T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2014/365 Esas
KARAR NO : 2025/647
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 22/09/2014
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle ; Davacıların uzun yıllardır ticari faaliyetleri olan yaklaşık 20 yıldır birlikte iş ve ticaret yaptığını, ... şirketi ...'in yapmış olduğu iş karşılığında kendisine ... Bankası...şubesine ait ... çek numaralı 31/10/2011 tarihli ve 2.620,00 TL bedelli çek ile...Bankası ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı 31/10/2011 tarihli ve 2.102,00 TL bedelli çekleri verdiğini, buna ilişkin olarak çek tediye belgelerini sunduklarını, çeklerin ...'de iken 22/09/2011 tarihinde davacılardan ...'in iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayı neticesinde çeklerin çalındığını, çeklerin çalındığı esnada henüz davacılardan ...'in çeklerin arkasını cirolamadığını, çeklerin davacının kasasında muhafaza edilmekteyken çalındığını, çeklerde davacılardan ...'in cirosu olmamasına rağmen hırsızlığa karışan kişilerin ... adına sahte imza kullanarak çekleri imzaladıklarını, çeklerdeki imzaların davacı ...'in imzası ile benzerliliği bulunmadığını, davacılardan ... çekler çalındıktan sonra en son yasal hamil olduğundan dolayı ... 34. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ... esas sayılı dosya ile çek iptali davası açtığını, bu davaya ilişkin olarak Mahkemeden çekler hakkında ödemeden men yasağı talep ettiğini ve mahkemenini bu talebi yerinde gördüğünü ve ödemenin durdurulması kararı verdiğini, çekin arkasındaki ciro silsilesinde açıkça görüleceği üzere yasal cirolama ...'in çekleri çaldırması ile son bulduğunu, hırsızlık ile bu durumun son bulduğunu, davacıların kendilerinden sonraki cirantalara hiçbir şekilde borçları bulunmadığını, işbu davayı açarak hem davalılara karşı borçlu olmadıklarının tespitine, ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yatırılan 4.950,00 TL'nin davalılara ödenmemesi hususunda tedbir konulmasına, davalılar hakkında açılan ve borçlu olmadıklarının tespiti konusundaki işbu davanın kabulüne, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ...Tic. A. Ş. Vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı ...'in imzasının sahte olması, imzaların istiklali prensibi gereği davacı şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, imzasına itiraz etmeyen davacı şirketin diğer davacının imzasının sahte olduğu gerekçesiyle sorumluluktan kurtulmasının mümkün olmadığını, bu nedenle borçlu olmadığına ilişkin iddiasının yasal bir dayanağı olmadığını, çekili aldığı mal karşılığında diğer davacı şahsa verdiğini ve bu şahıs elinde iken çalındığını, buna göre çekin hamilinin diğer davacı şahıs olduğunu, dava konusu çekin diğer davacı şahsın elinde iken çalındığı iddia edildiğine göre çek bedelinin istirdatını davacı şirketin değil, diğer davacı şahsın talep edebileceğini, bu yönden de davacı şirketin aktif husumet ehliyeti olmadığını, davacının imzasının sahte olup olmadığının ancak yargılama sonucunda ortaya çıkacak bir konu olduğunu, ödemeleri davacının yapmadığı icra dosyası ile sabit olduğunu, o halde davacı İİK.72/6 göre diğer davacı tarafından ödenen paraların istirdatını talep edemeyeceğini, davacının başka bir şahsın yaptığı ödemeleri ancak TTK.704.maddesine göre açabileceği bir dava ile ve davalının kötü niyetini ispat etmek şartı ile istirdatını talep edebileceğini, davalı şirketin dava konusu çeklerin meşru ve yetkili hamili olduğunu, buna ilişkin faktoring belgelerinin de sunulduğunu, çekin çalıntı olduğunu da çek iktisap anında bilmediğini, çalıntı iddiası, bir şahsi defi olması nedeniyle ancak davacılardan sonra cirosu bulunan ...'a karşı ileri sürülebileceğini, ...'dan sonra gelen ciranta ise ...'e karşı ise ancak bu şahsın kötü niyetli olduğunun ispat edilmesi halinde TTK 599.maddesine göre ileri sürülebileceğini, davalının cirosu ile ...'den sonra olduğunu yanı davacılar ile davalı arasında iki tane daha ciro olduğunu, bu cirolar atlanmak suretiyle şahsi definin davalıya karşı ileri sürülmesi mümkün olmadığını, haksız açılan davanın reddine, davacının %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit davasıdır.
Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, Çek Tediye Belgesi, ... Cumhuriyet Savcılığı'nın ... sor.say.dosya sureti, ...'e ait imza sirküleri, ... 34. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosya aslı, ... 6. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosya aslı, ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosya sureti ve haciz tutanağı, defter ve kayıtlar, bilirkişi incelemesi v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır.
Dosyanın ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin 19/01/2016 tarihli raporunda özetle ; Davacı ...A.Ş.'nin dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinini mülga 6762 TTK'nun 69.maddesine uygun olarak yasal defterlerinin 6762 sayılı TTK'nun 70.71.maddeleri gereğince yatırılması gereken kapanış tasdikinin bulunmadığını, davacı ... A.Ş'nin dava konusu döneme ait ticari defterlerinin mevcut hali ile mülga 6762 sayılı TTK.82 ve devamı maddeleri ile 6100 sayılı HMK'nun 222.maddeleri gereğince sahibi lehine/aleyhine delil olma özelliğine haiz bulunmadığını, takdiri delil niteliğinde olduğu mütalaa edilmekle birlikte bu husustaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğunu, mezkur defterlerde dava konusu yapılan (2.620,00 TL tutarlı + 2.102,00 TL tutarlı) çeklerin diğer davacı ...'e çıkışının (ciro edildiğinin) kayıtlı bulunduğunu ayrıca çeklerde isimleri yer alan davalılara ait herhangi bir kayıt ve işlemin yer almadığını, davacı ...'in dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin mülga 6762 TTK'nun 69.maddesine uygun olarak yasal süresi içinde yapılmış olduğunu, ilgili döneme ait yevmiye ve envanter defterlerinin, 6762 sayılı TTK'nun 70.71.maddeleri gereğince yaptırılması gereken kapanış tasdikinin bulunmadığını, davacı ...'in dava konusu döneme ait ticari defterlerinin mevcut hali ile mülga 6762 sayılı TTK.82 ve devamı maddeleri ile 6100 sayılı HMK'nun 222.maddeleri gereğince sahibi lehine/aleyhine delil olma özelliğine haiz bulunmadığını, takdirin mahkemeye ait olduğunu, mezkur defterlerde dava konusu yapılan (2.620,00 TL tutarlı + 2.102,00 TL tutarlı) çeklerin diğer davacı ...'den alınan çekler olarak kayıtlı olduğunu, mezkur çeklerin herhangi bir kişi ya da firmaya çıkışının yapıldığına (ciro edildiğine) ilişkin davacı ...'in 2011 yılı ticari defterlerinde herhangi bir kayıt bulunmadığını ayrıca diğer davalılara ait herhangi bir kayıt ve işlemin yer almadığını, davacı ... ile diğer davacı ...'e ait incelenen 2011 yılı ticari defterlerinde dava konusu yapılan (2.620,00 TL tutarlı + 2.102,00 TL tutarlı) çeklerin kayıtlı bulunduğunu, bu bakımdan davacılar defterlerinin birbirini teyit ettiğini, tarafların dilekçelerinde belirttikleri diğer hususların hususi değerlendirmeler içerdiğini, bu hususların uzmanlık alanı dışında olması hasebiyle bu konularda herhangi bir değerlendirmede bulunulmasının mümkün olamadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyanın ....'ya tevdi edildiği, bilirkişinin 14.12.2017 tarihli raporunda özetle ; Dava konusu ...Bankası A.Ş. ... Şubesinin ... nolu ve ...Bankası A.Ş. ... Şubesinin ... numaralı çeklerin temini sontası tarafların uyuşmazlıkları konusunda inceleme yapılarak görüş bildirilebileceği tespit ve rapor edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, cevap dilekçesi, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait ... çek numaralı 31/10/2011 tarihli ve 2.620,00 TL bedelli çek ile ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... çek numaralı 31/10/2011 tarihli ve 2.102,00 TL bedelli çeklerden dolayı davacıların borçlu olmadığının tespiti ile istirdatına ilişkindir.
Yapılan yargılama neticesinde; davanın ... çek numaralı 31/10/2011 tarihli ve 2.620,00 TL bedelli çek ile ... çek numaralı 31/10/2011 tarihli ve 2.102,00 TL bedelli çeklerdeki imzanın sahteliği nedeniyle menfi tespit davası olduğu, davacıların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davacılardan ... A.Ş.'nin dava konusu döneme ait ticari defterlerinin açılış tasdiklerinini mülga 6762 TTK'nun 69.maddesine uygun olarak yasal defterlerinin 6762 sayılı TTK'nun 70.71.maddeleri gereğince yatırılması gereken kapanış tasdikinin bulunmadığını, davacılardan...A.Ş'nin dava konusu döneme ait ticari defterlerinin mevcut hali ile mülga 6762 sayılı TTK.82 ve devamı maddeleri ile 6100 sayılı HMK'nun 222.maddeleri gereğince sahibi lehine/aleyhine delil olma özelliğine haiz bulunmadığını, takdiri delil niteliğinde olduğu, dava konusu olması sebebiyle yargılama sürecinde çek asılllarının arandığı ve davacı vekiline çek asıllarının nerede olduğuna dair mahkemeye bilgi verilmesi için davacı vekiline gerekli sürelerin verildiği 6100 Sayılı HMK MADDE 220- (1) "İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir." hükmünün yer aldığı, bu nedenlerle mahkememizde 2014 yılında açılan eldeki davanın konusu olan çek asılları bulunamamıştır. Sahtecilik iddiasına dayalı menfi tespit davalarında çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığı konusunda imza incelemesi yapılması zorunlu olup çekler bulunamadığından imza incelemesi yapılamamıştır.. Çeklerin davalılar elinde bulunmadığının anlaşıldığı, çek ortaya çıkınca davacı tarafça yeniden dava açılabileceği nazara alındığında 2014 yılından beri çek asılları bulunamadığından bu aşamada ispat edilemeyen davanın reddine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-İspat edilemeyen davanın REDDİNE,
2-Kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 523,63-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 6.179,99-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/07/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır