T.C.
İSTANBUL
1.FİKRÎ VE SINAÎ
ESAS NO: 2017/204 Esas
KARAR NO: 2018/137
DAVA: FSEK ( tecavüzün men'i, tazminat )
DAVA TARİHİ: 10/08/2017
KARAR TARİHİ: 03/04/2018
Mahkememizde görülmekte bulunan FSEK ( tecavüzün men'i, tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Büyükşebir Belediyesi Başkanlığına ... tarih ve ... sayılı Müracaat Belgesi ile sunulan projenin izinsiz ve bedelsiz kullanımı nedeni ile Sabit bağlantısı olmayan marina yat otoparkı fikrinin başkaca yerlerde de uygulanacağı açıklandığından ve uygulanacağı sabit olduğundan, fikre tecavüzün men-i’ne, dava kesinleşinceye kadar İhtiyati tedbir uygulanmasına,Yat otoparkı fikrine, kusurlu olarak , tecavüz edildiği için kısmi olmak üzere her türlü yasal hakları saklı kalmak kaydıyla 7.500 TL’ııin ödenmesine, Fikrin uygulanması ve diğer uygulamalarına örnek teşkil etmesi için hazırlanan ve İşletme hakkı verilmesi kaydı İle kendisine emanet edilen ... ve ... Koyları ait projelerinin hemen hemen aynısı şeklinde yapılan ve hali hazırda işletmeye açılan ... Tekne Park işletmesinden temin edilen karın müvekkillerine verilmesine, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava niteliğinde 90,000 TL maddi tazminat ile ,2.500 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
SAVUNMA; Davalı ... ve ... vekilleri cevap dilekçelerinde özetle;Karaya Sabit Bağlantısı olmayan Marina / yat otoparkı fikrinin davacıya özgü ve davacının hususiyetini taşıyan fikir ve proje olmaması (yapılan projenin davacının kendisine ait olduğunu İddia ettiği projeyle tamamen farklı olması) ve davacının fikre tecavüz İddiasının yerinde olmaması nedeniyle haksız ve mesnetsiz olan DAVANIN REDDİNE karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE,
Dava konusu ; davacı yana ait olduğu iddia olunan ... Koyları Geliştirme Güzelleştirme Projesi isimli ve ...'ye ... tarih ve ... sayılı müracaat belgesi ile sunulan "Kıyıya bağlantısız marina/yat otoparkı" isimli projelerin davalı yanlarca isim değiştirilerek ve bedel ödenmeksizin kullanıldığı iddiasıyla davacının eserden kaynaklanan haklarına vaki tecavüzün men'i ve 7.500,00 TL maddi ve yine davalı yanın bu proje sebebiyle elde ettiği kardan 90.000,00-TL maddi tazminat ile 2.500,00-TL menevi tazminatın tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
HMK 266. madde kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Düzenlenen raporların denetim ve hüküm kurmaya elverişli, sektör uygulamalarının denetlenebildiği, dosyaya sunulan deliller ile uyumlu olduğu anlaşıldığından mahkememezce hükme esas alınmıştır.
Bilirkişiler ..., ... ,... imzalı 6.10.2015 tarihli raporda özetle; Davacının, Davalı ile anılan koylar üzerine proje çalışması yaptığının anlaşıldığı, buna karşın Davacı ile Davalı arasında herhangi bir sözleşme yapılmadığı ve Davalının resmi olarak danışmanlık hizmeti almadığı,davalının söz konusu koylarla İlgili olarak yapmak istediği proje çalışması kapsamında Davacı şirket ile görüştüğü, bu hususun birçok Kamu kurumunda yapılmakta olan işlerde karşılaşılan bir süreç olduğu, Davacı tarafın proje hazırlamış olmasının yeni ve özgün bir fikir olarak kabul edilebileceği,davacı şirket ile Davalı arasında proje çalışması kapsamında gelişen süreç içerisinde, bu İki koyun ön plana çıkmasının sürecin doğal bir sonucu olduğu, buna karşın, o koylarla ilgili proje hazırlanmasının teknik ve hukuken korunması gerektiği,Davacı tarafından kullanılan sistemlerin mevcut teknolojik seviye kullanılarak hazırlanmasının, birçok farklı sektörde olduğu gibi kabul gören ve benzerlerine sıkça rastlanan bir durum olduğu, bu durumun hazırlanan projenin özgünlüğünün belirlenmesinde etken olamayacağı,Davacının sunduğu proje ve Davalı tarafından uygulanan proje arasında, yöntem olarak anılan her iki projede yüzer iskele yapım türü kullanılırken, yüzer iskele tipinin alüminyum ve yüzer beton ponton olarak farklı uygulandığı, bu durum örneklendirilirse Türkiye'de birçok yapıda betonarme taşıyıcı sistem türü kullanılırken, betonarme taşıyıcı sistem türü kullanılarak üretilmiş sayısız statik proje ve mimari tasarım projesinin mevcut olduğu örneğinin verilebileceğini, Davalının ihale edilen iskele yapım işinde Davacının projelerini uygulama anlamında birebir gerçekleştirmediğini bildirdikleri anlaşılmıştır. .
İkinci bilirkişi heyeti Prof. Dr. ..., Doç Dr. .... ,... 23.5.2016 tarihli raporlarında özetle; İnşaat Mühendisliğinde ve ilgili diğer mühendislik dallarında çok uzun yıllardır en çok araştırılan konulardan birisi koy ve körfezler içinde doğal kıyının fiziki yapısı, koy İçindeki su ve hava hareketleri gibi özelliklerin doğal yansını bozmayacak yapıların geliştirilmesi konuları olduğunu ve bu nedenle sayısız projenin geliştirilmesi mümkün olduğunu,davacı ile davalı arasında dava konusu proje İle ilgili bir fikri alış verişin olup olmaması ancak söz konusu projeyi kapsayan ve teknik şartnamelerin bulunduğu bir yazılı sözleşme İle anlaşılabilir ve dosyada bu konuda her hangi bir belge mevcut bulunmadığını, Yüzer iskele sistemleri 2.Dünya savaşında öncelikli olarak askeri amaçlar için geliştirilmiş ve o tarihten bu yana bilinen ve üzerinden araştırma ve mühendislik uygulamaları yapılan bir mühendislik yapısı olduğundan,özellikle son yıllarda artan çevresel kaygılar nedeniyle özellikle... gibi hassas kıyılarda öncelikle ilk akla gelen yapılar ve yüzmesi şartıyla beton dahil her türlü malzeme kullanılarak yapılabilmekte olduğunu,bu nedenle fikrin sadece davacıya özgün olduğunu söylemenin mümkün olamayacağını, Yüzer iskele sistemleri yapımında kullanılan malzeme ve yat bağlama kapasitesi gibi farklı özelliklerde yapılabileceğini ve fikri olarak her hangi bir fark yaratmayacağını, davacının, Davalı sunmuş olduğu proje öncesi tarihte, ... ve ... tarafından herhangi bir proje yapılıp yapılmadığının mevcut dosyadaki bilgi ve belgelerden tespit edilebilmesinin olanak dışı olduğunu,bir deniz yapısının özellikle yüzer iskele ve benzeri yüzer yapıların özgün bir yapı olarak ön görülebilmesi için bu yapının diğer deniz yapılarından farklı olarak planda yerleşim, yatların bağlanma şekli ve/veya düzeni, yüzer pontonların birbirlerine yük aktarma ve bağlanma şekilleri ve yüzer pontonların dalga, akıntı ve diğer statik ve dinamik yüklerin deniz tabanına aktarma ve pontonlar m diniz tabanına bağlanma şekli özelliklerinden en az biri veya birkaçının hiç uygulanmamış veya sadece fikir sahibince kendi daha önceki kıyı projelerinde kullanılmış olmasının gerekmekte olduğunu,bu konuda dosyada davacı tarafın sunduğu deliller arasında teknik açıdan özgün fikir olduğunu gösteren bir delil bulunamadığını, Davacı tarafından sunulan projenin var olan teknolojiler bir araya getirilmek suretiyle yeni bir proje şeklinde oluşturulması inşaat mühendisliğinin doğal bir uygulaması olduğundan ve davacının proje fikrinin kullanıldığını söylemenin toplanan ve sunulu delillere göre mümkün olamayacağını, davacının fikri haklarının zarara uğratıldığına dair bir kanaat oluşmadığı, davacının haklarının ihlal edilmediği kanaati oluştuğundan davacının maddi ve manevi zararı bulunmadığını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Aynı heyetin 17.1.2017 tarihli raporlarında; kök rapordaki tespitlere aynen katıldıklarını bildirdikleri anlaşılmıştır.
Aynı heyetin 1.11.2017 tarihli 2. ek raporlarında da; davacının projesinin FSEK kapsamında korunmadığı, davacının fikri haklarının zarara uğratıldığına dair bîr kanaat oluşmadığı, davacının haklarının ihlal edilmediğini, davalının iş yerinde ticari defter kayıtlan ve belgeleri Üzerinde yapılan inceleme sonucunda, İstinye ve Tarabya Marinalanndan dava tarihine kadar elde etmiş olduğu net karın 56.873,59 TL olarak hesap edildiği, 5313.796,88 TL tutarındaki yatırım harcamalarının tümü dikkate alındığı takdirde gerçekte zararda olduğunu bildirdikleri anlaşılmıştır.
Bilirkişilerin kök raporları ve ek raporları, Denizcilik Müsteşarlığının ... tarihli yazıları, "... ve ... Koylan Çevre Düzenlemesi ve Kısa Süreli Yat/Gezi Tekneleri Bağlama Yerleri' Proje Tanıtım Dosyası, İl Çevre ve Orman Müdürlüğü'nün ... tarihinde "ÇED Gerekli Değildir Belgesi",26.04.2007 tarih 2007/2 sayılı Bayındırlık ve Iskan Bakanlığının irtifak hakkı alımına ilişkin Büyük şehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı Emlak Müdürlüğü, ... Millî Emlak Daire Başkanlığı , Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu yazılanı, imar planları, taraflarca hazırlama ilkesine göre sunulan tüm dökümanlar, bilirkişi raporları kapsamında incelendiğinde; düzenlenen tüm bilirkişi raporlarında davacının projesinin FSEK kapsamında korunmadığı, davacının fikri haklarının zarara uğratıldığına dair bîr kanaat oluşmadığı sabit görüldüğünden davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM;Yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre,
1-Davanın Reddine,
2-35,90 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile artan 1.671,85 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 3.145,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
4-Reddedilen Maddi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 10.550,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 67,00-TL tebligat ücreti ve 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.267,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair karar davacı vekilinin yokluğunda davalılar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İSTİNAF YASA yolu açık olmak üzere karar verilip tefhim kılındı, hazır olanlara duruşma zaptından örnek verildi.03/04/2018
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır