T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2014/746 Esas
KARAR NO:2021/104
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cis. Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:01/07/2014
KARAR TARİHİ:11/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14/12/2010 tarihinde müvekkilinin içinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın tek taraflı olarak yaptığı kazada yaralandığını, müvekkilinin bu kaza nedeniyle %32 oranında engelli kaldığını, davalıya tazminat için müracaat edildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, 100,00-TL geçici ve 100,00-TL sürekli iş göremezlik zararının davalıya başvuru tarihine müteakip 8. iş günü bitimi tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davanın araç işletenine ihbarını, kazaya sebebiyet veren aracın poliçesinin olup olmadığının araştırılmasını, maluliyete ilişkin raporun Adli Tıp Kurumundan alınmasını, hatır taşımasının varlığı halinde hesaplanacak tazminattan indirilmesini, davacının müterafik kusurunun olması halinde bu durumun ayrıca tazminattan indirim sebebi olduğunu, SGK tarafından yapılmış bir ödeme var ise bu ödemenin tazminattan mahsup edilmesini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; ... İl Emniyet Müd.'nün 19/12/2019 tarihli müzekkere cevabında ... plakalı araca ilişkin tescil bilgileri, Urla Asliye Hukuk Mahkemesinin 02/06/2016 tarihli talimat iade yazısı ve ekinde ... Adli Tıp Şube Müdürlüğünün 20/05/2016 tarihli raporu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/11/2015 tarihli talimat iade yazısı, ... ... Devlet Hastanesi'nin 05/08/2014 tarihli müzekkere cevabı ekinde ...'e ait tedavi evrakları, ... ... Eğt. Ve Araş. Hastanesinin 08/08/2014 tarihli müzekkere cevabı ekinde ...'e ait tedavi evrakları Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Davacının maluliyet oranın tespiti amacıyla ... Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş olup, 20/05/2016 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; 01/05/1980 doğumlu ...’in 14/12/2010tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı arızası, 1. Sol Fitizis Bulbi (Tam Görme Kaybı) A cetveli: II. Liste Göz Arızaları, Arıza Sıra No: 1, Arıza Ağırlık Ölçüsü: 35, B cetveli: Meslek Grup No: 1, C cetveli: Sürekli İş Görmezlik Simgesi: A, D cetveli:38-39 yaşındaki sigortalının meslekte kazanma gücünün azalma oranı %39 ve 2. Sağ Fasial Paralizi (Yüz Felci) A cetveli: IV. Liste Yüz Arızaları, Arıza Sıra No: 4, Arıza Ağırlık Ölçüsü: 10, B cetveli: Meslek Grup No: 1, C cetveli: Sürekli İş Görmezlik Simgesi: A, D cetveli:38-39 yaşındaki sigortalının meslekte kazanma gücünün azalma oranı %14 olarak bulunduğunda; Tüm sekellere Balthazard formülü uygulandığında 38-39 yaşındaki sigortalının meslekte kazanma gücünün azalma oranı % 48, E cetveli: Yaşına göre meslekte kazanma gücünün azalma oranı % 45 olarak hesaplandığını, Hastanın yaşına göre meslekte kazanma gücünde azalma (kalıcı sakatlık-maluliyet) oranının %45 (yüzdekırkbeş) olduğunu, Şahsın yaralanmasının 25 gün süre ile iş ve gücüne engel teşkil edeceğini ve 3 (üç) ayda tıbbi şifa bulacağı yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
(3)Davacının maluliyet oranın tespiti amacıyla .... Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş olup, 07/06/2018 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; 01/05/1980 doğumlu ...’in 14/12/2010 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı arızası, 11/10/2008 tarih ve ... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ileride ihraz edeceği meslek ve mevki bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1 II (I ……….35)A%39, Gr1 IV (4....10) A%14 Balthazard formülüne göre;47,54 E cetveline göre %45.0 (yüzde kırkbeş nokta sıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağını, iyileşme (iş göremezlik) süresinin 14/12/2010 tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
(4)Davacının kusur oranın tespiti amacıyla ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiş olup, 08/02/2019 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; sürücü ...'nin %90 (yüzde doksan) oranında kusurlu - davacı yolcu ...'in %10 (yüzde on) oranında kusurlu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
(5)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, aktüer bilirkişi ...'a tevdii edilen dosyada tanzim olunan 13/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı Sürücü ...'nin tek taraflı kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu, davacı ...'in sürekli iş göremezlik oranının %45 olduğunu ve 25 gün süresince iş göremezlik halinde kaldığını, davacı ...'in toplam maddi zararının 313.009,69-TL olmakla ...'nın Hazine Müsteşarlığı tarafından kazanın olduğu 2010 yılı için belirlenen teminat limitleri dahilinde 175.000,00-TL'sinden sorumlu olacağını, müterafik kusur indirimi takdirinin sayın Mahkemenin uhdesinde olduğunu, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre ölümle sonuçlanan kaza ticari bir faaliyetin ifası sırasında gerçekleşmediğinden uygulanacak faiz oranının yasal faiz oranı olacağını, sigortacının tazmin yükümlülüğünü düzenleyen KTK. m.98/1 ve 99/1 hükümlerinde sigortacının bu yükümlülüğünün durumun sigortacıya ihbarından itibaren sekiz işgününde ödenmesi gerektiğini, sigortacıya yapılan bu ihbarın TBK.m. 117/2' de öngörülen ihbar niteliğinde olup, bu ihbarı müteakip öngörülen sekiz iş günlük sürenin sonundan itibaren sigortacı temerrüt faizi ödemekle yükümlü olduğunu, sigorta şirketine hiçbir ihbarda bulunulmaksızın dava açılması halinde ise sigortacı davanın açıldığı tarih itibariyle temerrüde düşmüş sayılacağını, davacı vekilinin dava dilekçesinde davalıya başvurulduğunu beyan ettiğini ancak hangi tarihte başvurulduğuna dair bir bilgi belirtmediğini, dosya münderecatında da başvuruya ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanmadığndan temerrüt tarihi hesaplanamadığını ve dava tarihi olan 10/07/2014 olacağının kabul edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
(6)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, aktüer bilirkişi ...'ye tevdii edilen dosyada tanzim olunan 26/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. ... ATK. Trafik İhtisas Dairesinin 08/02/2019 tarihli raporuna göre 14/12/2010 tarihli trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı sürücü ...'nin % 90 oranında davacı ...'in ise %10 oranında kusurlu bulunduğunu, davacı ...'in 3 aylık geçici iş göremezlik zararının 1.841,29 TL ve % 45 oranındaki sürekli iş göremezlik zararının ise 341.168,71-TL olduğunu, hesaplanan 1.841,29-TL tutarındaki geçici iş göremezlik tazminatının davalı tarafından sunulan 175.000,00-TL bedelli tedavi gideri teminatı limiti dâhilinde kaldığını, ayrıca 341.168,71-TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı tarafından sunulan 175,000,00-TL bedelli sakatlık teminatını aştığından davalı ... Hesabının sorumluluğunun teminat üst limiti olan 175.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacının hatır için taşındığı değerlendirilmiş olmakla birlikte olayda hatır taşıması olup olmadığı ile hatır için taşınmanın Sayın Hâkimliğinizce kabul ve tespiti halinde uygulanacak indirim tutarının belirlenmesi yetkisinin münhasıran Sayın Hâkimliğinizde olduğunu, davalı ... Hesabının dava tarihinde temerrüde düştüğünü, ... plakalı araca ilişkin kayıtların incelenmesinde hususi amaçlı yolcu taşımacılığına tahsisli olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası nedeniyle uğranılan cismani zarar nedeniyle açılan maddi tazminat davasıdır..
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1.maddesi uyarınca; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Hakim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise hakim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Zarara hafif kusuruyla sebep olan tazminat yükümlüsü, tazminatı ödediğinde yoksulluğa düşecek olur ve hakkaniyet de gerektirirse hâkim, tazminatı indirebilir. Davacının uğradığı haksız fiil neticesinde maruz kalabileceği bedensel zarar aynı yasanın 54.maddesinde sayılmıştır. Bunlar; 1. Tedavi giderleri, 2. Kazanç kaybı, 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar, 4.Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır.
2918 sayılı KTK.nın 91. Maddesinde motorlu araçların trafik sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliği'nin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ...na başvurulabileceği düzenlenmiştir. Somut olayda kazaya karışan aracın ZMMM sigorta poliçesi olmadığından ...na karşı dava açılmıştır.
Meydana gelen kazanın 14/12/2010 tarihinde olduğu, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında ATK 3. İhtisas Dairesi tarafından maluliyet raporunun düzenlendiği, usulüne uygun düzenlenen rapora göre davacının %45.0 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağını, iyileşme (iş göremezlik) süresinin 14/12/2010 tarihinden itibaren 3 (üç) aya kadar uzayabileceği, kusura ilişkin raporda meydana gelen kazada sürücü ...'nin %90 oranında, yolcu konumunda olan davacının ise %10 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu olayda davacı TBK'nın haksız fiil hükümlerine, davalı ... hesabından maddi tazminat talep ettiği, sigortasız araçların neden olduğu kazada bedensel zararların ... fonundan talep edilebilmesinin mümkün olduğu, kaza tarihinde ... plakalı aracın geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunmadığı anlaşıldığından 5684 Sayılı Sigorta Kanunu ve ... Yönetmeliği gereği somut olayda davalı ... Hesabının bedensel zarar nedeniyle sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmıştır.
Somut olayda alınan raporlar ve olayın meydana geliş biçimi, kazada sürücü ...'nin ATK kusura ilişkin rapora göre dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı halde araç kullanımı neticesinde kazanın meydana gelmesinden dolayı %90 oranında kusurlu, yolcu konumunda olan davacının sürücünün alkollü olduğunu bildiği araçta kendi can güvenliğini tehlikeye atarak yolculuk yaptığından %10 kusurlu olduğu, aktüerya bilirkişisinden usulüne uygun hesaplama yapılarak alınan rapor dikkate alındığında; davacının 3 aylık geçici iş göremezlik hesabı yapılarak 1.841,29 TL olarak hesaplandığı, sürekli iş göremezlik bakımından efor kaybı dönemi iskontosuz ve iskontolu olarak hesaplanmış, ATK raporundaki maluliyet oranı da dikkate alınarak hesaplama yapılarak 341.168,71 TL zararının bulunduğu tespit edilmiştir. Öte yandan davalı ... hesabının kaza tarihi itibariyle teminat üst limitinin 175.000,00 TL olduğu bu sınırın üzerinde kalan zararlardan sorumlu olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından sunulan ve harcı tamamlanan 14/06/2017 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesindeki 200 TL maddi tazminatın 174.800,00 TL artırılmak suretiyle 175.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davacı dava dilekçesinde araçta yolcu konumunda olduğunu bildirmiş, ayrıca ilgili savcılık dosyasında alınan raporlarda ve kusura ilişkin raporda sürücünün alkollü olduğunu bildiği şöforün yanında yolculuk yaptığı anlaşılmıştır. Bu duruma istinaden zarar görenin, zararlandırıcı olayın sebep olacağı risk ve doğacak tehlikeli duruma önceden razı olması olarak benimsenmekte ve zararın oluşumunda müterafik kusurlu olduğunun kabulü gerekmektedir. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52.maddesinde düzenlenmiştir. Mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da getirebilir. Olayımızda alkollü sürücünün aracına davacının bilerek binmesi ve herhangi bir tedbirin alınmaması nedeniyle olayda müterafik kusur ve taşımanın davacının yararına olması nedeniyle hatır taşıması bulunduğundan, TBK'nın 51. ve 52.maddeleri gereğince hatır taşıması indirimi yapılması gerekmiş ve Yargıtay'ın yerleşik kararları ve uygulamaları dikkate alınarak, belirlenen zarar miktarı üzerinden, hatır taşıması için % 20, akabinde de müterafik kusur nedeniyle %20 oranında takdiren indirim yapılarak tazminat hesaplaması mahkememizce yapılmıştır. Bu durumda 175.000,00 TL maddi tazminattan %20 müterafik kusur indirimi ile 35.000,00 TL sonucu ile; 175.000,00-35.000,00=140.000,00 TL bulunmuş, bu bedel üzerinden %20 hatır taşımacılığı indirimi ile 28.000,00 TL olarak hesaplanmış, toplam 35.000,00 TL + 28.000,00=63.000,00 TL, teminat üst limiti olan toplam bedelden çıkartılarak (175.000,00- 63.000,00= 112.000,00 TL) sonuç bulunmuştur. Belirtilen hesaplama ile indirim sonucu davacının talep edebileceği bedelin 112.000,00 olduğu kanaatine varılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 112.000,00 TL'nin davalı ... hesabından alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 99/1 maddesi ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasının Genel Şartlarının B-2 maddelerinde sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortasının poliçe limiti dahilinde tazminatı ödemekle yükümlü olup, bu sürenin sonunda ödeme yapılmadığı takdirde temerrüt gerçekleşeceği öngörülmüştür. Somut olayda davacı tarafından davalıya başvuru olduğu belirtilmiş ancak dosyadaki belgelerden başvurunun tarihine ilişkin bir bilgi veya kayıt bulunmadığı anlaşılmakla temerrrüt tarihinin belirlenmesi, ihbar bulunmadığı taktirde dava tarihinde temerrüde düşürülmüş olduğunun kabulü gerektiğinden ve davacı vekilinin 14/06/2017 tarihli dilekçesinde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsil talep etmiş olduğundan temerrüt tarihi olarak dava tarihinden itibaren işleyecek faize hükmedilmiştir. Kazaya karışan aracın ruhsat bilgilerinden kullanım aracının hususi olarak belirtilmesi, ticari araç olmaması nedeniyle dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faize hükmedilmiştir. Belirtilen bu sebeplerle davanın kısmen kabul kısmen reddi ne, 112.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. Ayrıca davacı lehine hesaplanan tazminatlardan müterafik kusur ve hatır taşıması nedeniyle yapılan indirim nedeniyle davanın kısmen reddine karar verildiğinden, davacının taleplerinden indirim yapılması haricinde reddedilen talebinin bulunmadığı anlaşıldığından, yasal düzenlemeler gereği TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle davanın kısmen reddedilmesi halinde indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceği göz önüne alınarak yargılama giderleri hesaplaması yapılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
(1)Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; 112.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine,
(2)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 7.650,72-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 25,20-TL peşin harç + 600,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 625,20-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.025,52-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
(3)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen miktar itibariyle AAÜT uyarınca 14.590,00-TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(4)Davacı tarafından ödenen 625,20-TL (peşin harç ve ıslah harcı) harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(5)Davacı tarafından yapılan; 25,20-TL başvuru harcı, 1.350,00-TL bilirkişi ücreti, 1.006,00-TL ATK rapor ücreti, 405,00-TL posta - tebligat ve müzekkere masraflarından oluşan toplam 2.786,20-TL yargılama masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(6)Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 11/02/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır.
Hakim ...
✍e-imzalıdır.