T.C.
İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2014/812 Esas
KARAR NO: 2018/151
DAVA: Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 26/08/2003
KARAR TARİHİ: 07/02/2018
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile, davacı ile dava dışı... AŞ ve ... AŞnin davalı ... Sanayicileri Dış Tic AŞ'nin ortaklarından olduğunu, ihracatçı firmaların ihracat işlemlerini gerçekleştirmek ve ihracat kredisi işlemleri için kurdukları ortaklı bir dış ticaret firması olduğunu, TSD ortaklarından ... AŞ'nin, TSF üzerinden ...bank kredisi kullandığını, TSD firmasının bu krediyi alırken ...bank kefil olarak TSDnin diğer ortakları ... AŞ-... AŞ, ... AŞ'nin müşterek ve müteselsilen kefil olduklarını, bu hüküm gereğince kefiller arasında müsavi olarak tediye zorunluluğunun kurluduğunu, BKnun 141.mad ve 483.vd. Bu kredilerin beş-altı parça ayrı ayrı kredilerek olarak kullandırıldığını, ... AŞ'nin kendisine kullandırılan bu kredileri geri ödemediğini, bunun üzerine büro mobilyaları dışında hiçbir mal varlığı bulunmayan TSD'nin borcunu kefiller olan ... AŞ-... AŞ- ... AŞ'nin birlikte ödemek için bir araya geldiklerini, bu kredi borcunun müşterek ve müteselsil kefiller tarafından muaccel olan kredi geri ödemeleri doğdukça, o an için şartları ve finansmanı müsait olan kefiller tarafından peyder pey ödediklerini, bu kredi geri ödemelerinde müşterek ve müteselsil kefalet ilişkisine dayalı olarak Müsavi olarak dengelemek üzere, 26/12/2002 tarihine kadar yapılan ödemelerde 3 kefil arasında eşitliği sağlamak amacı ile davacı ... AŞ tarafından 10 adet 26.200Eurodan ceman 262.000Euro bono düzenlendiğini ve verildiğini, buna karşılık makbuz düzenlendiğini, 6 adet bononun daha sonra bedelsiz kaldığını, bedelsiz kalan ve davacı tarafından ödenen ... vade tarihli 26.200Euro senet bedelinin davalı ... Sanayicileri Dış Tic AŞ ve ... ... AŞ'den istirdatına, yine bedelsiz kalan ... vade tarihli 26.200Euro bedelli, ... vade tarihli 26.200Euro bedelli, ... vade tarihli 26.200Euro bedelli, ... vade tarihli 26.200Euro bedelli, ... vade tarihli 26.200Euro olmak üzere ceman 131.000Euro bedelli bonolarla davacının borçlu olmadığının tespiti ile bu bonoların ödenmemesi ve protesto edilmemesi ve gerek davalı şirket ... AŞ ve gerekse üçüncü şahıslar tarafından icraya vaaz gedilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı ... AŞ'nin haksız ve kötü niyetli tavrı nedeniyle dava konusu miktarın %40ından az olmakak üzere tazminat ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP-KARŞI DAVA: Davalı ... ... San vekili vermiş olduğu cevap-karşı dava dilekçesi ile, davalının huzurda görülen davada taraf sıfatına haiz olmadığını, diğer davalı şirketin davalı ...'a borcu bulunduğunu ve bir kısım alacakların tahsili amacıyla da aleyhine icra takibine geçildiğini, ayrıca davacı-karşı davalı tarafın yetkililerinin diğer davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olduklarını, bu nedenle davanın davalı ... açısından reddi gerektiğini, ayrıca ikame edilen davada hukuki yararın mevcut olmadığını, davacı-karşı davalı tarafın diğer davalı şirket ile bir borç ilişkisi içinde olduğunu dava dilekçesinde de ikrar ettiğini, taraflar arasında süregeldiği belirtilen borç alacak ilişkisine daalı ...'ın hasım gösterilerek dahil edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, diğer yandan davacı-karşı davalı tarafından, bonolarda yer alan imzalara da itiraz edilmediğini, kaldı ki bonoların diğer davalı lehine tanzim edildiğinin de kabul edildiğini, bu sebeple davacı-karşı davalı tarafından ikame edilen davada hukuki yarar bulunmadığını, davacı-karşı davalının ödediği senet bedelleri için istirdat davası açamayacağını, ...bank AŞ'den alınan ihracat kredilerinde ... AŞ, borçlu diğer ortaklarda müşterek borçlu müteselsil kefil sıfatıyla kredi sözleşmelerini imzalamakta ve davalı ... Sanayicileri Dış Tic AŞ'de ...bank AŞ'den sağlanan kredileri kendi ortaklarına cüzi bir komisyon karşılığında kredi olarak kullandırdığını, ...bank AŞ'den ... AŞ'nin asıl borçlu sıfatı ile kullanmış olduğu birçok krediye ilişkin genel kredi sözleşmelerini davalı ... ... San AŞ ile birlikte daacı/karşı davalı ... San ve Tic AŞ'nin yanında ... ve İplik San ve Tic AŞ, ... AŞ,... ve ... Fabrikası AŞ,... San ve Tic AŞ ve Trakya İplik San AŞ'nin müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, davalı şirketin diğer davalı ... San Dış Tic AŞ'den alacaklı olduğunu, bu alacağının bir kısmını tahsil etmek amacıyla İstanbul ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı aldığını ve İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile infaz ederek takibe geçtiğini ve borçlu şirketin gayrimenkulüne haciz koyduğunu, davaı-karşı davalı şirketin keşide ettiği, diğer daalı ... AŞ'nin lehdar olduğu senetlerin davalı ...'a ciro edilerek teslim edildiğini, ancak davacı-karşı davalının beyan ettiği gibi 10 adet değil, 9 adet senet olduğunu, dava konusu senetlerin davacı-karşı davalının iddia ettiği gibi bedelsiz kalmadığını, iyi niyetli hamil sıfatıyla işbu senetleri alacaklarına mahsuben tahsil ve üçüncü şahıslara kendi borçları için ciro etme hakları olduğunu beyanla, davanın reddini, %40icra inkar tazminatı talebinin reddini, karşı davaya yönelik olarak, ...bank AŞ'nin kredilerinden yararlanma-menfaat kıstası ve işbu kredilere müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla geri ödenmeyen kredilerde kefaleten yapmış oldukları fazla ödemeler nedeniyle 1.000.000.000 Eski TLlik karşı davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini talep ve dava etmiştir.
Diğer davalı ... Sanayicileri Dış Tic AŞ'ne usulune uygun davetiye tebliğ edildiği, davaya cevap sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizin (Eski ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında) 29/08/2003 tarihli tedbir kararı ile, senet bedellerinin tamamının mahkememiz kasasında depo edilmesi halinde dava konusu senetlerin icra takibine konulmamasının, tahsile verilmemesinin ve protestosunun taraflar arasında geçerli olmak üzere tedbiren durdurulmasına karar verilmiştir.
Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilmiş olup, genel kredi sözleşmeleri, firmabilgi raporu, senet fotokopisi, senet tevdi bordrosu, ana sözleşme, yönetim kurulu kararı, imza yetkileri ve örnekleri, sıra cetveli, bankalardan alınan kredi sözleşmeleri listeleri, kargo gönderi makbuzu, teslim detay listesi, Yargıtay ilamları, firma kredi durum raporları, İstanbul ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına ait kesinleşmiş karar sureti, hesap ekstreleri, banka kayıtları celp olunmuştur.
İstanbul ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından verilen ... esas ... karar sayılı ... tarihli kararı ile, mahkememiz dosyasında davalı ... Sanayicileri Dış Tc AŞ'nin iflasına karar verildiğ,i iflas kararının 11/04/2005 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosyada toplanan deliller nazara alınarak, dosya rapor tanzimi için bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş olup, bilirkişiler Banka Emekli Müd SMMM ... ve Öğr Üyesi Prof Dr ... tarafından tanzim olunan 22/02/2008 tarihli bilirkişi raporunda; davacı-karşı davalı ... San ve Tic AŞ, davalı-karşı davacı ... ... San AŞ'den, sebepsiz zenginleşmenin şartlarının gerçekleştiğinin kabul buyurulması halinde dava konusu beheri 26.200Euro bedelli olup, davalı-karşı davacı firmaca tahsilen edilen ... vadeli 6 adet toplam 157.200Euroluk senet bedelinin istirdadı, ... vadeli beheri 26.200Euro bedelli senetlerin karşlıksız bulunduğu, karşı dava yönünden tarafların ... AŞ'den kullandığı kredilerin krediyi kullandıran bankanın, tarafların kayıtlarının incelenmesi suretiyle davalı-karşı davacı ... AŞ'nin fazla ödeme yapıp yapmadığı hususunun belirlenebileceğini belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporu taraflara usulune uygun tebliğ edilmiş olup, rapora karşı beyan ve itirazlar doğrultusunda tanzim olunan 19/06/2012 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı-karşı davalı ... AŞ'nin tanzim ettiği ve davalı ... Sanayicileri Dış Tic AŞ'nin verdiği bonoların TSD'nin 26/12/2002 tarih 292 sayılı ve 30/07/2003 tarihli yazılrı ile davacı-karşı davalı ... AŞnin 26/12/2002 tarih 3142 sayılı yazıları dikkate alındığında, verilen senetlerin bir nevi teminat olarak verildiğini, bahse konu senetlerin davalı tarafından tahsiline gitmekle, BK 61-62 mad hükmü gereğince haksız olarak sebepsiz zenginleşme nedeni ile olduğunu, davacı-karşı davalı ile davalı-karşı davacı arasında ticari bir işlem sonucu dava konusu senetlerin verilmediği, bahse konu bonoların diğer davalı TSF'nın muvazeneyi denkleştirmek için teslim aldığının tespit edildiğini, bahse konu teminat olarak verilen 6 adet bono tutarı olan 157.200Euro tutarındaki senet bedellerinin istirdadının gerektiğini, 31/10/2003-30/11/2003 ve 31/12/2003 tarihli bonoların ise karşılıksız kaldığının tespit edildiğini, asıl borçlu ... AŞnin iflas ile ilgili tasfiye işlemlerinin İstanbul ....İflas Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında devam ettiğini, davalı ... davacıların alacakları ile ilgili miktarları masa idaresince aynen kabul edildiğini, davalı-karşı davacı ... AŞ'nin Türkiye İhracat ... AŞ'nin sevk öncesi (SÖİK) programından 1991-2001 yılları arasında yararlanmış olduğunu, SÖİK programında banka tarafından riskin üstlenildiğini, karşı dava yönünden tarafların ... AŞden kullanmış olduğu kredilerin, krediyi kullandıran banka kayıtlarının incelenmesi neticesinde, davalı-karşı davacı ... AŞ'nin bankalar nezdindeki tablolarda görüldüğü üzere sevk öncesi TL ihracat kredi riskinin 3.202TL ve sevk öncesi döviz ihracat kredi riskinin 1.874.000Euro tutarında olduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişi ek raporu taraflara tebliğ edilmiş olup, ek rapora karşı beyan ve itirazlar dosyaya sunulmuş, itirazlar doğrultusunda mahkememizce bilirkişi heyetine yeni bilirkişiler eklenmiş olup,bilirkişiler Prof Dr ..., Prof Dr ..., Prof Dr ..., SMMM ... ve SMMM ... tarafından tanzim olunan 28/06/2013 tarihli bilirkişi raporunda; davacı-karşı davalının, davalı-karşı davacıya dava konusu 6 adet bonodan dolayı 157.200Euro borçlu bulunmadığını, davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalıdan alacaklı bulunmadığı halde tahsil ettiği 157.200Euronun, davalı-karşı davacı yönünden BK m.61-62de mevcut düzenlemelere göre sebepsiz zenginleşme teşkil etmekle, davacı-karşı davalının ödediği 157.200Euronun davalı-karşı davacıdan istirdadını talep edebileeğini, dava konusu 31.10.2003/26.200Euro, 30.11.2003/26.200Euro ve 31.12.2003/26.200Euro bedelli 3 adet bononun karşılıksız kaldığını, asıl borçlu davalı ... Sanayicileri Dış Tic AŞ'nin iflas ile ilgili tasfiye işlemlerinin İstanbul İflas Müdürlüğünün ... sayılı dosyasından devam ettiğini, davacı-karşı davalı ... davalı-karşı davacının alacak taleplerinin iflas idaresince aynen kabul edildiğini, karşı davada; ... kredilerini kullandıran banka kayıtlarına göre davalı-karşı davacı ... AŞ'nin krediyi kullandıran bankalara dosyaya sunulu ek rapordaki tabloda belirtildiği gibi sevk öncesi TL cinsinden ihracat kredisi riskinin 3.202TL ve sevk öncesi döviz cinsinden ihracat kredisi riskinin 1.874.000Euro tutarında olduğunu belirtmişlerdir.
Bilirkişi raporuna itiraz ve beyanlar doğrultusunda aynı bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 08/09/2014 tarihli bilirkişi ek raporunda; menfi tespit konulu esas davanın kayıt kabul davasına dönüşmüş olması sebebiyle davacının dava konusu 6 adet senede istinaden davalı-karşı davacıdan 157.200Euro tutarında alacak talebinde bulunamayacağını, istirdat konulu karşı davada, davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalıdan 1.000TL alacaklı bulunduğuna ilişkin iddialarının TMK 6.mad yönünden ispata muhtaç olmakla, davalı-karşı davacının davacı-karşı davalıdan kabili talep bir alacağı bulunmadığını belirtmişlerdir.
Tarafların bilirkişi rapor ve ek raporuna karşı itirazları doğrultusunda, bilirkişi heyetine İcra İflas Müdürü ... dahil edilerek, tanzim olunan 24/12/2015 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı-karşı davalı alacaklı ... San ve Tic AŞ'nin, davalı-karşı davacı müflis ... AŞ'nin tasfiyesinin yürütüldüğü İstanbul ....İflas Müdürlüğünün ... iflas masasına 2.092.546,63TL alacak kaydettiğini, iflas idaresinin kaydedilen bu alacağı kabul ve İİK 206.madde 4.sırasına aldığını, iflasın İİKnun 254.mad göre kapatıldığını, davacı-karşı davalı ... AŞ'nin kredinin kullandrıldığı dava dışı müflis ... AŞ iflas masasına dava konusu 157.200Euro olduğu halde, toplamı 1.854.368,66TLyi 12.12.2006 tarihinde masaya alacak olarak kaydettiğini, alacağın red edildiğini, Kadıköy ...Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas ... karar sayılı ve 26/05/2009 tarihli kayıt kabul hükmü toplamı 1.848.547,12TLnin kayıt ve kabulüne karar verildiğini, davacı-karşı davalının her iki iflas dosyasında alacağını alıp almadığının belirsiz olduğunu, iyi niyetli davacı ... AŞ'den alacaklı, diğer kefillerden daha az ödeme yapmayan senetlerin cirantası davalı-karşı davacı ... AŞ'den istirdadı gereken 157.200Euronun tahsil edilemeyeceğini belirtmişlerdir.
07/02/2018 tarihli oturumda 6100 sayılı HMK'nun 186. Maddesi uyarınca sözlü yargılamaya geçilmiş, sözlü yargılamaya ilişkin diyecekleri ve son diyecekleri hazır bulunan davalı-karşı davacı vekilinden sorulmuş; davalı-karşı davacı vekili, önceki beyanlarını aynen tekrarla asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalı-karşı davacı tarafın beyanları, tanzim olunan bilirkişi rapor ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; gerek dava tarihindeki HUMKnun 50.maddesinde ve 51.maddelerinde düzenlenen taraf ve dava ehliyeti şartları, gerekse daha sonra yürürlüğe giren HMKnun 114/d maddesinde belirtilen ve dava şartı olarak sayılan tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları, kanuni temsilin söz konusu olduğu hallerde temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması ve e bendinde sayılan dava takip yetkisine sahip olunması hükümleri ile taraf ve dava ehliyeti düzenlenmiş olup, söz konusu taraf ve dava ehliyetinin yargılamanın başlangıcından yargılamanın sonuna kadar bulunması ve bu ehliyetin tam olması şarttır. Yine Türk Medeni Kanunun 48.maddesine göre tüzel kişiler cins, yaş, hısımlık gibi yaradılış gereği insana özgü niteliklere bağlı olanlar dışındaki bütün haklara ve borçlara ehildirler ve yine 49.maddeye göre de tüzel kişiler kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla, fiil ehliyetini kazanırlar hükümlerinin bulunduğu, ayrıca TTKnun 125.maddesi uyarınca ticaret şirketlerinin tüzel kişiliğe haiz olduğu ve TMKnun 48.maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanıp borçları üstlenebileceği, bu husustaki kanuni istisnaların saklı olduğu düzenlenmiş olup, sicilden terkin edilen ticari şirketlerin tüzel kişiliklerinin sona erdiği, tüzel kişiliğin sona ermesi sebebiyle ilgili şirketin hak ehliyeti ve dava ehliyetinin kalmadığı, davacı-karşı davalı şirketin 14/04/2015 tarihinde 6102 sayılı yasanın Geçici 7.maddesi uyarınca ticaret sicil müdürlüğünden kaydının terkin edildiği, davacı-karşı davalı şirketin ihyası hususunda dava açmak üzere süre verildiği, verilen süre içerisinde davacı şirket tarafından dava açılmadığı, bunun üzerine davacı-karşı davalı şirket vekiline 04/10/2017 tarihinde kesin süre verildiği, ancak kesin süre içerisinde de davacı şirket tarafından açılan dava için ihya davasının açılmadığı, bu itibarla davacının asıl dava yönünden aktif husumet ehliyetinin kalmadığı, yine karşı dava yönünden de, davalı -karşı davacıya davacı-karşı davalı şirketin karşı dava yönünden ihyası talep edildiği halde, davalı-karşı davacı şirket tarafından da davacı-karşı davalı şirket olan ... AŞ'nin yeniden ihyası için dava açılmadığı, bu itibarla karşı dava yönünden de davacı-karşı davalının da husumet ehliyeti kalmadığından, karşı davanın da pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ve dosya içeriğine göre;
1-Asıl davanın aktif husumet ehliyetinin kalmaması nedeniyle usulden REDDİNE,
a-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 35,90 TL karar harcının peşin alınan 3.204,52 TL den mahsubu ile fazla alınan 3.168,62 TL nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
b-Karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince 2.180,00TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren davalı ... ... San AŞ'ne verilmesine,
c-Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
2-Karşı davanın davacı-karşı davalı şirketin sicilden terkin edildiği, davalı-karşı davacıya söz konusu şirketin yeniden ihyası için ihya davası açmak üzere kesin süre verildiği halde, kesin süre içerisinde davacı-karşı davalı şirketin ihyası için dava açılmamış olduğu anlaşıldığından, karşı davanın da pasif husumet ehliyetini yitirmesi nedeniyle usulden REDDİNE,
a-Harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 35,90 TL karar harcından peşin alınan 13,50TLnin mahsubu ile bakiye 22,40TLnin davalı-karşı davacı ... ... San AŞ'dan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
b-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
3)-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde İADESİNE,
Dair Davalı-karşı davacı vkeliinin yüzüne karşı, davacı-karşı davalı vekilinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...