.
T.C.
GAZİANTEP
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: .
KARAR NO:.
BAŞKAN: .
ÜYE: .
ÜYE: .
KATİP: .
DAVACI : .
VEKİLİ: .
DAVALI : .
VEKİLLERİ: .
DAVALILAR : 2- .
3- İ.
VEKİLİ: Av. .
DAVA TARİHİ: 02/03/2022
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
GEREKÇE TARİHİ : 31/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
29/04/2021 tarihinde davalı şirkete ait ... plakalı çekicinin ön sol lastiğinin patlaması neticesinde müvekkili şirkete ait ... idaresindeki .... plakalı aracın sağ ön tarafına çarparak altına alarak sürüklediğini, meydana gelen kaza neticesinde müvekkili şirkete ait araçta hasar meydana geldiğinin, müvekkilinin kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru olmadığını, gerçekleşen kaza neticesinde müvekkiline 43.000 TL ödeme yapıldığını, geri kalan zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından davalılar aleyhine Gaziantep İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, davalıların itirazında haksız olduğunu, bu nedenlerle davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava Değerinin Belirlenmesi: Davacı vekili sunmuş olduğu 14/11/2022 tarihli dilekçesinde, dava dilekçesinde 10.000,00 TL maddi tazminatın tahsili yönünde açmış olduğu dava değerini bilirkişi raporu doğrultusunda talebini 614.800,00 TL'ye artırmış olduğunu belirterek toplam 624.800,00 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
DAVALILARIN SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı .....vekili :Davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davacının alacağı likit olduğu için icra takip dosyası karşısında davayı 10.000 TL'den açmasının kabul edilemeyeceğini, yetki itirazında bulunduklarını, davanın .... sigortaya ihbarını talep ettiklerini, aracın kasko poliçesinin olduğunu, kazada davacının %100 kusurlu olduğunu, müvekkili .... soruşturma aşamasındaki beyanının henüz mahkeme aşamasında doğrulanmadığından davanın esası ve kusur bakımından belirleyici olmayacağını, ifade ve kusur raporu ile alakalı aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Kooperatif vekili: Yetki itirazında bulunduklarını, davacının davasını kısmi dava olarak açmasında hukuki yararının bulunmadığını, itirazın iptali davasının kısmi olarak açılamayacağını, hasarın beyan edilen şekilde gerçekleştiği hususunun şüpheli olduğunu, kusur durumunun yargılamayı gerektirmesi nedeniyle davacının taleplerinin reddedildiğini, davayı kabul etmemekle birlikte hasar tespitinde KDV hariç hesaplama yapılması gerektiğini, ayrıca davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte müvekkili şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden temerrüde düşmediğini, davanın dava şartı yokluğundan davanın usulden reddini, akabinde davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
1- Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası;
Davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.
2- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları,
Davacıya ait olup, dava konusu 29/04/2021 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı belirtilen ....plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce hasar kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.
3-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği hasar miktarının tazminini talep ettiği .... plakalı aracına ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
4-Gaziantep İcra Müdürlüğünün.... Esas sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; Alacaklının dosyamız davacısı ..... olduğu, davalıların borca itiraz ettiği, takibin davalılar yönünden 20/12/2021 tarihinde durmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
5-Bilirkişi raporları;
i) Mahkememizce iddia ve savunmaların değerlendirilebilmesi bakımından iki makine mühendisi ve bir kusur bilirkişisinden oluşan heyetten rapor alınmış olup bilirkişi heyeti 12/07/2022 tarihli raporda özetle: Dava konusu aracın toplam tamirat bedeli ve işçilik (KDV Hariç): 555.669,97-TL olduğu, bir aracın kaza yapması üzerine açılan tamir masraflarının yüksek meblağlarda olması
üzerine, sigortalı kişiye bu aracın kasko değerinin ödemesi yapılarak, araç trafikten men edilmekte
ve hurdacılara satılmakta olduğu, genel olarak sigorta şirketleri açısından baz alınan rakamın % 52
değerinde olduğu, yani bir aracın kaza yapması halinde; aracın perte çıkıp çıkmayacağına karar verilmesi aşamasında; mevcut tamir masraflarının, aracın değerinin % 52’ini geçip geçmediğine
bakıldığı, dava konusu aracın serbest piyasa da yapılan sorgulamada piyasa değerinin 800.000,00 TL olduğu, tamir masrafının dava konusu aracın onarımını kabul eder durulma olmadığı, ağır hasara uğramış olduğu ve sigortası genel koşulları uyarınca trafikten ayrılması gerektiği kanaatine varıldığı,
Meydana gelen olay nedeni ile araçta oluşan hasardan dolayı oluşan maddi sonuç sovtaj bedeli düşürülünce 624.800,00 TL olarak hesaplandığı,
Teknik arıza mahiyetinde görülen lastik patlamasının sonuç üzerinde esas etkeni olduğu, ..... plakalı çekici sürücüsü ....'in 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b kapsamını (sürücüler hızlarını; kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, hava, yol, yük görüş durumuna göre ayarlamak zorundadır) ihlal ettiği, .... plakalı araç sürücüsü Mustafa Tekçe'nin herhangi bir kural ihlali bulunmadığı belirtilmiştir.
ii) Mahkememizce bilirkişi heyetinden tarafların itirazları da gözetilerek ek rapor alınmıştır.Bilirkişi heyeti 19/09/2022 tarihli ek raporda: Dava konusu aracın kaza tarihinde emsalle ortama 2. el rayiç değeri 800.000.00 TL olarak tespit edildiğinden kök raporda yapmış oldukları değerlendirme ile aynı kanaatte olduklarını, dava konusu olan .....plakalı aracın hasar tespiti yapılırken, ekspertiz raporu dikkate alınmış olduğu, kök raporda belirtilen onarımı ve değişimi yapılması gereken tüm parçalar servis ile kontrol edilerek ,serbest piyasa araştırması üzerinden orijinal parça bedeli olarak KDV hariç şekilde belirlendiği, bu nedenle hasar ve onarım bedeli yönünde kök rapor ile herhangi bir değişiklik söz konusu olmadığı belirtilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin tazmini istemine dayalı ilamsız takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
Takibin itiraz üzerine 20/12/2021 tarihinde durmasına karar verildiği ve davanın 02/03/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. İİK'nın 67/1 madde ve fıkrası uyarınca davanın itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılması gerekmektedir. Her halükarda dava hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Yetki itirazı yönünden yapılan değerlendirmede; Davalılar tarafından icra takibinde borca itiraz yanında yetkili icra dairesinin Mardin ve İstanbul Anadolu İcra Dairesi olduğundan bahisle yetki itirazında da bulunulmuştur. İcra dairelerinin yetkisi İ.İ.K'nun 50. maddesinde düzenlenmekle, buna göre; para veya teminat borcu için takip hususunda HMK'nın yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunacaktır. HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Yine, HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen anılan 16. maddesinde belirlenen yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Bir dava için birden fazla yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmakta seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davacının yerleşim yeri Şehitkamil/Gaziantep olduğuna göre davalıların yetki itirazı isabetli değildir. Bu sebeple davalıların yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalının zamanaşımı def'i yönünden yapılan değerlendirmede;
2918 sayılı KTK'nın 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne; aynı kanunun 109/2. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; davaya konu trafik kazası 29/04/2021 tarihinde meydana gelmiş, eldeki dava ise 02/03/2022 tarihinde, yani zamanaşımı süresi dolmadan önce açılmıştır. Bu sebeplerle, davalı vekilinin zamanaşımı definin reddi gerekmiştir.
Davanın esası yönünden yapılan değerlendirmede;
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının 29/04/2021 tarihinde Şanlıurfa istikamatinden Mardin istikametine seyir halinde iken ...z sevk ve idaresindeki...plakalı aracın ön sol lastiğinin patlaması sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybederek ...... plakalı aracın sağ tarafına çarparak ve devamında aracı altına alması neticesinde meydana geldiği;
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün KTK md. 52/1-b hükmünde düzenlenen "sürücüler hızlarını; kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, hava, yol, yük görüş durumuna göre ayarlaması gerekir" kuralını ihlal ederek kazanın meydana gelmesin sebebiyet verdiğinden asli ve tam kusurlu olduğu; ....plakalı aracın kazanın oluşumunda herhangi bir kusurlarının bulunmadığı değerlendirilmiştir.
Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren .... plakalı araç, davalı .....nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde İMSS poliçesi ile sigortalıdır. Davalılardan .... aracın kaza esnasında sürücüsü ve diğer davalı İ.. aracın işletenidir.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait .... plakalı aracın hasar gördüğü, kazaya sebebiyet veren .. plakalı aracın ZMMS şirketi olan . Sigorta tarafından davacıya 27/07/2021 tarihinde hasar sebebiyle 43.000,00-TL ödeme yaptığı, olayda ..... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişinin 12/07/2022 tarihli raporunda davacı ait araçta meydana gelen hasar bedelinin 555.669,97-TL olarak hesap edildiği, aracın perte ayrılması için gereken hasar tutarı olan 416.000,00-TL'lik değer itibariyle onarım kabul eder durumda olmadığı, aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert-total işlemi gerektirdiği, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değeri olan 800.000,00-TL'den sovtaj bedeli olan 175.200,00-TL mahsup edildiğinde gerçek zarar miktarının 624.800,00 TL olacağı belirlendiği, davalının ZMMS şirketi Şeker Sigorta tarafından dava tarihinden önce yapılan 43.000,00-TL tutarındaki hasar ödemesi ticari faiz uygulanarak güncelleştirildiğinde oluşan 43.000-TL + 2.604,74-TL (faiz)= 45.604,74-TL bilirkişi raporunda hesap edilen 624.800-TL'den düşüldüğünde 579.195,26-TL bakiye hasar bedelinin talep edilebileceği kabul edilmiş, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmedilecek faiz yönünden kazaya sebebiyet veren sigortalı aracın ticari araç olduğu gözetilerek davalı sigorta şirketi ve aracın işleteni şirket bakımından reeskont faizi, davalı araç sürücüsü bakımından Yargıtay 17.HD'nin 27.02.2014 tarih 2012/6955 E.2014/2687 K. Sayılı ilamında da belirtilen şekilde yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir.
Tarafların tazminat talebi var ise de, icra inkar tazminatına karar verilebilmesi için; davacının talepte bulunması, geçerli bir icra takibi yapılmış olması, ödeme emrine süresi içinde yapılmış geçerli bir itirazın bulunması, süresinde açılmış bir dava bulunması ayrıca alacağın likit olması gerekmektedir. Somut olayda dava konusu alacak miktarının likit olmadığı değerlendirilmiş ve bu nedenle davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir. Davacının takibinde kötü niyetinin ispatlanamaması sebebiyle aleyhine tazminata hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, davalıların Gaziantep İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının 579.195,26-TL yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden, davalı Oktay Karadeniz yönünden takip tarihinden itibaren bu miktara yasal faiz işletilmek suretiyle, diğer davalılar yönünden takip tarihinden itibaren bu miktara takip talebinde belirtilen reeskont faizi işletilmek suretiyle kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Kötüniyet tazminatı taleplerinin reddine,
4-a)Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 39.564,83-TL nispi harçtan peşin alınan 6.919,95-TL harcın mahsubu ile eksik 32.644,88-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
b)Zorunlu Arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL giderin 6325 sayılı Kanun'un 18/A maddesi gereğince, 1.446,13-TL'sinin davalı ..... 1.446,13-TL'sinin davalı ... ... 227,74-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacının peşin yatırdığı 6.919,95-TL harcın yargılama giderlerine katılmaksızın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacının yaptığı toplam 2.137,00-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre hesaplana 1.981,02-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına
7-Davalıların yaptığı herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tesisine yer olmadığına,
8-Davanın kabul edilen kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre 81.711,48-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davanın reddedilen kısmı üzerinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
10-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak oybirliği ile verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 26/01/2023