T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
ESAS NO: 2017/306 Esas
KARAR NO: 2018/421
DAVA: FSEK (Alacak)
DAVA TARİHİ: 23/12/2015
KARAR TARİHİ: 13/11/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK(Alacak) talepli davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA;Davacı vekili dava dilekçesinde,Müvekkilinin serbest fotoğraf sanatçısı olduğunu, davalı şirketin teklifi üzerine davalıya ait olan ... isimli dergide yayınlanmak üzere seyahat fotoğrafları çektiğini, söz konusu ülke, şehir, mekan ve etkinlik ile ilgili bilgilindirici yazılar yazmaşa başladığını, yine davalı firma tarafından çıkarılmış olan 7 Kıta 50 Rota isimli dergide, müvekkiline ait yazı ve fotoğrafların yayınlandığını, davalının ... Türkiye'nin facebook sayfasında yayınlanmak üzere müvekkiline ait altı adet fotoğraf üzerinden ilgili kişiler ile anlaştığını ve müvekkiline ait fotoğrafların 17/02/2014, 27/02/2014, 03/03/2014, 17/03/2014, 08/04/2014 ve 02/06/2014 tarihlerinde ... Türkiye facebook sayfasında yayınlandığını, tüm yayınlar için davalı şirket yetkilisi ... isimli şahsın, müvekkiline 23/12/2013 tarihinde 700,00 TL'lik bir ödeme yaptığını ve açıklama kısmına da “... telif ödemesi” diye belirttiğini, yine aynı şahsın 09/04/2014 tarihinde 500,00 TL.'lik bir ödeme daha yaparak açıklamasını “Telif” olarak belirttiğini, bu iki ödeme dışında davalı tarafından müvekkiline başkaca herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin davalı ile ödeme hususunda iletişime geçmeye çalışmış ise de, davalıya ulaşamadığını ve davalının da bu konu ile ilgili müvekkiline herhangi bir geri dönüş yapmadığını, söz konusu fotoğraf ve yazıların bedellerinin taraflar arasında belirlenmediğini, davalının müvekkiline yapmış olduğu toplamda 1.200,00 TL.'lik ödemenin, davalının kendi iradesi ile ve müvekkilinin fikrini almadan yapmış olduğu ödeme olduğunu, dolayısıyla taraflarınca alacağın miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilmenin mümkün olmadığını iddia ederek, yapılacak uzman bir bilirkişi incelemesi sonucu müvekkilinin alacağının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere, asgari 10.000,00 TL'lik alacağın, yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği, alınan rapor sonrasında ise 12.6.2018 tarihli talep artırım dilekçesi ise tazminat istemini 22.200 TL olarak bildirdiği,11.6.2018 tarihli tamamlama harç tahsil makbuzunu mahkememize ibraz ettiği anlaşılmıştır.
SAVUNMA; Davalı açılan davaya süresi içinde cevap vermemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
Dava konusu uyuşmazlık, davacının eser sahibi olduğu iddia olunan fotoğraflar ve bu fotoğraflar ile ilgili açıklamaların davalı yanca izinsiz kullanım sebebi ile telif bedelinin FSEK kapsamında şimdilik 10.000.00-TL ,ıslah ile 22.200-TL nin davalıdan tahsili taleplerine ilişkindir.
HMK 266. madde gereğince bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
İlk bilirkişi heyetinin raporları kapsamına göre; teknik/sektör bilirkişilerince İncelenen flash bellek kayıtlan çerçevesinde ve neticesinde, taraflar arasındaki ilişkide şu ana kadar yapılan ödemeler, bu ödemelere ilişki açıklamalar, taraflar arasındaki ilişkinin özelliği, fotoğrafların (ve bu fotoğraflara eşlik eden metinlerdeki) hususiyet, kullanım mecrası gibi düzenlemeler dikkate alındığında ve söz konusu fotoğrafların da davacıya ait olduğu bir başka deyişte davacı tarafından meydana getirildiği kabul edilecek olursa, ... Dergisinin Aralık 2013 ila Ocak 2015 sayılan arasındaki davacı çalışmaları için her bir sayı için ayrı ayrı 750 ila 1000 TL arasında olmak üzere. Toplamda 10,500 TL ila 14.000 TL arasında bir sözleşme bedeli tespit edilebileceğini,bazı fotoğrafların (17/02/2014, 27/02/2014,03/03/2014, 17/03/2014. 08/04/2014 ve 02/06/2014 tarihlerinde )... Türkiye f'acebook sayfasında yayınlaması konusunda ise, bu fotoğrafların bu mecraya kimin tarafından konulduğu konusunda dosyada kesin kanaate ulaşılmasını sağlayacak bir bilgi olmadığından, bu sayfada davalı tarafından paylaşıldığı sonucuna varılacak olursa, her bir izinsiz fotoğraf kullanımı/paylaşımı için 500 TL ila 750 TL tutarında bir meblağın tespit edilebilceğini bildirmişlerdir.Ancak ilk heyet kendilerine görev verilmediği ve davalı yanca bu yönde bir iddia ileri sürülmediği halde ispat hukuku ile ilgili değerlendirmelerde bulundukmarından ve belirledikleri bedeller ise 6 adet fotoğrafın kullanıldığı mecraya göre hazınrlanmadığından hükme esas alınamayacak nitelikte görülmüş ve ikinci bir heyetten ropar alınması için ara karar oluşturulmuştur.
İkinci bilirkişi heyetinin düzenlediği rapor denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır.
İkinci heyet raporlarında; FSEK 11.md.de düzenlenen eser sahipliği karinesine göre; davacının eser sahibi olduğuna, bu nedenle telif hakkının doğduğunu,“...” denilen kurum dışardan kişilere iş yaptırma sisteminin bu sektörde de yoğun olarak kullanıldığını, bu davada da davacının bu şekilde çalışma yaptığının davacı-davalı arasında geçen e-postalarda ve telif açıklamasıyla iki kez ödeme yapıldığının banka hesap dökümünden görüldüğünü,Davacının davalının yayınladığı yazı ve fotoğraflar konusunda her imzalı yazı ve fotoğraf için telif hakkı sahibi olduğunu, ...Türkiye Facebook sayfasında yayınlanan fotoğrafların davalı şirket tarafından yollandığı ve malî bir kazanç sağlandığı iddiası için ... Türkiye’den belge istenebileceğini, Sektörde yapılan araştırma sonucunda her yazı için imza bedelinin 350-400 TL aralığında olduğunu,Yine böyle bir sektör dergisinde fotoğraflar için tek tek ücretlendirme yapılmadığı, bir konu içinde yer alan tüm fotoğraflar İçin tek bir fiyat belirlendiğini, bunun da 450-500 TL civarında olduğunu,Davacıya ait toplam 14 sayıda, 58 adet imzalı yazı ve fotoğrafının yayınlandığının dosya ekindeki delillerde tespit edildiğini,"...” isimli rehber kitapta ağırlıklı olarak davacının yazı ve fotoğraflarının bulunduğu, bu nedenle sektör ortalamalarının böyle bir kitabın içeriğini hazırlayan için ayıracakları bütçenin yaklaşık yüzde 15’i gibi bir ödemenin söz konusu olabileceğini,, 7 adet fotoğraf, yazı kapak, kapak fotoğrafı, kitapçık ve yazı kasamları ile bunların kullanım adetleri ile birim fiatları dikkate alındığında toplamda 23.400 TL hesaplandığını, davacıya daha önce 1200 TL ödendiğinden bu bedel indirildiğinde davacıya ödenmesi gerekli bedelin 22.200 TL olduğunu bildirdikleri anlaşılmıştır.
Davacı vekili yargılamanın uzamaması için ... facebook sayfasında yayınlanan fotoğraflar ile ilgili dava açma hakları saklı olmak kaydı ile mali inceleme yapılması yönündeki istemlerinden vazgeçtiklerini, davalıların kullandıkları ihlal teşkil eden kullanımlar nedeniyle hesaplanan 22.200 TL nin tahsiline karar verilmesini bu kapsamda tamamlama harcını yatırdıklarını beyan etmişlerdir.
Davalı vekili ise 1. rapora karşı sunduğu beyan dilekçesinde; Taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığını, Davacının çektiği gezi fotoğraflarının müvekkili şirketin yayınladığı dergilerde yayınlanması için müvekkili şirket yetkilisine başvurduğunu,müvekkili şirketin kabulü üzerine fotoğrafların müvekkil şirketin yayınladığı dergilerde kullanıldığını, 1 yıllık süre boyunca fotoğrafların ve yazıların yayınlanması için herhangi bir ücret talebinde bulunmadığını, 1.200,00 TL'lik ödemenin ise davacının yaptığı masraflara istinaden yapılan bir ödeme olduğunu, telif hakkı ücreti olarak ödenmediğini,... Facebook sayfasına yüklenen fotoğraflarının müvekkili tarafından verilmediğini, Davacının izinsiz kullanıma dair bir iddiası varsa davacının husumetini ... facebook sayfasını yöneten gerçek veya tüzel kişiye yönlendirmesi gerektiğini, davacı tarafından fotoğrafların bizzat çekilip çekilmediğinin tespit edilemediğini, fotoğrafların ayrıca eser niteliğinin de bulunmadığını bildirmiş,davalı vekili 2. düzenlenen rapora karşı beyanda bulunmamıştır.
FSEK m. 11 de yer alan eser sahipliği karinesi tamamen toplanan delillere göre davacı lehinedir. Yine karinenin aksi davalı yanca ispat edilmemiştir. Maddi gerçeklerin aksinin iddia eden ispat ile mükelleftir. Davacı yanca sunulan flash bellek ve resimlere ait kayıtlar ile davalı yanca ihlale mesnet teşkil eden kullanımlar ikinci bilirkişi heyetince incelenmiş ve davacının eser sahibi olarak FSEK 11. madde kapsamında eser sahibi olduğu tespit edilmiştir.
HMK 266. madde gereğince 2. heyetçe düzenlenen raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli bulunması nedeniyle rapor mahkememizce kabul edilmiş ve hükme dayanak yapılmıştır. Raporda içerik temin edilen yazar, muhabir, editör, gezgin v.b. kişilerin aynı profesyonellik kapsamında telif ödemesi yapması gerektiğine dair tespitler, ihlale konu derginin niteliği yayın mecrası, yayının niteliği, amatör yayıncılık yapan ya da sadece reklam pastasından pay alma amacı güden dergiler, sektörlerde çok sık karşılaşılan “...” yanı kurum dışından birilerine iş yaptırma yöntemi vb hususlar ayrıntılı olarak raporda tartışıldığından keza davacıya ait toplam 14 sayıda, 58 adet imzalı yazı ve fotoğrafının yayınlandığının dosya ekindeki delillerde tespit edilmiş olması,"...” isimli rehber kitapta ağırlıklı olarak davacının yazı ve fotoğraflarının bulunması,kullanılanfotoğraf adedi, yazı kapak, kapak fotoğrafı, kitapçık ve yazı kısımları ile bunların kullanım adetleri ile birim fiatları dikkate alındığında toplamda davacının hak kazandığı bedelin 23.400 TL hesaplandığını, davacıya daha önce 1200 TL ödendiğinden bu bedel indirildiğinde davacıya ödenmesi gerekli bedelin 22.200 TL olduğunu bildirdikleri anlaşıldığından bu bedel mahkememizcede hakkaniyete ve somut olaydaki davacının konumuna uygun bir maddi tazminat bedeli olarak kabul edilmiş ve 22.200 TL nin kabulüne karar verilerek yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur..
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan gerekçe kapsamına göre;
1-FSEK kapsamında davacının izinsiz yayınlanan eserleri yönünden 22.200 TL nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-1.516,48-TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 1.136,70-TL harcın davalıdan tahsiline,
3-Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.145 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan 170,78 TL peşin harç, 209 TL ıslah harcı, 350 TL tebligat ve müzekkere masrafı, 4.050 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.779,78 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair karar davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı ,gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 HAFTA içerisinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi. 13/11/2018
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır