T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/795
KARAR NO: 2020/216
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 22/09/2014
KARAR TARİHİ: 27/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
(I) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18/02/2014 günü... 'ün sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile ... plaka sayılı Trafik Poliçesi bulunmayan motosiklet sürücüsü ... arasında yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada davacı ...'ün yolcu konumunda olduğunu ve yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla davacının 6100 sayılı HMK 107. Maddesi uyarınca toplanacak delillere göre belirlenecek destekten yoksun kalma tazminatının şimdilik 5.000,00-TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil sigorta şirketinin işletenin ilgili kanun gereğince sorumlu olduğu hallerde sigortalının kusuru oranında teminat limiti dahilinde sorumlu olacağını, sigorta tazminatı talebinde bulunan ile sigorta şirketi arasında sözleşme ilişkisi bulunmuyor ise ispat yükünün talep edende olduğunun hukukun temel ilkesi olduğunu, davacının talepte bulunduğu tazminatın iş göremezlik ödeneği kapsamında olup iş göremezlik ödeneğinin tedavinin bir parçası ve veya tedavi giderlerinin sigorta şirketlerine rücu edilmeksizin ... tarafından karşılanacağı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın araç maliki ve sürücüsüne ihbarının gerektiğini, ...aleyhine karar verilmesi halinde K.T.K ve ...Yönetmeliği uyarınca yasada belirtilen nedenlerle yaptığı ödemeler için dava konusu olaya karışan kaza anını kapsayan trafik poliçesi olmayan kusurlu aracın sürücüsü/maliki aleyhine rücuen tazminat davası açılacağından davanın araç maliki ve sürücüsüne ihbarının gerekeceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
(II) ÇEKİŞMELİ VAKIALAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER :
(1)Taraflara usulüne uygun olarak tebligatlar yapılmış olup; ... Trafik ...Şube Müdürlüğüne, davalı sigorta şirketine, ... Devlet Hastanesine, ...Üniversitesine yazılan müzekkerelere verilen cevaplar Mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
(2)Davacının maluliyet oranının tespiti için dosya İstanbul Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş, Adli Tıp Kurumunun 18/04/2016 tarihli raporunda özetle; ... oğlu, ... doğumlu...’ün 18/02/2014 tarihinde geçirmiş olduğu motosiklet kazasına bağlı gelişen arızası sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinden yararlanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak: Gr1 XII (32a……….1)A %5 E cetveline göre %4.2 (yüzdedörtnoktaiki) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, iyileşme (geçici iş göremezlik) süresinin 18/02/2014 tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği bildirilmiştir.
(3)Kusur oranının tespiti bakımından dosya İstanbul Adli Tıp Kurumuna gönderilmiş, Adli Tıp Kurumu 10/04/2018 tarihli raporunda; 1.durumda; Sürücü ...’ün % 90 ( yüzde doksan ) oranında kusurlu, Sürücü ...'un % 10 ( yüzde on ) oranında kusurlu,
2.durumda;Sürücü ...’ün % 30 ( yüzde otuz ) oranında kusurlu, sürücü ...'un % 70 ( yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir.
(4)Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, Aktüer hesabı yapılmak üzere bilirkişi ...'ye tevdii edilen dosyada tanzim olunan 18/09/2015 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı vekilinin 20/01/2015 tarihli beyan dilekçesinden; davacı ile ... plaka nolu aracı ZMMS ile sigortalayan 1 nolu davalı ...A.Ş' nin sulh olduğu, bu nedenle davanın 1 nolu ... A.Ş. yönünden konusuz kaldığı, ... plaka nolu motosikletin, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu' nun aradığı herhangi bir Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında olmadığı, Sigortacılık Kanunu'na göre, rizikonun meydana geldiği tarihte ... plaka nolu motosiklette geçerli bir sigorta poliçesinin bulunmaması sebebiyle, meydana gelen zararın kusurlu motosiklet yönünden ...kapsamında olduğu, ... plaka nolu araç sürücüsü ile ... plaka nolu araç sürücüsünün kusur oranlarını belirtir dosyada mübrez herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, bu nedenle hesaplamanın, ZMMS Poliçe bulunmayan ... plaka nolu araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilerek yapılacağı, ancak hesaplanacak tazminattan konusunda uzman bilirkişilerce belirlenecek kusur oranına göre tenzili gerekeceği, davacının 18/02/2014 tarihinde kaza geçirdiği ve %10 oranında meslekte kazanma gücü/efor kaybına uğradığı, davacının gelirini kanıtlar dosyada mübrez herhangi bir maaş bordrosu, meslek odası yazısı vs. bulunmadığından, davacının meslekte kazanma/efor kaybı tazminatının yasal asgari ücretler esas alınarak belirleneceği, davacının meslekte kazanma gücü/efor kaybına İlişkin toplam maddi zararının 43.218.43 TL olduğu, davacının iyileşme süresine (geçici iş göremezlik dönemi) ilişkin dosyada mübrez bilgi ve belge bulunmadığı, bu nedenle davacının geçici iş göremezlik dönemine ait zararının %100 maluliyet oranı üzerinden hesaplanabilmesi için Adli Tıp Kurumu' nun ilgili birimi tarafından tespitinin yerinde olacağı, dosya münderecatandan, dava tarihinden önce davalı ...' na başvuru yapılmadığı anlaşıldığından dava tarihînden itibaren faiz işletilmesi gerekeceği, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre ölüm ile sonuçlanan kaza ticari bir faaliyetin ifası sırasında gerçekleşmediğinden uygulanacak faiz oranının yasal faiz oranı olacağı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
(5) ATK'dan alınan kusur durumuna ilişkin rapor dahilinde yeniden hesaplama yapılmak üzere ek rapor alınmasına karar verilmiş, aynı bilirkişiden alınan 03/09/2018 tarihli ek raporda özetle; Kök rapor tanzim tarihi 2015 yılına ait olmakla kök raporda yapılan hesaplamada, bilinen (işlemiş) dönemin 31/12/2015 tarihine kadar hesaplandığı, bilinmeyen (işleyecek) dönemin ise 2016 yılından başlayarak bilinen en son ücret olan 2015 yılı net asgari ücretine göre hesaplandığı, işbu ek rapor tarihi ise 2018 yılına ait olmakla, bilinen (işlemiş) dönemin 31/12/2018 tarihine kadar, bilinmeyen (işleyecek) dönemin ise 2019 yılından başlayarak bilinen en son ücret olan 2018 yılı net asgari ücretine göre hesaplanması gerektiği, Bu nedenle işbu ek raporda yeniden hesaplama yapıldığı, kök rapor tanziminden sonra Mahkemeniz dosyasından alınan 18/04/2016 tarihli Adli Tıp Kurumu ... Adli Tıp İhtisas Kurulu raporu ile 26/06/2014 tarihli ... Devlet Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporu arasındaki çelişkinin Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Adli Tıp Genel Kurulu tarafından giderilip kesin olarak karara bağlanması gerektiği kanaatine varılmakla birlikte takdirin Mahkemede olduğu, işbu ek raporda ise güncel olan 18/04/2016 tarihli ATK ... Adli Tıp İhtisas Kurulu raporu esas alınarak hesaplama yapıldığı, 18/04/2016 tarihli ATK ... Adli Tıp İhtisas Kurutu raporuna göre; davacının olay tarihinden itibaren geçici iş göremezlik halinde kaldığı 9 aylık süre boyunca %100 oranında malul sayıldığının; devam eden dönemde ise %4.2 oranında sürekli malul kaldığının kabulü ile hesaplama yapıldığı, ATK Trafik İhtisas Dairesi' nin 10/04/2018 tarihli raporunda terditli olarak verdiği görüş doğrultusunda; davalı ...' nın sorumluluğu kapsamında kalan ... plakalı araç sürücüsü ...' un kaza anında motosikletin farlarının yanması halinde %10 oranında kusurlu olduğu ve kaza anında motosikletin farlarının yanmaması halinde %70 oranında kusurlu olduğu olmak üzere terditli olarak hesaplama yapıldığı, davacı ... olayda kusurlu olan arkadaşı ...' un sevk ve idaresindeki Davalı ...kapsamında olan... plakalı motosiklet ile ücretsiz olarak hatır için taşındığı sırada meydana gelen trafik kazasında yaralanarak sürekli sakat kaldığından yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı, davalı ...'nın sorumluluğu kapsamında olan ... plakalı motosiklette yolcu konumunda olan davacının kaza esnasında kaskının takılı olup olmadığı hususu kaza zaptında 7 numara ile "Kaskı yok" olarak düzenlendiğinden Davacı ...' ın koruyucu tertibatsız olarak motosiklete binmesi nedeni ile kendi yaralanması olayında müterafik kusurlu olduğu, bu nedenle yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığı, ATK Trafik ihtisas Dairesi' nin 10/04/2018 tarihli raporunda verdiği terditli görüşü doğrultusunda, davalı ...' nın sorumluluğu kapsamında kalan ... plakalı motosiklet sürücüsü ...' un kaza anında motosikletin farlarının yanması halinde olayda %10 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde; davacının meslekte kazanma gücü/efor kaybına ait toplam maddi zararının 3.577,76 TL olduğu; işbu miktardan ayrı ayrı %20 oranında hatır taşıması ile %20 oranında müterafik kusur indirimlerinin yapılması sonrasında davacının Davalı ...ndan talep edebileceği nihai zararının 2.146.66 TL olduğu, ATK Trafik ihtisas Dairesi' nin 10/04/2018 tarihli raporunda verdiği terditli görüş doğrultusunda, davalı ...' nın sorumluluğu kapsamında kalan ... plakalı motosiklet sürücüsü ...' un kaza anında motosikletin farlarının yanmaması halinde olayda %70 oranında kusurlu olduğunun kabulü halinde; davacının meslekte kazanma gücü/efor kaybına ait toplam maddi zararının 25.044,29 TL olduğu; işbu miktardan ayrı ayrı %20 oranında hatır taşıması ile %20 oranında müterafik kusur indirimlerinin yapılması sonrasında davacının Davalı ...' ndan talep edebileceği nihai zararının 15.026.57 TL olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
(6)Yargıtay 17. HD. 2014/22364 E. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere davacının maluliyet oranı ve talep edebileceği tazminat belirlenmeden önce davalı ...Sigorta yönünden ibraname verildiği anlaşılmakla ayrıca KTK 112/2 maddesi dahilindeki anlaşma ve uzlaşmanın iptaline yönelik düzenlemenin dava içinde ya da davadan önce yapılmış anlaşma şeklinde bir ayrım içermediği ayrıca davacı vekilinin süresinde sunduğu dilekçe kapsamında iptal iradesini ortaya koyduğu dikkate alınarak davalı ...Sigorta şirketinden talep edilebilecek tazminat miktarına hesaplanması ve hesaplama sonucuna göre belgenin kesin ibra belgesi yada makbuz hükmünde sayılıp sayılamayacağının tespiti amacıyla dosyanın ek rapor alınması için aynı bilirkişiye tevdi edilerek ek rapor alınmış, 22/04/2019 tarihli ek raporda özetle; ATK Trafik İhtisas Dairesi' nin 10/04/2018 tarihli raporunda verdiği terditli görüş doğrultusunda, davalı ... A.Ş.' nin sorumluluğu kapsamında kalan ... plakalı araç sürücüsü ...' ün kaza anında motosikletin farlarının yanması halinde olayda %90 oranında kusurlu olduğunun kabulü için yapılan hesaplamaya göre: Davacı ...'ın davalı ... A.S.' den talep edebileceği bakiye maddi zararının 19.120,01 TL olduğu, bu halde davalı sigorta şirketinin davadan sonra davacıya ödediği bedel ile davacının gerçek zarar tutarı arasında fahiş fark olduğu anlaşıldığından 19/12/2014 tarihli ibranamenin makbuz hükmünde olduğu, ATK Trafik İhtisas Dairesi' nin 10/04/2018 tarihli raporunda verdiği terditli görüş doğrultusunda, Davalı ...A.Ş.' nin sorumluluğu kapsamında kalan ... plakalı araç sürücüsü ...' ün kaza anında motosikletin farlarının yanmaması halinde olayda %30 oranında kusurlu olduğunun kabulü için yapılan hesaplamaya göre: davacı ...' ın davalı ... A.Ş.' den talep edebileceği bakiye maddi zararının bulunmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.
(III) DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazası kapsamında uğranıldığı iddia olunan cismani zarar nedeniyle TBK 54-(3) maddesince açılan maddi tazminat davasıdır.
Davacının dava dışı sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki tescilsiz motosiklette yolcu konumunda olduğu sabittir. Meydana gelen kazada kusur tespiti yönünden ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin alternatifli bir inceleme yaptığı görülmektedir. Dosya kapsamı dikkate alınmak suretiyle sunulan delillerin incelenmesinde özellikle kaza sonrası oluşturulan 18/02/2014 tarihli kaza tespit tutanağındaki açıklama ışığında tescilsiz motosikletin aküsünün bulunmadığı açıkça ortaya konulmuş olmakla bu durum; aracın yeterli ışık donanımına sahip olamayacağı anlamına geldiğinden yine kaza sonrası alınan beyanlar da dikkate alınarak motosikletin farlarının yanmadığına dair kusur izafesi oranlarının esas alınması gerektiği takdir edilmiştir. Bu minvalde tescilsiz motosiklet sürücüsü ...'nun gece vakti aydınlatmanın bulunmadığı meskun dışı mahalde diğer araç sürücüleri tarafından fark edilebilirliğini kısıtlar düzeyde farları yanmayan motosiklet ile seyir halinde bulunduğu için kazanın oluşumunda asli düzeyde kusurlu olduğu kabul edilmiş ve ikincil seçenekli yol esas alınmıştır.
Sigorta ettiren işleten tarafından motorlu aracın işletilmesi sonucu meydana gelen kişinin yaralanması veya ölmesinden kaynaklanan bedeni zararlara dayalı maddi tazminat ile tedavi giderleri ve maddi hasarlar sigortacının poliçe limitleri dahilinde tazmin zorunda olduğu zararlar olup, sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye gelen bedensel zararlar halinde bu zorunluluk ...na aittir. Davalı tarafça aksi savunulmuş ise de kaza tarihi itibariyle geçerli mevzuat hükümleri dikkate alınarak Yargıtay 17. H.D. 2015/15598 E. 2018/7298 K. ve 2016/3440 E.2018/12067 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere geçici dönem iş göremezlik tazminatı bu sorumluluğa dahildir.
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Olayımızda mevcut deliller itibariyle; davacı arkadaşı olduğu anlaşılan sürücünün motosikletinde yolcu olarak bulunduğu ve aralarında taşıma ilişkisinden kaynaklı sürücünün maddi yönden menfaat sağladığına ilişkin bir bulguya rastlanmadığından hatır taşıması olduğu anlaşılmaktadır. Bunun yanında davacının taşıma esnasında can güvenliğini sağlayıcı nitelikte herhangi bir tedbir almadığı, kaza tespit tutanağının ilgili bölümündeki işaretlemeden de anlaşılacağı üzere kask, dizlik gibi koruyucuların takılmamak suretiyle hareket edildiği de anlaşılmaktadır. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. Bu minvalde davacı kendi kusurlu ve özensiz davranışıyla zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almadığından müterafik kusurlu olduğu kabul edilmelidir. Hatır taşıması ve müterafik kusur farklı kavramlardır ve somut olayda her ikisinin de söz konusu olduğu kanaatine varılmıştır. (emsal için bknz. Yargıtay 17. H.D. 2016/6910 Esas 2019/1636 Karar sayılı ilamı). Aktüer bilirkişi tarafından tespit olunan maddi tazminat miktarı, hesaplama yöntemi itibariyle hükme esas alınabilir nitelikte görülmekle birlikte davalı ...açısından yapılan ıslah miktarı dikkate alınmıştır. Ayrıca dava dilekçesinde toplu bir miktar yer almakta ise de davalılar açısından müşterek sorumluluk hükümlerinin var olduğu kabul edilemeyeceğinden davanın geldiği aşamada dikkate alınarak toplam 5.000 TL maddi tazminat miktarının yarı yarıya oranla (2.500'şer TL) talep edildiği hakimliğimizce kabul edilmiş ve ...yönünden yapılan ıslah da göz önünde bulundurularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Diğer davalı sigorta şirketi açısından ise yine esas alınan kusur durumları dahilinde yapılan ödeme ve hesaplanan maddi zarar dikkate alındığında bakiye zararının kalmadığı kabul edilmiş ve neticeden aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
(IV) HÜKÜM SONUCU :
(1)Davanın... Sigorta (... A.Ş. Eski ünvanı) yönünden; REDDİNE,
(2)Davanın davalı ...yönünden KISMEN KABULÜ ile;
2.146,66-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
(3)Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 146,63 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 25,20TL + 291,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 316,20 TL harçtan mahsubu ile bakiye 169,57 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
(4)Davanın Uneco Sigorta yönünden; Davalı ... Sigorta duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden reddedilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca 2.500 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek bu davalıya verilmesine,
(5)Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 2.146,66 TL vekalet ücretinin davalı ...ndan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,
(6)Davacı tarafından yapılan; 25,20 TL başvuru harcı, 25,20 TL peşin harç, 291,00 TL ıslah harcı, 3,80 TL vekalet pulu, 1.300,00 TL bilirkişi ücreti, 583,50 TL müzekkere, posta, tebligat masraflarından oluşan toplam 2.228,70 TL yargılama giderinden 1.913,70 TL masrafın davalı ...ndan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
(7)Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, 5235 sayılı Kanun'un 33-(1), 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341-(1) ve devamı maddeleri uyarınca, gerekçeli kararın usulen taraflardan her birine tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre dahilinde, Mahkememize dilekçe ile başvurmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır
"5070 Sayılı Kanun hükümlerince elektronik imza ile imzalanmıştır."