gövde merkezinde oval yapıda üzerinde çeşitli desenlerin olduğu bir parçaya, gövde merkezindeki oval parçaya bağlı çember yapıda bir tutucuya, çember parça üzerinde nazar boncuğu aksesuarına sahip oldukları ve tüm izah edilen tasarım unsurlarının bir arada olma haliyle genel görünümlerini kazandıkları anlaşılmaktadır.
Bilişim incelemesi tarafından tespiti yapılan “...” internet web sitesine bağlı ... sayfa linkindeki “27 Ağustos 2008” tarihli web arşiv kaydına dair ekran görüntüsündeki ürün incelendiğinde, ilgili tasarımın; gövde merkezi tescilli tasarımlara göre dairesel yapıda olduğu, kalp formundaki gövde üzerinde 4 adet delikli alanın bulunduğu ve tutucu üzerinde herhangi bir aksesuarın bulunmadığı anlasılmaktadır. Ancak izah edilen farklılıklar dısında ... numara ile tescilli tasarımlar için izah edilen tüm unsurlarının benzer şekilde, oranlarda ve yapılarda olduğu görülmektedir.
Tescilli tasarımlarda orta alanda bulunan oval yapı, oval yapı üzerinde bulunan desenler ile delikli alan sayıları farklı olsa da, bu durum biçimsel unsurlar ve ortaya çıkan genel görünümler bakımından tescilli tasarımlara yeni ve ayırt edici nitelik katmamaktadır. Aynı şekilde çeşitli nazar boncuğu aksesuar eklentileri de kök tasarım üzerine uygulandığından biçimsel anlamda detayda farklılık olarak kalmaktadır. Nasıl ki ... numaralı tescil içeriğinde bulunan ... numaralı tasarımlar aynı tasarımın detayda farklılaşan benzer versiyonları gibi görünüyorsa, aynı şekilde hükümsüzlüğe dayanak olarak tespiti yapılan ürünün tasarımı da ilgili tasarımlar ile yan yana geldiğinde benzer versiyonmuş gibi durmaktadır.
Dava konusu ... numara ile tescilli tasarımların 31.12.2014 başvuru tarihi itibarıyla koruma şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı ve tescilli tasarımlar ile hükümsüzlüğe dayanak olarak tespit edilen ürüne ait tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktıkları genel izlenimlerinin benzer olduğu ve hükümsüz kılınması gerektiği anlaşılmıştır.
... numaralı tasarımlar ayrıca dava konusu tasarımların görselleri paylaşılan ... numara ile tescilli tasarımlar ile raporda ayrıntısı ile keza görselleri ile izah edilen tüm unsurları ve genel görünümleri bakımından aynı tasarımlar olup sadece üzerlerinde desen çeşitlemelerinin yapıldığı anlaşılmaktadır. Dolayısı ile dava konusu ... numara ile tescilli tasarımların 31.12.2014 başvuru tarihi itibarıyla ...numara ile tescilli tasarımlar ile aynı kök tasarımlara sahip olması nedeniyle de koruma şartı olan yeni ve ayırt edici niteliklere sahip olmadığı hükümsüz kılınması gerektiği anlaşılmıştır.
Toplanan deliller, bozma öncesi alınan raporlar, bozma sonrası iki farklı heyetten alınan kök ve ek raporlar, raporlarda yer alan emzik görselleri, bilişim uzmanınca denetime uygun şekilde kamuya sunulma tarihleri bir arada incelendiğinde; gerek asıl gerek karşı davaya konu emzik tasarımlarının tamamının başvuru tarihinden 12 aylık süreden çok önce başka firmalarca kamuya benzerlerinin sunulduğu, Yüksek Mahkemenin de bozma ilamında işaret ettiği üzere; Bir tasarımın önceki tasarımlara nazaran ayırt edici özelliği bulunup bulunmadığı karşılaştırması yapılırken ayırt ediciliğe katkısı olmayan işlevsel özelliklerin karşılaştırma dışında tutulması, tasarımcının bu tür bir ürün için hangi özellikler itibariyle seçenek özgürlüğüne sahip olduğu hususları dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmalıdır. Somut olayda, bebek emziklerinin "..., "ağıza giren plastik/slikon/süngerimsi yapı ve yapı formu" gibi özelliklerin işlevsel özellikler olduğu ve seçenek özgürlüğünün ya olmadığı, ya da çok sınırlı olduğu anlaşılmış, emziklerin ayırt ediciliğinin işlevsel özelliklerin dışında ürünün dış görünümüne esas; süsleme, bezeme, farklı geometrik form, renk kombinasyonu vs. gibi özelliklerde aranması gerektiği, tek başına renk unsurunun ayırt edicilikte etkisinin bulunmadığı, dolayısıyla tarafların tescile bağladıkları emzik tasarımları ile bu tasarımlardan önce kamuya sunulmuş benzer tasarımlar incelendiğinde: geçmiş tarihli ürün görsellerinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde kamuya sunulan görseller ile genel izlenimde farklı olmadıkları, benzer olarak algılandıkları, dolayısıyla tarafların başvuru tarihinden çok önce dünyanın bir çok yerinde üretim ve satışta olduğu detayda farklılaşan nazar boncuğu, kalp formu, delikli alan gibi detayların daha önce kamuya sunulan ürünlerde var olması nedeniyle bu detayların yenilik kırıcı olarak nitelenemeyeceği, tasarımların korumadan faydalanamayacağı, hükümsüzlük koşullarının bulunduğu hükme dayanak olarak alınan bozma sonrasında düzenlenen bilirkişiler Bilirkişiler ..., ...,... 07/05/2024 tarihli EK raporlarıı ile Bilirkişiler ..., ..., ... tarafından düzenlenen 27/08/2024 tarihli kök rapor ile aynı heyetin 09/12/2024 tarihli EK bilirkişi raporları ile anlaşıldığından; ASIL DAVADA davalı adına tescilli ... nolu ... ibareli TASARIMIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan keza KARŞI DAVADA; davalı adına tescilli ... VE ... TESCİL NOLU ... İBARELİ TASARIMLARIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
I-ASIL DAVANIN KABULÜNE,
1-ASIL DAVADA : Davalı adına tescilli ... nolu ... ibareli TASARIMIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE, karar kesinleştiğinde kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere Türk Patent ve Marka Kurumuna gönderilmesine,
2-615,40 TL ilam harcının peşin harç 29,20-TL'den mahsubu ile 586,20-TL eksik harcın davalıdan tahsiline,
3-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 40.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinden olan 29,20 TL peşin harç, 29,20 TL başvuru harcı, 288,00 TL tebligat-müzekkere gideri, 1.200 TL bilirkişi ücreti ile bozma sonrası; 20.000 TL bilirkişi ücreti ile 190,00 TL tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 21.736,40 -TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde iadesine,
II-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
KARŞI DAVANIN KABULÜNE,
KARŞI DAVADA; davalı adına tescilli ... VE ... TESCİL NOLU ... İBARELİ TASARIMLARIN koruma tarihi itibarıyla yeni ve ayırt edici olmadığı sabit olduğundan HÜKÜMSÜZLÜĞÜNE,
1-615,40-TL ilam harcının peşin harç olan29,20-TL'den mahsubu ile 586,20- TL eksik harcın davacı karşı davalı ... Ltd.Şti.'den tahsiline,
2-Avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince; 40.000,00-TL vekalet ücretinin davacı karşı davalı ... Ltd.Şti.'den alınarak davalı karşı davacı ...'a verilmesine,
5-Davalı-karşı davacı tarafın yapmış olduğu bozma öncesi olan; 29,20 TL peşin harç, 29,20 TL başvuru harcı, 1.200 TL bilirkişi ücreti ile bozma sonra olan : 20.000,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 21.258,40-TL yargılama giderinin davacı karşı davalı ... Ltd.Şti.'den alınarak davalı karşı davacı ...'a verilmesine,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talebi halinde taraflara iadesine,
Dair karar davacı-karşı davalı ve davalı -karşı davacı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTALIK süre içerisinde İstanbul bölge adliye mahkemesi nezdinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 20/03/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸