T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/1324 Esas
KARAR NO: 2019/1031
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/10/2014
KARAR TARİHİ: 17/12/2019
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacının, müteahhitlik yapmakta olup, işi gereği kaya kırıcı makinaya ihtiyacı olması nedeni ile ... AŞ'den kaya kırıcı makinaları satın alınması konusunda anlaştığını ve davalı ... şirketi ile finansal kiralama konusunda 20/12/2004 tarihli ... numaralı 1 adet ... marka kaya kırıcı ve aksesuarları leasing sisteminin kiralanması konusunda leasing sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre 11.955 euro peşinat verildiğini, kalan ödemelerin de ödeme planına göre toplam 58.475,12TL ödendiğini, tüm ödemelerin yapıldığını, 20/12/2004 tarihli sözleşme devam ederken 24/11/2005 tarihinde ... nolu yeni bir leasing sözleşmesinin imzalandığını ve bu sözleşmeye göre de 1 adet... model ... marka ... model hidrolik kaya kırıcının leasing ile alımı konusunda anlaşıldığını, yine bu sözleşmeye göre de ödemelerin toplam 128.602,77Euro üzerinden anlaşıldığını ve tüm ödemelerin yapıldığını, buna rağmen davalı tarafın İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı kararı ile ihtiyati tedbir kararı aldığını ve makinaları mahkeme kararı ile iade aldığını, ayrıca 20/12/2004 tarihli ... nolu sözleşmeye ek olarak Muğla ili ... Mevkiindeki 1017 parselde kayıtlı taşınmazın tapu kaydına banka lehine ipotek tesis edildiğini ve yina aynı sözleşme ile davacının maliki olduğu ... marka ...model römorklu traktöre rehin sözleşmesi ile rehin konulduğunu, davacının 20/12/2004 tarihli sözleşmedeki ödemeleri tamamladığını, 21/11/2005 tarihli sözleşmenin peşinatını ve ilk 25 aylık ödemelerini tamamladığını, ancak daha sonra ekonomik krize girmesi nedeni ile kalan aylardan bir kaçını ödeme güçlüğü çekinde davacı tarafın mahkemeden ihtiyati tedbir kararı aldığını ve söz konusu leasing sözleşmesine konu makinaların davalıya teslimine karar verdiğini, davacının leasing sözleşmesi ile belirtilen ödemeleri yapmış olmasına rağmen 20/12/2004 tarihli leasing sözleşmesindeki makinenin İstanbul....İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile icra yolu ile haczedildiğini, davalının, ayrıca römorklu traktör hakkında rehnini paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattığını, ayrıca sözleşmeye konu teminat senetlerini de icra takibine konu ettiğini, yine ipotekli taşınmaz ile ilgili olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile icra takibi başlattığını ve taşınmazın satışını gerçekleştirdiğini, davacının 20/12/2004 tarihli sözleşmedeki ödemeleri yapmış olmasına rağmen davalı tarafça halen borcu devam ediyormuş gibi işlem yapıldığını, davacının davalı tarafa borcu kalmadığı ve haksız yere taşınmazın satış yoluna gidildiğini beyanla, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, yapılaak bilirkişi incelemesi sonucunda elde edilecek miktarda borcunun bulunmadığının tespiti ile davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesi ile, öncelikle davanın zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini, davacının ödenmeyen kira borcu ve işlemiş faiz borcu için 16/08/2007 tarihinde ihtarnamelerin keşide edildiğini, keşide edilen ihtarnameler ile verilen yasal süre içinde borcun ödenmediğinden davacı kiracının borcunun muaccel hale geldiğini, borç ödenmediğinden sözleşmelerin fesih edildiğini, davalının ihtarnamelerinin Finansal Kiralama Kanunu hükümlerine uygun olduğunu, davacı kiracıya verilen sürenin dolmasınasına rağmen ödemenin gerçekleştirilmemesi üzerine malların iadesi için dava açıldığını ve dava sonucunda finansal kiralama konusu malların davalıya iadesine karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, davacı ile akdedilen finansal kiralama sözleşmelerinden sonra bu davanın açıldığını, davacıyı bağlayan sözleşme hükümlerine ve mahkeme kararlarına rağmen ileri sürülen menfi tespit talebinin dayanağını bulunmadığını, davalının sözleşmeden kaynaklanan borçlar nedeniyle davacıdan alacaklı olduğunu, icra müdürlüğü tarafından yapılan satış işlemlerinin usule uygun bir şekilde yürütülmesin rağmen, davacı tarafından ihalenin feshi davası açıldığını, mahkeme tarafından davacının açtığı ihale davasını red edilmiş olup, kararın kesinleştiğini, ipoteğe konu gayrimenkulun satışından gelen paranın borçlu davacının cari hesabından yani borcundan mahsup edildiğini, buna istinaden işlemlerin de herhangi bir usulsuzluk ve hukuka aykırılık olmadığını, mahkeme tarafnıdan değerin huzuradik davada düşük olduğunun idda edilmesinin hukuken kabul edilemez olduğunu, borçlu davacının teminat olarak vermiş olduğu ipotek ve rehin ile ilgili ipoteğe konu taşınmazın usule uygun bir şekilde ihale yoluyla satıldığını ve satışla gelen paranın borçlu davacının borcundan düşürüldüğünü, ancak davacının borcunu kapatmaya yetmediğini, karşı tarafın hukuka uygun olarak yürütülen bu işlemlerde davalıyı kötü niyetli olarak göstermeye çalıştığını beyanla, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın davasının reddini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, İstanbul ...ATMnin ... esas ... karar sayılı taşınmazların iadesine ilişkin kararı, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı tedbir kararı,Silifke İcra Müdürlüğünün ... talimat dosyasına ilişkin haciz tutanağı, leasing sözleşmesi, rehin sözleşmesi, dekontlar, makbuz, garanti belgesi, kira ödeme planı, proforma fatura, ihtarname, sözleşme bazında mal detayları, finansal kiralama tadil sözleşmesi, iş makinalarının ekspertiz raporu, döviz muavin raporları, ödeme planları, dekont suretleri ticari defter ve kayıtlar celp olunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişiye tevdi edilmiş olup, bilirkişiler Mali Müşavir ..., Finans Uzmanı ... ve İTÜ Makina Öğr Üyesi Doç Dr ...tarafından tanzim olunan 07/11/2016 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafın szleşme hükümleri gereği yasal delil sayılan ticari defterleri ve kayıtlarının incelenmesi çerçevesinde, bilirkişi heyetinin tespiti öncesi davacının alacak/borç durumu incelendiğinde, davacının davalı tarafa Euro bakiyesi olarak 10.089,81Euro borçlu olduğunu, TL hesabında ise yine davacının davalı tarafa 24.767,14TL borcu bulunduğunu, davalı tarafın davacı taraftan geri aldığı ve ücüncü şahıslara satışını gerçekleştirdiği tüm kiralananların satış bedellerinin tespiti ve satış bedellerinin daacının borcundan indirilmesinin dikkate alınması halinde, davacının borç/alacak durumunun incelendiğinde, davacının davalıdan 41.323,97TL alacaklı olduğunu, TL hesabında ise davacı tarafın dalvayıa 24.767,14TL borçlu bulunduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya ibraz edilmiş, bilirkişi raporuna karşı itirazlar dikkate alınarak bilirkişi heyetin E.Banka Müdürü Mali Uzman ... eklenmekle, tanzim olunan 23/10/2017 tarihli bilirkişi ek raporunda; her bir sözleşme için ayrı ayrı olmak üzere davalının hangi sözleşmeden ne kadar borcu bulunduğunu, ödeme tarihleri dikkate alınmak suretiyle Euro cinsinden bakiye borç miktarlarının ayrı ayrı tespit edildiğini, icra başlangıç tarihi olan 30/05/2008 tarihi itibariyle, 12112 ve eki 12112A (ödeme planı) numaralı sözleşme ile ilgili olarak; 5.956,94Euro ana para, 3.077,89Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.034,83Euro olduğunu, ... numaralı sözleşme ile ilgili olarak; 58.387,56Euro ana para, 9.538,47Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 67.926,03Euro olduğunu, alacaklı davalının İstanbul ...İcra Müd.nün ... esas sayılı dosyasından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla başlattığı icra takibinde, her iki sözleşmeden kaynaklanan alacakları için 30/05/2008 takip tarihi itibariyle 65.934,52Euro ana para, 7.906,57Euro işlemiş temerrüt faizi olmak üzere toplam 73.841,09Euro alacak talebinde bulnuduğunu, ana para alacağı yönünden 65.334,50Euro'dan 1.590,02Euro fazla talebin yerinde olmadığını, işlemiş temerrüt faizi yönünden ise mali yönden yapılan hesaplamalarda davalı tarafın hesaplanandan daha düşük işlemiş faiz talebinde bulunduğunu, bu hususta taleple bağlılık ilkesi gereğince davalı tarafın davacıdan talep ettiği temerrüt faizi borcunun yerinde olduğunu, malların iadesine karar verilen İstanbul ...ATMnin 25/11/2008 tarihli ... esas sayılı dosyasından dava tarihi itibariyle 12112 nolu sözleşmeyle ilgili olarak 5.956,94Euro ana para, 3.514,73Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 9.471,67Euro ve ... numaralı sözleşme ile ilgili olarak ana para borcunun 50.633,56Euro, işlemiş faizin 13.322,14Euro olmak üzere toplam 63.954,70Euro olduğunu, gerçekleştirilen icra takipleri sonrasında icra dosyasına intikal etmiş ödemeler dikkate alınarak 21/10/2014 dava tarihi itibariyle, 12112 nolu sözleşme ile ilgili olarak 5.956,94Euro ana para borcu, 14.669,10Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.626,04Euro, ...nolu sözleşme ile ilgili olarak 30.029,54Euro ana para borcu, 97.376,54Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 127.406,08Euro olduğunu, ... numaralı sözleşme ana para borcundan... esas sayılı rehnin paraya çevrilmesi ilamsız takip dosyasından 01/12/2014 tarihinde hesaplanan 26.767,16Euronun daacı borcunun mahsubundan sonra davacı kiracı tarafından davalı kiralayana ana para bakiye borcu olarak 3.262,38Euro mevcut oludğunun mali yönden tespit edildiğini, ... numaralı sözleşme konusu malların 05/06/2009 tarihinde 26.000TL bedel üzerinden üçüncü şahsa satıldığını ve bu tutarın ise sözleşmeye yönelik daalının uygulamasının aksine davacının borcuna mahsup edilmediğini, bu bedelin davacı borçlunun finansal kiralama borcundan mahsup edilmesi gerektiği yönünde mahkemece kanaate varılması halinde 05/06/2009 tarihi itibariyle Euro karşılığının 11.878,65Euro olduğunu, davalı alacaklı şirketin taraflar arasında imzalanan her iki sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsili için yapmış olduğu, dava ve icra takibi masraflarının ise TL cinsinden takip ettiğini, ve TL cinsinden yapılan masrafların da toplam 24.767,14TL olduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyanlar ve itirazlar dosyaya sunulmuş, tanzim olunan 16/03/2018 tarihli bilirkişi ikinci ek raporunda; ek rapordaki tespit ve hesaplamalarda bir isabetsizlik bulunmadığını, 12112 nolu sözleşme konusu makinaların 3226 sayılı yasanın yürürlükte olduğu 05/06/2009 tarihinde davalı tarafından üçüncü kişilere satış yapıldığını ve yapılan işbu ilk satış bedelinin davacı borcundan düşürülmeden hesaplama yapıldığını,... nolu sözleşme konusu makinaların satışının 6361 sayılı yasanın yürürlükte olduğu 24/02/2014 tarihnide 20.594,02Euroluk ikinci satış bedelinin davacı borcundan düşüm yapılarak hesaplama yapıldığını belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporlarına itirazlar dikkate alınarak, dosya yeniden ek rapor tanzim etmek üzere E.Banka Müdürü ...'a yeniden tevdi edilmiş olup, 22/01/2019 tarihli ek raporda; davacı borçlu kiracının İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı 30/05/2008 tarihli icra takip dosyasından asıl alacak yönünden 1.590,02Euro fazla talepte bulunulmuş olmakla birlikte davacının davalı yana 64.344,50Euro asıl borçlu olduğunu, işlemiş faiz yönünden ise tespit ve hesaplamalardan daha az olmak üzere 7.906,57Euro faiz talebinin taleple bağlılık gereği yerinde olduğunu, sonuç itibariyle ikinci ek raporun sonuç kısmında verilen tespit ve hesaplamaların değişmediğini ve diğer hususlarda da herhangi bir isabetsizlik bulunmadığını belirtmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalının beyanları, tanzim olunan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı ile davalı ...ile 20/12/2004 tarihli ve 24/11/2005 tarihli finansal kiralama sözleşmeleri imzalandığı, davacının sözleşmeden kaynaklı borcu ödemede temerrüte düşmesi nedeniyle davalı tarafından sözleşmelere konu ... marka ve ... marka Kaya kırıcı makinelerin iadesi talebi ile açmış olduğu davanın İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas, ... Karar sayılı kararı ile kabulüne karar verildiği, kararın 27/03/2007 trihinde kesinleştiği, davalı tarafından finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı alcak nedeni ile İstanbul ... İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyası ile davacı aleyhine 40.000,00-EU (78.400,00-TL) ipotek bedeli üzerinden İpoteğin Paraya Çevrilmesi yolu icra takibi başlattığı, davacının ise sözleşmeye konu hidrolik kaya kırıcıların değerinin altında fiyata satıldığı, satılan makinelerin bedelinin, davacı tarafından yapılan ödemlerin dosya borcundan düşülmeden söz konusu takibin başlatıldığı, esasen davacının borcunun kalmadığını takibe konu rehinli taşınmazın haksız olarak satışının yapıldığı iddiasına dayalı olarak menfi tespit davası açtığı anlaşılmıştır.
Davanın niteliği gereği davacının dava tarihi olan 21/10/2014 tarihi itibarı ile davacıya borçlu olup olmadıklarının tespiti gerektiğinden bu meyanda bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.
Davacı tarafından İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı gecikmiş asıl alacak ve fesih nedeniyle muaccel hale gelen asıl alacak toplamı olarak 65.934,52-TL EU asıl alacak ve 7.906,57-EU işlemiş faiz talep edilse de yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davacının takip tarihi itibarı ile toplam 64.344,50-EU ana para alacağı ve toplam (3.077,89+9.538,47) 12.616,36 EU işlemiş faiz alacağı bulunduğu, davacının dava tarihi itibarı ile taraflar arasındaki imzalanmış olan 12112 ve eki olan 12112A nolu sözleşme den kaynaklı 5.956,94-EU ana para alacağı 14.669,10-EU işlemiş faiz alacağı, 15499 numaralı sözleşmeden kaynaklı olarak ise 30.029,54 EU ana para alacağı ve 97.376,54 EU işlemiş faiz alacağı olmak üzere toplam 35.986,48 EU ana para alacağı ve 112.376,54-EU işlemiş faiz alacağı bulunduğu tespit edilmiştir.
Buna göre davacının takipte talep ettiği miktarlar bağlı olduğu düşünüldüğünde dava tarihi itibarı ile davacıya 35.986,48 EU ana para ve 7.906,57-EU işlemiş faiz borcu bulunduğu (Takipten sonra takipten sonra borç ödeninceye kadar işleyecek faiz dikkate alınmamıştır.) kanaatine varılmıştır.
Taraflar arasındaki 20/12/2004 tarihli sözleşme 25/10/2005 tarihli sözleşme ile tadil edilmiş ve bununda davacı satın alma opsiyonundan vazgeçmiş olduğundan sözleşmeye konu malların satış bedelinden indirilemeyeceği, davalı tarafça İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesin'in İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas, ... Karar sayılı ilamının kesin hüküm teşkil ettiği iddia edilse de davaların tarafları aynı olsa da konusu farklı olduğundan bu iddianın yerinde olmadığı, davanın zaman aşımı süresinde açıldığı, ancak davacının dava tarihi itibarı ile davacıya (40.000-EU) borçlu olmadığını ispat edemediği anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Davacının davasının REDDİNE
2-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 44,40TL karar harcının peşin olarak alınan 1.953,69TL (dava açılırken 1.338,90TL+614,79TL tamamlama harcı)den mahsubu ile fazla alınan 1.909,29TLnin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince; 8.974,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan 100,00TL yargılama giderinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
İşbu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Yasası kapsamında imzalanmıştır